Handelingen raadsvergadering 4 april 2023

Wij zijn mede-indiener van de motie van de ChristenUnie en van het amendement van de SP en andere fracties over het sociale beeldkwaliteitsplan en leefbaarheid. Die zijn al toegelicht. Door de fracties van het CDA, Onafhankelijk Delft en de ChristenUnie wordt motie 6.2.3 (Geen people mover in plan Gelatinebrug) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op dinsdag 4 april 2023 ter bespreking van de brief van het college van B en W inzake stand van zaken Gelatinebrug, constaterende dat:

22

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

-

de gemeente Delft voornemens is tussen de Abtswoudsebrug en de Kruithuisbrug een extra brug te realiseren over de Schie (Gelatinebrug); dit een brug voor fietsers en voetgangers moet worden, maar dat het college vanaf het begin het plan heeft ook zelfrijdende busjes, de zogenaamde people movers, over de Gelatinebrug te laten rijden;

overwegende dat: -

-

-

-

de Gelatinebrug naar verwachting een zeer drukke fietsbrug gaat worden, met ca. 6.000 fietsers per etmaal (met net als bij de Abtswoudsebrug enkele zeer drukke piekmomenten); in het rapport Verkeersveilige aansluitingen Gelatinebrug door Exante nog geen extra kosten voor infrastructurele aanpassingen en voorzieningen zijn opgenomen voor de people mover, omdat volgens Exante nog niet bekend is wat voor soort busje over de Gelatinebrug moet gaan rijden; Exante daarmee niet zegt dat het laten rijden van een people mover zonder enige aanpassing in infrastructuur of voorzieningen (en dus 'gratis') te realiseren is, maar alleen dat de aanpassingen aan infrastructuur of voorzieningen t.b.v. een zelfrijdend busje afhankelijk zijn van het soort voertuig dat gaat rijden; tot nu toe steeds is uitgegaan van een eigen baan voor de people mover van 2 meter breed (zie bijv. het rapport van Exante), maar dat deze eigen baan nu geschrapt is; ondanks het schrappen van deze eigen baan de komst van zelfrijdende voertuigen over de Gelatinebrug nog steeds niet wordt uitgesloten; als deze zelfrijdende busjes zonder chauffeur in de toekomst over de Gelatinebrug gaan rijden, deze dus tussen de voetgangers of de fietsers moeten gaan rijden, wat onvermijdelijk tot gevaarlijke situaties en ongevallen kan leiden;

verzoekt het college het idee dat over de Gelatinebrug zelfrijdende busjes moeten gaan rijden, los te laten en de Gelatinebrug in de planvorming te beperken tot een brug voor fietsers en voetgangers, en gaat over tot de orde van de dag." De heer MARUF (D66): Voorzitter. Wanneer ik door Delft fiets, langs de nieuwbouwontwikkelingen van de Coendersbuurt, de Spoorzone, de Reinier de Graaf en de torens rondom De Hoven Passage, zie ik enorme gevels. De gevels bestaan voornamelijk uit steen en glas. Er zit variatie in; dat klopt: hier en daar verspringt er een balkon en de kleuren van de bakstenen verschillen hier en daar, maar voor D66 is dat niet genoeg. D66 vindt dat toentertijd al gekozen had moeten worden voor groene gevels. Wellicht komen we vanuit onze fractie met een voorstel over hoe we groene gevels in relatie tot bestaande bouw kunnen bezien, maar dat volgt op een later moment. Groene gevels zijn een middel om ons dichter bij een klimaatadaptieve stad te brengen. De projecten die ik eerder noemde, zijn al gebouwd. Natuurlijk is achteraf praten supermakkelijk, maar het beeldkwaliteitsplan zien we bij D66 als een nieuwe ronde met nieuwe kansen. Juist met het beeldkwaliteitsplan kunnen wij de ambities die we hier iedere keer in de raad uitspreken, tot uiting brengen.

Wij hebben nu de kans om het voor het Kabeldistrict heel anders te doen dan we in de rest van onze stad op dit moment zien. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik was even op zoek naar een punt. Ik ben zo benieuwd naar de kosten van de groene gevels, zoals meneer Maruf die voor zich ziet. Hoeveel gaat dit de ontwikkelaars kosten? 23

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer MARUF (D66): Dat is een terechte vraag. Ik kan u aantonen dat er verschillende varianten bestaan voor groene gevels en dat die echt niet duurder hoeven te zijn dan een bakstenen gevel. Waar het ons nu om gaat, is dat wij die klimaatadaptieve stad willen. Als wij in ons beeldkwaliteitsplan vanwege eventueel hogere kosten niet een ambitie durven neer te zetten dat we die groene gevels willen, gaat het daar nooit van komen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik heb het even snel gegoogeld. Die groene gevels kosten € 400 per vierkante meter. Volgens mij is dat een stuk duurder dan een bakstenen gevel. Heeft u dat er inderdaad voor over? De heer MARUF (D66): Dan zou mevrouw Van den Berg ook moeten uitzoeken hoe een luxe vliesgevel kost en wat dat zou betekenen voor de onderhoudskosten. Tijdens de campagne heeft de VVD ook vaak uitgesproken te streven naar een groene, leefbare stad met een goed werkklimaat en leefklimaat. Juist in deze ambitiestukken moeten wij uitspreken dat we daar waarde aan hechten. We moeten niet al vooraf met elkaar hier bekokstoven hoeveel het zou kosten, want wij zijn geen uitvoerders. Wij kunnen daar dus geen uitspraak over doen. Met het Kabeldistrict hebben we de kans om het heel anders te doen. Het Kabeldistrict wordt een gebied met veel hoogbouw en is daarom juist bij uitstek een locatie met veel kansen voor verticaal groen.

De inwoners en de bezoekers van onze stad verdienen een leefomgeving en werkomgeving die bijdragen aan de gezondheid en het mentale welzijn van mensen. Er is bewezen dat mensen die in een groene omgeving wonen, minder vaak last van hart- en vaatziekten, overgewicht en diabetes hebben; volgens mij is dat kosteloos, mevrouw Van den Berg. Daarom vindt D66 dat we de focus moeten verbreden, dus niet alleen op groene dakterrassen en openbare ruimte, maar juist ook op gebruikmaken van dat enorme aantal vierkante meters gevels waar we een klimaatadaptieve stad een stap dichterbij kunnen brengen. Zijn we als D66 tevreden met het beeldkwaliteitsplan zoals dat nu voor ons ligt? Het eerlijke antwoord is nee. D66 heeft zorgen over de visie van het beeldkwaliteitsplan met betrekking tot die groene gevels. Tot dusver hebben wij geen voorbeelden gezien waarin architecten gebouwen met groene gevels voor Delft hebben ontworpen. Waarom niet? D66 denkt dat de druk van aannemers en ontwikkelaars architecten ervan weerhoudt om gebouwen met groene gevels te ontwerpen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik wil graag antwoord geven op de vraag van meneer Maruf waarom ontwikkelaars geen groene gevels ontwerpen: omdat ze dus € 400 per vierkante meter kosten en een bakstenen gevel € 125 per vierkante meter. Het is dus drie keer zo duur.

