Overzicht technische vragen 15 mei 2025

Technische vragen bij commissies 15 mei 2025 Steller GroenLinks

Onderwerp Warmteprogramma

Vraag In de presentatie van vorige week werd gesteld dat als je de aanwijsbevoegdheid in het warmteprogramma opneemt, je hiervoor meteen ook gebieden moet aanwijzen waar dit voor geldt. Mijn vraag is: Op grond waarvan zou dit moeten? Graag zien wij het onderdeel uit de wet(ten) en regelgeving waar dit uit blijkt.

Antwoord Het is inderdaad nodig om gebieden aan te wijzen waar je het voornemen aanwijsbevoegdheid in het WP zet. Dit blijkt uit in de Handreiking Warmteprogramma die is opgesteld door het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie, hier te vinden: Handreiking warmteprogramma | NPLW op pagina 10. Zij baseren zich op de tekst van het Concept Besluit Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie. Deze tekst wordt heel binnenkort definitief en er worden geen wijzigingen verwacht op dit vlak. Het gaat om artikel 2.8.1. Aanwijsbevoegdheid alleen voor wijken in een warmteprogramma.

GroenLinks

Warmteprogramma

Is het volgens de wet- en regelgeving, en dus juridisch-technisch gezien, mogelijk om in het warmteprogramma een zin op te nemen als deze: het college kiest er op dit moment niet voor om gebruikt te maken van de aanwijsbevoegdheid, maar behoudt zich wel het recht voor om dit, als het nodig is, in een later stadium alsnog wel te doen? Dit uiteraard met de minimaal 8 jaar die hiermee vanaf dat moment gepaard gaat, en niet vanaf de datum van het vaststellen van het warmteprogramma.

Nee dit kan niet. In het Warmteprogramma moet het voornemen aanwijsbevoegdheid worden opgenomen en de gebieden waar dit voor geldt. Alleen dan kan in de komende jaren de aanwijsbevoegdheid via het wijzigen van het omgevingsplan worden ingezet. Het is wel mogelijk dat het college ervoor kiest om op een later moment in de komende 5 jaar voor het volgende Warmteprogramma het Warmteprogramma al eerder te wijzigen en dit voornemen dan op te nemen en dan daarna het omgevingsplan te wijzigen.

GroenLinks

Warmteprogramma

Is deze formulering voldoende om de aanwijsbevoegdheid in een later stadium ook daadwerkelijk toe te kunnen passen, zonder dat dit tot verlies van rechtszaken zou kunnen leiden? Zo, niet wat is dan een betere formulering?

Nee, enige optie is dan dus om het Warmteprogramma vroegtijdig te wijzigen, ter inzage te leggen etc.

Pagina 1 van 7

CDA

Warmteprogramma

Raadsvoorstel – u heeft het over 750 gebouwen en vanaf 2030 800 gebouwen per jaar. Kunt u de definitie geven van het woord ‘gebouwen’?

Dit gaat om woningen en gebouwen met een andere functie, zoals winkels en kantoorpanden. Die laatsten worden omgerekend naar woningequivalenten, dit is het aantal m2 bedrijfsgebouwen omgerekend naar woningequivalent. Elke 130 m2 oppervlakte van gebouwen zonder woonfunctie, is een woningequivalent.

CDA

Warmteprogramma

Netverzwaring door Liander – om hoeveel trafohuisjes gaat het in de gemeente en in welke tijdsperiode/planning is hiervoor in beeld?

Liander geeft aan dat het ongeveer om een verdubbeling van het nu aanwezige aantal trafohuisjes gaat.

CDA

Warmteprogramma

De planning van Liander kijkt nu nog maar een paar jaar vooruit. Liander wil graag onze planning weten om mee te nemen in hun langere termijn planning.

CDA

Warmteprogramma

Aanvullend hierop: is onze planning van het van ‘gas los komen’ in lijn met de planning en uitvoering van Liander? Is de planning van Liander al bekend voor de komende jaren, zo ja, kunt u daar inzicht in geven. Ik lees dat er 264 WKE’s van het gas af zijn in 2023. Graag een splitsing in woningen die bij de bouw al gasloos waren en hoeveel bestaande woningen zijn in de afgelopen jaren tussen 2020 en heden van het gas af gegaan.

