ontwerp Geluidsbeleid

Stedelijke Programmeren Stedelijk programmeren is een werkwijze in de Gemeente Delft die zich onder andere richt op: 1. Ontwikkelingen in de bestaande stad. 2. Vertalen van ambities naar concrete gebiedsagenda’s. 3. Integraal sturen op goede groei. 4. Samen stad maken met de leefwereld en de systeemwereld. 5. Concreet maken hoeveel m2 van wat waar moet komen in de komende 10 jaar. 6. Scherper keuzes maken in wat de gemeente wel en niet doet. De omgevingsvisie en de Agenda 2040 zijn vastgesteld als ruimtelijke kaders. Het stadsprogramma operationaliseert deze kaders voor de komende tien jaar, beschrijft de opgaven voor de hele stad, programmeert de grote voorzieningen op stadsniveau, en agendeert keuzes die op stedelijk niveau moeten worden gemaakt. Om ‘samen stad maken’, om top-down en bottom-up te combineren, om integraal te sturen op de behoeften van stad en buurt en om kansrijke koppelingen te leggen, is de stad als geheel echter te groot. Er is een gebiedsgerichte benadering nodig. Er is daarom gekozen voor een indeling in drie gebieden: 1. Noordoost, 2. West, 3. Zuidoost. Deze indeling is gebaseerd op ruimtelijke samenhang, gelijksoortige opgaven en een gelijke werkvoorraad. De begrenzingen zijn fysieke overgangen, zoals belangrijke infrastructuur.

49

Geluidbeleid

Voor die drie gebieden zijn gebiedsagenda’s opgesteld. Dit zijn de toetsstenen voor het beoordelen van initiatieven voor ons én de initiatiefnemer. Niet door een afvinklijstje, maar door dialoog op gebiedsniveau. Op basis van de Gebiedsagenda voeren we het gesprek over voors en tegens en eventuele aanpassingen in de initiatieffase. Een goede relatie met de partners en gebruikers is belangrijk om elkaars agenda’s te verkennen, zodat we door synergie en samenwerking meer kunnen bereiken voor ‘goede groei’. Zij mogen van ons verwachten dat we onze zaken voor elkaar hebben, dat we weten wat er in welk gebied nodig en mogelijk is. Doorkijk naar Geluidbeleid: Het Geluidbeleid en het Stedelijk Programmeren hebben elkaar nodig om de doelstellingen te kunnen behalen. Voor het Stedelijk Programmeren is het belangrijk om te weten waar in de stad knelpuntlocaties zijn, zodat bij ontwikkelingen bekeken kan worden of er kansen zijn om knelpuntlocaties op te lossen. Tegelijkertijd geeft het Geluidbeleid kaders waar bij Stedelijk Programmeren rekening gehouden moet worden.

Energietransitie In 2050 wil Delft 100% energieneutraal zijn. Energieneutraal houdt in dat we alleen energie van hernieuwbare bronnen gebruiken. Zoals zon, wind, biomassa en aardwarmte. Dit is nodig omdat de fossiele brandstoffen opraken. En we het opwarmen van de aarde moeten beperken. Voorbeelden waar de gemeente Delft aan werkt zijn het aanleggen van warmtenetten, het uitvoeren van warmteplannen en het isoleren van woningen. Dit doen we niet alleen maar samen met bijvoorbeeld woningcorporaties, inwoners en bedrijven. De doelstelling van het Isolatieplan Delft 2023 is als volgt: De gemeente stimuleert eigenaren van woningen met energielabels D tot en met G om te isoleren naar minimaal de Standaard of energielabel C. In 2030 zijn ongeveer 10.000 woningen geïsoleerd en in 2050 zijn alle 25.000 woningen met een energielabel lager dan C geïsoleerd. Woningeigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor het nemen van isolatiemaatregelen. Het is de taak van de gemeente om de woningeigenaren binnen deze doelgroepen bewust te maken, te stimuleren en te ondersteunen bij de isolatie van de woning. Delft heeft ongeveer 25.000 woningen met een label lager dan C. Dat zijn er veel om in één keer aan te pakken. Het isolatieplan van de gemeente Delft stelt de volgende prioriteiten: 1. de slechtst geïsoleerde woningen met energielabel F en G; 2.

woningen met bewoners met een laag inkomen en energielabel lager dan D; 3. woningen in de buurten waar het Open Warmtenet Delft wordt aangelegd; 4. woningen in buurten die werken aan een warmte-uitvoeringsplan.

50

Geluidbeleid

Doorkijk naar Geluidbeleid: De overstap naar schone en hernieuwbare energiebronnen brengt verschillende uitdagingen met zich mee. Ook op gebied van geluid. Op dit moment wordt er in Delft nog niet veel overlast ervaren door bijvoorbeeld buitenunits van warmtepompen of airco’s. Er zijn regels die aangeven aan welke normen dergelijke units moeten voldoen. Hier kan op gehandhaafd worden. In de toekomst zal blijken of aanvullend beleid nodig is als blijkt dat de overlast hiervan toeneemt. Daarnaast zal bij gebiedsontwikkeling ook rekening gehouden moeten worden met de impact die het heeft op de omgeving. Wanneer geluidschermen gerealiseerd moeten worden dan kan ook worden bezien of deze schermen energie kunnen opwekken. Er zijn al verschillende voorbeelden van geluidschermen die zijn geïntegreerd met zonnepanelen. Naast het voorkomen van geluidoverlast richt het Geluidbeleid zich ook op het oplossen van knelpuntlocaties. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal de saneringsopgave die de gemeente Delft heeft ook wijzigen. De komende planperiode wordt een plan van aanpak uitgewerkt voor de aanpak van de oude en nieuwe saneringsopgave. Het streven is om te onderzoeken of het mogelijk is om bij de uitvoering van het Isolatieplan aan te sluiten. Op dit moment wordt een pilotproject uitgevoerd, namelijk Duurzame Geluidsanering Julianalaan.

