Handelingen raadsvergadering 3 oktober 2022
Tekst van het document
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
ELFDE VERGADERING
op maandag 3 oktober 2022 om 19.30 uur
Overzicht van de verhandelende punten
148 149 150 151
Opening en mededelingen Vaststellen agenda Voorstel aan de raad inzake aanvraagprocedure energietoeslag voor burgers met een laag inkomen Sluiting
1
Reg.nr.
Pag.nr.
2221287
2 2 3 22
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
Voorzitter: mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart, burgemeester. Aanwezig zijn: mevrouw Van den Berg, mevrouw De Boer, de heren Van den Brink, Cüppers en Dag, mevrouw Dijk, mevrouw Enthoven, mevrouw Gaal, mevrouw Gerritsen, mevrouw Grobben, de heren Herrema, Hombergen en Jaff, mevrouw Janssen, mevrouw De Jongh Swemer, mevrouw Koelewijn, de heer Koelewijn, mevrouw De Koning, de heer Maruf, mevrouw Osepa, de heren Van der Post en Van Rijn, mevrouw Romeijnders, de heren Schuurman, Van der Sluis, Treffers en Valk, mevrouw Van Velzen, de heer Visser, mevrouw Voogt, mevrouw Vuik, mevrouw Wattel, mevrouw Wentink, mevrouw Wessels en de heer Van der Woerd. Aanwezige wethouders: mevrouw Gooijer, mevrouw Huijsmans, de heer Van Vliet en mevrouw Zwart. Raadsgriffier: de heer G.A. van Egmond. 148. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Ik open de vergadering. Eenieder van harte welkom. Welkom aan de raadsleden en de collegeleden. Mevrouw Schrederhof moet zich helaas afmelden, want zij had reeds andere verplichtingen waaraan zij moest voldoen. Hartelijk welkom aan de mensen op de publieke tribune, de mensen die meekijken met de podcast en vanzelfsprekend onze ambtelijke organisatie en de mensen van de griffie. Met kennisgeving afwezig is mevrouw Timmermans. Eventuele hoofdelijke stemmingen beginnen vanavond bij nummer 34, mevrouw Voogt. 149. Vaststellen agenda.
De VOORZITTER: Er is vanavond één bespreekpunt. Het presidium stelt voor om ten aanzien van de bespreekagenda een totale spreektijd aan te houden van 1 uur. Dit betekent 4 minuten per fractie. De fractievoorzitters hebben mij de ruimte geboden en gelegitimeerd om de tijd echt streng aan te houden. Dat probeer ik dus bij u allen te doen, niemand uitgezonderd. Voor het college geldt een spreektijd van 16 minuten. Ook de wethouder zal ik daar zo goed mogelijk aan houden. Ze moet natuurlijk wel alle vragen beantwoorden, maar dat zal ze ongetwijfeld kort en krachtig kunnen doen, gelet op het feit dat ze in de eerdere bespreking een aantal dingen toegelicht heeft. We hebben in het fractievoorzittersoverleg uiteindelijk gekozen voor twee termijnen, maar de eerste termijn willen we met name benutten om de moties nog even langs te lopen. Ik begin dan met Hart voor Delft, dat twee nieuwe moties heeft ingediend, waaronder een motie die was teruggetrokken en die weer is teruggekomen. U krijgt eerst de gelegenheid om die moties toe te lichten, want dat zijn andere moties dan de moties die er reeds lagen. Vervolgens ga ik de volgorde langs van de moties zoals zij in het rijtje staan. Dat heb ik allemaal keurig afgekaart met onze fractievoorzitters. Daarna krijgt de wethouder de gelegenheid om te reageren, zowel op de inbreng als op de moties, en om aan te geven hoe het college daarin zit.
Vervolgens hoop ik eigenlijk op een zeer korte tweede termijn, vooral stemverklaringachtig, waarna vervolgens gestemd gaat worden over de moties en dan over het voorstel. Dat is het proces in a nutshell. Ik constateer dat de raad daarmee instemt.
2
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 150. Voorstel aan de raad inzake aanvraagprocedure energietoeslag voor burgers met een laag inkomen (nr. 2221287). Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Goedenavond, aanwezigen. Hart voor Delft is begaan met iedereen die in problemen komt door de verhoogde energierekeningen. Wij vinden het vreselijk dat mensen hun rekeningen niet meer kunnen betalen, maar er is een verschil tussen een verhoogde energierekening en constante armoedestress, die veel mensen in Delft ervaren. Zomaar iedereen in de doelgroep geld geven, terwijl je niet weet of er sprake is van een verhoogde energierekening, vinden wij geen goed idee. Wij vinden dat er maatwerk moet worden toegepast. Vandaar de motie Maatwerk bij energiecompensatie. Wij hebben twee puntjes betreffende de moties van Volt, de SP en OD. Zij schrijven dat de gemeente Rotterdam ervoor gekozen heeft om uit te keren tot 130% van het sociaal minimum. Dit is niet helemaal juist. De gemeente Rotterdam heeft van de Stichting De Verre Bergen een substantieel bedrag ontvangen voor dit doel. Verder vragen wij ons af of er daadwerkelijk huisuitzettingen plaatsvinden als de energierekening niet betaald wordt. Dit wordt steeds herhaald bij de bullets van de overwegingen in de moties. Wij denken dat dat een heel klein beetje het verfraaien van de moties is.
Dan mijn laatste vraag voordat ik het woord geef aan mijn collega, die ook een motie indient. Wij willen graag van de wethouder weten wat de omvang is van het te verwachten voorschot, dat in de Najaarsrapportage vermeld wordt. De heer KOELEMAN (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik heb begrepen dat er behoefte is aan verduidelijking van de motie Vergeet de blokverwarming niet; bij dezen. Het is een motie met een duidelijke signaalfunctie, want voor de mensen in een woning met blokverwarming zijn er twee rekeningen: eentje van de energieleverancier voor - voor zover dat erin zit - het gas voor het koken, de elektriciteit en uiteraard het water en eentje voor de verwarming, waarvan de rekening loopt via de woningcorporatie. Daarvoor worden termijnbedragen afgesproken. Die zijn niet inzichtelijk. Met andere woorden: mensen met een blokverwarming krijgen zo'n beetje in het voorjaar, tegen de zomer van volgend jaar, de eindafrekening en kunnen dus dan pas zien of hun uiteindelijk een enorme verhoging te wachten staat. Maar dan staan ze wel voor een voldongen feit. Als we hier nu het besluit nemen dat we mensen gaan compenseren over 2022, dus al op voorhand … Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Meneer Koelewijn, heeft u ook blokverwarming? De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Ik heb toevallig ook blokverwarming, ja. Maar ik kan u melden dat ik niet gecompenseerd hoef te worden.
Dan hebben we natuurlijk ook nog het feit dat de bewoners daardoor in die tussentijd niet weten of de prijs intussen is verhoogd, want dat gaat over de levering aan de woningcorporaties. De VOORZITTER: Meneer Koelewijn, mag ik u wijzen op de tijd? Die gaat intussen vrij vlot door. U heeft nog 29 seconden; nee, inmiddels nog 19.
3
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Dan rond ik heel kort af, voorzitter. De mensen hebben dus geen inzicht in de levering van de energieleverancier aan de corporaties. Daarom hebben we deze motie gemaakt om in ieder geval aan te geven dat de mensen met een blokverwarming niet moeten worden vergeten. Mevrouw VAN VELZEN (D66): Gaat het bij uw motie alleen om mensen die in een sociale huurwoning wonen of zijn er ook mensen met een koophuis die bijvoorbeeld met de vve blokverwarming hebben? Ik weet niet of die er zijn, maar een collega van mij zei dat zij dat had. Daarom vraag ik hiernaar. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Dat is een hele goede vraag. Ik denk dat daar ergens iets gelijk moet worden getrokken, want uiteindelijk geldt hetzelfde voor mensen met een koophuis en een laag inkomen die in de knel raken. De VOORZITTER: Ik wil u de gelegenheid geven om even antwoord te kunnen geven op vragen over de ingediende moties, zodat we duidelijkheid hebben over de moties. Mevrouw JANSSEN (PvdA): De mensen met blokverwarming vallen toch gewoon binnen die 120% of 130%? Waarom is deze motie dan nog toegevoegd? De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): De bedoeling van de motie is juist om aan te geven dat in de stukken en in het raadsvoorstel staat dat mensen uiteindelijk moeten aantonen dat hun kosten enorm gestegen zijn.
