Memo presentatie Beverwijkerstraatweg

Memo Aan Datum Uw kenmerk

de heer R. Jongenburger 16 december 2022

Ons kenmerk/ID Bijlage(n) Onderwerp

PRV4V3A4MYKR1356783462-3186

Van E-mailadres Telefoonnum mer Afdeling

Diermen, M.A. van (Marloes) Marloes.vandiermen@prorail.nl 06-18015506 Projecten

Besluitvormingsproces ProRail

Geachte heer Jongenburger, beste Rob,

U heeft aangegeven een memo te willen ontvangen waarin een toelichting gegeven wordt op het proces van besluitvorming binnen ProRail aangaande de overweg Beverwijkerstraatweg te Castricum. Ook wilt u een toelichting over ERTMS-gerelateerde vragen, zoals de planning, wat de meerwaarde van ERTMS is en wat de invoering voor ERTMS voor Castricum kan betekenen. Dit alles ter voorbereiding en vooruitlopend op de technische briefing op woensdag 21 december a.s. in Castricum. Middels dit memo willen wij u daarover informeren. Tijdens de technische briefing op 21 december geven wij een inhoudelijke toelichting op de besluitvormingsstappen en ERTMS. Toelichting wijziging (aanleiding): Voordat de Tracébesluitprocedure voor PHS Alkmaar - Amsterdam verder kan dient er een oplossing gevonden te worden voor de overweg Beverwijkerstraatweg te Castricum. Hieronder treft u de stappen aan die het afgelopen jaar zijn gezet om te komen tot een oplossing: 31-01-2022 Start studiefase 1 ProRail heeft een Quickscan uitgevoerd om nogmaals alle voorgestelde spoorse maatregelen te onderzoeken. In deze Quickscan is een aantal ‘’nieuwe’’ spoorse maatregelen naar boven gekomen. Mocht blijken dat deze spoorse maatregelen haalbaar zijn, dan kunnen deze in combinatie met de LVO-maatregelen en de ‘’knip in de Dorpsstraat’’ mogelijk leiden tot een gelijkvloerse oplossing voor PHS.

16-02-2022 Bestuurlijk Overleg (BO) Beverwijkerstraatweg Het BO Beverwijkerstraatweg is gezamenlijke financiering overeengekomen en stemt in met het starten van een eerste studiefase door de werkgroep Castricum waarin 4 varianten worden beschouwd: - Westelijke Randweg - Zuidelijke Randweg - Centrumvariant (oost en west); - Gelijkvloerse oplossing Tevens besluiten bestuurders dat ProRail de regierol op zich zal nemen voor deze studiefase. De werkgroep Castricum onder onafhankelijk voorzitterschap stuurt het onderzoek van Goudappel Coffeng aan. De opdracht is te trechteren van 4 oplossingen naar 2.

ProRail BV, KvK 30124359

1/4

Jan – nov 2022 Intern ProRail Onderzoek naar gelijkvloerse varianten Het afgelopen jaar heeft ProRail in samenwerking met diverse afdelingen binnen ProRail meerdere spoorse varianten onderzocht die een gelijkvloerse oplossing moeten bieden voor de overweg. In totaal zijn er 8 verschillende varianten onderzocht. Beoordeling van deze varianten heeft o.a. plaatsgevonden op basis van techniek, capaciteit en veiligheid. Op 21 december worden deze varianten technisch toegelicht. Zie hieronder tabel met varianten. Variant

RVT (Techniek)

Variant 1 t/m 3

Dit zijn schetsontwerpen die met name vanwege rail verkeerstechnische argumenten onvoldoende zijn gebleken. Deze varianten zijn wel de basis geweest voor variant 4 en verder.

Variant 4

Lijkt haalbaar

Opvolgtijd neemt met ruim 30 seconden toe. Waardoor PHS dienstregeling niet maakbaar is.

Variant 5

Lijkt haalbaar

Opvolgtijd neemt met ruim 30 seconden toe. Waardoor PHS dienstregeling niet maakbaar is.

Variant 6

Lijkt haalbaar

Opvolgtijd neemt met ruim 10 seconden toe. Waardoor PHS dienstregeling niet maakbaar is.