De heer MARUF (D66): In mijn tweede termijn kom ik met varianten op groene gevels terug om mevrouw Van den Berg op het punt van die kosten te beantwoorden. Maar met uw vraag suggereert u ook heel erg dat we er alleen op basis van de kosten niet voor moeten kiezen dat we die klimaatadaptieve stad willen, die ten goede komt aan de gezondheid van onze mensen. Dat is onbetaalbaar. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Nu legt meneer Maruf mij woorden in de mond die ik niet heb uitgesproken. Ik denk dat meneer Maruf heel goed weet dat ook de VVD klimaatadaptatie een belangrijk onderwerp vindt en daarvoor staat, maar er zit een verschil 24

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

in hoe je dat uiteindelijk in de uitvoering realiseert. Dat kan op horizontaal niveau, op straat, met bomen, met parken. De VOORZITTER: Een interruptie moet kort en krachtig zijn. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Dus waarom moeten we nu ineens focussen op die verticale gevels, die - nogmaals - ook nog eens ontzettend prijzig zijn? De heer MARUF (D66): D66 zegt dat we ons blikveld moeten verbreden. Openbare ruimte en groene dakterrassen zijn helemaal mooi. Vooral doen! Tegelijkertijd ga je nu tienduizenden vierkante meters gevel bouwen in de stad. Wij vinden dat de groene gevels daar integraal onderdeel van zouden moeten zijn. Ik roep mevrouw Van den Berg ook op: dit is ons visiedocument met onze ambities; als we daarin niet de ambitie uitspreken van wat we voor ogen zien, wanneer dan wel? Dan gaat het er nooit van komen, mevrouw Van den Berg. Door middel van deze motie willen D66, Hart voor Delft en GroenLinks het belang op deze manier dus toch verankeren in de nadere uitwerking van de bouwplannen in het Kabeldistrict en een duidelijk signaal afgeven aan de ontwerpers die op basis van dit plan de gebouwde omgeving gaan ontwerpen. Ik wil ook een stuk onvrede uitspreken over het proces. Voor D66 is het klip-en-klaar dat de raadsbesluiten die naar ons toe komen, altijd een tijdspad moeten bevatten waarin we ruimte hebben voor een herziening. Dat is er niet.

Graag had D66 gezien dat de illustraties, afbeeldingen en teksten aangepast zouden kunnen worden, maar het is nu wat het is. De opdracht aan het college is om een volgende keer een dergelijk proces op een andere manier te doorlopen. Het gevaar dat een herziening zou leiden tot vertraging - dat argument heb ik gehoord van verschillende collega's - is gewoon een heel lelijk argument. Ik kan me heel goed voorstellen dat collega's daardoor in eerste instantie terughoudend waren om in te stemmen met de door ons gewenste herziening van dit plan. Dat is zonde. Ik kan daarmee niet zeggen dat wij als raad met beide handen aan het stuur hebben gezeten. De motie is dan ook - dat kan ik eerlijk zeggen - een compromis na intensief overleg met mevrouw De Koning, mevrouw Romeijnders en de griffie. Mijn dank daarvoor is heel groot. Afsluitend wil ik de hoop uitspreken dat ik, in tegenstelling tot de Coendersbuurt, de Spoorzone en de ontwikkelingen rondom de Reinier de Graaf, als ik over tien jaar door het Kabeldistrict fiets of wandel, met trots kan terugkijken op de besluiten die we hier hebben genomen en met veel plezier kan verblijven in een klimaatadaptieve wijk, waar mensen met veel plezier werken en verblijven.

Door de fracties van D66, Hart voor Delft en GroenLinks wordt motie 6.2.4 (Groene gevels van belang voor een gezonde leef- en werkomgeving) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 4 april 2023 ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Beeldkwaliteitsplan Kabeldistrict, constaterende dat: -

met het beeldkwaliteitsplan (BKP) wordt gestuurd op een uitstraling die past bij het specifieke karakter van Kabeldistrict;

25

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

-

na vaststelling wordt het beeldkwaliteitsplan uitgangspunt voor sturing en stimulering vanuit het kwaliteitsteam en de AOK inzake de plannen voor het Kabeldistrict;

overwegende dat: -

-

de gecorrigeerde versie van het beeldkwaliteitsplan in zowel tekst als illustraties in onvoldoende mate het belang van groene gevels benadrukt voor de ontwikkeling van het Kabeldistrict; het Kabeldistrict werk- en leefomgeving wordt van duizenden mensen; in het Kabeldistrict tienduizenden vierkante meters gevel worden ontwikkeld; groene gevels integraal onderdeel zijn bij het tegengaan van hittestress en het creëren van een prettige leef- en werkomgeving;

draagt het college op om: -

in de uitwerking van de individuele bouwplannen naast het beeldkwaliteitsplan deze motie onder de aandacht te brengen bij marktpartijen; deze motie met daarin de oproep voor meer groene gevels dan het beeldkwaliteitsplan uitdraagt, te beschouwen als onlosmakelijk onderdeel van het beeldkwaliteitsplan.

Toelichting: D66 en Hart voor Delft vinden dat het beeldkwaliteitsplan in onvoldoende mate het belang van groene gevels benadrukt. Op veel plekken in de stad zien wij dat er stenen en glazen gevels zijn opgetuigd voor nieuwbouw. We hebben nu de kans om het voor het Kabeldistrict heel anders te doen. Het Kabeldistrict wordt een gebied wordt met veel hoogbouw en is daarom bij uitstek de locatie met veel kansen voor verticaal groen. Gelet op de urgentie om snel het beeldkwaliteitsplan vast te stellen hebben de indieners gekozen om door middel van deze motie het belang van groene gevels voor het Kabeldistrict te benadrukken. Deze motie is dan ook onlosmakelijk verbanden met het beeldkwaliteitsplan. De inwoners en bezoekers van onze stad verdienen een leef- en werkomgeving die bijdraagt aan de gezondheid en mentale welzijn van mensen. Mensen die in een groene omgeving wonen, hebben minder vaak last van hart- en vaatziekten, overgewicht of diabetes. Ook hebben ze vaak een betere mentale gezondheid." Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks vindt het belangrijk dat het Kabeldistrict en de Gelatinebrug een duurzame, sociale en inclusieve toekomst in Delft krijgen. Daarbij hebben wij onszelf de vraag gesteld hoe we de juiste keuzes maken voor een gebied dat er pas over tien jaar zal zijn. Ik vergelijk het met het planten van een boom.

Om een boom te laten groeien, moet je op het juiste moment water geven, ruimte bieden voor wortels en zorgen voor toegang tot voldoende licht. Zoals met een boom kunnen de juiste beslissingen ervoor zorgen dat het Kabeldistrict en misschien ook de Gelatinebrug in de toekomst floreren en bloeien. En zoals de wortels van een boom heeft de wijk een sociale structuur. En een verbinding in de wijk is nodig om te kunnen groeien. Daarom heeft GroenLinks de motie Sociaal beeldkwaliteitsplan Kabeldistrict mede ingediend. Wij zijn van mening dat het maken van een sociale en inclusieve wijk meegenomen moet worden, niet alleen in de ontwikkeling van het Kabeldistrict maar ook in de ontwikkeling van de Schieoevers. Het amendement Leefbaarheid Kabeldistrict steunt GroenLinks om dezelfde reden. Daarnaast vinden we het belangrijk om groen en duurzaamheid in de stad te stimuleren.

26

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik had het eigenlijk bij de SP moeten vragen maar GroenLinks noemt het nu ook. Ik lees in het amendement dat we gaan voor een wijk met sociale steun, wederkerigheid, wederzijds respect, verbondenheid binnen en tussen groepen die we gaan activeren en begeleiden. Ik ben zo benieuwd wat de indieners van dit amendement daarmee bedoelen. Gaat dat niet heel erg ver? Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Ja, dit lijkt me een goede vraag aan de indieners van dit amendement. Wij steunen het. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Waarom steunt GroenLinks dit amendement dan? Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Dan vraag ik de VVD echt om even op te letten, want volgens mij heb ik dat net gezegd, net voor de interruptie. Er zijn in het beeldkwaliteitsplan op de plint wel groene gevels bijgetekend op de eerste drie verdiepingen, maar de groene gevels zijn niet te zien in de totale hoogte van de gevel. Daarom hebben we de motie van D66 mede ingediend, omdat groen in het hele gebied heel belangrijk is. Hoe mooi zou het zijn als we met de groene gevels samen met een biodiverse open ruimte, een biodivers Kabeldistrict en Schieoevers een mooiere biodiverse stad maken? Tot slot de motie Een brug te ver en de motie Geen people mover over de Gelatinebrug. Wij zijn niet van plan om die te steunen. Ten eerste is de Gelatinebrug een ontzettend belangrijk knooppunt in onze stad.