Mensen met blokverwarming kunnen dat niet, want hun rekening komt pas later. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Ik meen me te herinneren - ik kijk even naar de rest van de raad - dat dit niet waar is, dat het gewoon gaat om iedereen tot 130% en dat er alleen voor studenten en de bijzondere bijstand een andere manier geldt. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Volgens mij moeten mensen juist aantonen dat hun rekening enorm verhoogd is, maar ik kan het fout hebben. De VOORZITTER: De vragen zijn gesteld. Daarmee is uw spreektijd inderdaad afgerond, maar u heeft wel even de rust en de tijd gehad om uw moties toe te lichten naar aanleiding van de daarover gestelde vragen. Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie M3.1.4 (Maatwerk bij energiecompensatie) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op maandag 3 oktober 2022, constaterende dat: • • • •
een extra groep huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum in financiële problemen dreigt te komen door de stijging van energieprijzen; het overschot op de begroting moet worden aangesproken om deze extra groep te compenseren; er in deze groep een (nu nog) onbekend aantal huishoudens is die een vast energiecontract hebben en in 2022 geen verhoogde energie- of jaarrekening ontvangen; per 1 januari 2023 er compensatie vanuit het Rijk komt; 4
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
overwegende dat: • • •
elke honderd huishoudens die over een vast contract beschikken en (nog) geen verhoogde energie- of jaarrekening ontvangen, de opname uit het overschot met € 50.000 verminderen; goed moet worden opgelet waar het overschot uit de begroting aan uitgegeven wordt; voorkomen moet worden dat de gemeente Delft een compensatie gaat uitkeren aan huishoudens die geen verhoogde energiekosten hebben;
draagt het college op: • • • •
als de raad besluit de compensatie toe te kennen uit het overschot, bestemd voor de huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum, het geld te reserveren en niet automatisch uit te keren; alleen uit te keren aan huishoudens die een variabel contract hebben en waarvan aantoonbaar de energiekosten zijn gestegen; een eenvoudige regeling te publiceren op de website en gemeentelijke pagina's waarin duidelijk wordt gemaakt op welke wijze aanspraak gemaakt kan worden op compensatie; op korte termijn te onderzoeken hoe hier vorm aan gegeven kan worden mocht er sprake zijn van een tekort aan ambtelijke capaciteit,
en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie M3.1.6 (Vergeet de blokverwarming niet) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op maandag 3 oktober 2022, constaterende dat: • • • • •
6,9% van de Delftse woningen blokverwarming heeft; dit zijn zo'n 535 woningen/huishoudens; dit een aanzienlijk deel van het sociaal huurwoningpakket betreft; deze doelgroep naast hun eigen energierekening voor gas, licht en water de energierekening van de blokverwarming via de woningcorporatie betaalt; dit in veel gevallen de slechtst geïsoleerde woningen betreft; dit een aanzienlijk deel is van de Delftenaren met een minimuminkomen of uitkering;
overwegende dat: • •
deze doelgroep buiten de boot dreigt te vallen, omdat deze verwarmingsrekening via de woningcorporaties betaald wordt en deze huurders vooralsnog hiervoor geen energietoeslag kunnen krijgen; de rijksoverheid deze doelgroep nog niet heeft meegenomen in de maatregelen om te komen tot een energietoeslag tot 120% van de bijstandsnorm;
5
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
verzoekt het college: • • • •
contact op te nemen met de woningcorporaties om hierover in overleg te gaan; deze doelgroep mee te nemen in de maatregel voor de beoogde gemeentelijke energietoeslag; de dekking hiervoor te halen uit de beoogde dekking voor de energietoeslag voor lage inkomens; de raad over de resultaten te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Dat brengt mij bij de moties die er al lagen. Hier en daar is er toch nog een kleine aanpassing gedaan. Gaarne met name een toelichting van die aanpassingen, want u heeft de moties in hun volle breedte al eerder toegelicht. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Vorige week hebben we een uitgebreid debat gehad, dat we hier niet moeten gaan herhalen. Maar toch wil ik kort terugkomen op de vorige raadsvergadering, want ik ben heel trots dat de meerderheid van onze raad vorige week uitsprak dat we moeten doen wat we kunnen, trots dat we echt willen doen wat nodig is om zo veel mogelijk mensen te helpen om boven water te blijven en stiekem ook een beetje trots op de indienende partijen, want als vanavond een van onze moties wordt aangenomen, hebben we een grote groep huishoudens in Delft echt kunnen helpen. Over de moties gesproken: in de vorige raadsvergadering hebben wij twee moties ingediend. Die zijn op wat technische aanvullingen na nagenoeg hetzelfde gebleven. Wel blijkt uit de brief van het college dat de dekking kan worden gevonden in het verwachte overschot dat wordt gemeld in de Najaarsrapportage in plaats van uit de algemene reserve. Dat brengt ons bij onze € 800-motie. Die gaat eigenlijk over de vraag wat op dit moment "alles wat we kunnen" is. We hebben die motie eigenlijk om twee redenen toegevoegd.
