Document · PDF

Fluvius_RWP_DeWolden_V1.1.pdf

Gemeenteraad 22 december 2022, gemeente De WoldenBij agendapunt: Vaststelling Riolering en Water programma (RWP) 2023-2028 De Wolden25.221 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

1 alinea's met “sluiting”: 1168

artikel 228a van de

De rioolheffing is een bestemmingsheffing. De inkomsten uit de rioolheffing zijn alleen beschikbaar voor uitgaven gerelateerd aan de gemeentelijke zorgplichten. De inkomsten uit de rioolheffing mogen wel aangevuld worden met inkomsten uit de algemene middelen. In fiscaal-juridische zin betekent dit dat de heffing een zuivere belasting is. Belangrijke aandachtspunten van de rioolheffing zijn:

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

RWP Fluvius | 38

• De opbrengsten zijn bestemd voor het doel waarvoor de heffing in het leven is geroepen: - het inzamelen en transporteren van afvalwater; - het verwerken van hemelwater; - het ingrijpen in de grondwaterstand. • De heffing mag niet hoger zijn dan de kosten die de gemeente voor dit doel maakt (maximaal 100% kostendekkend). Ook mag de gemeente de opbrengst niet aan andere zaken uitgeven. • De vormgeving van de heffing moet een relatie hebben met de gemeentelijke watertaken. De gemeente treft de voorzieningen in het algemeen belang, maar zij moet de kosten wel op een aanvaardbare manier verdelen. Dit houdt in dat er een zekere relatie moet zijn tussen het kostenverhaal via de rioolheffing en het belang dat de belastingplichtige heeft bij de voorzieningen (profijtbeginsel). De kaders van de begrotingsregels liggen vast in: • Gemeentewet • Wet verankering en bekostiging gemeentelijke watertaken • Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) • Notitie riolering commissie BBV • Jurisprudentie (i.o.)

Afvoergoot

In bijgaand kader wordt in negen onderwerpen ingegaan op de specifieke onderdelen van de begrotingsregels voor de rioolheffing vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

RWP Fluvius | 39

6.2 – Kosten voor het beheer Het dagelijkse beheer van de riolering, ook wel aangeduid als beheer en onderhoud, is van essentieel belang om het systeem goed te laten functioneren. Activiteiten die worden uitgevoerd ten behoeve van gemeentelijke watertaken mogen worden toegerekend aan het rioleringsbeheer. Sommige activiteiten worden enkel uitgevoerd ten behoeve van de gemeentelijke watertaken en worden daaraan geheel toegerekend, bijvoorbeeld het inspecteren en reinigen van de riolering. Daarnaast zijn er gemengde activiteiten, zie bijgaand kader. Voor deze activiteiten geeft de begroting aan welk gedeelte van de kosten ten laste van de rioolheffing wordt gebracht, op basis van het beleid uit het RWP. Exploitatie (bedragen in €)

2024

Aandachtspunt hierin zijn de energiekosten. Door de huidige ontwikkelingen (o.a. oorlog in Oekraïne) zijn de energiekosten de afgelopen maanden fors gestegen. De verwachting is niet dat deze snel weer op het oude niveau van 2021 terug zullen keren. Tijdens het opstellen van de begroting 2023 is een analyse naar de stijging van de energiekosten uitgevoerd. Daaruit is 2025

2026

2027

2028

Vrijvervalriolering

204.164

Vacuum drukriolering

299.581

219.581

Onderhoud IBA's

122.029

94.029

Invordering Riolering

3.533

Doorbelasting interne kosten (SWO-Overhead)

383.811

384.577

Kwijtschelding

51.000

Veegkosten (50%)

82.000

Baggerkosten

7.340

124.000

32.000

22.000

1.277.458

1.078.224

1.068.224

Onderzoeken (onderdeel van post vrijvervalriolering) Subtotaal exploitatie

Samenvatting

2023

Tot slot zijn er activiteiten die niet bij de riolering horen. Deze zijn natuurlijk niet uitputtend op te sommen. Enkele worden wel aangetipt in hetzelfde kader, omdat er discussie over kan ontstaan. In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de beheer en onderhoudskosten voor deze planperiode.

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

RWP Fluvius | 40

gebleken dat volgend jaar de energiekosten in ieder geval met circa 65% zullen stijgen. Vooralsnog is ervan uitgegaan dat de energiekosten in 2024 weer lager zijn.

6.3 – Uitgaven voor investeringsprojecten Riolering heeft geen oneindige levensduur. Om kwalitatieve redenen moeten onderdelen van de riolering (putten, buizen, gemalen, persleidingen, e.d.) na verloop van tijd worden gerenoveerd of vervangen. Het betreft investeringsprojecten die bedoeld zijn om langjarig te functioneren. Het gaat om grote bedragen die binnen de begrotingsregels van de BBV een aparte plek hebben ten opzichte van het dagelijkse beheer en onderhoud. Indien wordt uitgegaan van de theoretische levensduur dan bedraagt het benodigde vervangingsbudget 1.1 miljoen per jaar. Uit de inspecties blijkt echter dat de werkelijke kwaliteit van het stelsel beter is dan de theoretische restlevensduur. Met een jaarlijks budget van € 400.000 is het mogelijk om het stelsel de levensduur in een goede staat te houden. Uit de budgetplanningen blijkt dat de komende jaren in het hoofdbemalingsgebied van Zuidwolde en dat van Ruinen maatregelen het meest urgent zijn. Op basis van de berekende budgetplanning zijn de volgende maatregelen noodzakelijk gedurende de levensduur van de vrijverval riolering:

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

Maatregel

Bedrag

Renovatie

100.000

Reparatie

50.000

Vervanging

250.000

Totaal

400.000

Renovatie = bestaande riolering voorzien van binnenuit van een duurzame vloeistofdichte bekleding Reparatie = vervangen of herstel van een deel van een rioolleiding Vervangen = vervangen van een volledige rioolstreng (meerdere leidingen en putten) Daarnaast zijn deze planperiode forse investeringen noodzakelijk voor het instandhouden van gemalen, pompen en schakelkasten en moeten IBA’s worden vervangen. Voor het afkoppelen van regenwater wordt een budget geraamd van € 84.000/jaar, zodat ingesprongen kan worden op kansen die zich voordoen. Voor klimaatadaptatie is uitgegaan van een aanname. Dit bedrag wordt gedurende de looptijd van dit RWP bepaald. Het totale overzicht van investeringen staat in de volgende tabel:

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

RWP Fluvius | 41

Investeringsoverzicht RWP 2023-2028

Vervanging riolering (inhalen achterstanden)

2023

2025

€ 400.000

€ 150.009

€ 319.786

€ 72.427

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

€ 670.346

€ 642.176

Vervanging IBA's

€ 75.000

Afkoppelen verhard oppervlak

€ 84.000

Maatregelen klimaatadaptatie subtotaal:

€ 1.379.355

6.4 – Lastenverdeling over generaties en tariefs-egalisatie Het berekenen van de benodigde rioolheffing is in essentie het in balans brengen van de inkomsten en uitgaven. Tussen beide staat de keuze van afschrijven en/of sparen. Deze keuze heeft een dempend effect maar omvat ook een keuze welke generatie profijt heeft van een werk en welke ervoor betaalt. Daarnaast is een demper gewenst als tariefs-egalisatie zodat de heffing niet van jaar tot jaar varieert afhankelijk van de projecten van dat jaar en van eventuele mee- of tegenvallers. In bijgaand kader meer informatie over verdeling van de lasten over huidige en toekomstige generaties.