Het wordt een van de drukste punten voor fietsverkeer en maakt deel uit van een metropolitane route. We vinden het ook belangrijk dat er ov-verbindingen in de stad zijn en dat er geïnvesteerd wordt in duurzame mobiliteit. Dat is ook ooit de reden geweest om een people mover over de Gelatinebrug te laten rijden. De heer VALK (CDA): Mevrouw Romeijnders zegt het eigenlijk zelf al: het gaat een van de drukste fietspaden van Delft worden. En dan wil GroenLinks busjes zonder chauffeur dwars door al die fietsers heen laten rijden? En dat noemt u dan "goed openbaar vervoer"? We kunnen toch veel beter bij de MRDH lobbyen voor een fatsoenlijke buslijn in plaats van deze gevaarlijke oplossing? Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Dit gaat over de people mover. Meer openbaar vervoer is natuurlijk altijd beter. Het zou heel mooi zijn als beide zou kunnen, want voor GroenLinks is het in ieder geval belangrijk om een goede verbinding te maken tussen Schieoevers, station Delft Campus en de universiteit. De heer VALK (CDA): Ik denk dat iedereen openbaar vervoer belangrijk vindt, maar de vraag is: vindt GroenLinks een busje ook belangrijk als dat ten koste gaat van de veiligheid van fietsers? Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Dat frame wordt nu gezet: als er een people mover komt, benadeelt dat automatisch de veiligheid van fietsers.

Maar is dat wel zo? Laten we vandaag de juiste keuzes maken, zodat het Kabeldistrict kan floreren en bloeien als een mooie groene boom met sterke wortels in onze stad. Mevrouw FUN FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. Ter verduidelijking: meneer Cüppers gaat straks verder over de Gelatinebrug. Ik ga eerst in op het beeldkwaliteitsplan. Soms zit er 27

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

tussen het dagelijkse leesvoer van een raadslid iets waardoor je direct benieuwd wordt naar de uitwerking. Voor mij is dit beeldkwaliteitsplan er daar eentje van. STIP is heel blij met dit plan. Er zijn een hoop onderwerpen die we belangrijk vinden en die hierin goed terugkomen. Daarom zijn we blij met de laatste aanpassingen die zijn gedaan om verticaal groen een duidelijke plek te geven in dit plan. Dat brengt me ook bij de motie van D66. We snappen de oproep dat het belangrijk is dat verticaal groen uiteindelijk een plek gaat krijgen in het Kabeldistrict en we vinden het ook belangrijk om dit te waarborgen. Daarom steunen wij de motie. Dan de motie Sociaal beeldkwaliteitsplan en het amendement over de leefbaarheid van het Kabeldistrict. STIP vindt het ook heel belangrijk dat cohesie en leefbaarheid goed terugkomen in de stad, maar wij vinden dat deze belangrijke punten beter passen in het stedenbouwkundig plan en het ontwikkelplan. Wat ons betreft is het daar ook goed opgepakt. Uiteraard kunnen we met jaarlijks monitoren ook blijven sturen op voldoende ontmoetingsplekken en de juiste voorzieningen. Daarom zal STIP hiertegen stemmen. Wel zullen we hier scherp naar kijken bij het stedenbouwkundig plan en het ontwikkelplan. De heer CÜPPERS (STIP): Voorzitter. Zoals net gezegd ga ik graag in op de bespreekpunten die er vanavond liggen omtrent de Gelatinebrug.

Voor STIP staat voorop dat we veel noodzaak zien voor deze brug. Het zal een cruciale verkeersverbinding vormen voor de stad. Als we hem niet bouwen, overstromen de nu al drukke fietspaden die eromheen liggen. Het wordt een brug die ook de stadsdelen beter aan elkaar koppelt en Delft meer laat samenhangen. Met die waarden in ons achterhoofd staan we stil bij de moties, allereerst de motie van Hart voor Delft. Het plan om de brug in de koelkast te plaatsen, steunen wij niet. In de commissie hebben we al ruim stil kunnen staan bij de meerwaarde die deze brug heeft voor de stad. Besluiten dat die er niet moet komen of voor onbepaalde tijd moet worden uitgesteld, sluit daar niet op aan en is onverstandig voor onze blijvend groeiende stad. Ook de motie van onder andere het CDA zullen wij niet steunen. We zijn het er uiteraard mee eens dat we gevaarlijke en ongewenste verkeerssituaties dienen te voorkomen, maar het CDA geeft terecht aan dat er nog weinig bekend is over de vormen die autonoom vervoer in zo'n verkeerssituatie moet krijgen. Wat STIP betreft kunnen we met dat gebrek aan informatie nu niet bij voorbaat zeggen dat er per definitie geen ruimte voor kan zijn. We houden de opties graag open. De heer VALK (CDA): Met deze redenatie kunt u ook niet uitsluiten dat er op termijn auto's over de Gelatinebrug gaan rijden, want misschien kan ook dat over tien jaar heel veilig.

Zullen we dat voortaan dus ook maar meteen niet meer uitsluiten? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ook ik heb een vraag aan de heer Cüppers van STIP: vindt u niet dat we eigenlijk al een hele goede brug hebben voor een people mover? Daar gaat een tram overheen; dat is de Sebastiaansbrug. De heer CÜPPERS (STIP): Wie weet? Als het over tien jaar inderdaad daadwerkelijk mogelijk is dat auto's veilig langs fietsers en voetgangers over die brug kunnen, waarom zouden we dat dan uitsluiten? Natuurlijk kan het zo zijn dat inderdaad blijkt dat het niet makkelijk mogelijk of risicovol blijft. Dan moeten we het inderdaad niet doen, maar we kunnen daar nu nog geen beslissing over nemen. Het is nu ook nog niet nodig om die beslissing te nemen. Om dan nu te zeggen dat we het bij voorbaat al moeten uitsluiten, steunen wij dus gewoon niet. We houden de opties graag open, zoals ik al zei. Over innovatief verkeer is STIP wel zeker enthousiast.

28

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): We kunnen dat toch ook juist later besluiten? Waarom draait u het eigenlijk om? We weten nu eigenlijk niks en het kost waarschijnlijk klauwen met extra geld. Onafhankelijk Delft is nog niet vergeten dat we hier best vaak onder financieel toezicht staan. Waarom moeten deze dingen juist nu doorgedrukt worden? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik sluit me hierbij aan. De heer CÜPPERS (STIP): Ik denk dat Onafhankelijk Delft en de SP het, gelet op deze vraag, eigenlijk eens zijn met wat we hier proberen te zeggen. We moeten deze beslissing juist niet op dit moment al willen maken. Zoals wij het nu lezen en met de informatie die we hebben, hoeft het voor nu ook helemaal geen extra capaciteit, moeite of geld te kosten om deze optie voor de toekomst open te houden. Laten we dus inderdaad in de toekomst, zodra we zeker weten of dit een goed idee is of niet, de afweging maken of we dit moeten doen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): We weten nu niet wat het allemaal extra gaat kosten. Misschien kunnen we dat later beter inschatten. De redenatie is dus gewoon echt krom. Dat is geen vraag, maar wel absoluut een statement. De VOORZITTER: Een statement; daar hoeft u niet op te reageren, meneer Cüppers; wat u wilt.

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik wil toch graag een antwoord op mijn vraag: kan een people mover, zoals we die voorzien hebben, niet beter over de Sebastiaansbrug dan wel de Kruithuisbrug gaan rijden? Dan kan die zich mooi met het snellere verkeer mengen. De heer CÜPPERS (STIP): Ik wil toch ook reageren op Onafhankelijk Delft; daarna zal ik nog reageren op de vraag van de ChristenUnie. Ja, inderdaad, laten we later die afweging maken en de optie nu dus niet bij voorbaat uitsluiten. In de richting van de ChristenUnie: ja, wellicht is de Sebastiaansbrug ook een hele interessante optie voor autonoom vervoer, maar waarom niet en-en? De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Zoals ik al in de commissie heb aangegeven, worden wij eigenlijk heel enthousiast van het beeldkwaliteitsplan zoals het er ligt. We vinden het een mooi document. Het straalt voor ons gevoel een wijk uit die heel mooi en prettig kan zijn. Ik ga kort de moties en amendementen langs, ten eerste het amendement en de motie over leefbaarheid en sociale cohesie. We hebben daar in de commissie uitgebreid over gepraat.