Ten eerste was er interesse bij een aantal partijen in de raad om het bedrag van € 500 op te hogen naar € 800. Om het debat overzichtelijk te houden hebben we beide moties ingediend. Daarnaast dienden wij in de vorige raadsvergadering de € 500-motie in met het idee dat het uit onze spaarpot gaat, maar uiteindelijk is er voor dit jaar meer geld dan verwacht. Zoals het college in zijn brief aangeeft, is € 500 niet voor iedereen genoeg. Misschien zal € 800 dat ook niet zijn, maar het zal zeker een verschil maken. Wij zijn heel benieuwd naar de afweging van de andere partijen en willen oproepen tot barmhartigheid. Ten slotte zal ik kort ingaan op de andere ingediende moties. Zoals ik vorige week al aangaf, steunen wij de motie van STIP volledig. Wij denken dat een verruiming van de individuele bijzondere bijstand past bij de situatie in de stad en dat de motie ook goed in combinatie met een van onze moties werkt. Dan kunnen we echt wat doen. Wij gaan tegen de eerste motie van Hart voor Delft stemmen. Die maakt van onze motie eigenlijk niks meer dan een voorstel voor individuele bijstand. Daar zijn we het niet mee eens. Op de motie over blokverwarming wachten we graag de reactie van de wethouder af. Door de fracties van Volt, de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie M3.1.2 (Toekennen energiecompensatie tot 130% - € 800) ingediend:
6
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
"De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op maandag 3 oktober 2022, constaterende dat: -
een steeds grotere groep huishoudens in acute financiële problemen dreigt te komen door de stijging van onder andere de energieprijzen; gemeenten door het zelfstandig vaststellen van een inkomensgrens kunnen bepalen welke huishoudens in aanmerking komen voor de eenmalige energietoeslag; de gemeente Delft de inkomensgrens van maximaal 120% van het sociaal minimum hanteert; verschillende gemeenten in de omgeving, zoals de gemeenten Rotterdam en Den Haag, ervoor hebben gekozen om de energietoeslag voor de stijging van de hoge energierekeningen uit de bijzondere bijstand voor gezinnen uit te keren aan huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Zij gebruiken hiervoor hun eigen middelen of hebben gezocht naar fondsbijdrage;
overwegende dat: -
-
-
-
steeds meer Delftenaren dit najaar de keuze moeten maken tussen eten en verwarming om rond te komen en dat dit ook een deel van de huishoudens betreft die boven de genoemde 120% vallen; energiearmoede kan leiden tot schulden en zelfs huisuitzettingen als de rekeningen oplopen en niet meer kunnen worden betaald, hetgeen op lange termijn tot grotere kosten leidt voor de gemeente; energiearmoede zowel fysiek als mentaal tot gezondheidsproblemen kan leiden van onze inwoners; de Europese Unie en de Nederlandse regering wel met steun komen, maar dat deze voor sommige mensen te laat zal komen; het door de financiële positie van de gemeente Delft niet mogelijk is het volledige bedrag van € 1.300 uit te keren aan huishoudens met een inkomen tussen de 120% en 130% van het sociaal minimum; in de Najaarsrapportage gemeld wordt dat er een aanzienlijk voordeel wordt verwacht;
spreekt uit dat: -
het vanuit zowel humanitair als economisch oogpunt noodzakelijk is om snel stappen te zetten, vanwege het feit dat dit op de lange termijn schulden en armoede van de inwoners van Delft kan voorkomen;
draagt het college op: -
-
zo snel mogelijk over te gaan tot het toekennen van energietoeslag van € 800 voor huishoudens tussen 120% en 130% van het sociaal minimum, aan te vragen tot en met 31-12-2022; hiervoor zo spoedig mogelijk een eenvoudige regeling te publiceren op de website en de gemeentelijke pagina's; de kosten hiervoor te dekken uit het verwachte overschot dat gemeld wordt in de Najaarsrapportage,
en gaat over tot de orde van de dag." 7
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
De eerder door de fracties van Volt, de SP en Onafhankelijk Delft ingediende moties luiden nu als volgt: M3.1.1 (Toekennen energietoeslag tot 130%) "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op maandag 3 oktober 2022, constaterende dat: -
een steeds grotere groep huishoudens in acute financiële problemen dreigt te komen door de stijging van onder andere de energieprijzen; gemeenten door het zelfstandig vaststellen van een inkomensgrens kunnen bepalen welke huishoudens in aanmerking komen voor de eenmalige energietoeslag; de gemeente Delft de inkomensgrens van maximaal 120% van het sociaal minimum hanteert; verschillende gemeenten in de omgeving, zoals de gemeenten Rotterdam en Den Haag, ervoor hebben gekozen om de energietoeslag voor de stijging van de hoge energierekeningen uit de bijzondere bijstand voor gezinnen uit te keren aan huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Zij gebruiken hiervoor hun eigen middelen of hebben gezocht naar fondsbijdrage;
overwegende dat: -
-
-
steeds meer Delftenaren dit najaar de keuze moeten maken tussen eten en verwarming om rond te komen en dat dit ook een deel van de huishoudens betreft die boven de genoemde 120% vallen; energiearmoede kan leiden tot schulden en zelfs huisuitzettingen als de rekeningen oplopen en niet meer kunnen worden betaald, hetgeen op lange termijn tot grotere kosten leidt voor de gemeente; energiearmoede zowel fysiek als mentaal tot gezondheidsproblemen kan leiden van onze inwoners; de Europese Unie en de Nederlandse regering wel met steun komen, maar dat deze voor sommige mensen te laat zal komen; in de Najaarsrapportage gemeld wordt dat er een aanzienlijk voordeel wordt verwacht;
spreekt uit dat: -
het vanuit zowel humanitair als economisch oogpunt noodzakelijk is om snel stappen te zetten, vanwege het feit dat dit op de lange termijn schulden en armoede van de inwoners van Delft kan voorkomen;
draagt het college op: -
zo snel mogelijk over te gaan tot het toekennen van energietoeslag voor huishoudens tussen 120% en 130% van het sociaal minimum; de kosten hiervoor te dekken uit het verwachte overschot dat gemeld wordt in de Najaarsrapportage,
en gaat over tot de orde van de dag."
8
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
M3.1.3 (Toekennen energiecompensatie tot 130% - € 500) "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op maandag 3 oktober 2022, constaterende dat: -
een steeds grotere groep huishoudens in acute financiële problemen dreigt te komen door de stijging van onder andere de energieprijzen; gemeenten door het zelfstandig vaststellen van een inkomensgrens kunnen bepalen welke huishoudens in aanmerking komen voor de eenmalige energietoeslag; de gemeente Delft de inkomensgrens van maximaal 120% van het sociaal minimum hanteert; verschillende gemeenten in de omgeving, zoals de gemeenten Rotterdam en Den Haag, ervoor hebben gekozen om de energietoeslag voor de stijging van de hoge energierekeningen uit de bijzondere bijstand voor gezinnen uit te keren aan huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Zij gebruiken hiervoor hun eigen middelen of hebben gezocht naar fondsbijdrage;
overwegende dat: -
-
-
-
steeds meer Delftenaren dit najaar de keuze moeten maken tussen eten en verwarming om rond te komen en dat dit ook een deel van de huishoudens betreft die boven de genoemde 120% vallen; energiearmoede kan leiden tot schulden en zelfs huisuitzettingen als de rekeningen oplopen en niet meer kunnen worden betaald, hetgeen op lange termijn tot grotere kosten leidt voor de gemeente; energiearmoede zowel fysiek als mentaal tot gezondheidsproblemen kan leiden van onze inwoners; de Europese Unie en de Nederlandse regering wel met steun komen, maar dat deze voor sommige mensen te laat zal komen; het door de financiële positie van de gemeente Delft niet mogelijk is het volledige bedrag van € 1.300 uit te keren aan huishoudens met een inkomen tussen de 120% en 130% van het sociaal minimum; in de Najaarsrapportage gemeld wordt dat er een aanzienlijk voordeel wordt verwacht;
spreekt uit dat: -
het vanuit zowel humanitair als economisch oogpunt noodzakelijk is om snel stappen te zetten, vanwege het feit dat dit op de lange termijn schulden en armoede van de inwoners van Delft kan voorkomen;
draagt het college op: -
-
zo snel mogelijk over te gaan tot het toekennen van energietoeslag van € 500 voor huishoudens tussen 120% en 130% van het sociaal minimum, aan te vragen tot en met 31-12-2022; hiervoor zo spoedig mogelijk een eenvoudige regeling te publiceren op de website en de gemeentelijke pagina's; de kosten hiervoor te dekken uit het verwachte overschot dat gemeld wordt in de Najaarsrapportage,
9
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
en gaat over tot de orde van de dag." De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Volgens mij hebben we anderhalve week geleden alles besproken. Meneer Treffers van Volt heeft het zojuist al even toegelicht: wat Volt, de SP en Onafhankelijk Delft betreft gaan wij iedereen tot 130% van het minimum in Delft de volledige energietoeslag toekennen. Ik begreep echter dat er partijen zijn die het daar niet mee eens zijn. Dat vind ik vreemd, maar daarom hebben we ook nog twee andere voorstellen gedaan, namelijk voor € 800 en € 500. Vandaar de drie voorstellen. We zullen zien; ik ben heel benieuwd naar de reacties van de andere partijen daarop. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Na de een beetje rommelig verlopen vorige vergadering zijn we heel blij dat we nu toch opnieuw de tijd krijgen om de moties in te dienen. Wij hopen echt dat ze er nu wel door gaan komen, omdat we gewoon mensen hebben die in problemen zijn. Als we maatwerk gaan leveren, kost dat ook gewoon heel veel geld. Wees dus ruimhartig en denk aan de mensen die gewoon helemaal niks meer kunnen. Het is lastig om te weten of ze nu al problemen hebben of niet, maar ze zijn er al wel. Als u dat wilt, kan ik vragen of ze in contact willen komen met de raad. Mevrouw VAN VELZEN (D66): Voorzitter. Inhoudelijk heeft de raad dit anderhalve week geleden uitgebreid in deze zaal besproken.