Samenvatting

2024

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

2026

2027

2028

€ 400.000

€ 642.176

€ 75.000

€ 30.000

€ 84.000

€ 100.000

€ 1.650.962

€ 1.403.603

€ 1.331.176

€ 1.301.176

Gemeente De Wolden heeft een vast bedrag van de rioolheffing voor de gebruiker van een pand (woning en niet-woning), daarnaast voor de grootverbruikers een gestaffeld tarief op basis van drinkwaterverbruik. Bijgaande grafiek toont de stand van de voorziening(en) plus eventuele reserve en de boekwaarde van de activa. Populair gezegd: het geld in de portemonnee en de restschuld van de hypotheek van oude investeringen. Het gaat om een voorziening/reserve van 0,54 miljoen euro, versus een boekwaarde van 12,8 miljoen euro, beide waarden per 1 januari 2022. Deze grafiek kan sterk verschillen van gemeente tot gemeente. Sommige

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

RWP Fluvius | 42

hebben vooral schulden, andere vooral spaargeld. Belangrijk is wel om hierbij op te merken dat het totaalplaatje van een gemeente meer omvat dan alleen de riolering.

6.6 – Berekening van de benodigde rioolheffing Deze paragraaf geeft de doorrekening naar de benodigde rioolheffing om voldoende geld te hebben voor het beheer en de geplande projecten. De gegevens en de keuzes van de voorgaande paragrafen komen hier bij elkaar en leiden tot de benodigde rioolheffing.

€ 2.000.000 €€ (2.000.000)

Boekwaarde oude investeringen

in onze gemeente. rioolheffing in onze gemeente. Tijdens de voorbereiding van dit RWP kwam de gedachte naar voren om de rioolheffing eventueel anders te gaan vormgeven. Dit wordt voorzien als onderzoek tijdens de looptijd van het RWP. Het is extra relevant geworden door een nieuwe modelverordening van de VNG.

Saldo voorziening

€ (4.000.000) € (6.000.000) € (8.000.000) € (10.000.000) € (12.000.000) € (14.000.000)

6.5 – Vormgeving van het tariefsysteem van de rioolheffing Gemeenten hebben vanuit de Gemeentewet – artikel 2.28 de mogelijkheid tot een heffing om de kosten voor de gemeentelijke watertaken te bestrijden. Bijgaand kader schetst enkele wetenswaardigheden rondom de rioolheffing en mogelijke varianten. In het volgende kader staat een overzicht van de belangrijkste kenmerken van de verordening

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

De rioolheffing is over een periode van 20 jaar berekend. Er is gekeken naar eventuele investeringspieken buiten deze periode (doordat veel riolen tegelijk aan het eind van hun levensduur komen). In deze planperiode wordt daar nader onderzoek naar gedaan en bepaald wat de financiële gevolgen hiervan zijn. Er is een kostendekkende rioolheffing berekend over de periode van 2023 tot en met 2042. Zowel de baten (tarief rioolheffing en aantal heffingseenheden) als een overzicht van alle lasten zijn in het berekeningsmodel gebracht. De lasten betreffen de lopende kapitaallasten, de exploitatiekosten (met onder andere doorberekening van personeelskosten), de beheer- en onderhoudskosten (zoals reiniging en inspectie), benodigde onderzoekskosten en investeringen. Uitgangspunt is dat het tarief 100% kostendekkend is.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

RWP Fluvius | 43

Er is in de berekening gerekend zonder inflatie-correctie. Bij de tariefstelling wordt dat jaarlijks bepaald. Er is voor de rioolheffingsberekening gebruik gemaakt van het rioleringsmodel van gemeente Groningen dat zij zelf hebben ontwikkeld om niet afhankelijk te zijn van externe adviesbureaus. Dit model is getoetst en goedgekeurd door een accountant.

€ 244 € 245 € 246 € 248 € 249 € 250 € 250 € 234 € 234 € 234 € 234 € 234 € 234 € 234 € 236 € 237 € 238 € 239 € 240 € 242 € 243

€ 200 € 150 € 100 € 50

Gemeente De Wolden hanteert een vast tarief van de gebruiker. In de planperiode wordt een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een gedifferentieerd tarief, of de gebruikers aangeslagen moet blijven (of eventueel de eigenaar of een combinatie daarvan) en of de nieuwe modelverordening van de VNG wordt ingevoerd. Hiervoor wordt te zijner tijd een apart voorstel gemaakt.

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

2042

2041

2040

2039

2038

Vrijvervalriolering Vacuum drukriolering

11%

Onderhoud IBA's

7% 35%

11% 4% 14%

3. Beleid gemeentelijke watertaken

Doorbelasting interne kosten (SWO - Overhead) Kwijtschelding Veegkosten (50%) Onderzoeken Oude kapitaallasten

BTW

Het verloop van de benodigde rioolheffing is weergegeven in onderstaande grafiek (let op: deze waarden zijn op prijspeil 2022 en moeten jaarlijks nog worden verhoogd met de prijsindex):

Inhoud

2037

In de volgende grafiek is te zien hoe de huidige rioolheffing is opgebouwd.

Samenvatting

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

De huidige voorziening blijft op niveau om tegenvallers op te kunnen vangen. Het tarief stijft in 2023 met €1,50 ten opzichte van 2022. Daarna kan het tarief deze planperiode gelijk blijven met de huidige inzichten. Op langere termijn zal het tarief met 0,5%/jaar moeten stijgen om 100% kostendekkend te blijven. Dit is exclusief inflatiecorrectie en eventueel het gevolg van een rentestijging of stijging van de energielasten.

2023

€0

Overhead

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Colofon Rob van der Velde, WATERmaat Diane Schepers, Waterbureau Schepers Fluvius projectgroep RWP Vormgeving: fresh focus Fotografie: Thomas Klomp, Scherpgesteld Illustratie: Wilfried Jansen of Lorkeers Tekst:

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Gemeente De Wolden Raadhuisstraat 2, 7921 GD, Zuidwolde Tel. | 14 0528 Mail | gemeente@dewolden.nl Twitter | @GemDeWolden

Verwijzing van pagina 11

RWP Fluvius | 46

Artikel 4.22 Wet milieubeheer 1. De gemeenteraad stelt telkens voor een daarbij vast te stellen periode een gemeentelijk rioleringsplan vast. 2. Het plan bevat ten minste: a. een overzicht van de in de gemeente aanwezige voorzieningen voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater als bedoeld in artikel 10.33, alsmede de inzameling en verdere verwerking van afvloeiend hemelwater als bedoeld in artikel 3.5 van de Waterwet, en maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, als bedoeld in artikel 3.6 van laatstgenoemde wet en een aanduiding van het tijdstip waarop die voorzieningen naar verwachting aan vervanging toe zijn; b. een overzicht van de in de door het plan bestreken periode aan te leggen of te vervangen voorzieningen als bedoeld onder a; c. een overzicht van de wijze waarop de voorzieningen, bedoeld onder a en b , worden of zullen worden beheerd; d. de gevolgen voor het milieu van de aanwezige voorzieningen als bedoeld onder a, en van de in het plan aangekondigde activiteiten; e. een overzicht van de financiële gevolgen van de in het plan aangekondigde activiteiten.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Indien in de gemeente een gemeentelijk milieubeleidsplan geldt, houdt de gemeenteraad met dat plan rekening bij de vaststelling van een gemeentelijk rioleringsplan. 4. Onze Minister kan, in overeenstemming met Onze Minister van Verkeer en Waterstaat, aan gemeenten de plicht opleggen tot prestatievergelijking ten aanzien van de uitvoering van de taak, bedoeld in artikel 10.33, alsmede de taken, bedoeld in de artikelen 3.5 en 3.6 van de Waterwet. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over de frequentie, inhoud en omvang van de prestatievergelijking.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 11