Binnen dit project wordt ervaring opgedaan hoe je geluidisolatie kan combineren met energie-isolatie. De ervaringen uit dit project worden verwerkt in het plan van aanpak voor de saneringsopgave.

Woonvisie Op donderdag 7 december 2023 heeft de gemeenteraad de woonvisie 'Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023-2028' aangenomen. De woonvisie heeft als ambitie: goed wonen in een fijne en groene woonomgeving. Dit wordt vorm gegeven via vijf thema’s met daaraan gekoppeld de volgende ambities: 1. Groei van de woningvoorraad (ambitie: iedereen een plek). 2. Betaalbaarheid borgen in huur en koop (ambitie: betaalbaar wonen). 3. Huisvesten van bijzondere doelgroepen (ambitie: passend wonen voor diverse wensen). 4. Verduurzamen bestaande voorraad (ambitie: natuurlijk duurzaam). 5. Kwaliteit van de woning en de leefomgeving (ambitie: gebiedsgericht werken aan veerkrachtige wijken). De ambities zijn hoog. In de uitvoering van de woonvisie zullen er verschillen zijn tussen ‘willen’ en ‘kunnen’. Niet alles kan. In elk geval willen we vooral gaan ‘doen’: het van de grond krijgen en waar mogelijk realiseren van nieuwe woningen en goede woonplekken in de bestaande woningvoorraad. De behoefte aan woningen en woonplekken is groot. Tussen 2018 en 2040 moeten daarom 15.000 woningen worden gebouwd. Hiervan zullen 3.500 studentenwoningen worden gebouwd in de periode 2021-2030. Studentenwoningen worden gebouwd op de campus van de TU, Schieoevers, kleinschalig elders in de stad en in de nabije regio.

Doorkijk naar Geluidbeleid: het uitgangspunt is dat we gezond en veilig willen wonen in goed onderhouden woongebouwen en woonomgeving. Tegelijkertijd is er in Delft behoefte aan betaalbare woningen in een schaarse ruimte. We bewaken dat de nieuwe woningen niet te klein worden. Collectieve woonvoorzieningen bieden tegelijkertijd kansen om die ruimte efficiënt in te zetten. Met het oog op het beschermen van een goede geluidkwaliteit is het nodig om éénzijdig georiënteerde woningen te beschermen. Ook zal er voor gewaakt moeten worden dat de 51

Geluidbeleid

geluidkwaliteit op hoog geluidbelaste locaties voldoende gewaarborgd wordt door bijvoorbeeld slim ontwerpen (stedenbouwkundig en bouwkundig) eventueel aangevuld met compenserende maatregelen. In de woonvisie staat ook dat we een ambitie hebben om het aantal standplaatsen voor woonwagens uit te breiden. Woonwagenstandplaatsen zijn ook geluidgevoelig. De bepalingen in het Geluidbeleid zullen dus ook betrekking hebben op woonwagens (en ook woonboten).

Gezondheidsbeleid Delft 2020-2026 Het doel is gezondheidsvaardigheden en een gezonde leefstijl van de Delftse burgers te bevorderen. Dit doen we door de regie van burgers over hun gezondheid en leefomgeving te versterken. De inrichting van de sociale en fysieke leefomgeving is van groot belang voor de gezondheid van burgers. Integrale aanpak Op 15 juli 2021 heeft de gemeenteraad van Delft de Delftse Omgevingsvisie vastgesteld. Het gaat om een integrale visie waarbij de verschillende beleidsvelden van het fysieke domein integraal zijn afgewogen. De integratie van de beleidsvelden zorgt ervoor dat de verschillende onderwerpen in onderlinge samenhang zijn beoordeeld. Gezondheid is één van de onderwerpen die de leefomgeving aangaan. De nota Gezondheidsbeleid Delft 2020-2026 gaat daarom niet verder in op het domein leefomgeving en de gezondheidseffecten. Gehoorschade Blootstelling aan veel geluid of muziek kan schade aan het gehoor veroorzaken. Potentiële boosdoeners zijn: lawaai op het werk en luide muziek in discotheken, tijdens concerten en via koptelefoons. Dit kan zelfs leiden tot blijvende gehoorschade. Het gaat daarbij om minder goed horen, doofheid en blijvend oorsuizen (tinnitus). Er zijn aanwijzingen dat vooral jongeren steeds vaker en op jongere leeftijd worden blootgesteld aan een hoeveelheid geluid die een risico kan vormen.

In de nota Gezondheidsbeleid Delft 2020-2026 is daarom een doelstelling opgenomen om de Delftse jongeren bewust te maken van de risico’s van luide muziek voor hun gehoor. Dit wordt gedaan door voorlichting te geven over risico’s en gevaren van luide muziek voor het gehoor en de effecten ervan op de lange termijn. Doorkijk naar Geluidbeleid: Geluid heeft invloed op de woon- en leefomgeving en gezondheid van mensen. Het kan dan gaan om bijvoorbeeld geluid van wegverkeer, buren, vliegverkeer en brommers. De belangrijkste gezondheidseffecten van blootstelling aan geluid zijn hinder en slaapverstoring. Dit kan leiden tot bijvoorbeeld stress en hart- en vaatziekten. In Delft ervaart ruim de helft van de inwoners matige tot ernstige geluidhinder. Delft streeft naar het in stand houden van het huidige goede kwaliteitsniveau waar daar sprake van is en het verbeteren van het kwaliteitsniveau waar dit noodzakelijk is. Het bevorderen van gezondheid gaat over het stimuleren van gezond gedrag en zorgen dat dit een makkelijke keuze is. Denk aan voldoende rust en stille plekken.