We hebben in de tussentijd een duidelijke en heldere notitie van de wethouder ontvangen, waarvoor dank. Zoals u heeft kunnen zien, hebben wij de motie over het uitkeren van € 500 mede-ingediend, omdat we nu iets willen doen, zoals de wethouder ook in haar notitie geconstateerd heeft. Ik wil vooral collega Jorrit van Volt bedanken voor alle moeite die hij hierin heeft gestoken en meneer Van der Sluis voor zijn goede betoog van de vorige keer. De motie van STIP steunen wij. Wij zien uit naar het voorstel dat daaruit zal volgen. De overige moties van Volt, de SP en Onafhankelijk Delft zullen wij niet steunen, omdat wij graag geld uit de zojuist door meneer Treffers genoemde pot willen overhouden voor de maatregelen die er nog gaan komen, onder andere binnen de individuele bijzondere bijstand en wellicht initiatieven die gaan volgen uit de Armoedenota of misschien uit het onderzoek van de Rekenkamer. Het voorstel van mevrouw Grobben voor het verhogen van de bewijslast voor de groep tussen 120% en 130% kunnen wij niet steunen, simpelweg omdat categoriale uitkeringen nu eenmaal niet zo werken en omdat dit ook voor de andere groepen niet het geval is geweest, hoewel ik het betoog van mevrouw Grobben wel begrijp. Over blokverwarming hebben we net al iets gehoord. We wachten de antwoorden af, maar het klinkt als een sympathieke motie.
Ten slotte wil ik even stilstaan bij de vorige vergadering. Het ziet er, de stemmen van de mede-indieners tellend, naar uit dat het resultaat vanavond niet zal afwijken ten opzichte van de raadsvergadering van anderhalve week geleden. De verwarring die toen zou zijn ontstaan, valt achteraf wellicht best mee. Deze raad is kundig en goed voorbereid, ook als het spannend wordt; want het was de vorige keer een beetje spannend. Wij hebben de gang van zaken als onprettig ervaren. Wij spreken de hoop uit dat we dat in de toekomst niet meer op die manier zullen doen. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. De urgentie van de gascrisis, die ook Delft raakt, voelen en zien we met z'n allen. GroenLinks vreest dat de extra maatregelen 10
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
vanuit het Rijk misschien te laat komen. In de afgelopen weken hebben we met z'n allen vanuit het college en vanuit de raad gezocht naar mogelijkheden om iets extra's te doen voor de inwoners in Delft. Het is ontzettend mooi hoe we daar raadsbreed de afgelopen weken mee bezig zijn geweest. Het was een puzzel om te vinden waar de ruimte en het geld zaten. Er liggen vanavond zes mooie moties, waar veel tijd en samenwerking in zitten. Daar wil ik jullie allemaal voor bedanken. De motie over het toekennen van energiecompensatie van € 500 tot 130% hebben we mede-ingediend, omdat we zien dat mensen die net buiten de boot vallen binnen de uitkering van de huidige energietoeslag, in problemen komen. Dan helpt € 500 om net een maand langer te verwarmen of net niet in de schulden komen. De moties over het toekennen van een energietoeslag van € 800 of € 1.300 tot 130% steunen we niet. Wij snappen dat er zeker een goede intentie zit achter de motie van STIP, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA over eerlijke compensatie van de energiekosten, namelijk om te onderzoeken of 130%+-huishoudens via de individuele bijzondere bijstand uit de problemen geholpen kunnen worden en of we iets kunnen doen aan de discriminatie en ingewikkelde woonsituatie van studenten, ook via de individuele bijzondere bijstand. Daarom steunen we deze motie. Beide moties van Hart voor Delft steunen we niet.
We vinden deze moties allebei wel heel sympathiek. We zouden misschien kunnen kijken of we de toestand van de huishoudens met blokverwarming kunnen betrekken bij de prestatieafspraken met woningcorporaties. Het is heel jammer dat we er pas heel laat achter kwamen dat deze moties bestonden, want anders hadden we zeker kunnen samenwerken op deze onderwerpen en hadden we er samen misschien nog sterker uit kunnen komen. We hebben komende maandag een raadsconferentie. We zouden kunnen kijken of we EMMA misschien nog extra kunnen verstevigen, zodat we een grote groep huishoudens extra kunnen ondersteunen. Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Voorzitter. Ook wij gaan allereerst in op het proces. Wat STIP betreft is dit inderdaad ongelukkig gelopen. Het uitstel van de beslissing en het nogmaals bijeenkomen van de raad hadden voorkomen kunnen worden. Dat we het nu hebben uitgesteld, begrijpen wij - er was een hoop verwarring - maar laten we echt met elkaar proberen om dit soort dingen te voorkomen. We hebben allemaal drukke agenda's. Hoe dit is gelopen, had voorkomen kunnen worden. Dan de inhoud. STIP heeft samen met de ChristenUnie, het CDA en de PvdA een motie ingediend om te zorgen dat de individuele bijstand ook gebruikt kan worden voor studenten die geen eigen energiecontract hebben. Zo kan ook deze groep adequaat geholpen worden door de gemeente.
De motie spreekt ook de wens uit om de individuele bijzondere bijstand beschikbaar te stellen voor huishoudens tot 130% van het sociaal minimum of eventueel ook hoger, als de wethouder daar ruimte voor ziet, en om toch een manier te vinden om de lening van studenten op de een of andere manier, hoe moeilijk dit juridisch ook is, niet helemaal mee te laten tellen. Zo kunnen we veel meer Delftenaren helpen die in problemen zijn gekomen. Dit gesprek gaan we volgens mij later zeker nog voeren als het beleid van de wethouder op tafel ligt. Dat lijkt me een mooi startschot om dan weer verder te praten. Daarom de vraag aan de wethouder wanneer dit beleid volgens haar naar de raad komt en vanaf wanneer het wordt ingevoerd. Dan de andere moties. Op korte termijn kunnen we iets doen: de motie van Volt en andere fracties die oproept tot het uitkeren van € 500, zullen wij steunen. Dank voor het opstellen 11
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
daarvan. Op dit moment staan wij anders tegenover een hoger bedrag, kijkend naar alle andere uitdagingen die de gemeente Delft ook heeft en waarvoor we ook middelen nodig zullen hebben. Dan de moties van Hart voor Delft. Wij gaan niet mee met de motie van mevrouw Grobben. We vinden het juist belangrijk dat een extra compensatie snel wordt uitgekeerd. Zo kunnen we mensen direct helpen. Wel kunnen we volgens mij heel goed samenwerken op het punt van de individuele bijzondere bijstand, waarvoor binnenkort beleid wordt opgesteld en waar echt toetsingscriteria voor komen. Het lijkt me heel mooi om daarbij samen te werken. Wat de motie over blokverwarming betreft: STIP was er niet helemaal van op de hoogte dat die groep buiten de boot zou vallen. We zijn daarom heel benieuwd naar de reactie van de wethouder. De eerder door de fracties van STIP, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA ingediende motie luidt nu als volgt: M3.1.5 (Eerlijke compensatie energiekosten) "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 3 oktober 2022 ter bespreking van het voorstel aan de raad inzake aanvraagprocedure energietoeslag voor burgers met een laag inkomen, constaterende dat: -
-