Verwijzing van pagina 12

Artikel 4.23 Wet milieubeheer 1. Het gemeentelijke rioleringsplan wordt voorbereid door burgemeester en wethouders. Zij betrekken bij de voorbereiding van het plan in elk geval: a. gedeputeerde staten, b. de beheerders van de zuiveringstechnische werken waarnaar het ingezamelde afvalwater wordt getransporteerd, en c. de beheerders van de oppervlaktewateren waarop het ingezamelde water wordt geloosd. 2. Zodra het plan is vastgesteld, doen burgemeester en wethouders hiervan mededeling door toezending van het plan aan de in het eerste lid, onder a tot en met c, genoemde instanties, en Onze Minister. 3. Burgemeester en wethouders maken de vaststelling bekend in één of meer dag- of nieuwsbladen die in de gemeente verspreid worden. Hierbij geven zij aan op welke wijze kennis kan worden gekregen van de inhoud van het plan.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

RWP Fluvius | 47

Overzicht uitgevoerde maatregelen tijdens planperiode Watertakenplan • Fort: aanleg Drainagesysteem ivm aanpak wateroverlast Jan Wersterhuisstraat en Jaagpad • Zuidwolde: aanleg wadi in het groene hart als berging / infiltratie regenwater Kraaijenkamp e.o. • Zuidwolde: aanleg bergingsriool Zuider Esweg • De Wijk Regenwaterkoppelleiding RWA Brietweg Wiltenweg – watergang sportvelden • Ruinerwold Burgemeester Nijssijnghweg aanleg regenwaterstelsel • Oosteinde De Horsten aanleg regenwaterstelsel

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 12

RWP Fluvius | 48

Ontwikkeling rioolheffing tijdens planperiode Watertakenplan Op basis van het in 2018 geactualiseerde kostendekkingsmodel uit dit watertakenplan is de stijging van de rioolheffing uit het Watertakenplan bijgesteld naar een jaarlijkse stijging van € 1,50 (exclusief indexatie). Hierdoor is gedurende de looptijd van Het Watertakenplan is de rioolheffing nagenoeg gelijk gebleven. De prognose was dat het tarief zou moeten stijgen tot €283 in 2022. Dat tarief lager is gebleven heeft met name te maken met de lagere rente en het achterblijven van investeringen (lagere kapitaallasten). De Wolden € 300 € 250 € 200

€ 241

€ 231

€ 215

€ 231

€ 215

€ 251

€ 261

€ 270

€ 283

€ 227

€ 228

€ 230

€ 231

€ 233

Rioolheffing 2018

Rioolheffing 2019

Rioolheffing 2020

Rioolheffing 2021

€ 150 € 100 € 50 €0 Rioolheffing 2016

Rioolheffing 2017 Werkelijk

Samenvatting

Inhoud

1. Context

Tarief watertakenplan incl. inflatiecorrectie

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 12

RWP Fluvius | 49

Samenvatting interviews in de aanloop naar het RWP In 2022 zijn interviews afgenomen bij 8 personen die betrokken zijn bij de riolering en het stedelijk waterbeheer in onze gemeente. Hieronder volgt een overzicht van de gestelde vragen en veelgehoorde of opvallende antwoorden. Een compleet overzicht van alle interviews is desgevraagd beschikbaar. • Wat gaat volgens jou goed of minder goed in het rioleringsbeheer van gemeenten De Wolden en Hoogeveen? - Het riool wordt onderhouden en functioneert in de praktijk. - Afgelopen jaren meerdere plekken met wateroverlast opgelost. - Keuzes om riolering te repareren, renoveren of vervangen worden bewust gemaakt. - Er ontbreekt een lange termijn visie en een programmering. - Er wordt minder geïnvesteerd dan vooraf gepland. - De organisatie kent teveel eenlingen op een eiland. • Ken je het huidige Watertakenplan? Was het voor jou een gids bij problemen, een programmering of iets anders? - Het Watertakenplan is bij de meesten bekend en functioneert als beleidsdocument bij meldingen over grondwateroverlast en bij bergingseisen bij nieuwbouw. • Hoe gaat het met de afstemming op andere vakdisciplines, waaronder ook het waterschap? - In de gemeentelijke organisatie wordt teveel versnipperd gewerkt. - Er is te weinig afstemming tussen beleid en beheer,

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

vakdisciplines, budgetbeheerders en financiën. - De samenwerking met collega’s verloopt wel goed. - De samenwerking met het waterschap verloopt goed, met weet elkaar te vinden. • Welke tips geef je ons mee voor de nieuwe RWP’s voor beide gemeenten? - Maak een team voor riolering en water, met duidelijkheid over beleid, doelen, programmering en dergelijke. - Zorg voor een lange termijn visie en voor afstemming met andere vakdisciplines en ruimtelijke ordening. - Zorg dat het beleid duidelijk staat geformuleerd en dat het kan worden toegepast in de praktijk. - Het nieuwe rioolbeheersysteem zorgvuldig vullen en op orde houden. - Geef aandacht aan hemelwater verwerken op eigen kavel, inclusief stimulans, bijvoorbeeld afkoppelsetjes. - Zorg dat er oog komt voor kansen om hemelwater vanaf verharding af te voeren naar lage groenstroken etc. - Onderzoek naar en herstel van foutieve aansluitingen weer oppakken. - Zorg voor een programma voor investeringen met geraamde euro’s en jaartallen. Met euro’s, zodat je beter uitkomt met de investeringsbedragen. Met jaartallen, zodat werk met werk maken beter lukt.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 17

RWP Fluvius | 50

Artikel 2.16 Omgevingswet 1. B ij het gemeentebestuur berusten, naast de elders in deze wet en op grond van andere wetten aan dat bestuur toegedeelde taken voor de fysieke leefomgeving, de volgende taken: a. op het gebied van het beheer van watersystemen en waterketenbeheer: Lid 1.a.3 - de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater, 2. O p grond van het eerste lid, onder a, onder 3°, wordt stedelijk afvalwater ingezameld en getransporteerd naar een zuiveringtechnisch werk als dat vrijkomt: a. op de percelen, gelegen binnen een bebouwde kom van waaruit stedelijk afvalwater met een vervuilingswaarde van ten minste tweeduizend inwonerequivalenten als bedoeld in de richtlijn stedelijk afvalwater wordt geloosd, door middel van een openbaar vuilwaterriool, b. op andere percelen, voor zover dit doelmatig kan worden uitgevoerd door middel van een openbaar vuilwaterriool. 3. In plaats van een openbaar vuilwaterriool en een zuiveringtechnisch werk kunnen andere passende systemen in beheer bij een gemeente, een waterschap of een rechtspersoon die door een gemeente of waterschap met het beheer is belast, worden toegepast, als daarmee hetzelfde niveau van het beschermen van het milieu wordt bereikt.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 18

RWP Fluvius | 51

Artikel 10.33 Wet milieubeheer 1. De gemeenteraad of burgemeester en wethouders dragen zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater dat vrijkomt bij de binnen het grondgebied van de gemeente gelegen percelen, door middel van een openbaar vuilwaterriool naar een inrichting als bedoeld in artikel 3.4 van de Waterwet. 2. In plaats van een openbaar vuilwaterriool en een inrichting als bedoeld in het eerste lid kunnen afzonderlijke systemen of andere passende systemen in beheer bij een gemeente, waterschap of een rechtspersoon die door een gemeente of waterschap met het beheer is belast, worden toegepast, indien met die systemen blijkens het gemeentelijk rioleringsplan eenzelfde graad van bescherming van het milieu wordt bereikt. 3. Op verzoek van burgemeester en wethouders kunnen gedeputeerde staten in het belang van de bescherming van het milieu ontheffing verlenen van de verplichting, bedoeld in het eerste lid, voor: a. een gedeelte van het grondgebied van een gemeente, dat gelegen is buiten de bebouwde kom, en b. een bebouwde kom van waaruit stedelijk afvalwater met een vervuilingswaarde van minder dan 2000 inwonerequivalenten wordt geloosd.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