Evenementen Evenementen zijn belangrijk voor de stad. Ze zorgen voor ontmoeting en verbinding in de stad en zijn tegelijkertijd ook van belang voor de lokale economie. Aan de 52

Geluidbeleid

andere kant kunnen evenementen ook geluidoverlast geven. In het Delfts evenementenbeleid staat hoe we de evenementensector willen stimuleren en tegelijkertijd de ervaren (geluid)overlast willen terugbrengen. Dit doen we bijvoorbeeld door een maximum aantal evenementen(dagen) en geluidnormen per locatie vast te leggen. Op dit moment zien we geen directe noodzaak om de huidige geluidnormen voor evenementen te herzien. Klachten zoals geluidoverlast zijn niet helemaal te voorkomen. In evenementenvergunningen worden daarom geluidvoorschriften en geluidnormen opgenomen. Na afloop van een evenement vindt evaluatie plaats van eventuele klachten over geluid en wordt met de organisatoren besproken wat dit betekent voor een eventuele volgende vergunning. Bij geluidklachten voert de Omgevingsdienst Haaglanden geluidmetingen uit. Er worden regelmatig ook preventief geluidmeting uitgevoerd. Bij eventuele overschrijdingen van de geluidnormen wordt direct opgetreden. Doorkijk naar Geluidbeleid: Mocht bij het participatietraject rondom de op te stellen visie op evenementen blijken dat het evenementenbeleid over geluid aangepast moet worden dan wordt dat in dat kader verder opgepakt. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Horeca en terrassen In november 2022 is gestart met de evaluatie en actualisatie van het terrassen- en terrasbotenbeleid. Het college heeft vervolgens twee nieuwe beleidsnota’s vastgesteld: 1. Terrassen Delft 2024 2. Terrasboten Delft 2024 Beleidsnota Terrassen 2024 Delft Het beleid geeft de kaders weer over hoe we de openbare ruimte (met name in de binnenstad) willen inrichten en gebruiken ten aanzien van terrassen. Eén van de doelstellingen is het bijdragen aan de verlevendiging en gastvrijheid van de stad maar tegelijkertijd ook het waarborgen van een gunstig woon- en leefklimaat. In de nota staan daarom regels over de openingstijden van terrassen en het geluid van versterkte muziek op een terras. Beleidsnota Terrasboten 2024 Delft De beleidsnota heeft als doel het reguleren van de ingebruikname van het openbaar water door een seizoenterrasboot. De regels dragen onder andere bij aan het waarborgen van het woon- en leefklimaat. Daarnaast staat in de beleidsnota ook dat het niet is toegestaan om versterkte of onversterkte muziek af te spelen en incidentele festiviteiten te houden. Naast deze beleidsnota’s is er ook op andere manieren aandacht voor geluid door horeca en terrassen. Naast de wettelijke geluidregels zet de gemeente ook in op handhaving. Dit kan door de gemeente zelf worden gedaan of door de Omgevingsdienst Haaglanden.

Zo is er ook een geluidmeetsysteem in de binnenstad geplaatst.

53

Geluidbeleid

Doorkijk naar Geluidbeleid: op dit moment is er geen aanleiding om het beleid voor horeca en terrassen in het Geluidbeleid te integreren. Er zal wel advies worden gegeven hoe geluid inpasbaar is in bijvoorbeeld het kader van de Verordening openbaar gemeentewater Delft. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Schone Lucht Akkoord Schone lucht is van levensbelang, voor iedereen. De gemeente Delft heeft daarom in 2020 het Schone Lucht Akkoord (SLA) ondertekend. Dit is een landelijk akkoord tussen Rijk, provincies en gemeenten. De deelnemende partijen committeren zich aan de ambitie om de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. Het doel hierbij is de gezondheidswinst in 2030 met minimaal 50% te verbeteren ten opzichte van 2016 voor de binnenlandse bronnen. Voor alle deelnemende gemeente geldt een pakket aan maatregelen die uitgevoerd moet worden om deze doelstelling te kunnen halen. Een aantal van deze maatregelen hebben ook effect hebben op de geluidkwaliteit. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van mobiele werktuigen op elektriciteit in plaats van fossiele brandstoffen. Met het Uitvoeringsprogramma SLA proberen we ook het gebruik van schone voertuigen te stimuleren in plaats van voertuigen met luchtverontreinigende emissies. Het effect van elektrische personenvoertuigen op het geluid is niet heel groot, omdat het bandengeluid overheerst (ook bij lagere snelheden). Echter, bij vrachtwagens is wel een groter geluideffect waar te nemen ten opzichte van dieselvrachtwagens. Het Duurzaam Zoneren26 zoals voorzien in het Mobiliteitsprogramma 2040 en die ook als maatregel is opgenomen in het SLA heeft dus een positief effect op de geluidkwaliteit.

Doorkijk naar Geluidbeleid: bij de verdere uitwerking van het Schone Lucht Akkoord wordt steeds afgewogen wat de geluideffecten van eventuele maatregelen zijn. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Vliegverkeer De gemeente Delft ligt niet binnen de geluidcontouren van Rotterdam The Hague Airport (RTHA). Toch wordt er door inwoners uit de gemeente Delft geluidoverlast ervaren als gevolg van het vliegverkeer. In gebruiksjaar 2021 zijn in totaal 8.963 vliegtuigbewegingen door de grote luchtvaart (overwegend commerciële lijnvluchten) uitgevoerd op RTHA en 35.947 vliegtuigbewegingen met kleine luchtvaart (vliegtuigen met een maximaal startgewicht onder de 6.000 kg). In totaal zijn hiervan 854 nachtvluchten uitgevoerd. Van het totaal aantal vliegtuigbewegingen zijn 37.842 meldingen van geluidoverlast toegeschreven aan RTHA. Hiervan waren er 637 afkomstig uit Delft (van 46 verschillende melders). In het jaar 2020 waren dit er 590 (er is dus sprake van 8% toename). Als we kijken welke soort luchtvaartuigen het meest voor geluidoverlast zorgen dan zijn dat de verkeersvliegtuigen. Over sportvliegtuigen en helikopters wordt relatief minder gemeld. Op dit moment vinden de voorbereidingen plaats voor een nieuw Luchthavenbesluit voor het vliegveld RTHA. In aanloop naar het nieuwe Luchthavenbesluit heeft een 26 Duurzaam Zoneren is het verduurzamen van de logistieke zone en de milieuzone binnen de gemeente

Delft. De logistieke zone wordt een emissieloze zone en de milieuzone wordt uitgebreid en aangescherpt.