CDA

Warmteprogramma

U geeft aan dat het niet zinvol is om een warmtenet aan te leggen. Is er gekeken naar BUCH breed zaken aanpakken (in het kader van mogelijke fusies) of is er alleen binnen de huidige gemeente grenzen gekeken? Dit met het oog op een mogelijke fusie in 2030.

Er is zeker ook naar andere BUCH gemeenten gekeken, maar aangezien dit ook kleine dorpen zijn helpt dit de businesscase van een warmtenet niet. Het combineren van meerdere dorpen als leveringsgebied werkt niet omdat de buizen die die dan tussen de dorpen moeten worden gelegd te kostbaar zijn. Overigens is voor dit onderzoek ook buiten de BUCH gekeken naar mogelijke samenwerking in warmtevoorziening,

Pagina 2 van 7

Deze cijfers hebben we nu niet op korte termijn paraat. Vanaf 1 juli 2019 is nieuwbouw verplicht aardgasvrij, maar niet alle nieuwbouw die daarna is opgeleverd is ook daadwerkelijk aardgasvrij, omdat vergunningen die daarvoor waren afgegeven nog met gasaansluiting mochten worden opgeleverd.

zoals met Alkmaar. Al die opties bleken niet uitvoerbaar of in elk geval duurder uit te pakken.

CDA

Warmteprogramma

Uitgangspunten – wat is de definitie volgens het college van de term betaalbaarheid?

Bij betaalbaarheid gaat het om de nationale kosten voor een warmte alternatief, maar ook om de kosten voor pandeigenaren of huurders, de eindgebruikers.

CDA

Warmteprogramma

strategie criteria – U kijkt wel naar inkomen, maar niet iedereen is bereid zijn geld hier op in te zetten. Ik zie dat de demografische ontwikkelingen niet zijn meegenomen in het afwegingskader. Ik kan me voorstellen in wijken met veel senioren dat de bereidheid om nog te investeren laag is (ik zit mijn tijd wel uit). Wat maakt dat u niet gekozen heeft om ook de demografische ontwikkelingen mee te nemen in de afweging?

In elke buurt wonen senioren, maar zal ook de komende 25 jaar verjonging plaatsvinden. Er zijn daarnaast ook juist veel senioren die met de verduurzaming van hun woning aan de slag gaan vanwege comfort, zorgen om de toekomst voor kleinkinderen etc. Verder hebben wij bij de keuze welke factoren betrokken moeten worden ook laten leiden door de kennis en ervaring van het onderzoeksbureau over welke factoren significant van invloed zijn.

CDA

Warmteprogramma

Zijn er gemeenten die al uitvoeringsplannen hebben en aan het uitrollen zijn? Neemt u die ervaringen mee naar Castricum?

Ja er zijn gemeenten die al aan de slag zijn met het maken van uitvoeringsplannen. Die ervaringen nemen we uiteraard mee. De BUCH is inmiddels gestart met het eerste uitvoeringsplan in Heiloo (Ypestein). Voor het eerste uitvoeringsplan per gemeente hebben we de hulp ingeschakeld van een bureau die de handreiking voor uitvoeringsplannen schreef voor het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie en ook al in andere gemeenten uitvoeringsplannen maakte.

CDA

Warmteprogramma

Financiën

De uitvoering van het Warmteprogramma kan voor een belangrijk deel worden betaald uit de CDOKE subsidie of aanvullende subsidies. Maar lang niet alle activiteiten die Pagina 3 van 7

In het voorstel in februari van het college om te bezuinigen op Klimaat is het beschikbare budget met 100% gekort – wat betekent dit voor het warmteprogramma in relatie tot het inzetten van CALorie of andere activiteiten.

CALorie (en CALorie Business) nu ontplooien vallen binnen de subsidievoorwaarden. Die worden nu betaald met gemeentelijk geld.

CDA

Warmteprogramma

CDOK gelden – hoeveel geld is er voor hoeveel jaar (graag jaartal noemen) beschikbaar gesteld door het Rijk (vanaf welk jaar t/m welk jaar is dit gegarandeerd).