de energielasten per huishouden in een jaar met gemiddeld 23% zijn gestegen door de huidige crisissituatie; de stijgende energielasten op termijn voor financiële nood zorgen bij 9% tot 15% van de huishoudens; de gemeente Delft op dit moment energietoeslag beschikbaar stelt voor huishoudens tot 120% van het sociaal minimum; de gemeente Delft dit ook voor studenten beschikbaar stelt met een aantal extra voorwaarden, waaronder dat: - studenten moeten aantonen dat ze een eigen energiecontract hebben; - de gemeente Delft voor de inkomsten uit studiefinanciering rekening houdt met het maximale bedrag dat geleend kan worden, ook wanneer geen gebruik wordt gemaakt van deze mogelijkheid; hierdoor onder anderen alleenstaande studenten die meer dan € 206 per maand verdienen, niet in aanmerking komen voor de toeslag; er binnenkort beleid wordt opgesteld over energiecompensatie door middel van de individuele bijzondere bijstand, waar ook studenten gebruik van kunnen maken;
overwegende dat: -
-
zo veel mogelijk Delftenaren die in financiële nood komen door de gestegen energiekosten, geholpen dienen te worden; studenten momenteel bij de aanvraag van de energietoeslag niet gelijk behandeld worden als niet-studenten, door onder andere de aanvullende inkomenseis en het verplichte eigen energiecontract; een lening geen inkomen is, aangezien het het opbouwen van een schuld betreft;
12
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
-
de gemeenteraad van Den Haag heeft besloten om studenten niet aan een aanvullende inkomenseis te laten voldoen, waardoor de lening van studenten niet als inkomen wordt meegerekend;
spreekt uit dat Delftenaren die in financiële nood komen, geholpen dienen te worden door de doelgroep te verbreden bij het opstellen van het beleid over de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energiekosten. Dit te doen door bij voorkeur: - deze regeling mogelijk te maken voor inwoners met een inkomen tot in elk geval 130% van de bijstandsnorm en zo mogelijk voor inwoners met een hoger inkomen; - de (mogelijke) onvoorwaardelijke lening van studenten niet als inkomen te rekenen bij de compensatie voor stijgende energiekosten, bijvoorbeeld door studenten niet anders te beoordelen dan de andere toeslaggerechtigden wat betreft inkomens- en vermogensbepaling; draagt het college op: -
-
studenten zo veel mogelijk onder dezelfde voorwaarden als andere inwoners te helpen bij financiële nood door de doelgroep te verbreden bij het opstellen van het beleid over de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energiekosten; dit te doen door deze regeling mogelijk te maken voor studenten die geen eigen energiecontract hebben, maar wél kunnen aantonen dat hun energiekosten significant zijn gestegen,
en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw KOELEWIJN (ChristenUnie): Voorzitter. Ik zal proberen niet heel veel te zeggen wat al is gezegd, want er is al heel veel gezegd. Ik zal zeggen hoe wij gaan stemmen over de moties en waarom. Wij zullen stemmen voor de motie over een energiecompensatie van € 500, want we denken dat het heel mooi is dat we als raad echt collectief hebben besloten dat het goed is om nu echt iets te doen, met een systeem waarmee we snel kunnen uitkeren, dus met een generieke maatregel en niet via de individuele bijzondere bijstand. We denken dat we met € 500 echt iets kunnen doen voor de huishoudens. We hopen dat huishoudens die meer geld nodig hebben, verder geholpen kunnen worden met de individuele bijzondere bijstand voor de energie. Je kunt geld natuurlijk ook maar één keer uitgeven. Dat is ook de reden waarom we de motie over € 500 zullen steunen en niet die over € 800 en € 1.300. Ik snap de motie van Hart voor Delft over maatwerk heel goed. Ik heb in de vorige raadsvergadering ook een pleidooi gehouden voor maatwerk. Maar dit zorgt echt voor vertraging in het uitkeren van de energietoeslag. Het is goed om nu vooral zo snel mogelijk iets te kunnen doen. Daarom zullen we de motie niet steunen. De motie over de blokverwarming vind ik, net als volgens mij veel andere mensen, een beetje ingewikkeld.
Zoals de PvdA in een interruptie zei, heb ik het idee dat de motie niet per se nodig is, omdat volgens mij iedereen de energietoeslag krijgt, ook als je blokverwarming hebt. Maar ik hoor graag van de wethouder hoe dit echt zit. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Ook ik zal niet herhalen wat ik vorige week in het debat heb gezegd, maar ik vind het wel belangrijk om iets te zeggen over het verloop van het debat van vorige week. Hoezeer wij de problemen rondom energie ook zien en begrijpen, we vinden het wel zaak om weloverwogen besluiten te nemen in deze zaal, zeker als daar 13
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
veel budget mee gemoeid is. Het ging nu, maar ook vorige week om € 700.000. Dan is het zaak om dat allemaal goed in kaart te hebben, evenals de consequenties. De snelheid die vorige week in het debat zat, is wel begrijpelijk, maar schuurt, in ieder geval gevoelsmatig, enigszins met de financiële behoedzaamheid waar wij waarde aan hechten. De reactie van de wethouder helpt dus ook bij de afweging die wij hier vanavond moeten maken. Dan is de vraag: hoe verder? Na het debat van vandaag zal de situatie rondom energie natuurlijk niet opgelost zijn. Was het maar zo'n feest! Naar verwachting blijven de prijzen voor gas en elektriciteit stijgen. Dat is natuurlijk mede afhankelijk van de vreselijke oorlog in Oekraïne, maar ook de inzet en het handelen van onze regering zullen daarop van invloed zijn. Daarom lijkt het ons verstandig, zoals mevrouw Van Velzen al zei, om de vinger aan de pols te houden en ook op andere momenten hierover te blijven doorpraten. Het Rekenkamerrapport en ook de Armoedebrief die het college nog naar de raad zal sturen, lijken ons daar inderdaad goede momenten voor. Dat gezegd hebbend kom ik bij de andere moties, allereerst bij de moties van Volt, de SP en Onafhankelijk Delft.
Hoewel de heer Treffers, de heer Van der Sluis en mevrouw Gaal met veel verve en passie de moties hebben verdedigd, zal het CDA de eerste twee moties - dus zeg maar: de € 1.300 en de € 800 - niet steunen. De derde motie steunen wij wel. Vervolgens kom ik bij de moties van Hart voor Delft. Wij begrijpen de oproep van mevrouw Grobben. Ik zit zelf alleen een beetje met de uitvoerbaarheid van de motie. Misschien kan de wethouder daarover iets zeggen, want dat lijkt mij een ingewikkeld punt bij deze motie. Over de motie over de blokverwarming nam mevrouw Koelewijn mij de woorden uit de mond. Op dat punt sluit ik me dus graag bij haar reactie aan. De VOORZITTER: De heer Hombergen … O nee, mevrouw Janssen. Excuus. Mevrouw JANSSEN (PvdA): We lijken wel op elkaar, maar niet zoveel. De VOORZITTER: Dat wil ik op een goed moment even nader bekijken. Jullie zitten heel ver weg; het zou dus zomaar kunnen. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. De PvdA is zeer verheugd over de mogelijkheid om op korte termijn € 500 beschikbaar te stellen voor Delftenaren met een inkomen van 120% tot 130% van het sociaal minimum. We zagen, net als gelukkig vele anderen in deze raadzaal, het belang van deze compensatie eigenlijk al meteen in. We bedanken het college en de ambtenaren voor het snel uitzoeken van de haalbaarheid en de mogelijkheid. We steunen de € 500-motie dan ook volledig.