54

Geluidbeleid

participatietraject plaatsgevonden, waaraan de gemeente Delft heeft deelgenomen. Het uitgangspunt van de gemeente Delft is om de ervaren geluidoverlast voor de Delftse inwoners en bezoekers (mens en dier) zoveel mogelijk te beperken. Delft is daarom kritisch op de plannen en heeft een daarom een zienswijze ingediend op de notitie Reikwijdte en Detailniveau die is opgesteld ten behoeve van het Milieueffectrapport voor het te nemen Luchthavenbesluit. Doorkijk naar maatregelen Geluidbeleid: besluitvorming rond Luchthavenbesluit blijven volgen en indien nodig gebruik maken van inspraakmogelijkheden. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Woonoverlast Uit de resultaten van de gezondheidsmonitor blijkt dat burenlawaai een belangrijke bron is waardoor geluidhinder wordt ervaren. In Delft is dit ook het geval. Als we kijken naar het aantal meldingen over woonoverlast in Delft dan gaat bijna 1/3 van de 612 meldingen over studentenoverlast (170 meldingen in 2022), ook bij 1/3 over burengeluid (159 meldingen) en meer dan 1/3 is overig overlast (283 meldingen). Vanuit de wijken Wippolder, Hof van Delft en Binnenstad komen de meeste meldingen bij de gemeente binnen over studentenoverlast. Ook bij de politie komen meldingen binnen over geluidoverlast, waarbij de meeste meldingen ook afkomstig zijn uit de hiervoor genoemde wijken. In de analyse van het aantal meldingen over de afgelopen 4 jaren is te zien dat de woonoverlast is afgenomen. De grootste daling is de overlast van studenten. De gemeente werkt hierin samen met studentenverenigingen. De studentenverenigingen pakken hier goed op door. Doorkijk naar Geluidbeleid: in de volgende planperiode wordt opnieuw bekeken of de huidige aanpak toereikend is. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Scheepvaartlawaai De Schie speelde een grote rol in de ontstaansgeschiedenis van Delft als stad. Ook nu vindt nog steeds vervoer plaats over de Schie. Het gaat hierbij niet alleen over beroepsvaart maar ook over pleziervaart. Voor het geluid als gevolg van de scheepvaart bestaan geen wettelijke normen. Het scheepvaartverkeer wordt over het algemeen als minder hinderlijk ervaren dan wegverkeer. In het Delftse beleid is wel geborgd dat bij ontwikkelingen rekening gehouden moet worden met scheepvaartlawaai bij het berekening van de gecumuleerde geluidbelasting. Dit is bijvoorbeeld het geval bij ontwikkelingen rondom de Schie, zoals Kabeldistrict en Nieuwe Haven. In het Omgevingsplan wordt ook geborgd dat bij ontwikkelingen rondom de Schie beoordeeld moet worden of het gecumuleerde geluid aanvaardbaar is. In Delft zijn weinig klachten over scheepvaartlawaai (beroepsvaart). Er komen wel eens klachten binnen over pleziervaartuigen met luidruchtige muziek. Dit speelt met name in de zomermaanden. In het jaar 2022 waren hier 15 meldingen over ontvangen. Waar mogelijk wordt hier op gehandhaafd. 55

Geluidbeleid

Doorkijk naar Geluidbeleid: Wanneer het Geluidbeleid wordt geactualiseerd wordt opnieuw bekeken of scheepvaartlawaai een onderwerp is waarvoor maatregelen opgenomen moeten worden om geluidoverlast te voorkomen. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Bouwlawaai In Artikel 7.17 Besluit bouwwerken leefomgeving (voorheen artikel 8.3 van het Bouwbesluit) staat beschreven dat bedrijfsmatige bouwwerkzaamheden alleen uitgevoerd mogen worden op maandag tot en met zaterdag tussen 7.00 en 19.00 uur. In het besluit staat ook welke dagwaarden (in decibellen) zijn toegestaan met het bijbehorende aantal dagen dat dit mag. Bij een aanvraag omgevingsvergunning kan een initiatiefnemer ook een ontheffing van deze geluidnormen aanvragen. Doorkijk naar Geluidbeleid: ontwikkelingen rondom bouwlawaai worden gevolgd. Op dit moment is er geen aanleiding om aanvullend beleid hiervoor op te stellen. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Natuur, Groen en Bodem Natuur en groen hebben invloed op hoe geluidoverlast wordt ervaren. Groen kan bijvoorbeeld de directe blootstelling aan geluid beperken door absorptie en verstrooiing van de geluidgolven. Het effect op het aantal decibellen is de meeste gevallen maar beperkt. Maar is sommige gevallen kan een groene gevel dus wel helpen om reflecties van geluid te beperken. Om groen als geluidafscherming te kunnen gebruiken is doorgaans een zeer brede strook met dichte begroeiing nodig. Daarnaast wordt geluid door natuur en groen meestal als aangenaam ervaren. Denk bijvoorbeeld aan de wind die door de bomen waait of de fluitende vogels waardoor het onaangename geluid deels wordt gemaskeerd. In de aanpak om geluidoverlast te verminderen is een mogelijke maatregel het meer afstand houden ten opzichte van de geluidbron. Delft is een compacte stad waar ruimte schaars is, waardoor er vaak dus weinig ruimte voor het houden van afstand. Wel zou nagedacht kunnen worden om die ruimte die nodig is om afstand te houden ingevuld kan worden door andere functies, bijvoorbeeld door groen, natuur of een ecologische zone. Verder laat onderzoek zien dat de behoefte aan stilte toeneemt naarmate men meer hinder ondervindt van omgevingsgeluid. In een stad als Delft waar steeds meer mensen aan geluid blootgesteld zullen worden is het daarom belangrijk om hier aandacht voor te hebben.