Variant 7

Lijkt haalbaar

Toename rij- en opvolgtijden, maar acceptabel. PHS dienstregeling maakbaar

Introductie nieuw risico: trein op niet volledig gesloten overweg. BVR-besluit noodzakelijk, niet acceptabel

Variant 8

Lijkt haalbaar

Opvolgtijd neemt met ruim 20 seconden toe. Waardoor PHS dienstregeling niet maakbaar is.

Systemen borgen dat trein niet op open overweg komt

Capaciteit

Veiligheid

De werkgroep Castricum heeft parallel daaraan verder onderzoek gedaan naar de wegverkeerseffecten (Goudappel Coffeng) van de gelijkvloerse oplossing en naar de westelijke en oostelijke randweg en Centrumvariant. De resultaten zijn gerapporteerd in het Goudappel Coffeng rapport van 9 november 2022. 5-9-2022 Gesprek basis veiligheidsrisicohouder (BVR) spoorse maatregelen Het projectteam heeft op 5 september een afspraak met de directeur Capaciteitsmanagement (als BVR-houder ‘treinbotsing’), manager Veiligheid en de regiodirecteur over een veiligheidsissue bij variant 7 van de spoorse maatregelen. Andere varianten waren afgevallen omdat deze tot een instabiele dienstregeling leiden. Op 21 december wordt dit technisch toegelicht.

ProRail B.V., KvK 30124359

2/4

8-9-2022 Directeuren overleg (DO) PHS Het projectteam doet een update aangaande het proces voor de Beverwijkerstraatweg. Er wordt intern door ProRail gekeken wat ervoor nodig is om de gelijkvloerse variant te kunnen laten slagen. De nu voorziene gelijkvloerse maatregelen bestaan uit: a. Wegmaatregelen rondom de overweg > onderdeel van LVO-project; b. Verkeersmaatregelen in Castricum > onderdeel van het LVO-project; c. Spoorse maatregelen > onderdeel van PHS Alkmaar – Amsterdam. Het DO PHS neemt kennis van het lopende proces aangaande overweg Beverwijkerstraatweg te Castricum, dat op het kritieke pad ligt voor publicatie Tracébesluit PHS Alkmaar – Amsterdam. 18-10-2022 Besluit BVR-houder (basis veiligheidsrisicohouder) BVR-houder, directeur capaciteitsmanagement, trekt de conclusie dat beide varianten (7 en 8) niet aanvaardbaar zijn. Variant 7 niet vanwege het veiligheidsrisico en variant 8 niet vanwege instabiele dienstregeling 6/basis. Dit leidt tot de vaststelling dat de gelijkvloerse variant niet langer haalbaar is. Daarmee is er dus ook geen gelijkvloerse oplossing voor PHS mogelijk en voor de realisatie van PHS moeten we op zoek naar een andere oplossing. 18-10-2022 Gebiedstafel Het project PHS AA is wederom bij de gebiedstafel geweest om een terugkoppeling te geven van de status Beverwijkerstraatweg.

Het project heeft op 6 september de situatie geschetst omtrent de spoorse maatregelen: het verplaatsen van sein 826 (variant 7). De gebiedstafel neemt kennis van de afwijzing op de spoorse maatregel (variant 7) door BVR-houder. Met deze kennis in acht genomen, is een gelijkvloerse oplossing voor de Beverwijkerstraatweg niet langer haalbaar en maakbaar. Het project zet zich voor de komende periode in, tezamen met de werkgroeppartners, op een ongelijkvloerse kruising. Oktober-november 2022 Afronding studie werkgroep Beverwijkerstraatweg In de werkgroep Castricum wordt duidelijk dat de rondweg-varianten gaan afvallen. Ook valt een ongelijkvloerse variant centrum-tunnel west af omdat deze t.o.v. de oostelijke variant een grote impact heeft op stikstof en inpassingsproblematiek. De gelijkvloerse variant valt af omdat spoorse maatregelen niet haalbaar zijn en een wegverkeersreductie van minimaal 30% nodig is. De haalbaarheid van een dergelijk grote wegverkeersreductie wordt niet realistisch geacht. De enige overgebleven oplossing binnen de gewenste PHS-dienstregeling is daarmee de centrumtunnel oost-variant (ook wel Zuidelijk centrumtunnel variant genoemd). 18-10-2022 Besluit PHS sectorteam De overweg Beverwijkerstraatweg vormt een probleem voor de vaststelling van het Tracébesluit, omdat deze ongelijkvloers moet als er meer treinen en verkeer gaat rijden.

Deze overweg is voor PHS randvoorwaardelijk. De insteek is om bestuurlijke afspraken (intentieovereenkomst) te maken voorafgaand aan het vaststellen van het Tracébesluit. Als extra borging voor het Tracébesluit is gewenst daarnaast een terugval oplossing met een alternatief dienstregelingsmodel uit te zoeken door o.a. capaciteitsmanagement en NS. Hierdoor rijden er dan niet meer treinen over deze overweg. Het sectorteam PHS besluit op 1810-2022 in te stemmen met het voorstel om een alternatief dienstregelingsmodel te onderzoeken.

ProRail B.V., KvK 30124359

3/4

03-11-2022 Besluit BO Castricum De bestuurders van de samenwerkingspartners besluiten om: 1. de varianten westelijke randweg, zuidoostelijke randweg en centrumtunnel-west af te laten vallen vanwege o.a. haalbaarheid en maakbaarheid; 2. de gelijkvloerse variant op dit moment in reserve te houden maar niet verder uit te werken, omdat er binnen de kaders van PHS en met het huidige en geprognotiseerde verkeersaanbod geen pakket aan maatregelen mogelijk is dat de overwegveiligheid in voldoende mate kan garanderen. 3. de variant Centrumtunnel-oost verder uit te werken op stikstofdepositie, haalbaarheid, maakbaarheid en financierbaarheid en de resultaten voor te leggen aan het Bestuurlijk Overleg begin 2023; 4. te starten met het opstellen van een intentieovereenkomst tussen de partijen voor de centrumtunnel-oost en die ook voor te leggen aan het Bestuurlijk Overleg begin 2023. Inzet is om deze intentieovereenkomst zo robuust en concreet mogelijk te maken, als basis voor het Tracébesluit PHS Alkmaar Amsterdam. De publicatie hiervan is nu voorzien in april 2023. ERTMS (European Rail Traffic Management System) ▪ ERTMS omvat een groot programma waarbij een nieuw treinbeveiligingssysteem wordt uitgerold voor een deel van de spoorlijnen in Europa, ook in Nederland. Gevolg van invoering van ERTMS kan zijn dat dichtligtijden bij overwegen worden verkort.

▪ ERTMS kent 3 levels: ▪ 1 = cabinesignalering van bestaande seinen (= ATB EG) ▪ 2 = cabinesignalering èn remcurvebewaking bij bestaande seinen (= ATB NG) ▪ 3 = geen seinen maar afstandsbewaking (en remcurvebewaking) tussen treinen ▪ In Nederland werkt ProRail aan introductie van level 2. Dat betekent nog steeds dat afstand tussen seinen groot genoeg moet zijn om te remmen. (zie onderzochte varianten) ▪ De uitrol van ERTMS in Nederland is fasegewijs gepland. Voor het baanvak Amsterdam - Alkmaar is zeker dat ERTMS niet voor 2031 is voorzien en de verwachting is dat ERTMS niet eerder dan 2040 wordt toegepast, wellicht zelfs later. Navraag levert op dat het jaren naar voren halen van deze fasering niet mogelijk is. ▪ De invoering van ERTMS zou, in theorie, kunnen leiden tot het verkorten van de dichtligtijden vanuit de richting Amsterdam en in 2de treinsituaties, maar zeer waarschijnlijk onvoldoende om bij de invoering van PHS afdoende effect te hebben. ▪ Vanuit Alkmaar komende treinen zullen te weinig winst in dichtligtijden hebben bij invoering van ERTMS. ▪ Met de kennis die we nu hebben is het daarom niet waarschijnlijk dat ERTMS een bijdrage van belang zal opleveren voor het oplossen van de lange termijn problematiek voor de overweg Beverwijkerstraatweg. ▪ En: het baanvak Alkmaar – Amsterdam is nog lang niet aan de beurt.

▪ Conclusie: ERTMS levert onvoldoende winst op voor deze corridor.

Tijdens de technische briefing op 21 december geven wij toelichting op bovenstaande. Ik hoop u voor nu voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Roel van Bladel

ProRail B.V., KvK 30124359

4/4