Inspraaknota ontwerp ketenbeleid De Wolden 2025-2030

Ketenbeleid De Wolden 2025-2029 Inspraaknota – ontwerp ketenbeleid De Wolden 2025-2025

Nienke IJmker – beleidsadviseur gezondheid Gemeente De Wolden 1-12-2025

PAGINA 2 VAN 7

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Op 2 september 2025 heeft het college het ontwerp ketenbeleid 2025-2030 vastgesteld. Achtergrond Jongerenketen vormen een belangrijk onderdeel van de sociale structuur binnen de gemeente De Wolden. Het zijn plekken waar jongeren elkaar in een informele setting kunnen ontmoeten, vriendschappen opbouwen en creatieve initiatieven ontwikkelen. Deze ketencultuur is diepgeworteld in de lokale gemeenschap en wordt door de gemeente erkend als een waardevolle ontmoetingsplek voor jongeren. Uitdaging jongerenketen Tegelijkertijd brengen jongerenketen uitdagingen met zich mee, zoals het waarborgen van (brand)veiligheid, het beperken van overlast en het reguleren van alcohol- en drugsgebruik. Met name alcoholgebruik onder de 18 jaar en de handhaafbaarheid daarvan op privéterrein vormen aandachtspunten binnen het beleid. Daarnaast is er een groeiende behoefte om meer inzicht te krijgen in het aantal en de locaties van jongerenketen, aangezien dat er nog veel keten bestaan die zich niet hebben aangemeld bij het gemeentelijke initiatief ‘Keten United’. Evaluatie ketenbeleid 2024 Het ketenbeleid van de gemeente De Wolden is in de loop der jaren geëvolueerd.

Sinds de vaststelling van de beleidsnota ‘Keten en Caravans’ in 2006 en de daaropvolgende evaluatie heeft de gemeente gezocht naar een balans tussen het bieden van ruimte aan jongerenketen en het waarborgen van een veilige en gezonde omgeving. De meest recente evaluatie vormt de basis voor een herziening van het beleid, dat zowel rekening houdt met landelijke wetgeving als met lokale behoeften. Deze herziening is noodzakelijk vanwege het ontbreken van duidelijke, meetbare doelstellingen, wat het lastig maakt om effectief te sturen en resultaten te monitoren. Daarnaast is het beleid verouderd door diverse wetswijzigingen en nieuwe landelijke richtlijnen sinds 2006, waardoor aanpassingen nodig zijn op het gebied van alcohol- en drugsgebruik en veiligheidsnormen. Tot slot worden de voorwaarden waaronder jongerenketen kunnen functioneren verduidelijkt op het gebied van veiligheid, toezicht en handhaving, en wordt er meer aandacht besteed aan betere registratie en samenwerking met initiatieven zoals ‘Keten United’. Belang jongerenketen Tijdens de raadsbehandeling van het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2024-2027 in januari 2024 is het belang van jongerenketen opnieuw benadrukt. De raad heeft benadrukt dat deze ontmoetingsplekken niet alleen behouden moeten blijven, maar ook actief gestimuleerd dienen te worden binnen heldere kaders.

Het doel van dit herziene ketenbeleid is dan ook om jongeren de mogelijkheid te blijven bieden om zich op een verantwoorde manier te organiseren, terwijl er tegelijkertijd effectieve maatregelen worden getroffen op het gebied van alcohol- en drugsmatiging, veiligheid en toezicht.

PAGINA 3 VAN 7

1.2 Ontwerp ketenbeleid

Het ontwerp ketenbeleid is de kapstok voor de werkwijze de komende jaren. In dit plan staan drie belangrijke uitgangspunten centraal: duidelijke regelgeving, betere samenwerking en sociale verantwoordelijkheid. Dit is de basis om straks uitvoering te geven aan het uitvoeringsprogramma.

1.3 Mogelijkheden om te reageren op het ontwerp ketenbeleid 2025-2030

Het ontwerp ketenbeleid 2025-2030 is op 2 september 2025 door het college vastgesteld. Dit is gepubliceerd op de gemeentelijke website en op de gemeentepagina van de Wolder Courant. Alle aangesloten keten van Keten United zijn via een brief op de hoogte gebracht van het ontwerp ketenbeleid. Iedereen heeft de mogelijkheid gehad om tot en met 22 oktober 2025 te reageren op het ontwerpplan. De adviesraad Sociaal Domein De Wolden is gevraagd officieel advies uit te brengen op het ontwerp programmaplan. Dit verzoek is op 9 september 2025 verstuurd. Zij hadden de mogelijkheid om tot uiterlijk 22 oktober een advies te geven. We hebben geen verdere reacties ontvangen op het ontwerp ketenbeleid 2025-2030. Het advies en de vragen van de adviesraad Sociaal Domein De Wolden is verwerkt in hoofdstuk 2.

