D8 Presentatie Prorail Beverwijkerstraatweg d d 21-12-22

PHS Alkmaar – Amsterdam

Wat doet ProRail? • Verantwoordelijk voor het spoorwegnet in Nederland • Aanleg, onderhoud, beheer en veiligheid

• Concessiehouder als spoorbeheerder namens Ministerie Infrastructuur & Waterstaat • Meer dan 3.000 km spoor en 400 stations • Betrouwbare adviseur voor de overheid op gebied van mobiliteit

Missie: ProRail Verbindt, Verbetert, Verduurzaamt Opdracht: goede buurman zijn! Intentie: goede oplossing vinden voor Castricum, voor de korte, middellange én lange termijn

2

Perspectief Noord Holland • Vraag naar woningen in Noord-Holland is groot; • Voor Noord Holland > 165.000 woningen erbij. Voor Noord Holland Noord 40.000. Allemaal tot 2030

• Kern van de opgave > bouwen rondom of op loop/fietsafstand van OV- knooppunten. • Nederlandse spoorwegnet is het drukst bereden spoor van de Europese Unie; • We verwachten een groei van 30% meer reizigers en 50% meer goederen in 2030; • Om het spoor geschikt te maken voor huidige én de toekomstige vraag van reizigers- en goederenvervoerders werkt ProRail samen met vervoerders, in opdracht van ministerie van Infrastructuur en Waterstaat aan het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS). • De kern van PHS: meer personentreinen op drukke trajecten zodat er een aantrekkelijk treinproduct (de 10 minuten trein) voor reizigers is én voldoende ruimte beschikbaar is voor goederenvervoer.

3

Agenda Agenda 1.

Aanleiding, Doel en maatregelen PHS

Roel van Bladel

2.

Opgave werkgroep Castricum

Roel van Bladel

3.

Waarom treffen we maatregelen?

Roel van Bladel

4.

Welke maatregelen?

Roel van Bladel

5.

Perspectief vanuit veiligheid

Dennis van Schie

6.

Verschillende oplossingen onderzocht (variantenstudie)

Hugo van Veen

7.

Perspectief vanuit capaciteitsmanagement

Hans Westerink

8.

Perspectief vanuit de dienstregeling

Hans Westerink

9.

Kan de overweg open blijven als het sein rood is?

Dennis van Schie

10.

Welk proces hebben we doorlopen?

Roel van Bladel

11.

Zoom in op ERTMS

Hans Westerink

12.

Hoe nu verder?

Harro Homan

13.

Colofon

Roel van Bladel 4

1. Aanleiding, doel en maatregelen Aanleiding ProRail voert in opdracht van het Ministerie Programma Hoogfrequent Spoorvervoer uit. Voor het project Alkmaar – Amsterdam is een ontwerp Tracébesluit gepubliceerd. De volgende stap is de afronding van het Tracébesluit. Doelstelling van dit programma Het mogelijk maken van frequentieverhoging op de spoorcorridor Alkmaar – Amsterdam. -6 sprinters per uur per richting rijden tussen Amsterdam en Uitgeest -6 intercity’s per uur per richting rijden tussen Alkmaar en Amsterdam De maatregelen voor Alkmaar – Amsterdam zijn: ➢ Aanpassing van sporen en extra perron op Uitgeest ➢ Goederenkeerspoor op Uitgeest ➢ Traverse op Uitgeest ➢ Opstelterrein Heerhugowaard ➢ Diverse geluidsmaatregelen ➢ Aanpassing van sporen op Alkmaar ➢ Diverse overwegmaatregelen

5

2. Opgave werkgroep Castricum ➢ Binnen gemeente Castricum ligt de gelijkvloerse spoorwegovergang Beverwijkerstraatweg, die momenteel als knelpunt wordt ervaren in de afronding van bestuurlijke traject richting Tracébesluit. Bestuurders van ministerie, provincie, regio, gemeente en ProRail hebben dit jaar gezamenlijk afgesproken dit knelpunt aan te pakken. ➢ De alternatieven die volgens het bestuurlijk overleg dienen te worden afgewogen, zijn: 1. de westelijke randweg 2. de zuidoostelijke randweg 3. de centrumtunnel(s) 4. de gelijkvloerse variant ➢ In bestuurlijk overleg 3 november 2022 hebben bestuurders besloten: 1. de varianten westelijke randweg, zuidoostelijke randweg en centrumtunnel-west af te laten vallen vanwege o.a. haalbaarheid en maakbaarheid; 2. de Gelijkvloerse variant op dit moment in reserve te houden; 3. Werkgroep opdracht te geven de variant centrumtunnel-oost verder uit te werken op stikstofdepositie, haalbaarheid, maakbaarheid en financierbaarheid en de resultaten voor te leggen aan het bestuurlijk overleg van 1 februari 2023;

6

3. Waarom treffen we maatregelen? 1. In Derde kadernota Railveiligheid wordt gesteld dat een initiatiefnemer een dergelijke frequentieverhoging alleen kan doorvoeren als aangetoond wordt dat overwegveiligheid op baanvak niet slechter wordt;

2. Daarom is een risicoanalyse overwegveiligheid uitgevoerd waarin is getoetst of aan deze eis is voldaan. Waar niet wordt voldaan aan de eisen worden mitigerende maatregelen voorgesteld; 3. PHS leidt tot meer treinen; toename van de autonome verkeersgroei leidt tot slechtere oversteekbaarheid van het spoor waarbij de storingen toenemen; 4. De conclusie daarmee is dat het aanpakken van de overweg een harde randvoorwaarde is voor het invoeren van PHS.

7

4. Welke maatregelen? Bron; Rapportage ProRail d.d. 15 maart 2019 (Risicoanalyse overwegveiligheid)

1 2 3 4 5

8

5. Stopsein wordt geregelmatig gepasseerd door treinen ➢ Het huidige sein wordt niet bediend door Treindienstleider of Procesleiding ➢ Sein 826 is een sein wat enkel rood toont bij spoorbezetting op station Castricum. ➢ Dit automatische sein wordt niet bediend door de Treindienstleider of door Procesleiding. ➢ Het sein staat 7 meter voor de overweg van de Beverwijkerstraatweg

➢ Het huidige sein zorgt voor onveilige situaties; ➢ Er is de afgelopen 6 jaar 11 keer ‘door rood gereden’, een zogenaamde sts-passage, ➢ Dit is het meest van alle seinen in Nederland ➢ Overweg gaat automatisch dicht als er trein komt ➢ De stand van de overweg is niet gekoppeld aan de stand van het sein ➢ De veiligheid voor overweggebruikers is daarmee gegarandeerd

9

6. Verschillende oplossingen onderzocht (variantenstudie)

Overbruggen van de aankondiging in combinatie met ATB-VV, wat houdt dat in? ➢ in de huidige situatie sluit de overweg altijd als er een trein nadert; ➢ ook als de trein voor het sein voor de overweg moet stoppen;

Variant

RVT (Techniek)

Variant 1 t/m 3

Dit zijn schetsontwerpen die met name vanwege rail verkeerstechnische argumenten onvoldoende zijn gebleken. Deze varianten zijn wel de basis geweest voor variant 4 en verder. Lijkt haalbaar Opvolgtijd neemt met ruim 30 seconden toe. Waardoor PHS dienstregeling niet maakbaar is. Lijkt haalbaar Opvolgtijd neemt met ruim 30 seconden toe. Waardoor PHS dienstregeling niet maakbaar is. Lijkt haalbaar Opvolgtijd neemt met ruim 10 seconden toe. Waardoor PHS dienstregeling niet maakbaar is. Lijkt haalbaar Toename rij- en opvolgtijden, Introductie nieuw maar acceptabel. PHS risico: trein op niet dienstregeling maakbaar volledig gesloten overweg. BVR-besluit noodzakelijk, niet acceptabel Lijkt haalbaar Opvolgtijd neemt met ruim 20 Systemen borgen dat seconden toe. Waardoor PHS trein niet op open dienstregeling niet maakbaar is. overweg komt

Variant 4

Variant 5

Na aanbrengen van een overbrugging Variant 6

➢ Als een trein een stop tonend sein nadert, sluit de overweg niet; ➢ Risico: remt de trein onvoldoende => trein op open overweg.

Variant 7

Dit verslechtert de veiligheid op de overweg Variant 8

Capaciteit

Veiligheid

10

8. Perspectief vanuit dienstregeling? Extra rijtijd maakt dienstregeling onmogelijk •

Ten noorden van Alkmaar enkelsporige baanvakken. Als een trein daar te laat aankomt moet een trein uit de tegenrichting of al weg zijn van het baanvak of die moet ergens wachten op de tegenligger

•

Baanvakcapaciteit is lager in gehinderde situatie. Daarmee domino-effect op achterliggende treinen. Om die reden zit er wat marge in de dienstregeling. Die marge kan niet worden ingezet voor dit vraagstuk.

14

9. Kan de overweg open blijven als het sein rood is? 1. 2. 3.

In variant 7 ontstaat een veiligheidsrisico, namelijk een trein op een open overweg; In variant 8 ontstaat een instabiele (onmaakbaarheid) dienstregeling waardoor PHS niet uitvoerbaar is; De basisveiligheidsrisico-houder (BVR) is de risico- eigenaar op directieniveau, die verantwoordelijk is voor de beheersing van het risico treinbotsing. Deze heeft besloten dat beide varianten niet aanvaardbaar zijn;

Daarnaast: 1. Zelfs als er geen belemmeringen vanuit het spoor zouden zijn, dan zijn voor de gelijkvloerse variant verkeersmaatregelen noodzakelijk die nu niet voorzien vanwege de ingrijpende effecten op zowel de Beverwijkerstraatweg, N203 als A9; 2. Zo spreekt Goudappel dat een modelmatige verkeersreductie van 30% bereikt dient te worden. Onduidelijk is op welke manier;

15

10. Welk proces hebben we doorlopen? Wie

Datum

Wat

Werkgroep Castricum

31-01-2022

Start studiefase 1

Bestuurlijk overleg

16-02-2022

Besluit: gezamenlijke financiering en start studiefase 1 waarin 4 varianten worden onderzocht.

Basis veiligheidsrisicohouder (BVR) ProRail

05-09-2022

Informerend: project bespreekt risico’s van gelijkvloerse variant die ontstaan met directeur Capaciteitsmanagent (als BVR-houder ‘treinbotsing’), manager Veiligheid en regiodirecteur .

Gebiedstafel ProRail

06-09-2022

Informerend: projectteam geeft update met betrekking tot de Beverwijkerstraatweg te Castricum

BVR-houder treinbotsing

18-10-2022

Besluit: BVR-houder heeft de spoorse maatregel variant 7 & 8 officieel afgewezen. Vanwege veiligheidsrisico en instabiele dienstregeling. Gelijkvloerse variant valt daardoor definitief af.

Gebiedstafel ProRail

18-10-2022

Informerend: Gebiedstafel neemt kennis van de afwijzing op de spoorse maatregel (variant 7&8) door BVR-houder.

Bestuurlijk overleg

03-11-2022

Besluit: Variant Centrumtunnel-Oost verder uit te werken op stikstofdepositie, haalbaarheid, maakbaarheid en financierbaarheid en de resultaten voor te leggen aan het BO feb 2023.

16

11. Zoom in op ERTMS Drie levels

• •

1 = cabinesignalering van bestaande seinen (= ATB EG) 2 = cabinesignalering èn remcurvebewaking obv vaste radiobakens naast de baan (= ATB NG zonder seinen buiten) 3 = afstandsbewaking en remcurvebewaking tussen treinen onderling

•

Uitrol level 2 door ProRail

• • •

proefbaanvakken (Noord-Nederland) Vervolgens de internationale (goederen-) corridors Sporen ten noorden van Uitgeest geen onderdeel van Europese netwerk, daarmee laatst aan de beurt

➢ Invoering van ERTMS zou, in theorie, kunnen leiden tot het verkorten van de dichtligtijden vanuit de richting Amsterdam en in 2de treinsituaties, maar zeer waarschijnlijk onvoldoende om bij de invoering van PHS afdoende effect te hebben.

➢ Vanuit Alkmaar komende treinen zullen te weinig winst in dichtligtijden hebben bij invoering van ERTMS. ➢ Conclusie: ERTMS levert onvoldoende winst op voor deze corridor.

17

12. Hoe nu verder? Missie: ProRail Verbindt, Verbetert, Verduurzaamt Opdracht: goede buurman zijn! De kern van PHS: meer personentreinen op drukke trajecten zodat er een aantrekkelijk treinproduct (de 10 minuten trein) voor reizigers is én voldoende ruimte beschikbaar is voor goederenvervoer. Intentie: goede oplossing vinden voor Castricum, voor de korte, middellange én lange termijn

➢

Korte termijn/no regret: Advies om in te zetten op Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (LVO) voor de korte termijn maatregelen;

➢

Middellange termijn: Gelijkvloerse variant met alternatieve lijnvoering (aantal treinpassages stijgt niet ten opzichte van huidig: 16x p/u)

➢

Lange termijn: Studietraject en verder uitwerken Centrum tunnel Oost op haalbaarheid en maakbaarheid (door werkgroep, resultaten voorleggen aan bestuurlijk overleg 1 februari 2023)

➢

Mijlpalen PHS: opstellen van een intentieovereenkomst Centrumtunnel Oost & Publicatie Tracébesluit (Q1/Q2 2023) 18

13. Colofon Bijlagen; • Rapportage ProRail d.d. 15 maart 2019 (Risicoanalyse overwegveiligheid) • Rapportage Goudappel Coffeng d.d. 23 juni 2019 (Verkeerseffecten PHS Castricum – Heerhugowaard) • Rapportage Movares d.d. 27-01-2022 (Betreft Quickscan overweg Beverwijkerstraatweg) • Rapportage Goudappel Coffeng d.d. 9 november 2022 (Beoordeling varianten overweg Beverwijkerstraatweg)

• • • •

Brief ProRail d.d. 21 februari 2021 (betreft; Reactie burgerinitiatief Groene variant) Brief ProRail d.d. 20 december 2021 (betreft; Beverwijkerstraatweg Castricum) t.a.v. fietsersbond Brief ProRail d.d. 20 januari 2022 (betreft; pilot dorpsstraat autoluw) Brief ProRail d.d. 11 november 2022 (betreft; Gelijkvloerse oplossing Beverwijkerstraatweg)

• Notulen Bestuurlijk overleg Castricum d.d. 3 november 2022

19