Wij vinden dit een ontzettend interessant onderwerp en wij willen in de toekomst ook zeker graag nadenken over hoe dit niet alleen in Schieoevers kan maar echt over heel Delft: hoe kunnen we hier nou kaders voor meegeven? Ik moet eerlijk zeggen dat wij ermee hebben gestruggeld of het beeldkwaliteitsplan daarvoor de logische plek is, want zoals ik in de commissie al aangaf, zijn wij bang voor heel veel documenten die allemaal naar elkaar doorverwijzen, waardoor het een wirwar wordt. Aan de andere kant hadden we het argument dat het heel goed is dat een architect die naar dit beeldkwaliteitsplan kijkt, herinnerd wordt aan die sociale dimensie, die zeker ook met dat beeldkwaliteitsplan te maken heeft. Dat is eigenlijk de afweging waarmee wij hebben gezeten. Ik vind dat het amendement eigenlijk een perfecte tussenweg is, want het toevoegen van een extra punt, het negentiende punt na achttien punten, lijkt ons een heel mooie afsluiting van het beeldkwaliteitsplan. Daar zijn wij dus heel positief over.

29

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Ik moet eerlijk zeggen dat ik met betrekking tot de motie nog een beetje twijfel. Ik ga dus gewoon de reactie van de wethouder afwachten, als de raad dat goedvindt. De VOORZITTER: Nou, vooruit dan maar. De heer TREFFERS (Volt): Ook over de motie Een brug te ver hebben we in de commissie verteld dat we het erg ingewikkeld vinden en dat we het college ook zeker willen aanmoedigen om er goed over na te denken of dit een goed moment is. Maar aan de andere kant is de richting van dit gebied al zo lang duidelijk en zien we de meerwaarde van de brug zeker. Ook het advies van de stadsbouwmeester willen we niet in de wind slaan. Dat advies is heel duidelijk: vertraag alstublieft niet. De heer VAN DER SLUIS (SP): Als we deze redenatie van u voortzetten, bent u dan niet bang dat we, omdat we al zo lang over die Gelatinebrug praten en omdat die inderdaad in allerlei stukken terechtkomt, geen nee meer kunnen zeggen op het moment dat de brug echt aan de orde komt, omdat iedereen zo is meegenomen in het verhaal? Uiteindelijk wordt het steeds duurder, steeds duurder en steeds duurder. Er zal toch een grens moeten zijn aan het bedrag waarvoor je de brug aanlegt? Dan kan je niet meer zeggen: ja, maar we hebben het er al vaak over gehad. Het definitieve moment van beslissen komt nog.

Bent u het met mij eens dat we op dat moment ook echt nog steeds nee moeten kunnen zeggen? De heer TREFFERS (Volt): Het eerlijke antwoord op uw vraag is: ja, daar zijn wij ook bang voor. We zijn het echter niet eens met de conclusie die u daaruit trekt, namelijk dat we nee moeten zeggen. Ik wijs ook op het advies van de stadsbouwmeester. Wij zien heel duidelijk de meerwaarde van deze brug. Wij zien hoe de brug twee oevers gaat verbinden op een plek waar op dit moment heel veel huizen worden gebouwd en waar het belangrijk is om die verbinding te maken. We zien ook dat er al heel veel geld is toegezegd door partners. Het zou zonde zijn om dat nu allemaal weg te gooien en dan over tien jaar te constateren: we hebben daar een brug nodig; laten we eens beginnen met een ontwerpfase. Dat is dus onze afweging. Op dit moment gaan wij dus tegen de motie stemmen. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ik ben benieuwd welke partners gaan meebetalen aan deze brug. De heer TREFFERS (Volt): Poeh … We zijn bezig met de MRDH. Dit lijkt mij eigenlijk een vraag voor de wethouder. De VOORZITTER: Kijk, meneer Treffers is een slim raadslid. De wethouder komt u straks nog wel even te hulp. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Niet de wethouder, maar meneer Treffers zei dat een aantal partners mee gaan betalen.

De heer TREFFERS (Volt): Wat ik heb begrepen, zijn wij volgens mij nu ongeveer een jaar bezig met heel veel sessies over deze dingen. Als u mij wil betrappen op het niet weten van een naam van een partner, heeft u mij betrapt. Maar ik kijk naar het advies van de wethouder en het advies van de stadsbouwmeester, die op dit moment zegt: vertragen en opnieuw twijfelen over de beslissing, die al in heel veel documenten is vastgelegd, bijvoorbeeld in het ontwerpbestemmingsplan, gaan geld kosten. Daar zijn wij het op dit moment mee eens.

30

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Dat de stadsbouwmeester voor deze brug is en dat u die als partner bestempelt, kan ik me voorstellen. De wethouder heeft in de commissievergadering gezegd dat er geld is, maar dat de MRDH nog niks heeft bepaald. Achter de MRDH staat voor de brug nog steeds een nul, maar de wethouder probeert wel extra geld bij de MRDH weg te halen en dat is wel belastinggeld. Dat belastinggeld wordt door iedereen opgebracht. Zo omgaan met belastinggeld vind ik onterecht, maar Volt vindt dat waarschijnlijk dus niet onterecht. De VOORZITTER: Meneer Treffers, gaat uw gang en vervolgt u dan uw betoog. De heer TREFFERS (Volt): Ik heb via een samenwerking tussen partijen al één partner gevonden. De provincie gaat € 0,5 miljoen bijleggen. Dat is dus al mooi meegenomen. Als u zegt dat Volt voor investeringen is voor een mooi wegennet, dan ben ik het daar helemaal mee eens. De VOORZITTER: Mevrouw De Koning, vervallen we in herhaling? Want anders moet ik toch stoppen met deze discussie. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Nee, het is geen herhaling, voorzitter. Ik wil de samenwerking tussen de PvdA en Volt nog wat aanscherpen. De provincie heeft € 3 miljoen neergelegd, maar wel voor de groenvoorziening bij de brug, niet om de brug te bouwen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Misschien weet de heer Treffers of de EU ook nog een subsidie kan geven.

De heer TREFFERS (Volt): Dat vind ik een héél interessant onderwerp. Ja, absoluut zou de EU wellicht heel veel subsidies hieraan kunnen geven, maar wat we daarvoor nodig hebben, zijn bijvoorbeeld ambtenaren die heel gedreven bij de EU rondlopen. Daar komen we in deze raadsperiode zeker op terug; dat kan ik alvast voorspellen. De VOORZITTER: Oké, meneer Treffers, nu vervolgt u uw betoog en u maakt het wat mij betreft ook af. Geen interrupties meer. De heer TREFFERS (Volt): Ja, ik ga terug naar het onderwerp. Ik ga door naar de motie Geen people mover. Ik durf het bijna niet te zeggen, maar ik heb weer het genuanceerde verhaal: ik luister naar de discussie en ik begrijp eigenlijk beide kanten. Ja, ik snap dat je niet heel veel geld wil uitgeven om de mogelijkheid van een people mover beschikbaar te houden. Aan de andere kant ben ik het met onder anderen de heer Cüppers eens dat ik niet wil meegaan in het frame dat je een hypothetische people mover die nog ontworpen moet worden en nog moet worden ingepast, bij voorbaat gaat uitsluiten. Ik ben eigenlijk heel benieuwd naar het antwoord van de wethouder. Daarbij let ik er vooral op of het mogelijk houden van die people mover echt meer kosten gaat opleveren. Dat is dus onze afweging. Ten slotte de motie Groene gevels. Daar zijn wij het ontzettend mee eens en die zullen wij steunen. De heer VAN DER POST (PvdA): Voorzitter.