PAGINA 4 VAN 7

2. Reactie adviesraad Advies Voor het lezen en doorgronden van dit Ontwerpbeleid hadden wij het prettig gevonden indien er gestart was met een korte krachtige samenvatting van de evaluatie. Waarbij naar onze mening die Adviesraad Sociaal Domein ad-interim samenvatting het vertrekpunt had kunnen en moeten vormen voor het te formuleren Ontwerpbeleid. Wij vragen ons af in hoeverre de gemeentelijke organisatie over voldoende capaciteit beschikt om in het landelijk gebied van onze uitgestrekte gemeente in voldoende mate kan monitoren of er sprake is van een vergund of een gedoogd bouwwerk.

Als ASD ad-interim juichen wij het toe dat er vanuit de gemeente intensief wordt ingezet op het terugdringen van (bovenmatig) alcohol- en middelengebruik. Hierbij speelt naar onze mening niet alleen het gesprek met de jongeren een rol, maar zeker ook het gesprek met de ouders en de perceeleigenaar. Ouders en/of perceel-eigenaar zullen overtuigd moeten zijn of worden van hún verantwoordelijkheid. Het is ons nú onvoldoende duidelijk hoeveel geregistreerde keten er zijn, en we vragen ons ook af of de gemeentelijke organisatie ook in beeld heeft in welke mate er sprake is van “op te sporen” niet-geregistreerde keten.

Uit de evaluatie is ons gebleken dat door het ontbreken van voldoende inzetbaar personeel bij Welzijn de Wolden het ketenbeleid de afgelopen jaren onvoldoende aandacht heeft gekregen. Wij

Reactie We waarderen de suggestie en voegen in de definitieve versie van het beleid een compacte samenvatting van de evaluatie toe. Wijziging: samenvatting evaluatie, zie punt 2.4.

We streven ernaar om zo goed mogelijk te handhaven maar dat is niet het doel van ketenbeleid. Het doel van het beleid is om jongeren te laten opgroeien in een kansrijke omgeving. Dit doen we door samen te werken met de jongeren en de keten. Hierbij is het belangrijk om meer keten in beeld te krijgen, samenwerking te versterken en te werken aan veiligheid en gezondheid. Handhaving vindt risicogericht plaats binnen beschikbare capaciteit. Fijn dat de gekozen koers wordt gesteund en wij onderstrepen het belang van gesprekken met jongeren én met ouders en perceeleigenaren. Dit maakt standaard onderdeel uit van onze aanpak binnen het ketenbeleid. Dit gaan we onder andere doen door voorlichtingsavonden en de grote ketenoefening. In het uitvoeringsplan is hier ook aandacht voor. Zie bijlage evaluatie. De huidige aantallen geregistreerde keten zijn opgenomen in de bijlage bij de evaluatie. Op dit moment zijn er 7 keten aangesloten bij Keten United. Het actief opsporen van niet-geregistreerde keten blijft uitdagend; onze inzet richt zich vooral op het stimuleren van registratie en samenwerking. Wij herkennen de aandachtspunten uit de evaluatie. In de vervolgfase worden duidelijke afspraken gemaakt met Welzijn De Wolden over inzet en resultaten, zodat uitvoering structureel

PAGINA 5 VAN 7

dringen dan ook aan op het maken van prestatieafspraken met Welzijn de Wolden betreffende het Ketenbeleid. Hiermee kun je als gemeente er nadrukkelijk naar streven de uitvoering van dit beleid te borgen. Keten United kan een werkende impuls zijn om een frisse doorstart te maken en met nieuwe energie en nieuw elan aan de slag te gaan met het ketenbeleid. Met enige zorg kijken we naar de hoeveelheid regels en voorwaarden waaraan keten dienen te voldoen. Wij hopen dat dit niet alleen “wensdenken” is, maar ook realistisch, uitvoerbaar en haalbaar. Met als voornaamste doel: het in beeld krijgen van de keten, het laten toenemen van het aantal geregistreerde keten en vooral: het laten ontstaan van veilige controleerbare situaties. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op registratie: • Perceel-eigenaar vraagt een gedoogbesluit aan. • Er zijn 2 of 3 jongeren die bekend zijn bij de regiegroep. • Er is een ledenlijst, mutaties moeten worden doorgegeven aan de regiegroep ketenbeleid.

geborgd wordt. In het financieel kader wordt ook aangegeven dat de extra inzet van jongerenwerk Welzijn de Wolden een herschikking van uren vergt. Dank voor deze positieve waardering.