4. De ontheffing bedoeld in het derde lid kan, indien de ontwikkelingen in het gebied waarvoor de ontheffing is verleend daartoe aanleiding geven, door gedeputeerde staten worden ingetrokken. Bij de intrekking wordt aangegeven binnen welke termijn in inzameling en transport van stedelijk afvalwater wordt voorzien.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 18

RWP Fluvius | 52

Afvalwaterbeleid voor woningen binnen de bebouwde kom • Gemeenten hebben de plicht om afvalwater in te zamelen binnen de bebouwde kom. Zie artikel 2.16 van de Omgevingswet. • Voor lozers geldt binnen de bebouwde kom een vrijwel volledig lozingsverbod richting bodem en oppervlaktewater. Dit is geregeld in Artikel 7 en Artikel 10 Blah, het Besluit lozing afvalwater huishoudens. Onder de nieuwe wetgeving van de Omgevingswet is dit geregeld in de Bruidsschat voor het omgevingsplan. Dit beleid geldt vanwege de volksgezondheid en bewoonbaarheid. Afvalwater in de leefomgeving kan aanleiding geven tot ziekten. Gemeenten hebben beleidsvrijheid om de Bruidsschat aan te passen. - Het lozingsverbod geldt niet als de riolering op meer dan 40 meter afstand ligt (zie Blah). - Het lozingsverbod kan tijdelijk worden opgeheven met een maatwerkvoorschrift als er sprake is van een aanwezige zuiveringsvoorziening die nog niet is afgeschreven (zie Blah). • Beide bovengenoemde punten leiden samen tot de conclusie dat in de bebouwde kom aansluiting op de riolering feitelijk verplicht is. • Voor woningen met focus op duurzaamheid, circulariteit en/of het zogenaamde “off-grid” streven, gelden dezelfde regels. Er geldt een lozingsverbod voor afvalwater naar de bodem en het oppervlaktewater.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

• Het afzien van een aansluiting op de riolering kan als er geen afvalwater vrijkomt uit de woning. Dit is in de huidige westerse manier van wonen ondenkbaar. Experimenteel kun je denken aan het volgende: - De woning is niet aangesloten op het drinkwaternet. Aansluiting op het drinkwaternet geeft gerede kans op grote hoeveelheden afvalwater. - De woning heeft een droog toilet met separate opvang en verwerking van de droge en de natte fractie. Fecaliën zijn te verwerken in de tuin. Urine heeft potentie voor verwerking. - De woning heeft geen bad of douchevoorziening. Bad en douche gaan gepaard met grote hoeveelheden afvalwater. Wil je zonder riolering, dan ga je naar een centrale badplaats. - De woning heeft geen wasmachine. Een wasmachine leidt tot een grote hoeveelheid afvalwater met zeepresten. Wil je zonder riolering, dan maak je gebruik van een centrale wasserette. - De keuken heeft water uit een jerrycan. Een klein beetje afvalwater uit de keuken kan worden benut voor plantenbakken in huis of in de tuin.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 18

RWP Fluvius | 53

• Lid 3 van artikel 2.16 van de Omgevingswet geeft een opening voor alternatieve systemen: In plaats van een openbaar vuilwaterriool en een zuiveringtechnisch werk kunnen andere passende systemen in beheer bij een gemeente, een waterschap of een rechtspersoon die door een gemeente of waterschap met het beheer is belast, worden toegepast, als daarmee hetzelfde niveau van het beschermen van het milieu wordt bereikt. - Opgemerkt moet worden dat recent in Almere Oosterwold slechte ervaringen zijn opgedaan met individuele systemen voor afvalwater in een woongebied. Gemeente en waterschap zijn teruggekomen op toestemming en eisen alsnog aansluiting op de riolering.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 18

RWP Fluvius | 54

Afvalwaterbeleid voor niet-woningen binnen de bebouwde kom Bedrijven Voor bedrijfsafvalwater geldt dat de gemeente afvalwater inzamelt dat qua biologische afbreekbaarheid vergelijkbaar is met huishoudelijk afvalwater. Ook ander bedrijfsafvalwater dat niet lokaal kan worden teruggebracht in het milieu wordt ingezameld, tenzij dit ten koste gaat van het doelmatig functioneren van de vuilwaterriolering of de rioolwaterzuivering. De gemeente en het waterschap treden hierin gezamenlijk op en kunnen nadere voorwaarden verbinden aan nieuwe of bestaande aansluitingen van bedrijven of deze weigeren of beëindigen.

Gebouwen zonder afvalwater Diverse gebouwen hebben in principe geen afvalwater, zoals trafohuisjes zonder drinkwater en garageboxen zonder drinkwater. Deze behoeven geen verplichte aansluiting op de riolering.

Evenementen Voor evenementen geldt de plicht om afvalwater op verantwoorde wijze in te zamelen. De verantwoordelijkheid ligt bij de organisator. In sommige gevallen kan er direct worden geloosd op putten, maar het kan ook zijn dat het afvalwater per as wordt afgevoerd naar de zuivering. Soms zie je innovaties zoals gescheiden inzameling van urine.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 18

RWP Fluvius | 55

Afvalwaterbeleid in het buitengebied Onderstaand het beleid voor afvalwater voor woningen en nietwoningen buiten de bebouwde kom. Buiten de bebouwde kom is niet vanzelfsprekend riolering aanwezig. De gemeente bepaalt, veelal in overleg met waterschap en provincie of in een gebied riolering wordt aangelegd of niet. Deze keuze is doorslaggevend voor de situatie van de lozer: • Als er riolering in de buurt is, dan valt de lozer onder een lozingsverbod. Zie de afstandscriteria hieronder. De lozer zal dan veelal kiezen voor aansluiting op de riolering onder voorwaarden die de gemeente daaraan stelt. • Is er geen riolering in de buurt, dan is een individuele zuivering vereist, van waaruit het gezuiverde water wordt geloosd in de bodem of op het oppervlaktewater. Het beleid wordt als volgt uitgewerkt: • De gemeente hanteert in het buitengebied een gebiedsgerichte benadering. Dit komt erop neer dat per gebied wordt bekeken of riolering zinvol is of niet. Dit hangt af van de aantallen lozers, de lozingshoeveelheden en de kwetsbaarheid van het gebied voor de toepassing van individuele zuiveringen. De begrenzing van de gebieden en de keuze om al of niet riolering aan te bieden wordt in de planperiode gemaakt door de gemeente in overleg met het waterschap.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

- In gebieden met riolering geldt voor afvalwater een lozingsverbod in de bodem. In overleg met het waterschap geldt tevens een lozingsverbod voor afvalwater op oppervlaktewater. Lozen van huishoudelijk afvalwater of daarop gelijkend bedrijfsafvalwater in de bodem of op oppervlaktewater is alleen toegestaan als de riolering verder weg ligt dan: 1. 40 m bij lozingen tot en met 10 i.e. 2. 100 m bij lozingen van 11 tot 25 i.e. 3. 600 m bij lozingen van 25 tot 50 i.e. 4. 1500 m bij lozingen van 50 tot 100 i.e. 5. 3000 m bij lozingen van 100 tot 2000 i.e. 6. Deze afstandscriteria zijn afkomstig uit artikel 3.4 van het Activiteitenbesluit en krijgen opvolging in de Bruidsschat voor het omgevingsplan. - In gebieden zonder riolering is een individuele voorziening voor de zuivering van afvalwater (IBA) vereist. Afhankelijk van de soort en hoeveelheid afvalwater worden hieraan eisen gesteld. De gemeente heeft in 2003 bij 231 percelen een gemeentelijk IBA-3 systeem gerealiseerd. Bij nieuwbouw in een gebied zonder druk of vacuumrioleering kan een nieuw iba 3 systeem worden aangelegd. De kosten zijn voor rekening van de bouwer/ontwikkelaar.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 18