Deze twee onderwerpen, het beeldkwaliteitsplan en de Gelatinebrug, zijn in de commissie gecombineerd en nu ook in de raad. Het beeldkwaliteitsplan is een mooi stuk en is mooi uitgewerkt, maar de beeldtaal zou best weleens kunnen leiden tot veel eenvormigheid. Daar hebben we het in de commissie over gehad. Saai willen we niet; dat willen we voorkomen, maar dat vond de hele 31

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

commissie. Dat wil ik hier nog even genoemd hebben. Groene gevels zijn daarbij ook voor ons belangrijk, want alléén groene daken kun je vanaf de straat niet zien. Wij staan zeker achter de laatste versie van de motie. Ook wij als fractie hebben best wel geworsteld met het inpassen van sociale cohesie in het beeldkwaliteitsplan. In die zin snap ik het verhaal van Volt daarover heel goed. Maar als we in de voorliggende voorstellen zien dat we een extra sturend principe goed in dit verhaal kunnen inpassen, vinden wij dat ook een goede oplossing. Wij zullen dit dus steunen. Als we die sociale cohesie nadrukkelijk in verband brengen met het ontwerp van de buitenruimte, omdat het daar in ieder geval in thuishoort, kunnen wij ook de motie steunen. De Gelatinebrug is nodig en onvermijdelijk; zie ook het advies van de stadsbouwmeester. Om de kostenstijging te beperken, moeten we misschien maar afzien van extra breedte. Dus zeker geen extra aparte baan voor een people mover. Maar ik vind het wat ver gaan om dat nu op voorhand volstrekt uit te sluiten; in die zin kan ik het verhaal van STIP volgen. Die extra investering in breedte willen wij op dit moment echter zeker niet steunen. We gaan de motie van het CDA en consorten dus zeker steunen, maar met de aantekening dat we gewoon echt nog niet weten hoe die people mover er over een aantal decennia uitziet.

Dan zou die misschien best inpasbaar kunnen zijn. Wat dat betreft willen we dit op voorhand niet uitsluiten. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Als ik het goed gelezen heb, is er geen extra breedte nodig voor de people mover. Hoe ziet de PvdA dat? De heer VAN DER POST (PvdA): Zoals het er nu naar uitziet, gaan we een brug bouwen die een breed fietspad krijgt en een breder voetpad dan op bijvoorbeeld de Abtswoudsebrug. Dat maakt de brug op zich niet breder dan de Abtswoudsebrug. Als je die baan van 2 meter extra zou willen hebben voor de people mover, wordt de brug inderdaad breder. Dat is iets wat we op dit moment niet willen steunen, maar ik wil ook niet op voorhand gezegd hebben dat die people mover er niet op mag. Zo zou je de motie namelijk kunnen lezen, maar met de aantekening dat wij dat er niet in lezen, willen we de motie wel steunen. De heer CÜPPERS (STIP): Zoals ik de motie lees, gaat zij helemaal niet over de verbreding van het fietspad, wordt er sowieso al gesteld dat in de toekomst die extra verbreding niet wordt opgenomen en roept de motie op om het idee dat er zelfrijdende busjes over die brug zouden moeten rijden, volledig los te laten.

Waarom is de PvdA, met inachtneming van die kanttekening, dan nog steeds van plan om deze motie te steunen? De heer VAN DER POST (PvdA): Het gaat ons vooral om het feit dat wij nu geen geld willen besteden aan een te brede brug, waarop de people mover misschien heel gemakkelijk inpasbaar zou zijn. We wachten wat dat betreft gewoon de technische ontwikkelingen af. Daar heeft u zelf veel vertrouwen in, maar dat hebben wij ook. We zien dus wel hoe dat werkt. Het gaat ons ook te ver om op voorhand te zeggen dat die people mover er in de toekomst niet op mag. De heer VALK (CDA): Even een statementinterruptie, omdat er misschien wat spraakverwarring is. De motie zegt: in de planvorming beperken tot een brug voor voetgangers en fietsers. Daarmee wordt niks uitgesloten voor over een hele lange termijn. Het gaat erom dat we die optie op dit moment, nu we de plannen maken, even parkeren om gewoon even te focussen op waarvoor de brug bedoeld is.

32

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: Meneer Van der Post, was u klaar met uw betoog? De heer VAN DER POST (PvdA): Ja. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Ik begin met het Beeldkwaliteitsplan Kabeldistrict, dat hier vanavond ter besluitvorming voorligt. Ik begin met wat de wethouder in de commissievergadering heeft toegezegd, namelijk om ook het ondernemersperspectief in dat beeldkwaliteitsplan goed in het oog te houden. Daar heb ik vanavond nog geen andere fracties over gehoord, maar ik vind het belangrijk om dit hier in de raad te bevestigen. We hebben er voldoende vertrouwen in dat de wethouder dat gaat doen, maar we horen nog graag kort hoe ze daarmee concreet aan de slag gaat en hoe wij dat dan vervolgens als raad kunnen zien, horen of lezen. Dan de reacties op de moties. We hebben onder andere met de ChristenUnie en het CDA zelf een motie ingediend om in de openbare ruimte voldoende aandacht te hebben voor toegankelijkheid en andere sociale aspecten in het Kabeldistrict. Dat hoeft niet per se in dit beeldkwaliteitsplan te zijn; dat lijkt daar niet de meest geëigende plek voor. Maar via de motie roepen we wel op om daar later in de ruimtelijke plannen volop aandacht aan te besteden. Het amendement van onder andere de SP steunen we niet, want dat is voor de VVD toch echt te maakbaar geformuleerd. Dan de motie over de groene gevels.

De VVD denkt dat de kosten van dergelijke groene gevels maar ook de onderhoudbaarheid daarvan ontwikkelaars ervan weerhouden om hierin te investeren, maar we horen heel graag de reactie van de wethouder. De heer VAN DER SLUIS (SP): Het amendement zou "te maakbaar" zijn. Volgens mij is dit beeldkwaliteitsplan een opdracht aan de architecten. Wij zeggen: architect, hou ook rekening met een aantal aspecten met betrekking tot sociale cohesie bij hoe je het bouwt, pleinen en doorgangen maakt en dat soort dingen. Het idee van het beeldkwaliteitsplan is toch niet dat je het te maakbaar maakt? Het zijn hints die wij aan een architect geven: ga je gang. Dat is toch niet "maakbaar"? Hoe ziet u dit als "maakbaar"? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik las het net al voor. Ik vind het behoorlijk maakbaar als in een amendement staat dat de architect wederkerigheid, wederzijds respect en de verbondenheid binnen en tussen groepen moet activeren en begeleiden. Volgens mij is dat supermaakbaar. De heer VAN DER SLUIS (SP): Dan kan ik toch de vraag van mevrouw Van den Berg beantwoorden die ze zojuist aan de verkeerde partij stelde. Wat er staat, is dat de architecten er rekening mee houden dat de ruimte uitnodigt tot bezoeken, onderlinge contacten en dat soort dingen. Het gaat er niet om dat de architect dat contact moet gaan leggen tussen die mensen; dat is niet wat we bedoelen.

We bedoelen dat de ruimte daartoe uitnodigt en in staat stelt, zodat mensen elkaar kunnen ontmoeten en doen wat daar verder staat. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Dan had ik gewoon een hele andere tekst van dit amendement voorgedragen als ik hiervan initiatiefnemer was, want op de manier waarop het nu is geformuleerd, geeft het de architect veel te veel sturing in wat hij zou moeten bereiken met zijn ruimtelijke ontwikkeling. Dat gaat ons te ver. 33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Ik had het over de groene gevels. Ik ben in de richting van D66 al duidelijk geweest: we hebben in ieder geval zorgen over de kosten van dat soort groene gevels en misschien daardoor ook over terughoudendheid bij ontwikkelaars om daarin te willen investeren. Maar we horen heel graag de reactie van de wethouder hierop, omdat we vermoeden dat zij heel regelmatig met deze ontwikkelaars om de tafel zit en misschien wat beeld heeft bij hun reacties hierop. Wij horen daarop dus graag de reactie van de wethouder. De heer MARUF (D66): Ik wil terugkomen op het bedrag van € 400 per vierkante meter waar mevrouw Van den Berg eerder op wees. Dat is inclusief kosten voor ontwerp, planning, aannemer, aanleg enzovoort. Ik heb de vergelijking van mevrouw Van den Berg er even bij gepakt, maar als u googelt op "groene gevels" in relatie tot bakstenen gevels, dus puur het materiaal, ziet u dat het gaat om € 30 tot € 60 per vierkante meter. Dat komt dus helemaal in orde. In uw betoog komt alleen het belang van de ontwikkelaar naar voren. Wat is het belang van die arbeiders en wat is het belang van de mensen die daar gaan wonen? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik denk dat we op heel veel verschillende manieren onze inwoners een mooie groene plek kunnen bieden en dat we moeten beginnen met de oplossingen die we op straat kunnen zien, waar we onze schaduw kunnen vinden en waar we kunnen voetballen.