Het Rijk heeft t/m 2030 een jaarlijks bedrag ter beschikking gesteld om de uitvoering van de afspraken in het Klimaatakkoord te bekostigen. Voor Castricum gaat dat om jaarlijks € 1.237.517,-. Er wordt op het moment door de VNG onderhandeld over de bijdrage na 2030. In 2022 is een eerste bedrag(je) uitgekeerd en dat is in de afgelopen jaren gegroeid naar het huidige niveau, dat ongeveer hetzelfde blijft t/m 2030.

CDA

Warmteprogramma

Ik lees in het RV: 250K per jaar x 8 jaar x 6 plannen = wordt dit gefinancierd dus met voldoende middelen van het Rijk of wordt een deel van het budget door de gemeente bijgedragen? Zo ja bij dat laatste, wat is de bijdrage aan het opstellen van deze plannen door de gemeente (indien middelen voor fte, deze ook graag in beeld brengen)

De basis voor inschatting van het benodigde budget om de uitvoeringsplannen op te stellen, is een recent (2024) onderzoek van de Raad voor het Openbaar Bestuur. Daarin staat dat het huidige budget dat via de CDOKE-regeling uitgekeerd wordt, met 40% verhoogd zou moeten worden. Het huidige kabinet heeft 10% korting aangekondigd. Dit jaar wordt een belangrijk deel van het verschil door de gemeente zelf bijgedragen, besluitvorming over het budget voor 2026 volgt later dit jaar.

CDA

Warmteprogramma

Regeren is vooruitzien – komt u naar de raad voor extra middelen als er geen geld meer is vanuit het Rijk voor uitvoering van de plannen? (Graag technisch beantwoorden, politiek komt het ook terug)

Dit is een politieke vraag.

Pagina 4 van 7

VVD

Warmteprogramma

Op pagina 3 van het raadsvoorstel staat “De komende 5 jaar jaar moeten jaarlijks ca. 750 gebouwen de overstap naar aardgasvrij maken.” Waarom is er voor aardgasvrij maken gekozen terwijl CO2 reductie de doelstelling is zoals in het Klimaatakkoord en de verdere uitwerking door de Rijksoverheid staat?

Omdat in 2050 alle gebouwen aardgasvrij moeten zijn en we hebben teruggerekend hoeveel gebouwen aardgasvrij moeten worden gemaakt per jaar om dit uiteindelijk te bereiken. Het is qua capaciteit niet mogelijk om bv alle woningen in 2049 aardgasvrij te maken, dit zal toch meer gefaseerd moeten gebeuren.

VVD

Warmteprogramma

De Rijksoverheid zelf schrijft dat “De afspraak met gemeenten is daarom dat zij tot 2030 1,5 miljoen woningen en andere gebouwen aardgasvrij maken. Of ze daar in ieder geval op voor te bereiden door ze te isoleren.” (Overstap naar duurzame warmtebronnen | Duurzame energie | Rijksoverheid.nl) 1. Waarom is de voorbereiding op aardgasvrij niet benoemd? 2. Hoe valt dit te rijmen met de steeds terugkerende waarschuwing dat de netcapaciteit onvoldoende is voor grootschalige all-electric oplossingen en er geen zicht is op welke termijn Liander voor de verzwaring kan zorgen?

1. Die wordt zeker ook genoemd in het Warmteprogramma, in Uitvoeringsplannen (gebiedsgericht) zal isolatie en hybride warmtepompen ook worden meegenomen. Bovendien is dit ook onderdeel van de lopende gemeentebrede aanpak, die ook voortgezet wordt. 2. Op dit moment is er nog voldoende ruimte op het laagspanningsnet, maar voor een volledig gebied op een warmtepomp zal inderdaad ook dit net moeten worden verzwaard.

VVD

Warmteprogramma

Zelfs bij goed isoleerde huizen wordt een volledig elektrische warmtepomp vaak niet terugverdiend. De warmtepompscan van CALorie adviseert daarom vaak een hybride warmtepomp. 1. Hoe ziet u het voor zich dat de komende jaren ca. 750 gebouwen per jaar de overstap naar aardgasvrij maken?

1. Dit is een politieke vraag. 2. De hybride warmtepomp is zeker ook in beeld in de gemeentebrede aanpak en ook in de startgebieden is het mogelijk om met hybride warmtepompen te werken die makkelijk uitgebreid kunnen worden tot een all electric warmtepomp.

Pagina 5 van 7

2. Waarom is niet gekozen voor een duidelijke rol voor hybridewarmtepomp oplossingen, waarmee een reductie van het aardgasverbruik tot wel 90% kan worden behaald? VVD

Warmteprogramma

De conclusie van het CE Delft onderzoek is dat warmtepompen eigenlijk de enige optie voor Castricum zijn en dat een grootschalig warmtenet geen optie is. Waarop is gebaseerd dat mini-warmtenetten of een buurtwarmtepomp wel haalbaar zouden kunnen zijn? Zijn er al praktijkvoorbeelden van deze mini-warmtenetten of buurtwarmtepomp bestudeerd?

VVD

Warmteprogramma

Tijdens de presentatie vorige week werd de suggestie gewekt dat het misschien mogelijk zou zijn om gebruik te maken van slootwater als vorm van aquathermie.

Kleinschalige of mini-warmtenetten kunnen wel omdat daar de bron minder duur is dan bij een grootschalig warmtenet en daardoor minder grote aantallen gebouwen nodig zijn om het financieel te laten werken. Er zijn wel voorbeelden van mini-warmtenetten in NL maar nog niet heel veel. Tot nu toe is wel duidelijk dat ze meestal niet goedkoper zijn dan de individuele lucht-waterwarmtepomp, maar het kan wel een goede oplossing zijn bv bij wat dichter bebouwde gebieden waar bv weinig ruimte is voor een individuele warmtepomp.

Dit is een serieuze optie die in andere gemeenten ook al wordt toegepast in de vorm van een mini-warmtenet bv in Soest. In Akersloot heeft de gemeente daar vorig jaar onderzoek naar laten doen, in samenwerking met CALorie.

Wordt deze optie serieus bestudeerd of was dit een suggestie uit de losse pols? VVD

Warmteprogramma

In de uitgangspuntennotitie staat dat niet gekozen wordt om de aanwijzingsbevoegdheid op te nemen in het Warmteprogramma. Op de website van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (Aanwijsbevoegdheid voor gemeenten | NPLW) staat een uitleg over de aanwijsbevoegdheid voor gemeenten. Met de aanwijsbevoegdheid kunnen gemeenten vanuit hun regierol gebieden aanwijzen die binnen Pagina 6 van 7

1. Dit is een politieke vraag. 2. Dit is een politieke vraag.

een bepaalde termijn aardgasvrij moeten worden en overgaan op een duurzame warmtevoorziening. Door per gebied of wijk aan de slag te gaan, kunnen gemeenten samen met bewoners, gebouweigenaren en partners een zorgvuldig proces doorlopen. Met het inzetten van deze bevoegdheid worden grote maatschappelijke kosten voorkomen die gepaard gaan met de instandhouding van slechts 1 of meerdere gasaansluitingen in een wijk of buurt. De suggestie wordt gewekt dat de aanwijsbevoegdheid de gemeenten de mogelijkheid geeft om woningeigenaren extra te activeren om aan de slag te gaan. 1. Het is toch in eerste plaats aan de gemeente om te komen met een zorgvuldig plan dat inwoners moet verleiden om te kiezen voor een duurzame optie? 2. Waarom denken de ambtenaren dat het nodig zou zijn om nu al de mogelijkheid tot de aanwijsbevoegdheid nu op te nemen in het Warmteprogramma terwijl volgens het Concept Warmteprogramma de planning voor het eerste aardgasvrije gebied 2040 is? Uitgaande van een minimale periode van 8 jaar waarna de aardgaslevering stopt betekent toch dat het eventueel opnemen van een aanwijsbevoegdheid bij de volgende update van het Warmteprogramma vroeg genoeg is?

Pagina 7 van 7