RWP Fluvius | 56

- Veranderende omstandigheden kunnen voor de gemeente aanleiding geven om extra riolering aan te leggen. Een gebied verandert dan van de status “zonder riolering” naar “met riolering”. Aansluiten op de riolering wordt daarmee verplicht. Eventueel wordt een overgangstermijn in acht genomen om bestaande goed functionerende IBA’s eerst af te schrijven. - De uitwerking per gebied en perceel wordt opgenomen in het Omgevingsplan. • Riolering in het buitengebied betreft meestal drukriolering, een stelseltype waarmee grote afstanden kunnen worden overbrugd. Daarnaast zijn andere systemen mogelijk zoals vacuüm of luchtpers • Het lozen van hemelwater of grondwater of oppervlaktewater op de (druk)riolering is verboden omdat het systeem dan overbelast raakt. Dergelijke overbelasting treedt soms op bij de pompunit op de betreffende locatie maar soms ook op andere plekken dan de lozingslocatie doordat pompen elkaar wegdrukken.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 19

RWP Fluvius | 57

Beleid voor nieuwe aansluitingen of grotere lozingen op bestaande riolering • Hoofdregel is dat een bouwwerk zodanige voorzieningen voor de afvoer van huishoudelijk afvalwater moet hebben dat het water zonder nadelige gevolgen voor de volksgezondheid is af te voeren. Deze bepaling uit het Bouwbesluit 2012 wordt overgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Regels voor de terreinriolering komen terug via artikel 22.12 van de Bruidsschat voor het omgevingsplan. Met een algemene regel of met een maatwerkvoorschrift wordt bepaald op welke plaats, op welke hoogte en met welke afmeting moet worden aangesloten met de voorzieningen voor afvalwater en hemelwater.

• Voor lozingen groter dan 1 m3/dag, dus meer dan een normale huishoudelijke lozing, geldt dat de eventuele kosten die gemaakt worden om het stelsel geschikt te maken voor deze grotere lozing, in rekening worden gebracht bij de initiatiefnemer. Denk hierbij aan een grotere leiding, rioolgemaal met dubbele pompen en extra elektronica. Dit geldt zowel voor nieuwe lozingen als voor bestaande lozingen die worden uitgebreid.

• De gemeente brengt kosten in rekening voor een nieuwe aansluiting op de riolering. Dit kan via de grondexploitatie of via een individuele overeenkomst of via een verordening eenmalig aansluitrecht. Voor de aanvrager zijn er daarnaast de kosten voor de aansluitleiding op het eigen terrein. Gemeente De Wolden heeft een aansluitverordening vastgesteld. In de aansluitverordening zijn de afspraken over de aanleg, lozingen, beheer en onderhoud van de aansluitingen vastgelegd.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 19

RWP Fluvius | 58

Beleid voor afvalwater bij nieuwe aanleg in uitbreidingswijken In uitbreidingswijken wordt nieuwe riolering aangelegd. Dit gebeurt in overleg met het waterschap, in zijn rol als waterbeheerder en in zijn rol als zuiveringsbeheerder. De hoofdregel is dat de gemeente gaat over de stelselkeuze en zorgt voor de bekostiging van de riolering. Het afvalwater wordt door de gemeente getransporteerd naar een bestaand overnamepunt. Het waterschap is verantwoordelijk voor eventuele aanpassingen vanaf het overnamepunt. Bij grote uitbreidingsplannen kan een nieuw overnamepunt aan de orde zijn. Ook dan is het overnamepunt de grens tussen de verantwoordelijkheid van de gemeente en die van het waterschap.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 19

RWP Fluvius | 59

Beleid voor lozingen op de riolering • Er geldt een zorgplichtbeginsel voor afvalwaterlozingen, zie artikel 2.1 Activiteitenbesluit: - Het voorkomen van het ontstaan van afvalwater; - Het gescheiden houden van verschillende soorten water. - Het voorkomen of beperken van bodemverontreiniging op het perceel; - Het voorkomen of beperken van oppervlaktewaterverontreiniging vanaf het perceel; - Het beschermen van de doelmatige werking van de voorzieningen voor afvalwaterbeheer, zoals de riolering en de zuivering; - Geen lozingen zoals olie en vet in het riool. Bij horeca, garages en andere lozers van olie- en vethoudend afvalwater is een olieen vetafscheider verplicht. - Geen afvalwater lozen in het hemelwaterriool. - Geen hemelwater in het afvalwaterriool. • Hemelwater mag bij een gemengd rioolstelsel worden afgevoerd via hetzelfde riool als het afvalwater. Het heet dan geen afvalwaterriool, maar riool voor stedelijk afvalwater.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

• Soms wordt hemelwater vanaf een risicovol oppervlak bewust afgevoerd via hetzelfde riool als het afvalwater ook al is er geen gemengd stelsel maar een gescheiden stelsel. Hiermee moet terughoudend worden omgegaan omdat anders het afvalwaterstelsel overbelast raakt en gaat functioneren als gemengd stelsel. • Het beleid is uitgewerkt in specifieke eisen aan lozingen op de riolering. Deze worden via de zogenaamde Bruidsschat opgenomen in het gemeentelijk omgevingsplan. • Voor de meeste lozingen van afvalwater op de riolering is de gemeente bevoegd gezag. De Omgevingsdienst voert taken uit in opdracht van de gemeente. Het waterschap heeft een adviserende rol. Voor lozingen op oppervlaktewater is het waterschap bevoegd gezag.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 19

RWP Fluvius | 60

Beleid tegen foutaansluitingen Bij gescheiden rioolstelsels liggen aparte buizen in de straat voor afvalwater en hemelwater. Het afvalwater wordt afgevoerd naar de zuivering en het hemelwater wordt geloosd op oppervlaktewater. Bij dit stelseltype bestaat het risico op foutieve aansluitingen: • Als afvalwater wordt geloosd op het hemelwaterstelsel, dan vindt er een ongezuiverde lozing plaats, herkenbaar aan stank en grijzig water bij het lozingspunt. • Als hemelwater wordt geloosd op het afvalwaterstelsel, dan raakt deze overbelast en treedt afvalwater uit bij een nood-overstort of op straat of in een gebouw. Bij het vermoeden van foutaansluitingen wordt de volgende werkwijze gehanteerd: • Eerst inschatten hoe groot de problematiek is, al of niet in overleg met de waterbeheerder en met de zuiveringsbeheerder (waterschap DOD. Vervolgstappen alleen zetten als er een reëel probleem is: - bijvoorbeeld grijs water bij de lozingspunten van het hemelwaterstelsel. - Bijvoorbeeld een gemaal voor afvalwater dat duidelijk meer draait als er neerslag valt.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