De moties over € 800 en € 1.300 steunen we niet, gezien de financiële uitdaging waar we voor staan. De moties van Hart voor Delft vinden we stuk voor stuk sympathiek. Voor het commentaar zal ik niet terugvallen op dingen die al eerder zijn genoemd. Ik ben vooral heel benieuwd naar de reactie van de wethouder. Ik wil nog wel aandacht vragen voor het volgende. Wij zitten hier vanavond dankzij de kermis. De originele datum van de raadsvergadering was namelijk 15 september, maar die is verschoven dankzij de kermis, die die week gepland was. Hierdoor spraken we elkaar in plaats van vijf dagen voor Prinsjesdag twee dagen na Prinsjesdag. Als de originele planning door was gegaan, hadden we elkaar als raad pas begin november gesproken. Dat is zeker in deze tijd rijkelijk laat. Ik keek in de planning voor volgend jaar. De vergaderingen zijn maar 14
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
gepland tot het herfstreces, maar er staat geen vergadering tussen Prinsjesdag en het herfstreces. Pas eind oktober vindt er dus een raadsvergadering plaats. Kijkend naar wat voor een jaar we krijgen, met veel te verwachten financiële problemen voor heel veel inwoners, zou ik de griffie of degenen die plannen, eigenlijk willen oproepen om toch eerder een mogelijkheid te plannen voor een raadsvergadering. De VOORZITTER: Ik zie hier en daar duimpjes omhooggaan. Dat zal dus vast meegenomen worden. Ik zie de griffier ook al schrijven. Zover bent u dus alweer; wie schrijft, die blijft. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Hoewel wij geen motie hebben ingediend, voeren wij uiteraard graag het woord. Zoals ook de vorige keer is gezegd, is dit een crisis met een landelijke omvang. Er moeten dus ook vanuit de landelijke overheid oplossingen worden geboden voor huishoudens in Nederland. Dit doet de rijksoverheid met maatregelen die op Prinsjesdag bekend zijn gemaakt en met het beschikbaar stellen van het inregelen van een energietoeslag. Deze regeling vanuit het Rijk voor inkomens tot 120% van het minimuminkomen steunen wij van harte. De energietoeslag is wel een maatregel met grote financiële gevolgen voor Delft en moet bij uitbreiding integraal afgewogen worden tijdens de begrotingsbehandeling over een paar weken.
Daarbij hebben we als raad sowieso nog een discussie te voeren over het dempen van de lasten. Dat gaan we ook doen tijdens de begrotingsbehandeling. Nu meer dan ooit zijn lage lasten voor Delftenaren nodig. Naast deze integrale afweging zullen we moeten bezien wat de afgekondigde maatregelen van het Rijk gaan betekenen. Denk hierbij aan het prijsplafond, dat ingaat op 1 november. Tot slot moeten de middelen wat de VVD betreft uiteindelijk neerslaan bij alle Delftenaren die het hard nodig hebben. Daar is maatwerk voor nodig, liever geen categorale regeling. Ten aanzien van de moties willen wij aangeven dat wij de motie van Hart voor Delft over het bieden van maatwerk zeer sympathiek vinden, want op deze manier komt de toeslag werkelijk bij de Delftenaren die dit hard nodig hebben. Wij danken de indieners van de andere moties voor het opstellen van de moties en voor het werk dat zij daarin hebben gestoken. Het zijn zeer sympathieke moties, maar gezien de financiële positie van Delft houden wij graag vast aan het advies van het Rijk. Bij deze moties is bijvoorbeeld sprake van doelgroepenbeleid waarvan we niet echt weten of de middelen terecht gaan komen bij de mensen die het echt nodig hebben. En elke grens hierin is arbitrair. De VVD zou liever zien dat de middelen worden ingezet voor alle Delftenaren, op basis van een individuele afweging.
Daarnaast weten we nu ook niet precies wat de financiële consequenties zijn voor Delft en wat er nog meer op onze stad gaat afkomen. Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Mevrouw Voogt geeft aan dat zij wil kijken hoe we mensen op een specifieke manier kunnen helpen. Vorige week heeft zij aangegeven dat zij met de individuele bijzondere bijstand iedereen wil helpen die het nodig heeft en dat zij daar überhaupt geen inkomensgrens aan wil verbinden. Ik kijk natuurlijk heel erg uit naar de motie van de VVD bij die bespreking. Daarnaast ben ik benieuwd hoe zij kijkt naar de nu wél voorliggende motie van STIP en andere indieners, die de doelgroep alvast iets uitbreidt. Ik ben ook benieuwd of zij met "iedereen" bedoelde: iedereen, behalve studenten. Mevrouw VOOGT (VVD): Met "iedereen in Delft" bedoelen wij echt iedereen die het op basis van een individuele toetsing nodig heeft om bijgestaan te worden. Daar kun je ook een regeling voor bedenken. Dat betekent ook dat mensen die kunnen aantonen dat zij het nodig hebben, dat ook zouden moeten doen. Maar wij vinden het belangrijk dat deze regeling op een categorale manier echt wordt toegekend tot 120% van het minimuminkomen.
15
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Als ik mevrouw Voogt nu goed begrijp, kan zij heel erg meegaan met een individuele toetsing en bekijken of mensen aan de voorwaarden voldoen. Ik ga er nu dus van uit dat zij voor onze motie zal stemmen. Mevrouw VOOGT (VVD): Nee, dan heeft u dat verkeerd begrepen, want deze motie gaat tot 130% van het minimuminkomen. Het is ook een categorale regeling en geen individuele toetsing. Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Dan nodig ik mevrouw Voogt uit om de motie nog een keer te lezen, want de motie van STIP gaat enkel over de individuele bijzondere bijstand en dus niet over een categorale regeling voor alle Delftenaren. De VOORZITTER: Mevrouw Enthoven, uw tijd is om; dat heeft u vast gezien. Mevrouw VOOGT (VVD): Ik wil wederom een lans breken voor het mkb, want dat ontbreekt ook in deze hele regeling. Het mkb is de motor van onze samenleving, maar komt niet in aanmerking voor welke regeling dan ook, ook niet voor het landelijk prijsplafond. Dat vinden wij zorgelijk, want zonder mkb hebben wij een verschraalde stad. Kortom: de moties zijn te beperkt tot een paar doelgroepen en leiden niet tot lastenverlaging voor alle Delftenaren en het mkb. Daarom steunt de VVD deze moties, waarvan een integrale afweging ontbreekt, niet. De heer VISSER (CDA): Mevrouw Voogt vraagt terecht aandacht voor het mkb.
Volgens mevrouw Voogt ontbreekt het mkb in de regeling, maar ik vraag me dan af waarom mevrouw Voogt de motie van STIP en onder andere het CDA niet wil steunen, want daarin geven we de wethouder juist het kader mee om ook ondernemers te ondersteunen en hen te betrekken bij de bespreking in december. Hopelijk heeft de wethouder de regels dan klaar; dat zal trouwens wel in januari zijn. Mevrouw VOOGT (VVD): Zo heb ik de motie niet helemaal gelezen. Ik zal haar er even bij pakken. De motie maakt nog steeds melding van studenten en daar richt de motie zich vooral op. Het gaat in de motie nog steeds om het helpen van een aantal studenten. Ik mis daarin toch echt de andere doelgroepen. Vandaar dat wij die motie niet zullen steunen. Wethouder GOOIJER: Voorzitter. Het is inderdaad bijzonder dat we hier in een tweede raadsvergadering met elkaar over spreken. Tegelijkertijd denk ik: als het dan nodig is om dat te doen, laten we het dan doen over een onderwerp dat ons zo aan het hart gaat en dat ook echt gaat over het leven van heel veel Delftenaren, dat dit jaar behoorlijk wat zwaarder is geworden. Ik ben blij om te horen dat de brief die wij tussen de vorige raadsvergadering en vanavond hebben gestuurd, het een en ander heeft verduidelijkt om een afweging te kunnen maken. Ik weet ook dat sommige fracties die afweging al gemaakt hadden, maar vanavond gaan we hierover stemmen.