Dat vind ik een mooiere maar ook meteen goedkopere oplossing dan een best lastig te onderhouden groene gevel. Ik denk dat dat best wel ver gaat. Misschien is dat mooi voor en-en, maar we zouden daar niet de eerste prioriteit aan moeten geven. De heer MARUF (D66): Dan neemt mevrouw Van den Berg enorm veel kansen weg voor mensen om toch in een groene omgeving terecht te komen, want u kunt mij niet zeggen dat als u langs de Spoorzone loopt, het groen in de openbare ruimte zo fantastisch is gelukt. Zeker omdat we in zulke hoge dichtheden bouwen, ontkom je er niet aan om aan groene gevels te gaan doen. Vindt u ook niet dat we, als we voor het Kabeldistrict dezelfde redenering zouden gebruiken, enorm veel kansen zouden laten liggen voor onze stad en onze inwoners? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Nee. De VOORZITTER: Oké, dat kan. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik heb het vanavond nog niet gehoord, maar de MERlight zit ook bij de stukken voor dit agendapunt. Die mogen wij aannemen voor kennisgeving en dat doen we ook, maar zoals al in de commissie gevraagd, zouden we in de periodieke voortgangsrapportages over de Schieoevers graag ook een korte analyse daarvan van het college krijgen, want de gegevens digitaal in kunnen zien is goed en ook ontzettend belangrijk, maar wij zouden ook graag het gesprek voeren over het analyseren van die gegevens en daar eventueel conclusies aan verbinden.

Dat kan in onze ogen prima in die periodieke voortgangsrapportages. Dan het laatste maar niet minst belangrijke punt, namelijk de Gelatinebrug. Daar is al veel over gezegd. Er vindt vanavond geen formele besluitvorming plaats. In de commissievergadering en naar aanleiding van de commissievergadering hebben we best wel af zitten wegen hoe we ten aanzien van deze kosten ons standpunt willen bepalen. We zien als Delftse VVD in de eerste plaats echt de noodzaak van deze brug om beide oevers van de Schie veel beter bereikbaar te maken voor fietsers en voor voetgangers. De stadsbouwmeester heeft een duidelijk advies gegeven: maak nu vooral haast en twijfel niet 34

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

langer. We begrijpen dat de huidige bouwkosten en prijsstijgingen ervoor zorgen dat de brug duurder wordt dan in 2019 werd gedacht, maar het is een feit dat we als stad Delft geen geld aan bomen hebben groeien en dat dit niet de enige financiële tegenvaller is. We hebben daar in de commissie SDW vorige week onze zorgen al over geuit. We roepen het college daarom op om echt verder te blijven zoeken dan de provincie en de MRDH en om te zoeken naar extra cofinanciering. Kan de wethouder toezeggen dat zij zich hiervoor gaat inspannen? We zijn mede-indiener van de motie over de people mover. Laten we vooral een veilige en goede fiets- en voetgangersbrug realiseren zonder dit soort nice to haves. De VOORZITTER: U had het even over de MER-light. In de commissie is besloten om die niet door te sturen naar de raad. Die is hier formeel dus niet ter sprake, maar er is een vraag over gesteld en daar kan wel antwoord op gegeven worden. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Wat zeg je nog allemaal na wat er allemaal is gezegd? Toch nog een kleine toevoeging. Onafhankelijk Delft wil de people mover moven; dank aan het CDA voor het opstellen van deze motie. Een toevoeging is wel dat we het eigenlijk vreemd vinden om in een plan al iets te plannen wat eigenlijk nog helemaal geen goed idee is, zeker gezien onze financiën en het bijkomende veiligheidsaspect.

Het zou ook een beetje raar zijn als we in elk plan alvast maar futuristische dingen op kunnen nemen, gewoon om te kijken of we daar misschien ooit eens een keer iets mee gaan doen. Onafhankelijk Delft ziet het in ieder geval liever andersom. De kosten rijzen ook met dit project weer de pan uit. Die extra polonaise aan de Gelatinebrug zien wij dus niet zitten. Het is maar goed dat we er niet over hoeven te stemmen, want Onafhankelijk Delft vindt het erg moeilijk om zo'n bedrag voor een fiets- en voetgangersbrug neer te leggen. Eigenlijk zouden we van de wethouder willen weten of dit het nu is. Worden er nog hogere kosten verwacht? Wat komt er straks eigenlijk nog meer op ons af? Waar kijken we naar? Ik verwacht dat dat later vanavond ook nog terugkomt als onderwerp. Wethouder ZWART: Voorzitter. Er is al een heel aantal dingen gezegd over het Beeldkwaliteitsplan, waar ik vanavond het woord over zal voeren. Ik ga niet alles herhalen wat we al in de commissievergadering hebben gezegd. Ik wil dus graag meteen ingaan op de voorliggende amendementen en moties en op een aantal gestelde vragen. Ten eerste het amendement van de SP, Hart voor Delft, de ChristenUnie en het CDA, waarin kort gezegd wordt opgeroepen tot meer sociale cohesie in het beeldkwaliteitsplan.

Ik snap deze oproep als je het beeldkwaliteitsplan puur an sich leest en natuurlijk is sociale cohesie hartstikke belangrijk. Tegelijkertijd is dit absoluut niet het enige document dat voor het Kabeldistrict is gemaakt. We hebben een ontwikkelplan en een stedenbouwkundig plan en er is nog een openbareruimteplan in de maak. In die verschillende plannen, die ook al langs u zijn geweest, worden hier behoorlijk wat woorden aan gewijd. In het stedenbouwkundig plan gaat het bijvoorbeeld over het bouwen van communities met oog voor ontmoeting en ondersteuning die eigenaarschap voelen voor de buurt, over gemeenschappelijke ruimtes, gemeenschappelijke woonkamers en kookruimtes, over leefbare straten en over een leefomgeving die bij gaat dragen aan een hoge levenskwaliteit. Ik lees een specifieke zin voor die erin staat en die ik heel typerend vind: het gaat bijvoorbeeld om "ruimte voor ontwikkeling en ontplooiing, sociale contacten, fysieke en mentale gezondheid, balans in werk en privé, rust en reuring, binnen en buiten zijn, alleen en samen zijn." Het is bijna poëzie. De VOORZITTER: Meneer Van der Sluis komt tot de conclusie dat het er al zo mooi in staat. 35

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer VAN DER SLUIS (SP): Dank u wel, voorzitter, dat u dat nog even benadrukt, maar dat staat hier dus niet in. Dat staat in andere stukken. Het gaat ons erom dat een architect die aan de slag gaat, niet alle plannen die wij in Delft ooit bedacht hebben, van tevoren uit zijn hoofd gaat leren. Die gaat aan de slag met het beeldkwaliteitsplan. Als het in al die andere stukken staat, zou het dus ook hierin moeten staan. Het is maar een heel klein stukje; het is een enkele zin. Zoveel voegt het dus niet toe en het maakt het stuk niet veel minder leesbaar. En wij willen natuurlijk ook verwijzingen in die andere stukken; daar is de motie voor, waar u het vast nog over gaat hebben. Het gaat er dus om dat het erin komt te staan, juist omdat architecten al die andere dingen niet zullen lezen. Wethouder ZWART: Een architect gaat natuurlijk aan de slag met deze producten. Als het bijzinnetjes zouden zijn in die producten, zou ik uw zorgen echt begrijpen, maar hier zijn hele hoofdstukken aan gewijd. Het gaat om een van de vijf uitgangspunten van het ontwikkelplan. Het zijn dus geen bijzinnen of details. Het zijn hele hoofdstukken en paragrafen die hieraan gewijd zijn en die ook helemaal uitgewerkt zijn. Een architect gaat aan de slag met in ieder geval het stedenbouwkundig plan, het openbareruimteplan én het beeldkwaliteitsplan, integraal.