• Onderzoeken welke opsporingstechniek in de gegeven omstandigheden het beste past. De afgelopen jaren zijn meerdere technieken op de markt gekomen om foutieve aansluitingen op te sporen. • Communicatietraject ingaan waarbij je de eigenaren of bewoners eerst aanspreekt op de ongewenstheid van foutieve aansluitingen en daarbij laat merken dat de gemeente desnoods met juridische middelen kan ingrijpen. Veelal zullen mensen onbewust foutief lozen en meewerken aan opsporing en herstel. • Het feitelijke opsporingsonderzoek. Dit is vaak arbeidsintensief speurwerk. • Herstel van foutieve aansluitingen. Dit hoort in principe op kosten van de eigenaar. Soms voelt de gemeente zich betrokken bij het ontstaan van de foutieve aansluitingen. Zij kan er voor kiezen om het te bekostigen vanuit de rioolgelden en het te zien als verbeteringsmaatregel voor de bestaande riolering.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 19

RWP Fluvius | 61

• Als een eigenaar of gebruiker niet wil meewerken, dan kan het juridische traject worden bewandeld. Medewerking van de eigenaar en eventuele gebruiker van een pand is veelal vereist. Dit is juridisch afdwingbaar. Juridische aanpak kan: - via het bouwspoor vanwege een foutieve aansluiting, uitgaande van NEN3215 die is opgenomen in het Bouwbesluit 2012, afdeling 6.4. - via het milieuspoor vanwege een ontoelaatbare lozing, uitgaande van het Besluit lozing afvalwater huishoudens die lozing of infiltratie van afvalwater verbiedt als een vuilwaterriool in de buurt is. • Naderhand beoordelen hoe groot het effect is geweest. Leerpunten vastleggen voor toekomstige projecten.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 20

Artikel 2.16 Omgevingswet

Artikel 3.5 Waterwet

1. B ij het gemeentebestuur berusten, naast de elders in deze wet en op grond van andere wetten aan dat bestuur toegedeelde taken voor de fysieke leefomgeving, de volgende taken: a. op het gebied van het beheer van watersystemen en waterketenbeheer:

1. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen zorg voor een doelmatige inzameling van het afvloeiend hemelwater, voor zover van degene die zich daarvan ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen, redelijkerwijs niet kan worden gevergd het afvloeiend hemelwater op of in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen.

Lid 1.a.1 - de doelmatige inzameling van afvloeiend hemelwater, voor zover de houder het afvloeiend hemelwater redelijkerwijs niet op of in de bodem of een oppervlaktewaterlichaam kan brengen, en het transport en de verwerking daarvan.

Samenvatting

RWP Fluvius | 62

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

2. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen tevens zorg voor een doelmatige verwerking van het ingezamelde hemelwater. Onder het verwerken van hemelwater kunnen in ieder geval de volgende maatregelen worden begrepen: de berging, het transport, de nuttige toepassing, het, al dan niet na zuivering, terugbrengen op of in de bodem of in het oppervlaktewater van ingezameld hemelwater, en het afvoeren naar een zuivering technisch werk.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 63

Thematische uitwerking met principes voor het hemelwaterbeleid Schoonhouden Hemelwater is vrijwel schoon als het valt. De opgave is om dit zo te houden. Onderstaande keuzes dragen bij aan het schoonhouden van hemelwater. • Vermijd het gebruik van uitlogende materialen, zoals on-gecoate metalen. • Houdt hemelwater zoveel mogelijk bovengronds. Zichtbaarheid bevordert een zorgvuldige omgang met het water zonder ongewenste lozingen. • Vermijd activiteiten die afstromend hemelwater verontreinigen. Dergelijke activiteiten dienen plaats te vinden in afgesloten inrichtingen. • Zorg dat er geen afvalwater wordt geloosd op voorzieningen voor hemelwater. Foutieve aansluitingen van afvalwater komen helaas voor in de praktijk. Benutten Hemelwater is te benutten voor bijvoorbeeld tuinsproeien of toiletspoeling. • Vanwege de lage prijs voor drinkwater in Nederland is het economisch nauwelijks interessant om hemelwater te benutten.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

• Mensen met oog voor duurzaamheid kunnen zelf kiezen om hemelwater te benutten en zodoende minder drinkwater te verbruiken. • In gebieden met een duurzaamheidsdoelstelling en/of in gebieden met beperkingen op het gebied van de drinkwatervoorziening kan de gemeente het benutten van hemelwater inzetten als instrument. Vertragen Zware buien leiden tot piekbelasting. Soms geeft dit problemen in de vorm van overbelasting van riolen of infiltratievoorzieningen waardoor water op straat ontstaat. Of er ontstaat inundatie vanuit oppervlaktewater. Deze problemen treden minder op als de afstroming van hemelwater wordt vertraagd. Liefst zo lokaal mogelijk. Maar anderzijds is inzet op vertraging niet nodig als het benedenstroomse systeem ruim is gedimensioneerd. • Groene of blauwe daken of berging op eigen perceel geven lokaal vertraging. • Op buurtniveau is vertraging te realiseren door bergingsgebieden, zoals wadi’s. • In het watersysteem is vertraging te realiseren door ruimte voor water.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 64

Infiltreren Infiltratie van hemelwater leidt tot aanvulling van het grondwater. Het is nuttig in gebieden met droogte en draagt lokaal bij aan de watervoorziening van struiken en bomen. Bovendien kan het bijdrage leveren aan het lokaal remmen van bodemdaling. In gebieden met een kleine onverzadigde zone (o.a. als gevolg van kwel) is infiltreren lastiger. De geohydrologische omstandigheden zijn hierin bepalend. • Infiltratie kan op particuliere schaal met een laagte in de tuin of een ondiep kratje. Bij nieuwbouw kan het direct worden gerealiseerd. Bij bestaande bebouwing kan het worden toegevoegd om het afvoersysteem te ontlasten. • Infiltratie kan in de openbare ruimte door infiltrerende verharding of door afstroming naar lage groenstroken of door wadi’s of andere voorzieningen.

Inzamelen De gemeente kan hemelwater inzamelen via een systeem in de De gemeente kan hemelwater inzamelen via een systeem in de openbare ruimte om het verderop te lozen. Diverse stelseltypen kennen specifieke voor- en nadelen. • Gotensysteem waarbij het hemelwater bovengronds blijft en verderop wordt geloosd. • HWA-stelsel (incl. IT/DT-leidingen) met bovengrondse inloop via goten en roosters. • HWA-stelsel (incl. IT/DT-leidingen) met ondergrondse aansluitleidingen. Ook geschikt voor drainage. Veel toegepast stelseltype. Achilleshiel zijn de foutieve aansluitingen.

Direct lozen Directe lozing van hemelwater op oppervlaktewater klinkt vanzelfsprekend, mits het watersysteem de piekafvoer kan verwerken en de lozing niet verontreinigd is. • Directe lozing is mogelijk vanaf daken en/of verharding, mits vlakbij het water en in overleg met de beheerder van het betreffende water.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 65

Checklist omstandigheden per buurt voor hemelwaterbeleid Check grondwaterstanden Kijk naar de grondwaterstanden inclusief het verloop over een jaar. Bekijk vanuit de regionale context of infiltratie wenselijk is of niet. Check bodemgesteldheid Bekijk de opbouw van de bodem, inclusief diepere lagen. Kijk of infiltratie mogelijk is. Kijk naar de chemische samenstelling van de bodem, inclusief verontreinigingen en de verspreiding daarvan. Check het watersysteem Bekijk de mogelijkheden voor directe lozing van hemelwater. Is er sprake van een robuust watersysteem met ruimte voor extreme buien? Of is piekafvlakking nodig? Check maaiveldhoogten Kijk waar tijdelijke berging mogelijk is en waar bijvoorbeeld wadi’s kunnen komen. Kijk ook naar de gradiënten zodat je weet of oppervlakkige afstroming realiseerbaar is.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

