Raadsbrief regionaal beleidsplan Drenthe tegen mensenhandel De Wolden

Aan de leden van de Gemeenteraad

Datum: Onderwerp: Ons kenmerk:

11 maart 2025 Regionaal beleidsplan ‘Drenthe tegen mensenhandel’

Geachte heer, mevrouw, Mensenhandel is een complex probleem en vereist een integrale aanpak met verschillende ketenpartners. In Drenthe is ervoor gekozen om de krachten te bundelen en samen te werken aan de hand van een regionaal beleidsplan ‘Drenthe tegen mensenhandel’, met daarbij een actieplan. In deze raadsbrief leest u waarom gekozen is voor een regionaal beleidsplan voor de aanpak van mensenhandel en wat dit voor De Wolden betekent. Het regionaal beleidsplan ‘Drenthe tegen mensenhandel’ en het bijbehorende actieprogramma 20242026 ‘Drenthe tegen mensenhandel’ vindt u in de bijlage. Wat is mensenhandel? Mensenhandel is een vorm van ondermijnende criminaliteit waarbij mensenrechten ernstig worden geschonden. Het kent verschillende verschijningsvormen, namelijk arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting, seksuele uitbuiting en gedwongen orgaandonatie. In heel Nederland zijn voorbeelden van (voornamelijk) de eerste drie verschijningsvormen bekend. Hierbij kunnen zowel daders als slachtoffers in elke gemeente wonen, werken en/of verblijven. Mensenhandel is daarnaast een zogenoemd haaldelict. Dit betekent dat slachtoffers zich vaak niet zelf melden, waardoor opsporingsinstanties zoals de politie zelf proactief op zoek moeten naar slachtoffers en daders.

Dit maakt dat tot op heden nog weinig zicht is op mensenhandel en dat geregistreerde cijfers een vertekend beeld schetsen van het daadwerkelijke aantal slachtoffers. Waarom een beleidsplan voor mensenhandel? Landelijk zijn afspraken gemaakt over de aanpak van mensenhandel en de verplichtingen die gemeenten hebben op dat gebied. Gemeenten hebben een regierol op het gebied van preventie, signalering, handhaving en hulpverlening, en dragen bij aan het opwerpen van barrières tegen mensenhandel. Daarnaast hebben gemeenten een verantwoordelijkheid met betrekking tot de zorg voor slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting op basis van de WMO en Jeugdwet. In het regionaal beleidsplan mensenhandel ‘Drenthe tegen mensenhandel’ staat hoe de gemeenten in de provincie Drenthe invulling geven aan deze regierol. Verder is in het Interbestuurlijke Programma (IBP) van 2018 vastgelegd dat gemeenten een beleid moeten vaststellen met daarin een heldere aanpak van mensenhandel. Door het regionaal beleidsplan vast te stellen voldoen alle Drentse gemeenten aan de eisen van het IBP. Beleidsplan voorkomt waterbedeffect Mensenhandel stopt niet bij de gemeentegrenzen. Daders en slachtoffers kunnen bijvoorbeeld in de ene gemeente wonen, maar in de andere gemeente werken. Bij het aanpakken en voorkomen van mensenhandel wordt integraal samengewerkt met verschillende regionale partners.

Doordat alle Drentse gemeenten zich committeren aan het regionale beleid en dezelfde aanpak en uitgangspunten hanteren, ontstaat eenduidigheid voor de betrokken

ketenpartners. Hierdoor wordt voorkomen dat de maatregelen die in de ene gemeente tegen mensenhandel worden genomen, ertoe leidt dat daders zich verplaatsen naar een nabijgelegen gemeente met andere regelgeving. Een waterbed wordt op die manier tegengegaan. Daarnaast helpt het bij het bundelen van (voldoende) kennis, capaciteit en expertise. Regionaal zijn er daarom twee zorgcoördinatoren geworven en is er een ketenregisseur aangewezen. Zij hebben op ambtelijk niveau regie op het onderwerp mensenhandel en zijn ondergebracht bij het Zorg en Veiligheidshuis Drenthe (ZVHD). Beleidsplan sluit aan bij lokaal en regionaal gestelde afspraken en prioriteiten. Mensenhandel is een onderwerp dat op verschillende niveaus en binnen verschillende domeinen terugkomt. De bestuurlijke trekker inzake mensenhandel voor Noord-Nederland (de provincies Friesland, Groningen en Drenthe) en voor de provincie Drenthe is burgemeester Inge Nieuwenhuizen. Met het bijgevoegde regionale beleidsplan ‘Drenthe tegen mensenhandel’ wordt aangesloten bij het Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 20232027. Mensenhandel is daarin één van de gestelde prioriteiten. Daarnaast wordt mensenhandel geagendeerd op de bestuurlijke tafel Gezondheid en Welzijn. Verder is bij het opstellen van dit regionale beleidsplan aansluiting gezocht met de Drentse Aanpak Ondermijning (DAO).

In de DAO werken de Drentse gemeenten, provincie en waterschappen samen op het gebied van ondermijning. Het opstellen van een regionaal afgestemd beleidsplan ‘Drenthe tegen mensenhandel’ is één van de ambities binnen de DAO. Lokaal uitvoeringsplan Het regionaal beleidsplan ‘Drenthe tegen mensenhandel’ geeft goed weer op welke manier we mensenhandel in de regio willen voorkomen en aanpakken. Met enkele aanbevelingen uit het regionale plan is De Wolden al gestart. Zo zijn er binnen de SWO De Wolden Hoogeveen 4 aandachtsfunctionarissen mensenhandel aangewezen (binnen de bestaande formatie). Zij hebben als taak om de eerste signalen van mensenhandel uit te zoeken en door te zetten naar de zorgcoördinatoren en ketenregisseur van het ZVHD. Om verder gericht aan de slag te kunnen gaan met de aanpak mensenhandel, hebben de Drentse gemeenten het RIEC Noord-Nederland gevraagd om een omgevingsscan uit voeren. Met dit onderzoek wordt inzicht verkregen in de bestaande risico’s en gelegenheden binnen de provincie Drenthe op het gebied van mensenhandel. In de eerste fasen van de omgevingsscan is op basis van open bronnen en relevant wetenschappelijk onderzoek inzichtelijk gemaakt welke sectoren en locaties kwetsbaar zijn voor mensenhandel.

Om de onderzoeksresultaten te verrijken en te specificeren voor onze gemeente, wordt er in het voorjaar van 2025 onder leiding van het RIEC een bijeenkomst over mensenhandel georganiseerd waar ambtenaren van onze gemeente van verschillende afdelingen aan zullen deelnemen. Het RIEC rond vervolgens de omgevingsscan af en deelt de resultaten. De verwachting is dat de omgevingsscan medio 2025 wordt afgerond. De resultaten helpen om richting te geven aan het inrichten van een lokaal uitvoeringsplan voor mensenhandel en bij het prioriteren van specifieke onderwerpen.

Wij gaan ervan uit dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C.J. Nieuwenhuizen burgemeester