Wij delen uw aandachtspunt. De voorwaarden zijn bedoeld om veiligheid en toezicht te waarborgen, zonder onnodige drempels. Tijdens de implementatiefase monitoren wij werkbaarheid en passen waar nodig aan.

Wij nemen uw suggestie voor een digitale tool serieus. In 2026 onderzoeken we de mogelijkheden voor een digitale omgeving waarmee keten hun registratie makkelijk door kunnen geven. Wijziging: benoemen dat de gegevens AVG-proof moeten zijn. Zie hoofdstuk 4, punt 2.7.

Met name de laatste twee bullits leiden nogal tot een administratieve lastendruk, zowel bij de jongerenketen als bij de regiegroep. Wij pleiten ervoor, tenslotte leven we in 2025, om te bezien of dit met een digitale tool kan, waarbij iedere keet in een eigen account mutaties aan kan brengen. Het is – naar onze mening – dan vanzelfsprekend dat dit wel AVG-proof moet zijn. Gezien de doelen van dit Concept-Beleid kunnen we het alleen maar toejuichen dat u hiermee een volgende stap in het ketenbeleid gaat zetten. We vragen ons wel af of de hoeveelheid regels en voorwaarden voor de doelgroep aantrekkelijk genoeg zijn om uit de anonimiteit te komen en zich te laten registreren. In Hoofdstuk 7 “Hoe gaan we dit plan uitvoeren?”

Wij zijn ons bewust van de balans tussen regels en toegankelijkheid. De focus ligt op ondersteuning, veiligheid en het faciliteren van veilige ontmoetingsplekken. Wij zullen de effecten monitoren en in gesprek blijven met jongeren en keteneigenaren. Wij informeren de Adviesraad graag in dezelfde

PAGINA 6 VAN 7

wordt gesproken over monitoring en evaluatie. Wij ontvangen graag voortgangsrapportage en in ieder geval de tweejaarlijkse rapportage van de regiegroep aan het Gemeentebestuur. In het algemeen wordt geconstateerd dat jongeren die deelnemen aan een keet voor relatief weinig onrust en heibel zorgen. Er zijn ook jongeren die niet (kunnen) participeren in een keet en daarom deels onder de groep hangjongeren komen te vallen. Vanuit Zuidwolde horen wij met enige regelmaat dat hun (wan)gedrag tot zorg leidt en tot gevoelens van onveiligheid bij bewoners. Naar onze mening zou het zeker de aandacht van het College van B&W en de Gemeenteraad verdienen, bijv. middels een campagne: “ziet, hoort u iets, voelt u zich niet veilig: meldt het alsjeblieft.” In januari 2024 is het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2024-2027 in de Gemeenteraad vastgesteld. Daarover heeft de toenmalige ASD een ongevraagd advies uitgebracht. Behoudens incidentele berichten in de lokale pers over het wel/niet rioolwatermetingen uit laten voeren én de informatie in de programmabegroting 2025 gebeurt er op dit gebied waarneembaar weinig. In de programmabegroting 2025 zien wij onder programma 01 ( De Wolden een veilig Thuis) op pag. 12 een opmerking over het “IJslandse preventiemodel” Wij horen graag van u over de voortgang van dit onderwerp én wat merken de burgers hiervan?

frequentie en delen tussentijds relevante ontwikkelingen. Wij zien dit signaal. Het ketenbeleid staat niet op zichzelf; meldingen van overlast vallen binnen bredere veiligheid- en jeugdpreventie-inzet. We stimuleren meldingen bij onveiligheidsgevoelens en houden deze campagne in het achterhoofd.

Op 16 september 2025 heeft het college het uitvoeringsplan van het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs vastgesteld. Hierin staan de acties die gaan plaatsvinden van 2025 tot en met 2027 op het gebied van verminderen van risicogedrag onder jongeren, het terugdringen van middelengebruik en het terugdringen van alcohol in het verkeer. In 2025 zijn er al een aantal ronde tafelgesprekken geweest met o.a. inwoners, ondernemers, pachters buurthuizen, directeur VO/BO, huisarts, etc. om deze onderwerpen te bespreken. In november is er een ouderavond geweest rondom middelengebruik: pubers en verleidingen. In december hangen er IKPas posters in de bushokjes in De Wolden. Ook zijn er gesprekken op het voortgezet onderwijs in de omgeving van De Wolden om het programma Helder op School te implementeren. Het hele jaar door vinden er alcoholcontroles plaats in de horeca en bij evenementen. Zie bijlage: uitvoeringsplan preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs De Wolden 2025-2027.

PAGINA 7 VAN 7

Wij danken de adviesraad voor het meedenken, de kritische vragen en de betrokkenheid. De punten uit uw advies worden meegenomen in de verdere uitwerking en uitvoering van het ketenbeleid.