Check het bestaande stelsel Kijk of er knelpunten zijn. Denk aan wateroverlast en vuiluitworp. Beoordeel de kwaliteit van het stelsel en bekijk of grootschalige renovatie aan de orde is. Check toegepaste funderingstechnieken Fundering op staal is gevoelig voor dalende grondwaterstanden, vooral bij slappe bodem. Fundering op houten palen is kwetsbaar voor dalende grondwaterstanden vanwege paalrot. Muren zonder vochtbarrière zijn gevoelig voor hogere grondwaterstanden. Check gebruik van de bovengrond Kijk of er plekken zijn die kansen bieden voor een betere omgang met hemelwater.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 66

Voorbeeld uitgewerkt beleid voor een perceel in het Omgevingsplan • •

Rietstraat 15 in de Kwelwijk. Aangeboden voorzieningen en het daarbij geldende beleid: - Ondergrondse DWA aansluitleiding. 1. H et huishoudelijke afvalwater dient te worden geloosd via deze aansluitleiding. 2. L ozing van hemelwater en/of grondwater via deze aansluitleiding is verboden. • Ondergrondse HWA aansluitleiding. 1. V ia deze aansluitleiding mag hemelwater en grondwater worden geloosd. 2. L ozing van afvalwater via deze aansluitleiding is verboden.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 67

Functie en problematiek van riooloverstorten Riolering is tegenwoordig in de eerste plaats bedoeld voor inzameling en transport van afvalwater. In de vorige eeuw was het gebruikelijk om hemelwater met dezelfde riolering in te zamelen als het afvalwater. Dit betreft het zogenoemde gemengde rioolstelsel. Het brengt in feite al het water waar je vanaf wilt naar de randen van stad of dorp. In de loop van de 20ste eeuw werden aan de stadsranden zuiveringen gebouwd omdat ongezuiverde lozing van afvalwater ontoelaatbaar werd voor de kwaliteit van het oppervlaktewater. De waterkwaliteit is daarna sterk verbeterd. Overigens is de sanering van bedrijfslozingen ook van grote invloed geweest op de waterkwaliteit. In de loop van de jaren werden alle steden en dorpen en ook veel buitengebied via riolering aangesloten op de zuiveringen. Het zuiveringsproces is gebaat bij een vrij constante aanvoer van afvalwater en niet bestand tegen de piek van al het hemelwater. Om die reden wordt er naast het echte afvalwater slechts een beperkte hoeveelheid extra water vanuit de riolering naar de zuivering geleid. Dit wordt de pompovercapaciteit genoemd. De rest wordt tijdelijk geborgen in de riolering. Dit wordt de berging genoemd. Maar bij zware buien of langdurige neerslag schiet deze bergings¬capaciteit tekort en raakt het stelsel geheel gevuld.

Om wateroverlast te voorkomen zijn overstorten aangebracht in speciale putten. Deze lozen dan verdund

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

doch ongezuiverd afvalwater op het oppervlaktewater. Bovendien komt dikwijls rioolslib mee door de hoge stroomsnelheden bij zware buien. Het resulteert tijdens en na de overstorting in stank en visuele overlast. Bij grote overstortingen kan sprake zijn van een verminderde waterkwaliteit. Soms leidt dit tot vissterfte, verarming van ecosystemen en verontreinigde baggerspecie. De riooloverstorten leiden in sommige gevallen dus tot problemen. De riooloverstorten kunnen echter niet worden gemist omdat het gemengde stelsel dan meerdere keren per jaar leidt tot water op straat, inclusief afvalwater op straat. Riooloverstorten zijn dus noodzakelijk vanuit een historisch gegroeide situatie, maar vormen soms een probleem vanuit huidig perspectief.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 68

Basisinspanning Vanaf de jaren ’90 is door waterschappen aangedrongen op de basisinspanning bij gemengde rioolstelsels. Dit betreft het zogenoemde saneren van riooloverstorten, soms door volledige sluiting, soms door afkoppelen van verhard oppervlak van de riolering, soms door grote bergbezinkbassins. In 1995 is landelijk besloten dat de vuilemissie vanuit gemengde rioolstelsels naar oppervlaktewater 50% gereduceerd moet worden. Deze wens werd bekend als de “basisinspanning”. Als na het behalen van de basisinspanning nog steeds knelpunten ten aanzien van oppervlaktewaterkwaliteit worden ervaren, kunnen gemeente en waterbeheerder gezamenlijk besluiten om aanvullende maatregelen te nemen.

Naast de basisinspanning is er het waterkwaliteitsspoor. Er kunnen ondanks het voldoen aan de basisinspanning problemen zijn met riooloverstorten. Het water uit de overstorten is namelijk in zekere mate verontreinigd. Het oppervlaktewater waarop wordt overgestort is bijvoorbeeld niet altijd geschikt voor recreatief gebruik. Gemeente en waterschap kunnen in overleg besluiten dat extra maatregelen gewenst zijn.

In de gemeente De Wolden is de basisinspanning voltooid. Er zijn geen aanwijzingen dat de resterende overstorten een groot probleem vormen.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 69

Overzicht van de overstorten vanuit gemengde stelsels Het overzicht van de overstorten is van belang vanwege het Besluit Lozen Buiten Inrichtingen, het BLBI. Zie in het BLBI artikel 3.15, de algemene toelichting in §5.6.3 en §7.1.2 en de artikelsgewijze Nr

Putnr.

Plaats

Straat

Type overstort

AZODK0020

Ansen

Om de Kamp 9

Gemengd/extern

BH20

Berghuizen

De Weidenweg to 25

Gemengd/extern

DW0008

de Wijk

Dorpsstraat to 4

Gemengd/extern

DW0009

de Wijk

Hendrik Tillemaweg, nabij zwembad "De Slenken"

Gemengd/extern

DWR003

de Wijk

Wiltenweg, achter 31a

Gemengd/extern

DR12

Drogteropslagen

Drogteropslagen 11

Gemengd/extern

ECOSW0220

Echten

Oshaarseweg (nabij Hoogeveensevaart)

Gemengd/extern

EWPEUR340

Eursinge

Eursinge nabij 6

Gemengd/extern

FO32

Fort

Fort 10

Gemengd/extern

FO27

Fort

Fort 34

Gemengd/extern

KV96

Kerkenveld

Albert van Daatselaarstraat 13

Gemengd/extern

KK508A

Koekange

De Esdoorn achter 26

Gemengd/extern

KK304

Koekange

Dorpsstraat 51

Gemengd/extern

KK1603

Koekange

Dorpsstraat 62

Gemengd/extern

KK29B

Koekange

Eggeweg to 52

Gemengd/extern

KK1035

Koekange

Koekanger Dwarsdijk to 3

Gemengd/extern

Inhoud

1. Context

Samenvatting

toelichting bij artikel 3.14 en 3.15. Het doel was om de administratieve last van overstortvergunningen terug te dringen. Hieronder het overzicht van de overstorten vanuit de gemengde rioolstelsels:

AV5A

Alteveer

2. Beleidskaders voor het RWP

Alteveer to 49

3. Beleid gemeentelijke watertaken

Gemengd/extern

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 70

Overzicht van de overstorten vanuit gemengde stelsels Nr

Putnr.