Stille plekken kunnen vaak worden gecombineerd met groen en natuur. Onderzoek toont aan dat sommige diersoorten gevoelig zijn voor geluid. Ook kan langs bijvoorbeeld rijkswegen overwogen worden of in plaats van geluidschermen een groene geluidwal gerealiseerd kan worden als geluidwerende maatregel. Hier zit ook een raakvlak met bodem. De grond die voor een geluidwal

56

Geluidbeleid

wordt gebruikt heeft vaak een andere kwaliteit dan de grond die voor de functie wonen wordt gebruikt. Doorkijk naar Geluidbeleid: de Visie Nota Groen en Biodiversiteit is recent door de raad vastgesteld. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Klimaatadaptatie In Nederland leidt klimaatverandering tot hogere temperaturen, meer (extreme) neerslag, drogere zomers en een stijgende zeespiegel. Delft is net als de rest van westelijk Nederland door de lage ligging, bodemdaling en hoge mate van verstedelijking bijzonder gevoelig voor de effecten van klimaatverandering. Delft heeft het doel om klimaatadaptief te handelen en in 2050 klimaatbestendig te zijn. Doorkijk naar Geluidbeleid: klimaatverandering leidt tot warmere zomers en toename meerdaagse warme periodes. Er zal daardoor meer behoefte ontstaan op het gebruik van natuur, openbaar groen en stedelijk recreatie ruimte. Doordat het warmer wordt is de verwachting dat de kwaliteit van de nachtrust afneemt. Dit komt niet alleen door de hogere temperaturen maar ook doordat mensen vaker in de avond en nacht buiten verblijven op warme zomerdagen (bijvoorbeeld in de tuin of op straat). Daarnaast is er een toename te verwachten van het aantal airco’s (zie ook energietransitie). Om gevolgen van klimaatveranderingen te verminderen is meer groen één van de oplossingen dat ook een positief effect op geluid kan hebben. Daarnaast stellen we in de beleidsregel Klimaatadaptief Bouwen eisen aan warmtewerendheid. Dit heeft mogelijk ook een positief effect op geluid. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

Circulaire Economie In de visie “Op weg naar een circulair Delft in 2050” uit 2020, heeft de gemeenteraad van Delft de ambitie vastgelegd in 2050 circulair te zijn. Deze visie vormt daarmee het kader voor de komende jaren. De visie richt zich op het verminderen van het gebruik van grondstoffen en het voorkomen van afval. De belangrijkste ambitie is een 100% circulaire economie in 2050, vergelijkbaar met de ambitie van het Rijk. Doorkijk naar Geluidbeleid: op verschillende vlakken vinden innovaties plaats rondom circulariteit. We blijven de ontwikkelingen hierover volgen. Denk bijvoorbeeld aan het toepassen van geluidreducerend circulair asfalt en de toepassing van houtskeletbouw in de bouw. Bij verdere uitwerking van het beleid zal hier aandacht voor zijn. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

57

Geluidbeleid

Beheerplan Wegen 2024-2027 Het Beheerplan wegen 2024-2027 geeft inzicht in de manier waarop wegen (openbare wegen, fietspaden, parkeerplaatsen, trottoirs en ander verhard oppervlak) in de stad worden onderhouden zodat deze steeds in optimale technische conditie verkeren waardoor het veilige en duurzame gebruik blijft gewaarborgd. Wanneer gekozen wordt voor een geluidreducerend wegdektype betekent dit ook dat dit invloed heeft op de investeringskosten en onderhoudskosten. Doorkijk naar het Geluidbeleid: door zoveel mogelijk werk-met-werk te maken wordt kapitaalvernietiging zoveel mogelijk voorkomen.

VTH (geluid van bedrijven) Bedrijven moeten voldoen aan geluidregels die zijn opgenomen in het (tijdelijk deel van het) omgevingsplan. Voorheen waren deze regels geregeld in het Activiteitenbesluit (Wet milieubeheer) of in een vergunning. Mochten bedrijven niet aan deze regels kunnen voldoen dan kan daarop worden gehandhaafd. Doorkijk naar het Geluidbeleid: het Geluidbeleid verandert niets aan deze systematiek. Vergunningverlening, toezicht en handhaving zal dus gelijk zijn. Dit onderwerp valt buiten de scope van het Geluidbeleid.