Die krijgt de architect als hij gaat ontwerpen. In die zin ben ik daar dus minder bezorgd over dan u. Tegelijkertijd kan ik u, ook als raad, meegeven dat er niks fout gaat als u dit amendement steunt en als het erdoorheen komt. Het is in mijn ogen hooguit een beetje dubbelop. Bij de motie van de ChristenUnie, het CDA, de SP, Hart voor Delft, GroenLinks en de VVD heb ik eigenlijk een beetje hetzelfde. Ik snap de verwijzingen: het moet allemaal integraal bezien worden. Ik kan daar prima mee leven. Tegelijkertijd is dat natuurlijk ook hoe we werken. Die producten worden niet allemaal los van elkaar gemaakt om dan niet meer samen op tafel te liggen. Je verbindt dus niet de hele tijd alles met alles, want dan worden die producten totaal onleesbaar. Je moet dus ook een beetje rolvast blijven in het product; laat ik het maar zo proberen aan te geven. De motie van D66 en Hart voor Delft roept op tot een prominentere plek voor verticaal groen in het Kabeldistrict. Ook het college is uiteraard van mening dat verticaal groen belangrijk is; daar hebben we het in de commissie over gehad. Daarom staat het ook in het beeldkwaliteitsplan. Ik denk dat het aan u is om te bepalen of het daar nu prominent genoeg in staat of dat dat nog wat prominenter mag. De VVD had daar nog een aantal opmerkingen over. Ik wil graag expliciet aangeven dat je verschillende soorten verticaal groen hebt.

Je hebt opklimmend groen en je hebt geïntegreerde groene gevels. Als dit gaat over opklimmend groen, kan dat prima en is dat uitvoerbaar. Als dit gaat over geïntegreerd groen, gaat het wel degelijk over hogere kosten, zowel in de aanleg als in het onderhoud. Als deze motie gaat over opklimmend groen, is zij dus uitvoerbaar. Dan vind ik het aan u als raad om daar een oordeel over te vormen en of u vindt dat het huidige beeldkwaliteitsplan daar voldoende aan tegemoetkomt. De VVD stelde mij de vraag of het ondernemersperspectief voldoende terugkomt in het beeldkwaliteitsplan. Ook dat is iets wat in die verschillende documenten op verschillende manieren terugkomt. Het ontwikkelplan gaat heel erg uit van de maakstad en programmering. Het stedenbouwkundig plan is ten opzichte van dat ondernemerschap heel duidelijk gefocust op de maatvoering van de ruimtes en de bouwhoogtes: welke ruimtes hebben ondernemers nodig? In dit beeldkwaliteitsplan gaat het heel erg over de materialisering en over de gevels, die uitnodigen tot ondernemen en een uitstraling tot ondernemen hebben. In het openbareruimteplan zal u terugzien dat we het bijvoorbeeld 36

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

hebben over maakstoepen, dus ruimtes die flexibel gebruikt kunnen worden, ook voor ondernemers, om eventueel buiten te gaan werken. Zo komt dat dus terug. U had ook een vraag over de MER-light. We hebben inderdaad elke twee jaar echt een rapportage met uitgebreide analyses en duiding. We zouden in de voortgangsrapportage elk jaar een beknopte versie daarvan kunnen doen. Dat kan. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Dank voor de vragen. We hebben hier in de commissie inderdaad al uitgebreid over gesproken. Ik zal dus met name focussen op de vragen, ook naar aanleiding van de moties. Er ligt nu geen voorstel aan de raad voor om in te stemmen met een besluit. Dat gaat allemaal nog gebeuren, maar het leek ons goed om u te informeren over de stand van zaken rondom de Gelatinebrug, juist ook omdat het echt over substantieel geld gaat. Maar het is ook een belangrijk element om straks, als de ontwikkeling van de Schieoevers start, te zorgen dat deze brug hier gaat komen, ook gezien het aantal partners in de regio die hier graag met ons over meedenken. We zijn er nog niet uit met de MRDH, maar de MRDH ziet dit wel als een belangrijke verbinding. Er is ook de metropolitane fietsroute, waarvan ook nog niet precies duidelijk is hoe die gaat lopen. Het CDA vroeg hoe het precies gaat met de verkeersveiligheid en de aansluiting.

Op die punten zijn we nog met zaken bezig, maar het is wel van belang om op dit moment te zeggen dat we na al die denktijd en het weer maken van nieuwe ramingen nu echt overgaan naar de situatie waarin we contracten gaan voorbereiden en de nadere uitwerking gaan doen. Dan is het van belang dat de raad weet dat dit een substantieel bedrag is, maar we zijn ervan uitgegaan dat we er met de MRDH uit gaan komen en dat we dus een zekere veiligheidsmarge hebben, zodat we niet meteen bij elk half miljoen dat omhoog gaat poppen, weer terug moeten komen. We hebben daar dus een soort extra breedte in genomen, financieel gezien, om te zorgen dat we uiteindelijk die brug kunnen realiseren. Het is van belang om dat te weten, want er gaan nog een aantal stappen komen. Ik ben inderdaad hard bezig, of in ieder geval de ambtelijke organisatie is heel hard bezig, om overal de financieringsroutes nog scherper te krijgen en om de MRDH de subsidie te gaan laten organiseren. Dat hoef ik dus niet toe te zeggen, want in de informatiebrief staat ook al dat die stappen in het proces genomen gaan worden. Op het moment dat dat helder is, zal een financieel besluit worden uitgewerkt. Dan komt er een voorstel naar de raad. Pas vanaf dat moment gaan we echt allerlei verplichtingen aan om die brug te gaan bouwen. U bent hier als raad dus gewoon nog in charge om dit uiteindelijk te besluiten.

Dan de twee voorliggende moties. Bij de ene motie is de vraag of dit een brug te ver is. Volgens mij is dit een van de bruggen die we nodig gaan hebben, zeker ook met de ontwikkeling van de Schieoevers en het beter bereikbaar maken van de campus, maar ook met het aanleggen van de metropolitane fietsroutes, om te zorgen dat de oostwestverbinding wordt verbeterd, want die is in Delft niet optimaal. Dat blijkt uit allerlei onderzoeken en we schrijven ook al sinds 2005, misschien zelfs nog wat langer, dat dit een ontbrekende schakel is. Daar gaan we die schakel nu dus echt neerleggen en we gaan zorgen dat dat netwerk beter gaat functioneren. Over de motie Een brug te ver zou ik dus zeggen dat dit misschien nog wel een brug te weinig is. Laten we er nog een brug bij doen, want dit is echt een probleem dat we in Delft moeten oppakken. Dan het verhaal over de people mover. Het is een misvatting dat de brug smaller wordt op het moment dat we die people mover niet doen, want de brug zoals die nu wordt voorgesteld en zoals die nu in de ramingen zit, heeft de breedte waarin we de brug kunnen gaan aanleggen. Die is dan passend bij de metropolitane fietsroute en de breedte die we nodig hebben voor de substantiële hoeveelheid fietsers en voetgangers die daaroverheen gaan. 37

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Maar ook verkeerskundigen hebben gezegd dat het in principe gewoon veilig zou moeten kunnen dat daar nog een voertuig tussen rijdt. Maar we weten inderdaad nog niet hoe zo'n people mover er straks uit gaat zien; daar had u net al een debat over. We weten ook niet of het er komt en hoe het er komt, maar de ruimte daarvoor zou er dan op dat moment zijn. Om nu al te zeggen dat we dat allemaal niet willen … Er gaat geen bezuiniging plaatsvinden als we nu zeggen dat we het niet doen, want over de brug zoals die nu voorligt, moeten uiteindelijk ook bepaalde hulpdiensten en bijvoorbeeld een strooiwagen heen kunnen. Dat maakt dat er wel een bepaalde constructie en uitvoering van de brug nodig is. Daar zullen we dus niet op bezuinigen op het moment dat we de people mover weghalen. De brug zoals die nu is voorgesteld, met of zonder people mover, ziet er qua dimensie dus altijd hetzelfde uit. Wat dat betreft zou ik zeggen: laten we de toekomst nog een beetje ruimte geven. Op het moment dat er uiteindelijk echt een voertuig overheen komt, moet er nog een verkeersbesluit genomen worden, want dit soort voertuigen mogen ook niet zomaar over een fietspad rijden. Dan krijgt u daar dus zeker nog zicht op als dat op een bepaald moment aan de orde is. Maar ik zou de motie vooralsnog ontraden, want met of zonder, laten we de toekomst vooral ook de ruimte geven.

Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Dat is nou juist precies het punt. Eigenlijk worden er allemaal argumenten gegeven waarom we het nu niet moeten doen, maar we moeten de toekomst wel ruimte geven. Dan denk ik: dat kunnen we toch ook in de toekomst beslissen? Waarom moet dat nu? Wethouder HUIJSMANS: We hebben in een aantal documenten die bijvoorbeeld ook bij de Schieoevers zijn opgenomen, eigenlijk altijd gezegd dat op termijn een dergelijk voertuig, in welke vorm dan ook, gewenst is, ook om de verbinding te leggen tussen de Schieoevers, de campus, het station en eigenlijk dus die hele route. Als we zeggen dat we dat niet doen … Het is een van de dingen waarover we ook met de MRDH gesproken hebben. We willen het vooralsnog dus nog gewoon op laten nemen in het stuk. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): En waarom dan niet gewoon een buslijn? Waarom moet het echt dit type vervoersmiddel zijn, dat misschien voor maximaal acht man bedoeld is, zoals het CDA al inbracht? Waar is de logica hier? Wethouder HUIJSMANS: Een bus waar misschien 70 mensen in kunnen, is echt een ander voertuig en is juist heel lastig te mengen met fietsers en voetgangers. Volgens mij is het sowieso goed om met elkaar over die openbaarvervoernetwerken te spreken.

We hebben hier ook aangegeven dat we dat sowieso nog eens met elkaar moeten doen, maar daar is deze metropolitane fietsroute niet de meest geëigende route voor. Kleine voertuigen, maar zeker ook die onderhoudsvoertuigen hebben we echt nodig op deze route. Laten we in de toekomst nog kijken, want als er inderdaad ideeën over zijn, is er altijd nog de ruimte om dit met elkaar te bespreken, maar voor nu zou ik die optie echt graag openhouden. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Als er nu niks aan de brug hoeft te veranderen en als het in de toekomst allemaal misschien toch zou kunnen, waarom moet het nu dan per se opgenomen worden? Ik snap gewoon oprecht niet wat de gedachte daarachter is. Wethouder HUIJSMANS: Volgens mij heb ik al aangegeven dat we dit soort opties voor de toekomst graag willen noemen in dit stuk. Volgens mij is dat ook aardig uitgelegd, bijvoorbeeld door STIP: we willen dit soort verbindingen mogelijk maken en dat vraagt wellicht ook iets van het ontwerp; niet voor de constructie, maar we houden het graag als 38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

optie open. Het is altijd lastig om het er achteraf in te brengen. Zeker bij de uitwerking richting de contracten willen we deze optie daarin verwerken. De VOORZITTER: No regret, daar gaat het eigenlijk over. Wethouder HUIJSMANS: Ja, dat is no regret. De heer VALK (CDA): Nu zegt de wethouder dat het ontwerp wél aangepast moet worden en dat er dus wél extra kosten gemaakt moeten worden om rekening te houden met de people mover. Wethouder HUIJSMANS: Ik ben natuurlijk geen constructeur, maar we hebben meegekregen dat dat wat nodig is om een voertuig in deze vorm eroverheen te laten rijden, zou moeten kunnen. Maar je moet op een bepaald moment, als deze voertuigen op de markt komen, natuurlijk sowieso kijken of zij passen. Maar om ze nu al uit te sluiten en om dat ook zo stellig mee te nemen … We hebben gezegd: kleinere voertuigen, waaronder die onderhoudsvoertuigen, maar zeker ook wellicht zelfrijdende voertuigen moeten hierop mogelijk zijn. We willen de optie vooral gewoon echt openhouden en niet nu al bij voorbaat uitsluiten. De VOORZITTER: Even gewoon de vraag ter verheldering: als we nu zouden besluiten om zo'n voertuig niet te doen, verandert er dan iets aan het verhaal dat er nu ligt? Dat is eigenlijk gewoon de vraag.

Als u zegt "nee, dat verandert dan niet; het is no regret, maar we willen nu niet op schrift niet vermelden dat het in de toekomst misschien mogelijk is", dan is de vraag waar we het over hebben. Wethouder HUIJSMANS: We hebben natuurlijk op een heleboel momenten al aangegeven dat het mooi zou zijn om in de toekomst, als er zo'n automatisch voertuig komt, dat te kunnen laten rijden tussen Delft Campus, station Delft Campus, en de TU-campus. Die optie willen we er graag in laten staan, omdat we dat al op meerdere plekken hebben aangegeven als mogelijke en ook mooie kans voor de toekomst. Die willen we niet nu al schrappen. De VOORZITTER: Oké, dit is het. Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Ik dank beide wethouders hartelijk voor de antwoorden. Ik bemerk degelijkheid en vasthoudendheid, in het bijzonder ook bij wethouder Zwart ten aanzien van een sociaal beeldkwaliteitsplan. De wethouder en haar ambtenaren hebben zich uitgeput om duidelijk te maken dat wat wij eigenlijk willen, niet nodig is. Maar dan heb ik een vraag. U heeft gezegd dat op bepaalde pagina's van het stedenbouwkundig plan het hele verhaal staat. De vraag is wie het stedenbouwkundig plan vaststelt. De wethouder heeft die vraag al beantwoord: het college van burgemeester en wethouders. Wie stelt het beeldkwaliteitsplan vast? Wij als raad.

Daarom is het volgens ons juist zo belangrijk dat dit daarin wordt opgenomen. Dat wil ik de raad toch nog graag meegeven. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. De wethouder heeft betoogd dat de sociale cohesie en leefbaarheid van het gebied gewaarborgd zijn in andere stukken aangaande het Kabeldistrict, maar onze zorgen komen vooral voort uit de presentatie van het beeldkwaliteitsplan. Deze aspecten kregen tijdens die presentatie echt veel te weinig aandacht, wat de SP er in ieder geval van overtuigd heeft dat het nodig is om daar een extra

39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

paragraaf aan te wijden, want we zijn bang dat het zonder die toevoeging echt niet goed komt. Verder heb ik ook wat opgestoken in deze vergadering. Zo heeft de heer Maruf mij overtuigd van zijn groene gevels. Ik ben ook op zoek gegaan naar de door mevrouw Van den Berg genoemde maakbaarheid in ons amendement en ik denk die gevonden te hebben. Daarom heb ik een vraag voor haar: als we de woorden "en begeleid" schrappen, zou de VVD het er dan wél mee eens kunnen zijn? De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ik zal nog even reageren op wethouder Huijsmans. Zij begon haar verhaal met dat er gezegd zou zijn dat de brug smaller kan worden als de people mover niet gaat rijden, maar dat heeft niemand hier gezegd. De brug wordt al smaller en als gevolg daarvan moet die people mover, hoe je het ook wendt of keert, door het verkeer heen gaan rijden. Dat is precies het punt. Ik denk dat iedereen het erover eens is dat het met de huidige technologie gewoon onmogelijk is om door 6.000 fietsers zelfrijdende busjes met acht personen te laten rijden, want wil dat een fatsoenlijke openbaarvervoersverbinding worden, dan heb je met die schaal ontzettend veel busjes nodig. Innovaties kun je natuurlijk nooit uitsluiten. Dat doet deze motie ook niet; zij zegt gewoon: laten we ons nu gewoon even focussen op de kerntaak van de brug, namelijk fietsers en voetgangers.