Ik hoor in ieder geval brede steun bij de raad voor het collegevoorstel, waar we ook nog over gaan stemmen, om de energietoeslag in elk geval toe te kennen aan de huishoudens tot 120% van de bijstandsnorm. Dat was het voorstel dat voorlag. De vragen in de discussie en de voorliggende moties betreffen aanvullende maatregelen die de raad graag wil nemen of waarvan de raad zich afvraagt of het zinvol is om die te nemen. Zoals meermaals is toegelicht, zijn we daarnaast nog met andere dingen bezig. Vanavond hebben we het echt even over de categoriale energietoeslag, maar we zijn ook bezig met een individuele regeling bijzondere bijstand. Er komt nog een Armoedenota en de Rekenkamer is bezig met een onderzoek naar armoede. We gaan elkaar op dit thema dus nog vaak ontmoeten en spreken om te kijken wat het goede is om te doen in deze stad. 16
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
Ik haak meteen in op de vraag wanneer die regeling naar de raad komt. Als het goed is, ga ik volgende week een eerste voorstel zien. Dan moet dat nog worden aangepast, tenzij het meteen perfect is. Dan moet het nog naar het college en dan is het ook snel herfstreces. Waarschijnlijk komt het op z'n vroegst dus begin november bij u als raad; dat kan ook een beetje later zijn. Dan is de vraag of het u lukt om de regeling nog in november op de agenda te zetten. Uiteindelijk gaat de raad zelf over de eigen agenda. We kunnen dit dus in november of in december met elkaar bespreken. Eerder zal niet lukken; zo snel gaat de tijd heen. Ik ga nu in op de voorliggende moties. Anders dan de volgorde van de sprekers begin ik met de motie van STIP, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA. Het dictum zoals dat er staat, kan ik prima toezeggen; daar kan ik mee uit de voeten. Eigenlijk staat nu bij "spreekt uit" de wens van de raad om meer te doen. Ik heb in de raadsvergadering en ook in de brief aangegeven dat de eerste wens die er ligt, mogelijk heel erg duur kan worden. Vandaar een aarzeling onzerzijds om dat toe te zeggen. We gaan in die individuele regeling zien hoever we kunnen gaan en wat dat kost. Wat het volgende dictum was en wat nu "spreekt uit" is geworden, gaat over het niet meetellen van dat leningdeel.
Daarvan heb ik aangegeven dat we dat juridisch niet mogelijk achten, maar als de raad wil uitspreken dat hij dit eigenlijk raar vindt, laat ik het aan de raad om dat uit te spreken, maar dat is dan niet iets waar wij hard mee aan de slag gaan. Wij gaan aan de slag met het dictum en wij komen met een voorstel naar de raad. Het college heeft in de brief aan de raad vrijdag onderbouwd waarom we geen bezwaar hebben tegen de motie over het toekennen van € 500 aan huishoudens tot 130% van de bijstandsnorm. Dat is, luisterend naar het debat van zojuist, een door de raad breed gesteunde motie. Bijna alle partijen scharen zich daarachter, op twee na. We hebben dus geen bezwaar tegen motie M3.1.3. Het oordeel is aan de raad om dat wel of niet aan ons op te dragen. De moties over € 800 en € 1.300 ontraden wij. Een aantal fracties heeft er al op gewezen dat de Najaarsrapportage weliswaar een verwacht overschot laat zien, maar dat we ook nog bezig zijn met de individuele bijzondere bijstandsregeling, dat we nog komen met de Armoedenota en dat er daarnaast ook nog andere wensen in deze stad zijn om dingen te doen die we tot op heden niet hebben kunnen doen of die we pijnlijk hebben moeten wegschrappen. Dat vraagt dus om een integrale afweging. Dat is dus niet ons advies. Wellicht wil wethouder Huijsmans daar straks vanuit haar positie als wethouder Financiën ook nog iets over zeggen.
Hart voor Delft heeft twee moties ingediend. Wij ontraden de motie Maatwerk voor energiecompensatie. Eigenlijk doet die motie teniet wat de motie van Volt vraagt. Het is óf categoriaal óf maatwerk. Allebei kan niet. We hebben in de brief maar ook anderhalve week geleden in de raad toegelicht dat maatwerk heel veel capaciteit, tijd en dus ook geld kost. Dat geld geven we liever uit om snel een regeling uit te voeren waarmee iedereen met een beperkt inkomen in deze stad geholpen is. Misschien is het goed om te zeggen dat we echt bezig zijn met het uitbreiden van de ambtelijke capaciteit om te zorgen dat alle aanvragen snel kunnen worden afgedaan. Het lukt ons nu om de aanvragen voor categoriale bijstand af te handelen binnen 25 dagen, waar eigenlijk een afhandeltermijn van acht weken voor staat. We doen dat sneller en dat willen we ook graag zo houden. Elke verbijzondering van een regeling vraagt veel meer tijd. Ik zou graag die snelheid willen blijven bieden.
17
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
Dan de motie over blokverwarming. Gelukkig spraken we elkaar voor de raadsvergadering al even. Ik had opgeschreven "sowieso ontraden". Dat blijft eigenlijk wel staan, want de motie is echt overbodig. Ik begrijp dat mensen verschillende rekeningen hebben: eentje bij gas en licht en eentje bij de corporatie voor de verwarming. Voor een categoriale regeling is het alleen nodig om aan te tonen dat je zelf energiekosten maakt. Dat kan op verschillende manieren. Je hoeft voor de categoriale bijzondere bijstand niet te laten zien hoeveel je rekening gestegen is of niet. Dat is nou net het idee van een categoriale regeling. Het enige wat je moet aantonen, is dat je een eigen energiecontract hebt of dat je op een andere manier voor je energie betaalt. Dat geldt alleen niet voor studenten; die uitzondering wordt hier in Delft gemaakt, ook op aanraden van het Rijk. Wij geven hun tot nu toe alleen met een eigen energiecontract de categoriale bijzondere bijstand, maar voor de rest van onze inwoners geldt dat zij de totale bijdrage kunnen krijgen als zij kunnen aantonen energiekosten te maken. Ook als zij de rekening voor een deel dit jaar krijgen en voor een deel volgend jaar, krijgen zij nu het bedrag. De mensen tot 120% krijgen dan € 1.300. Als de motie wordt aangenomen, krijgen de mensen tot 130% € 500. In welk jaar zij lasten hebben, is aan henzelf.
Volgend jaar komt er wederom energietoeslag van het Rijk. Daar komt dus weer een nieuwe regeling voor. Ik denk dat die in lijn zal zijn met wat we nu aan het doen zijn, maar daarmee loop ik op de zaken vooruit. Daar gaan we vanavond niet over spreken. Als mensen hiervoor niet in aanmerking komen of nog veel méér gestegen kosten hebben want daar zijn we in de individuele regeling mee bezig - zouden ze eventueel twee keer een aanvraag kunnen doen voor individuele bijzondere bijstand: een keer op het moment dat ze de eindafrekening voor het gas en licht krijgen en een keer als ze een veel hogere rekening van de corporatie zouden krijgen. In principe is de motie dus overbodig, want binnen de vanavond voorliggende regeling is dit prima af te dekken. Hart voor Delft heeft iets gevraagd over het "voorschot" in de Najaarsrapportage, maar ik heb niet begrepen wat de vraag is. Ik weet dat er geen tijd voor is, maar ik kan anders geen antwoord geven op de vraag. De VOORZITTER: Dat moet kunnen, want anders hebben we geen helderheid. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Dat ging over de omvang van het te verwachten overschot. De VOORZITTER: Daar komt de wethouder Financiën straks op terug. Wethouder GOOIJER: Ik ben bijna klaar. Ik had al geantwoord over de planning. Het punt van de PvdA over de planning van de raadsvergadering is heel scherp, maar is wat mij betreft niet voor mij.