Plaats

Straat

Type overstort

LI9

Linde

Vuile Riete/Linderweg

Gemengd/extern

OE50

Oosteinde

Koekangerweg 2

Gemengd/extern

RUHOS0060

Ruinen

Hoekstraat 5

Gemengd/extern

RUKLS0120

Ruinen

Kloosterstraat naast 10

Gemengd/extern

RUMEW0060

Ruinen

Meppelerweg 11

Gemengd/extern

RUHUW0220

Ruinen

Voor de Blanken/Huttenweg

Gemengd/extern

RW77

Ruinerwold

Boerpad/De Arke

Gemengd/extern

RW39

Ruinerwold

Dokter Larijweg 27a

Gemengd/extern

rw2040

Ruinerwold

Haakswold

Gemengd/extern

RW94

Ruinerwold

Havelterweg 67

Gemengd/extern

RW182A

Ruinerwold

Vorenwolde/Pieter Jochemswal

Gemengd/extern

VE18

Veeningen

Veeningen 55b

Gemengd/extern

ZW880

Zuidwolde

achter Dingspel 34

Gemengd/extern

Samenvatting

Inhoud

KK229

1. Context

Koekange

2. Beleidskaders voor het RWP

Prinsesseweg 2

3. Beleid gemeentelijke watertaken

Gemengd/extern

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 71

Voor- en nadelen van afkoppelen hemelwater bij gemengde rioolstelsels Het afkoppelen van hemelwater bij bestaande gemengde rioolstelsels biedt de volgende voordelen: • Minder afvoer van hemelwater naar de zuivering die daardoor beter of goedkoper werkt. • Minder vaak en minder heftig werken van de riooloverstorten. • Verminderde kans op wateroverlast bij extreme buien. • Kans tot gebruik van het hemelwater in tuin en/of woning. • Kans op aanvulling van het grondwater. • Kans tot integrale keuzes gericht op klimaatadaptatie, duurzaamheid en biodiversiteit. De keerzijde van de medaille is dat er nadelen zijn: • Aanleg van een eventueel extra stelsel voor hemelwater is kostbaar, met name in bestaande gebieden. • Er ontstaat kans op foutieve aansluitingen. • Er bestaat risico op ontluchtingsproblemen. • In sommige situaties risico op grondwateroverlast of schijnspiegels.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

De weging van de voor- en nadelen kan per situatie verschillend uitpakken. Het is aan de gemeente om hierin gebiedsgericht keuzes te maken. De nadelen spelen minder een rol als wordt gekozen voor afkoppelen van hemelwater op particuliere schaal, dus per kavel. Ook hier geldt dat de gemeente vaak het beste overzicht heeft over de voor- en nadelen. Zowel gemeente als waterschap hebben baat bij afkoppelen en kunnen daarom het beste in samenwerking tot keuzes komen. Keuzes in specifieke projecten en keuzes om bijvoorbeeld particulieren te verleiden tot afkoppelen.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 72

Beleid voor wateroverlast bij extreme buien Rioolstelsels zijn veelal ontworpen voor probleemloze afvoer van hemelwater tot een neerslagintensiteit van ongeveer 20 mm/uur. Dit is voldoende voor alle normale dagen en ook voor de meeste zware en/of langdurige neerslag. Af en toe, vooral bij zomerse donderbuien, komen hogere neerslagintensiteiten voor, tot wel 100 mm/uur. Het is erg kostbaar om rioolstelsels daarop te dimensioneren. Als zo’n bui (of hevige cel in een bui) slechts enkele minuten duurt is er weinig aan de hand. Het wordt een probleem als het langer aanhoudt. De verwachting is dat door de klimaat¬verandering extreme buien vaker voorkomen. Het is geen wettelijke eis dat de gemeente het systeem zodanig ontwerpt dat zo’n bui probleemloos verwerkt kan worden, maar wel een opgave voor de inrichting van de openbare ruimte om overlast en schade te beperken. Deze ambitie is uitgewerkt in de RAS (Regionale Adaptatie Strategie). In de daarbij behorende klimaatstresstest is uitgegaan van een bui van 70 mm in 1 uur tijd. Deze heeft rond het jaar 2050 naar verwachting een kans op voorkomen van eens per 100 jaar. Het belangrijkste kenmerk van dergelijke extreme buien is dat het water niet in de riolering past en dus op straat blijft staan en daar gaat stromen richting lage plekken. Op de lokaal laagste plekken komt alles bijeen en ontstaat overlast en soms ook schade.

De nieuwe opgave wordt:

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

• het water overal vasthouden, liefst op elke kavel, zodat het nergens te veel wordt, en/of: • het water her en der te geleiden naar geschikte laag gelegen plekken. • Bij het ontwikkelen van ruimtelijke plannen dient deze nieuwe opgave mee te spelen. • Hemelwaterafvoer wordt steeds meer een bovengrondse aangelegenheid met invloed op de inrichting van de particuliere kavel en de openbare ruimte. In de RAS is door Fluvius het volgende gesteld: Als regio geven we bij kortdurende hevige neerslag prioriteit aan: • Begaanbare snelwegen, provinciale wegen en andere hoofdroutes, en daarmee bewoonde gebieden, voor calamiteitenverkeer. • Het creëren van bewustwording bij inwoners en ondernemers die weten hoe te handelen bij wateroverlast. • Beperkte schade door wateroverlast bij vitale netwerken en objecten. In het RAS staat aangegeven dat gemeenten een en ander buiten de RAS nader uitwerken met lokale afwegingen.

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 21

RWP Fluvius | 73

Uitwerking van het beleid voor wateroverlast bij extreme buien De gemeente spreekt van ernstige regenwateroverlast indien één van onderstaande situaties optreedt: • Het water maakt het functioneren van vitale netwerken en objecten onmogelijk. • Het water stroomt via de straat gebouwen binnen. • Water blokkeert de doorgang in verkeersaders, doorgaande wegen en (fiets)tunnels. • Water levert langer dan 4 uur hinder op voor het verkeer, inclusief fietsers of voetgangers. • Hemelwater (anders dan gewone plassen) blijft langer dan 4 uur op straat staan. • Water afkomstig uit het rioleringssysteem blijft langer dan 4 uur in een tuin staan. • Het water op straat stinkt en/of bevat toiletpapier en andere visuele verontreinigingen. • Putdeksels komen omhoog en leveren gevaarlijke situaties.

De gemeente neemt de volgende uitgangspunten tot beleid, met de aantekening dat het meerdere jaren kan duren voordat bestaande knelpunten worden opgelost vanwege de vaak hoge kosten die ermee gepaard gaan: • Bij riolering in bestaand en nieuw bebouwd gebied is de bedoeling dat bui 8 (20 mm in 1 uur) via de riolering of andere voorzieningen kan worden afgevoerd zonder water op straat of andere hinder (dus binnen de beoogde kaders van de voorziening). • In bebouwde gebieden is de bedoeling dat de stresstest met een bui van T=100 met 70 mm in 1 uur tijd, niet leidt tot ernstige wateroverlast. • Als er maatregelen nodig zijn, dan maakt de gemeente een doelmatigheidsafweging. Situaties met mogelijke schade aan of in gebouwen hebben hoge prioriteit.

Naast ernstige overlast kan er sprake zijn van hinderlijke wateroverlast. Voorbeelden hiervan zijn water tussen de trottoirbanden en ondergelopen plantsoenen, achterpaden of tuinen gedurende beperkte tijd. Ernstige hemelwateroverlast vraagt om actie van de gemeente, maar bij hinderlijke wateroverlast is geen actie vereist.

Samenvatting

Inhoud

1. Context

2. Beleidskaders voor het RWP

3. Beleid gemeentelijke watertaken

4. Beheer

5. Programmering

6. Kosten en rioolheffing

Verwijzing van pagina 22

RWP Fluvius | 74

Taken in het oppervlaktewater vanuit de hemelwatertaak De gemeente heeft een wettelijke taak voor hemelwater, het waterschap voor beheer van het watersysteem, zowel kwantitatief als kwalitatief. Tussen deze taken bestaat een overgangsgebied, waarin lokale keuzes moeten worden gemaakt. Hieronder een overzicht van enkele punten die vragen om afstemming.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12160845/1