58

Geluidbeleid

Bijlage 3 Geluidkaart (cumulatief)

59

Geluidbeleid

Bijlage 4 Verslag van informatieavond 1 juli 2024 In voorbereiding op de informatieavond over het Geluidbeleid is via de Stadskrant en social media aan inwoners en andere belanghebbenden een uitnodiging gestuurd om mee te praten over geluidoverlast en stille plekken in de stad. Uit de reacties die, voorafgaand aan de informatieavond zijn opgehaald via social media, volgt dat inwoners geluidoverlast ervaren van verschillende soorten geluidbronnen (denk hierbij aan horeca, studentenoverlast, evenementen, wegverkeer (waaronder ook laden en lossen door vrachtverkeer, motoren en scooters), recreanten, enz.). Een aantal van deze geluidbronnen vallen buiten de scope van het geluidbeleid. Vanwege de reacties die via social media waren ontvangen ging de informatieavond niet alleen over wegverkeer, railverkeer en industrielawaai. Er is een extra tafel ingericht om met elkaar in gesprek te gaan over andere geluidbronnen. Er waren ongeveer 35 aanwezigen. Een groot deel van de aanwezigen waren inwoners uit de binnenstad of net daarbuiten. Naast inwoners waren er ook ontwikkelaars, vertegenwoordigers van bewonersverenigingen, raads- en commissieleden en een journalist aanwezig. De avond begon met een plenair deel. Hierin werd toegelicht waarom er geluidbeleid wordt opgesteld, wat geluid betekent voor de gezondheid, hoe de Delftse geluidsituatie is en waar het geluidbeleid over gaat.

Tijdens het plenaire deel was duidelijk dat mensen behoefte hadden aan gesprek over hun situatie, omdat het plenaire deel vooral gericht was op Delft als stad en wat dit kan betekenen voor het geluidbeleid. Na afloop van het plenaire deel was er ruim de tijd om met elkaar in gesprek te gaan over geluid en stille plekken. Er waren hiervoor 4 tafels ingericht: 1. Bestaande situaties (wegverkeer) 2. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen 3. Overige geluidbronnen 4. Stillere plekken De tafelgesprekken werden door de meeste aanwezigen als waardevol ervaren. Er is veel informatie opgehaald. Er is niet alleen gevraagd naar wat voor soort geluidoverlast wordt ervaren maar is ook gevraagd welke oplossingsrichtingen men ziet voor de ervaren overlast. De genoemde bronnen waarvan overlast wordt ervaren zijn: wegverkeer (stedelijke gebied, A13, overlast uitlaatgeluid), ondergrondse containers, Owee-week, horeca, luchtwarmtepompen, evenementen, studenten- en burenoverlast, BBQ-plaatsen, speeltuinen en bouwlawaai. Daarnaast is met aanwezigen ook gesproken over ontwerp van nieuwbouw. positieve effecten van nieuwbouw, materiaalgebruik, noodzaak van rustige plekken, gezondheid, invloed van groen, meldingen overlast/in kaart brengen hotspots, modellen versus ervaren overlast. Bij een aantal locaties is gekeken welke geluidoverlast specifiek bij die locatie is.

De opgehaalde informatie en voorstellen voor oplossingsrichtingen worden gedeeld met de afdelingen, wijkregisseurs en omgevingsmanagers die daar over gaan. De oplossingsrichtingen die vallen binnen de scope van het geluidbeleid zijn meegewogen bij het opstellen van het geluidbeleid. De opgehaalde input die buiten de scope van het Geluidbeleid vallen geven waardevolle informatie voor toekomstig beleid. Het college zal op dat moment dan ook een integrale afweging maken, waarbij de aangedragen geluidproblemen en oplossingen onderdeel van zijn. Op de volgende pagina’s is beschreven welke informatie is opgehaald.

60

Geluidbeleid

Opgehaald: Per Thema Stillere plekken Probleem: • Met name onverwacht geluid of pieken in geluid zorgen voor overlast. • Stillere plek hoeft niet altijd stil te zijn. • Niet altijd gewenst om de stillere plekken die er nu zijn om die ook bekend te maken. Oplossing: • Meer groen en geluidsabsorberend materiaal. • Maak gebruik van stillere plekken op daken. • “Herrie” plekken creëren (voor bijvoorbeeld studenten), zodat andere gebieden worden ontlast. • Aantal rustdagen instellen (bijvoorbeeld winkels dicht of dag/nacht van de stilte). • Gistlocatie als groengebied/stilte gebied inrichten. • Bij Schieoevers nu plan van aanpak nodig voor stiltegebieden. • Midden-Delfland beschermen (spoorverdubbeling tussen Delft en Schiedam verstoort de rust). A13 Probleem: Geluid van snelweg is op grote afstand hoorbaar. Gemeente is niet beheerder van weg. Oplossing: • Geluidswallen. • Overleg met Rijkswaterstaat (geldt ook voor andere bronnen waar Delft geen beheerder van is). • Ligusterhagen mogen maar tot 1,80 meter hoog. Hogere hagen zouden voor meer geluidwering en biodiversiteit kunnen zorgen. Modellen versus ervaren overlast Probleem: •

Verkeersmodellen kloppen niet altijd, waardoor overlast niet altijd inzichtelijk is.

Oplossing: • Data ophalen van verschillende overheden en integreren in de ambities van het gemeentelijk beleid. Blinde vlekken: informatie ophalen uit archief. • Langdurige metingen. • 3D-modellen gebruiken met alle relevante gegevens (snelheden, windrichtingen, enz.). • GIS-kaart met geluidsklachten (onderscheid in structureel/incidenteel, soort lawaai, intensiteit). Daarna ook normen hiervoor.

61

Geluidbeleid

Stedelijk wegverkeer Probleem: • Oplossingen op gebouwniveau om geluidoverlast te voorkomen zijn niet altijd voldoende. • Geluidluwe zijde kunnen niet altijd worden gerealiseerd, omdat er bijvoorbeeld ook overlast is van vliegtuiglawaai. Dit geluid komt van boven. Oplossing: • Niet alleen op gebouwniveau ontwerpen met de omgeving eromheen ook optimaal inrichten. • GGD-advieswaarde van toepassing laten zijn op alle gevels. • Meer groen als geluidscherm (hoge bomenrij met lage bladgroei, groene erfafscheidingen, bijvoorbeeld bij erf zonder buren tot 5 meter hoogte). • Minder verharding. • ’s Nachts tussen 23.00 en 7.00 uur rust, zodat het raam open kan. • Na 22.00 uur ’s avonds stil op straat. • Nieuwbouw zo positioneren dat achterliggend gebied wordt afgeschermd en het aantal knelpunten daardoor afneemt. Gebouw gebonden maatregelen Probleem: •

Teveel geluidknelpunten en teveel gezondheidsschade.

Oplossing: • Slaapkamer aan de geluidluwe zijde met een te openen raam met een maximaal geluidniveau die gelijk is aan de standaardwaarde. • Groene gevel. Onderhoud openbare ruimte Probleem: •

Teveel onnodig geluid.

Oplossing: •

Meer gebruik van stillere apparaten.

Overige overlast Probleem: •

Overlast met name ’s nachts.

Oplossing: • Tijdsdifferentiatie bij speeltuinen/scholen: overdag overlast aanvaardbaar maar gebruik van speeltuin als hangplek in de avond en nacht is niet aanvaardbaar.

62

Geluidbeleid

Bouwlawaai Probleem: Geluidoverlast tijdens bouwwerkzaamheden. Oplossing: •

Borgen dat de wettelijke normen worden gehandhaafd.

Ondergrondse containers (o.a. locatie Tuinstraat/Westerstraat) Probleem: Ledigen van de containers om 8 uur 's ochtends: Metaal op metaal maakt te veel herrie. Ingooi in de avond maakt veel herrie. Mevrouw gaat ook zelf al in gesprek met de buren, maar dit heeft slechts korte tijd effect. Oplossing: • Aan binnenzijde containers een dempende rubberen laag aanbrengen. • Ledigen op andere tijden. • Duidelijke instructie op de containers voor ingooitijden. In meerdere talen maar in elk geval in het Engels. Owee Probleem: De start van de Owee-week is altijd een groot feest naast een woonwijk. Met veel geluidsoverlast. Op een zondagavond. Bewoners moeten volgende dag gewoon vroeg werken. Oplossing: • Andere locatie, op de campus. • Praat of evalueer eerst met de bewoners en daarna met TU en studenten. Nu lijkt alles al vast te staan en lijkt voor de vorm met de bewoners gesproken te worden. Horeca Probleem: Luide cafégasten. Overlast van bezoekers op terrassen en terrasboten, maar ook van vertrekkende café-bezoekers. Dit verstoort de nachtrust van de binnenstadbewoners. Oplossing: • Normstelling voor geluid van terrassen. • Communicatie vanuit de horeca, via banners en bierviltjes “denk aan onze buren”, nar 23 uur zijn we stil. Naar voorbeeld van Utrecht . • Horeca is verantwoordelijk voor haar gasten en zou deze verantwoordelijkheid ook moeten nemen.

63

Geluidbeleid

Luchtwarmtepomp Probleem: Mevrouw maakt zich zorgen om het brommende geluid van airconditioning en warmtepompen. En de toenemende hoeveelheid van deze apparaten in de stad. Oplossing: • In 2024 is hier vanuit de gemeente onderzoek naar gedaan. Een van de acties is het informeren van bewoners over goede plaatsing van warmtepomp. En dat bij de plaatsing rekening gehouden moet worden met het geluid en de buren. Evenementen Probleem: Vergunningenbeleid moet overeenkomen met wens fysieke gezondheid van bewoners. Het ligt niet aan de coördinator Evenementenvergunningen, deze is altijd bereid om in gesprek te gaan. Is Delft wel geschikt om plek te bieden aan zoveel en zulke grote evenementen? Oplossing: •

Vergunningenbeleid afstemmen op gezonde nachtrust – en daarop toezien.

Meldingen Probleem: Bewoners weten niet goed waar ze melding kunnen maken en of de systemen wel aan elkaar gekoppeld zijn. Ook is het lastig om de bron van de geluidsoverlast te traceren. Oplossing: • Neem bewoners serieus. • Neem meldingen van woonoverlast + politie + buiten beter app samen en breng hotspots in beeld. • Gebruik enquêtes en meldingen i.p.v. modellen. Burenoverlast (zie ook meldingen) Probleem: Dronken of verwarde mensen, incl. psychiatrische patiënten die zonder juiste medicatie thuis (op zichzelf) wonen. Dit gaat dag en nacht door. Bewoner heeft enorm veel last van geluidsoverlast van studenten. Bewoner heeft alles gedaan wat in haar mogelijkheden ligt: bijeenkomsten bezocht, de woning geïsoleerd, slaapt jaarrond met de ramen dicht, heeft decibelmeter gekocht om bewijs te verzamelen. Bewoner voelt zich niet serieus genomen en ziet dat de gemeente geen maatregelen neemt. Woonoverlast vanuit studenten wordt wel georganiseerd, maar er wordt niets mee gedaan. Oplossing: • Neem bewoners serieus . • Neem meldingen van woonoverlast + politie + buiten beter app samen. • Gebruik enquêtes en meldingen i.p.v. modellen. • Transformatie van studentenwoningen naar duurzame starterswoningen. • Meer studentenwoningen op TU-terrein.

64

Geluidbeleid

BBQ-plaatsen Probleem: Geen toelichting (via geeltje). Oplossing: •

Geen BBQ-plaatsen in woonwijken toestaan.

Opgehaald: Per Locatie Locatie: Doelenplein De bewoners van het Doelenplein zijn bang dat dit de tweede Beestenmarkt wordt. Afgelopen jaren is uitbreiding van terrassen geweest en het plein is nu ook een evenementen locatie. Veel bewoners hebben al geluidswerend glas. Er hangt een geluidsmeter op het plein. Probleem: • Veel geluid tot laat in de nacht. • De metingen zijn onder de toegestane grenzen, maar de ervaring in de woningen is anders. Oplossing: • Maximaliseer het aantal evenementen. • Normen bekend, meten op de gevel. • Bierviltjes bij de horeca “denk aan de buren”. • Banners en posters op straat. Locatie: Doelentuin icm Doelenplein Veel overlast van hangjongeren, cliënten van st Joris en zwervers. Geluid van luide personen en voetballen. De pui aan de achterzijde (slaapkamers) is van glas. Dit werkt als een klankkast. Aan de voorzijde is het Doelenplein met terrassen. Probleem: • Er is geen ontkomen aan. • Veel senioren (60-70=), extra rust ook overdag is belangrijk. • Bijkomend probleem: drugsafval. Oplossing: • Afsluiten Doelentuin via een hek met sleutelbewaarder (á la Oostsingel). • Maak er een stille plek van. Locatie: Paardenmarkt Jaarlijks is hier de kermis. Harde basdreunen en verschillende muziek en geluidsbronnen door elkaar. Ook als er geen kermisbezoekers zijn. Ongewenst gevolg: de bewoners gaan tijdens de zes dagen kermis van huis.

Dit voelt als de enige oplossing. Andere bewoners geven aan dat er geen huisbezoek wordt uitgenodigd tijdens de Kermis. Uitzitten. Oplossing: • Verlagen van de geluidsniveaus vanaf 22.00 uur? Is het verplaatsen van de kermis een optie? Het publiek lijkt vooral afkomstig uit Tanthof etc.

65

Geluidbeleid

Locatie: Poptapark – ‘Het Keetje’ In het Poptapark staat een blauw keetje (nabij de scholen). Zij ontvangen subsidie van de gemeente voor activiteiten voor kinderen. Dit gaat altijd in combinatie met harde muziek en een microfoon. De locatie wordt ook gebruikt voor privéfeesten. Probleem • Luide muziek, ook in de woning te horen. • Muziek blijft tot in de late uren. • De omgeving is een klankkast en versterkt het geluid. • Mevrouw durft de groepen hier niet op aan te spreken, vanwege eerdere aanvaringen en de dreigende situatie die dan ontstaat. • Gevoel van onveiligheid zelfs in de woning . Oplossing: • Het is voor melders niet duidelijk wat er gebeurt met de klachten, worden deze serieus behandeld? • Is het een idee om een avond te organiseren voor alle mensen die een klacht hebben ingediend. Op die manier krijgen de klachten meer achtergrond en zijn oplossingen mogelijk ook dichterbij. • Eventueel een enquête onder de indieners, maar dat is veel afstandelijker en levert waarschijnlijk ook minder op. Locatie Westerkwartier - studentenhuizen Sinds corona leven de studenten meer buiten. Veel studentenhuizen gebruiken hiervoor een dakterras of gaan op straat zitten. Bewoner gaat soms in gesprek met de studenten, maar durft dit niet altijd. Probleem: Overlast van luid praten en gelal. Oplossing: • Geen of terughoudend met vergunningen voor dakterras of hierop handhaven.

• Regels en adviezen over omgaan met je buren meegeven aan de studenten via de verengingen. • Minder clusters van studentenhuisvestiging. Locatie: Pad van Troje Brommers van bezorgdiensten met knalpotten . Locatie Hooikade en Plein Delfzicht Combinatie van geluiden vanaf de weg en het water. Door het brede water wordt dit verder gedragen. Geluid vanaf de weg en fietspad. O.a. brommers van bezorgdiensten, gebral op de fiets (veel alcohol). En boten (zuipschuiten) met luide muziek. De geluidsbronnen zijn voor de bewoner niet aanspreekbaar omdat ze te ver weg of te snel zijn. Oplossing: • Geluidsafspraken maken met MRDH. • Niet toestaan van versterkte muziek.

66

Geluidbeleid

Locatie: Rode kruisbuurt Evenement Westerpop met 15.000 bezoekers. En wel 80-85 decibel op de gevel. Dit is naast een woonwijk en geen festivallocatie. Er is geen ontkomen aan het geluid. Bewoner ervaart fysieke stress. Het geluid gaat tot laat in de nacht door. Ongewenst gevolg is dat de bewoners weg gaan. Doel bewoner: een rustig thuis. Locatie: Recreatie langs de Schie - Tussen Oostpoort en Reineveldbrug, maar ook Oostsingel en Oranje Plantage Tussen Oostpoort en Reineveldbrug: Is de klankkast van Delft. Geluid weerkaatst op het water tegen de huizen. Een van de problemen is dat er met mooi weer veel volk aan het kanaal zit. Oostsingel: Ervaart zeer ernstige overlast sinds corona. Tijdens corona was er nog wel begrip voor, maar na corona lijkt het ook wel steeds erger te worden. Slaapt aan voorzijde, geluid over het water reikt ver, maar ook het dagelijkse gejoel en gelal voor de deur is niet meer proportioneel. Ook andere overlast telt hierbij op, denk o.a. aan het gebruik van de openbare ruimte als toilet. Oranje Plantage: De binnen gemeten piekbelasting als gevolg van gegil is 90 dB. Oplossing: • Stel een alcoholverbod in voor de Oostsingel . • Stel dagrecreatie verboden na 22.00 uur via de APV. • Geef aan wat is woonwijk en wat is recreatiegebied? • Geen muziek toestaan en regels hierover bekend maken. Schieoevers Probleem: •

Veel verschillende geluidbronnen.

Oplossing: • Nu plan van aanpak nodig voor stiltegebied, met name bij waterkant is overlast te verwachten (bijvoorbeeld Laga). Omgeving Bieslandsekade Probleem: • Studentenblok + sportverenigingen: op vrijdag, zaterdag en zondag standaard feestjes (en als er aanleiding is).

67

Geluidbeleid

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Delft Postbus 78, 2600 ME Delft Telefoon 14015 Internet www.delft.nl Januari 2025

68