De VVD zit wat anders in deze voorstellen. Dat is begrijpelijk en het betoog was helder. Ik denk dat dat de keus is die voorligt en die elke fractie voor zichzelf zal moeten maken. Wat het mkb betreft: op dat punt is het Rijk juist nog bezig met plannen. Natuurlijk kijken wij daar ook naar. De motie van STIP en andere fracties heb ik niet opgevat als het uitwerken van een regeling voor het mkb. Die gaat momenteel echt over individuele huishoudens. Het mkb is wel echt een vraagstuk en we zijn daar als college ook mee bezig: wat is er in onze stad in bredere zin aan de hand? Maar dat zit waarschijnlijk niet in de regeling die begin november naar de raad komt. Mevrouw VOOGT (VVD): Ik heb een aanvullende vraag, geïnspireerd door mijn collega's in de raad. Wat zou het betekenen als we het mkb wél aan de motie van STIP, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA toevoegen en meenemen om dat uit te zoeken in het zojuist door u genoemde voorstel? 18
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
Wethouder GOOIJER: Dat is een hele goede vraag: wat zou het kunnen betekenen? Op televisie was er het voorbeeld van een stomerij die € 91.000 aan extra kosten had gemaakt. Dan hebben we het wel ergens over. Dat zijn andere ordegroottes. Ik zou er dus echt voor willen pleiten om dat niet tegelijk in één regeling op te nemen met huishoudens, waar je echt over andere bedragen praat. Het is een apart vraagstuk, dat ook onze aandacht heeft. Het heeft ook zéér de aandacht van de wethouder Economie. Haal die dingen dus een beetje uit elkaar, maar dat wil niet zeggen dat we het probleem niet zien. De VOORZITTER: Toch nog even mevrouw Voogt; u heeft nog tijd. O nee, mevrouw Voogt, u heeft geen tijd meer. Nou, een laatste vraag. Mevrouw VOOGT (VVD): Heel kort. De vraag is ook of dit dan meegenomen kan worden. Ik zeg niet dat het er al per se helemaal van A tot Z in moet staan. De vraag is of het verwerkt kan worden in het voorstel dat in november gaat komen. Wethouder GOOIJER: De regeling individuele bijzondere bijstand die we nu in Delft hebben voor allerlei dingen - heel simpel gezegd: voor wasmachines en dergelijke - geldt niet voor het mkb, maar voor individuen. Die gaan we dus niet ineens openstellen voor het mkb. Het is een apart vraagstuk en komt niet in de regeling individuele bijzondere bijstand. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter.
Volgens mij heeft collega Gooijer al duidelijk aangegeven dat op dit moment in onze begroting en in onze Najaarsrapportage staat dat er incidentele middelen zijn, maar we hebben door de jaren heen al flink moeten bezuinigen en hebben onze bewoners ook al vaak minder kunnen bieden dan we hadden willen bieden. Wat dat betreft is het goed om vanuit die gedachte na te denken. Volgende week is er een raadsconferentie. Dan gaat u ook met elkaar het gesprek aan over: wat voor stad willen we zijn, wat hoort daarbij en wat willen we onze bewoners uiteindelijk kunnen bieden? Het lijkt mij goed om dit mee te nemen in die integrale afweging. Wat dat betreft is die toekomst werkelijk ongewis. Dat is wel iets om vanuit het college mee te geven: er zijn nog veel meer dingen te wensen, bijvoorbeeld het onderhoud van onze openbare ruimte, toezicht en handhaving, subsidies voor verduurzaming, cultuur. We kunnen daar echt een enorme reeks van maken. U hoeft maar te kijken naar waar we in het herstelplan allemaal in hebben moeten snijden. Wat dat betreft is er nog veel wat we eigenlijk eerst zouden moeten herstellen om onze bewoners echt te bieden waar ze recht op hebben. De VOORZITTER: Wie in de raad heeft nog behoefte om een punt in te brengen? Velen van u zijn inmiddels door de tijd heen. Ik heb getracht om coulant te zijn. Meneer Van der Sluis heeft nog tijd.
De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Ik kan hier nu heel bitter gaan zitten doen omdat er geen meerderheid is voor toekenning van de volledige toeslag. Ik denk zelfs dat ik dat best goed kan, bitter doen, maar dat ga ik nu niet doen. Ik heb eerder al gezegd dat de gemeenteraad van Delft het achterliggende probleem niet gaat oplossen. Het weer nationaliseren van energiebedrijven zou een goede eerste stap zijn, maar voordat het zover is, zijn we blij voor de extra gezinnen in Delft die een extra bijdrage krijgen van € 500 voor hun energierekening. Ik ben dankbaar voor de steun hiervoor. De VOORZITTER: Meneer Treffers, u mag nog 1 minuut en 54 seconden volpraten.
19
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Dan moet ik heel langzaam praten, maar ik wil alleen zeggen dat ook ik heel blij ben met alle steun. Ik wil iedereen ook heel graag bedanken voor alle samenwerking in de afgelopen twee weken. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ook Onafhankelijk Delft is natuurlijk enorm blij. Ik ga straks meteen iedereen berichten en twitteren dat het gelukt is. De VOORZITTER: Mooi, goed zo. We worden heel vrolijk. Mevrouw VAN VELZEN (D66): Voorzitter. Ik hoorde meneer Van der Sluis zeggen dat hij heel bitter kan doen. Toen moest ik denken aan de eerste termijn van meneer Treffers, die zei dat hij eigenlijk heel trots is. Ik wil meneer Van der Sluis eraan herinneren dat er aan het begin van de vorige raadsvergadering geen steun hiervoor was en dat er gedurende die raadsvergadering dus iets is gebeurd waardoor die steun er wel is. Als ik u was, zou ik dus ook trots zijn en niet bitter, want dat hebben jullie wel bereikt met elkaar. Ik vind het heel mooi dat we dat met z'n allen hebben gedaan. Dat wilde ik nog even zeggen. Dus niet bitter zijn, meneer Van der Sluis. De VOORZITTER: Prachtig, een hele goede oproep. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik heb een punt van orde, want wij hebben geen tijd meer. Ik zou willen vragen om twee minuten schorsing om even te overleggen voordat we de stemming ingaan.
De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik begrijp dat ze het bij D66 niet zo fijn vinden als ik bitter doe. Daar ben ik heel blij mee. Ik ben ook blij dat dat nu voorkomen is omdat ik echt blij ben met dit resultaat, ook met jullie hulp. Hou dat vast voor een volgende keer: als er weer zoiets gebeurt, is dat het eerste wat je moet doen om te voorkomen dat ik bitter ben. De VOORZITTER: Kortweg: steun de SP; dan kom je heel ver en dan wordt men heel vrolijk bij de SP. We hebben dit prachtig uitgewisseld. Dank daarvoor. We schorsen op verzoek van Hart voor Delft. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Zijn er fracties die hun moties intrekken, gelet op de beraadslaging? Ik maak alleen nog "een rondje moties". Iedereen mag kort en krachtig zeggen hoe hij daarmee omgaat. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Voorzitter. We hebben de beantwoording van de wethouder gehoord met betrekking tot de motie Vergeet de blokverwarming. De beantwoording is voor ons duidelijk. We trekken de motie in. De VOORZITTER: Mooi. Motie M3.1.6 is ingetrokken. De rest komt gewoon in stemming. Ik sluit de beraadslaging.
20
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022
In stemming komt motie M3.1.1 (Toekennen energietoeslag tot 130%) van Volt, de SP en Onafhankelijk Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 5 tegen 32 stemmen, waarbij Onafhankelijk Delft, de SP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie M3.1.2 (Toekennen energiecompensatie tot 130% € 800) van Volt, de SP en Onafhankelijk Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 5 tegen 32 stemmen, waarbij Onafhankelijk Delft, de SP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie M3.1.3 (Toekennen energiecompensatie tot 130% € 500) van Volt, de SP, Onafhankelijk Delft, D66 en GroenLinks. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 30 tegen 7 stemmen, waarbij Hart voor Delft en de VVD ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie M3.1.4 (Maatwerk bij energiecompensatie) van Hart voor Delft. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Wij hadden aan de wethouder gevraagd of de uitvoerbaarheid niet een probleem is. Zoals ik de wethouder begrijp, kan dit niet. Wij zullen om die reden tegen deze motie stemmen. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 7 tegen 30 stemmen, waarbij Hart voor Delft en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie M3.1.5 (Eerlijke compensatie energiekosten) van STIP, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA.