11.06 - Technische vragen Verordening maatschappelijke ondersteuning Capelle aan den IJssel 2026

Dank voor de gestelde technische vragen naar aanleiding van het raadsvoorstel voor de nieuwe Verordening maatschappelijke ondersteuning. Gezien het aantal vragen is het niet gelukt hier gisteren voor de commissie antwoord op te geven. Voor wat betreft de vragen met betrekking tot de inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage geldt dat een deel van de vragen (nog) niet beantwoorden kunnen worden, omdat het wetsvoorstel nog niet is vastgesteld. De verwachting is dat het wetsvoorstel pas op zijn vroegst op 1 januari 2028 in werking zal treden. Hieronder volgt per vraag de beantwoording. I. Algemeen en beleidskeuzes 1. Welke algemene voorzieningen heeft Capelle bij verordening aangemerkt waarvoor een eigen bijdrage (IVB) wordt geheven en welke voorzieningen zijn daarvan uitgezonderd? Op dit moment is de inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage (IVB) nog niet van kracht. Besluitvorming over het wetsvoorstel moet nog plaatsvinden. Op dit moment zijn bij verordening geen voorzieningen aangemerkt als algemene voorzieningen. Er zijn dus ook geen algemene voorzieningen waarvoor een eigen bijdrage wordt geheven. 2. Wat zijn de motiveringen/argumenten geweest om voor die specifieke voorzieningen wel of niet een eigen bijdrage vast te stellen? Er zijn in de huidige verordening geen algemene voorzieningen aangemerkt. 3.

Is er een beleidsnota beschikbaar waarin deze keuzes zijn onderbouwd? Zo ja, kunt u die toezenden? Niet van toepassing. II. Financiële impact en gebruik 4. Is er een raming van de financiële impact van de IVB op zowel de gemeentelijke begroting (inkomsten/administratiekosten) als op individuele gebruikers? In de begroting is de financiële impact van de IVB geraamd op basis van de korting op het gemeentefonds ivm het voorgestelde wetsvoorstel. Er is geen raming van de financiële impact op individuele gebruikers. 5. Kunt u cijfers (absolute aantallen en percentages) verstrekken over het huidige gebruik van de diverse voorzieningen (bijv. HH, individuele begeleiding, dagbesteding, vervoer, kortdurend verblijf, respijtzorg) in Capelle? Hieronder volgt een overzicht van het aantal voorzieningen waarvoor een eigen bijdrage geldt: Begeleiding individueel: 554 indicaties Begeleiding groep: 216 indicaties Huishoudelijke ondersteuning: 2290 indicaties Vervoersvoorziening: 663 indicaties Woonvoorzieningen: 1567 indicaties

6. Zijn er berekeningen beschikbaar van hoeveel cliënten door IVB in een hogere lastpositie komen (bijvoorbeeld: simulaties per inkomensgroep)? Nee, die zijn niet beschikbaar. III. Kostprijsbewaking en uitzonderingen 7. Hoe implementeert de gemeente de kostprijsbewaking voor hulpmiddelen en woningaanpassingen (proces, wie controleert, signalering vanuit CAK en opvolging door gemeente)? Het CAK wordt verantwoordelijk voor de kostprijsbewaking. U mag van ons verwachten dat wij na vaststelling van het wetsvoorstel onze systemen en processen erop zullen inrichten dat dat wij onze rol bij de kostprijsbewaking kunnen uitvoeren. 8. Hoe gaat de gemeente de hoogte van de bijdrage voor algemene voorzieningen vaststellen, en welke criteria worden daarbij gebruikt? Er zijn momenteel bij Verordening geen voorzieningen aangewezen als algemene voorzieningen. 9.Hoe is de gemeente van plan om de bijdrage voor een algemene voorziening die gepaard gaat met een duurzame hulpverleningsrelatie concreet te implementeren? Niet van toepassing. 10. Bij uitzonderingssituaties waarin de IVB hoger uitvalt dan de kostprijs van de ondersteuning: welke procedure hanteert Capelle om cliënten niet bij het CAK aan te melden en om in plaats daarvan alleen de kostprijs in rekening te brengen? Wie neemt deze beslissing (ambtelijk/college)? De IVB mag nooit hoger uitvallen dan de kostprijs van de ondersteuning.

U mag van ons verwachten dat wij na vaststelling van het wetsvoorstel hier onze systemen en processen op zullen inrichten dat de IVB voor clienten nooit hoger uitvalt dan de kostprijs van de ondersteuning. IV. Minimabeleid, vrijstellingen en anti-stapeling 11. Heeft de gemeente een minimabeleid geformuleerd voor specifieke huishoudenscategorieën (bijv. eenpersoons/meerpersoonshuishoudens, boven/onder AOW-leeftijd)? Zo ja: welke inkomensgrenzen hanteert de gemeente? Nee, de gemeente kent geen minimabeleid. 12. Welke individuele vrijstellingen (bijv. wegens GGZ-problematiek, strafrechtelijke voorgeschiedenis of geringe betalingscapaciteit) worden mogelijk gemaakt en welke criteria gelden daarvoor? In de huidige verordening zijn de volgende vrijstellingen vastgelegd:   

Zorgmijders Cliënten die in een hospice verblijven zijn geen bijdrage verschuldigd voor de huishoudelijke ondersteuning die ze ontvangen tijdens het verblijf in het hospice; De volgende maatwerkvoorziening zijn vrijgesteld: o individuele begeleiding categorie waakvlamcontact;

o o o o o

o o o

een woningaanpassing/woonvoorziening van/in een gemeenschappelijke ruimte in een wooncomplex; een maatwerkvoorziening die is verstrekt ten behoeve van een jeugdige die op dat moment minderjarig was; een tegemoetkoming; rij- of gewenningslessen voor scootmobiel of rolstoelvoorziening; als het resultaat behaald kan worden door een voorziening in de vorm van aanpassingen aan eerder verstrekte woonvoorzieningen en vervoersvoorzieningen; het onderhoud, reparatie, keuring en verzekering van een voorziening; een sportvoorziening; woningaanpassingen die behoren tot de standaarduitrusting van een ADLclusterwoning.

13. Hoe borgt de gemeente dat stapeling van eigen bijdragen (o.a. in relatie tot beschermd wonen en WLZ-bijdragen) niet leidt tot onaanvaardbare financiële druk voor cliënten? Eigen bijdragen voor Wmo (ook beschermd wonen) en Wlz worden centraal berekend en geïnd door het CAK, dat al wettelijke waarborgen bevat om stapeling te beperken. V. Informatie, gegevensaanlevering en uitvoering (CAK-keten) 14. De memorie van toelichting noemt gezamenlijke maatregelen tussen CAK en ketenpartners om tijdigheid en juistheid van gegevensaanlevering te verbeteren. Hoe gaat Capelle dit praktisch organiseren (wie binnen de gemeente is verantwoordelijk, welke extra mankracht of systeemaanpassingen worden ingezet en met welke planning)? Het wetsvoorstel is nog niet vastgesteld. U mag van ons verwachten dat wij na vaststelling van het wetsvoorstel hier tijdig onze processen en systemen op zullen inrichten. VI. Handhaafbaarheid, procedurele regels en pauze-regeling 15. Hoe worden in de verordening ‘pauzes’ in de bijdrage geregeld (aanvraagprocedure, termijn, situaties die een pauze rechtvaardigen, en de rol van het college)? Op dit moment is het wetsvoorstel nog niet vastgesteld. Na vaststelling van het wetsvoorstel zal de Verordening, indien noodzakelijk, hierop worden aangepast.

In de voorgestelde verordening 2026 is hier het volgende reeds over opgenomen over pauzering van de eigen bijdrage: - De eigen bijdrage pauzeert: a. indien op de eerste dag van een kalendermaand de onderbreking aanvangt: gedurende de periode met ingang van die eerste dag tot de eerste dag van de

kalendermaand volgende op de maand waarin de onderbreking van de voorziening eindigt; b. indien na de eerste dag van een kalendermaand de onderbreking aanvangt: gedurende de periode met ingang van de eerste dag van de daaropvolgende kalendermaand tot de eerste dag van de kalendermaand volgende op de maand waarin de onderbreking van de voorziening eindigt. -De eigen bijdrage pauzeert niet als de onderbreking minder dan 31 opeenvolgende dagen bedraagt of een volledige kalendermaand. Welke uitvoeringsregels of beleidsregels stelt Capelle op t.a.v. berekening van kostprijs voor algemene voorzieningen en beoordeling of een bijdrage ‘financieel passend’ is? Niet van toepassing aangezien er bij verordening geen eigen bijdrage zijn aangemerkt als algemene voorzieningen. 17. Hoe worden cliënten geïnformeerd over hun recht op onafhankelijke cliëntondersteuning en welke concrete vormen van ondersteuning (contactgegevens, bereikbaarheid) zijn beschikbaar voor hulp bij bezwaar/bezwaarschrift of bij onduidelijkheid over hun bijdrage? Cliënten worden bij hun melding geïnformeerd over de mogelijkheid om gebruik te maken van onafhankelijke cliëntondersteuning. De Stichting Welzijn Capelle voorziet in deze ondersteuning. Team sociale ondersteuning van de gemeente en het CAK zijn beschikbaar voor vragen over de eigen bijdrage. VII. Monitoring en evaluatie 18.

Welke KPI’s ( Key Performance Indicator) en monitorinstrumenten gebruikt Capelle om de effecten van de IVB (toegankelijkheid, doorloop, financiële draagkracht cliënten, aanmeldingen bij bijzondere bijstand) te meten en hoe vaak wordt hierover gerapporteerd aan de raad? Voor dit moment vindt hier nog geen communicatie over plaats aangezien het wetsvoorstel nog niet is vastgesteld. 19. Is er een evaluatieperiode gepland na invoering van de IVB (bijv. 1 jaar), en zo ja: wat zijn de evaluatievragen en wie voert de evaluatie uit? Nee, aangezien het wetsvoorstel nog niet is vastgesteld en nog onduidelijk is wat de datum van inwerkingtreding zal zijn. VIII. Overige vragen / internetconsultatie

20. Wat is de reactie van de gemeente op punten van kritiek die tijdens het internetconsultatieproces naar voren zijn gekomen (met name: zorgen over complexiteit, bestuurlijke uitvoerbaarheid en toegankelijkheid voor kwetsbare groepen)? De gemeente staat positief tegenover een eigen bijdragesystematiek die recht doet aan de draagkracht van inwoners, zodat ondersteuning ook in de toekomst toegankelijk blijft voor iedereen die deze nodig heeft. Voor een succesvolle systematiek is zorgvuldige uitvoering, adequate financiering en het voorkomen van onbedoelde toegankelijkheidsproblemen van belang. Wij erkennen dat het voorgestelde systeem complexer is dan het huidige abonnementstarief en dat de invoering van de nieuwe systematiek extra uitvoeringslasten kan veroorzaken. De introductie van inkomens- en vermogensafhankelijke bijdragen vraagt om duidelijke communicatie, eenvoudige processen en goede gegevensuitwisseling met het CAK en andere ketenpartners. Het is essentieel dat de Wmo toegankelijk blijft voor inwoners die ondersteuning nodig hebben. De gemeente begrijpt de zorgen dat sommige groepen mogelijk terughoudender worden in het aanvragen van hulp door veranderende kosten. IX Vragen over implementatie toezicht, handhaving en pgb-kwaliteitstoets (t.b.v. art. 19 en 20 Wmo-verordening Capelle) 1.

Implementatie pgb-kwaliteitstoets Hoe wordt de pgb-kwaliteitstoets concreet ingericht? De pgb-kwaliteitstoets wordt ingebed in het reguliere werkproces voor de beoordeling van pgb-aanvragen. Welke instrumenten, criteria en protocollen worden gebruikt om te beoordelen of een PGB-voorziening voldoet aan de kwaliteitseisen van lid 4? Worden hiervoor nieuwe formulieren, checklists of technische systemen ontwikkeld? De beoordeling van de kwaliteitseisen is ingebed in ons reguliere werkproces voor de beoordeling van pgb-aanvragen. De budgethouder dient aan te tonen dat de pgbaanbieder voldoet aan de kwaliteitseisen zoals vastgelegd in de nadere regels maatschappelijke ondersteuning. Hij of zij dient hiervoor de benodigde bewijsstukken aan te leveren. Clienten worden schriftelijk geinformeerd over welke bewijsstukken zij moeten aanleveren. 2. Capaciteit en uitvoerbaarheid Over welke capaciteit (fte toezichthouders, kwaliteitsmedewerkers) beschikt de gemeente om deze nieuwe toezichtstaak uit te voeren? De beoordeling en controle of een pgb-aanbieder voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen behoort tot het reguliere werkproces voor een pgb-aanvraag. Dit is nu ook al onderdeel van het proces.

Is deze capaciteit opgenomen in de huidige begroting en het uitvoeringsplan Wmo? Nee, de beoordeling of een pgb-aanbieder voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen behoort tot het reguliere werkproces voor een Wmo-aanvraag. Hoe wordt voorkomen dat de uitvoering vertraging oploopt of dat wachttijden ontstaan door extra controles? Wij zijn ons ervan bewust dat aanvullende kwaliteitseisen voor het persoonsgebonden budget (pgb) kunnen leiden tot extra controlewerkzaamheden. Wij vinden het belangrijk dat deze maatregelen niet leiden tot langere doorlooptijden of tot onnodige wachttijden voor inwoners die ondersteuning nodig hebben. Daarom zullen wij clienten helder informeren over de kwaliteitseisen en benodigde documenten zodat zij alles zo volledig mogelijk kunnen aanleveren. Daarnaast zullen wij gaan werken met pgb-specialisten die getraind worden om pgb-aanvragen zorgvuldig en tijdig te beoordelen. 3. Kosten en budgettering Welk budget is gereserveerd voor de uitvoering van de pgb-kwaliteitstoets en de uitbreiding van toezicht- en handhavingstaken? Geen, de uitvoering van de pgb-kwaliteitstoets en het beoordelen van de kwaliteitseisen maakt onderdeel uit van het reguliere werkproces voor pgb-aanvragen. Worden de extra kosten gefinancierd binnen bestaande middelen, of vraagt dit een structurele budgetverhoging? Niet van toepassing. 4.

Uitvoering van controles ter plaatse In welke situaties wordt een huisbezoek of controle ter plaatse uitgevoerd? De gemeente kan op grond van artikel 2.3.9 lid 1 Wmo 2015 periodiek in gesprek gaan met de budgethouder over de behaalde resultaten met het persoonsgebonden budget of (steekproefsgewijs) toezicht houden op de daaraan verbonden voorwaarden, waaronder de vraag of de ingekochte ondersteuning aan de kwaliteitseisen voldoet. Een huisbezoek of controle ter plaatse wordt enkel uitgevoerd als dat noodzakelijk is om vast te kunnen stellen welke resultaten zijn behaald en of de ingekochte ondersteuning aan de kwaliteitseisen voldoet en niet op een andere manier kan worden vastgesteld. Hoe wordt de proportionaliteit en privacy gewaarborgd bij dergelijke controles? Er wordt altijd een afweging gemaakt of het te onderzoeken resultaat ook op een andere manier behaald kan worden. Een huisbezoek wordt alleen uitgevoerd als anderszins niet mogelijk is om vast te stellen welke resultaten zijn behaald en of de ingekochte ondersteuning aan de kwaliteitseisen voldoet. Tijdens een huisbezoek of controle ter plaatse worden alleen gegevens uitgevraagd en vastgelegd die noodzakelijk zijn voor het onderzoek. Er wordt niet meer vastgelegd dan noodzakelijk is voor het te onderzoeken doel.

Wordt altijd vooraf toestemming gevraagd aan de cliënt? Ja, als op grond van artikel 2.3.9 lid 1 Wmo 2015 een heronderzoek wordt uitvoert wordt vooral altijd toestemming gevraagd aan de cliënt. 5. Frequentie en prioritering van toezicht Hoe vaak worden PGB’s standaard gecontroleerd op kwaliteit en rechtmatigheid? Bij een pgb voor begeleiding dient halfjaarlijks een voortgangsrapportage ingediend te worden. Dit kan aanleiding geven om nader onderzoek uit te voeren. Voor huishoudelijke ondersteuning zijn geen standaard controles ingericht in het huidige Wmo-proces. Wordt er gewerkt met risicoprofielen (bijvoorbeeld nieuwe aanbieders, grote budgetten, familiaire ondersteuning)? Nee Hoe wordt bepaald wanneer aanvullende controles nodig zijn? Zie vorige antwoorden. Daarnaast kunnen signalen ontvangen worden die aanvullende controles noodzakelijk maken. 6. Samenwerking tussen toezichthouders kwaliteit en rechtmatigheid Hoe worden de taken van de toezichthouder kwaliteit (pgb-kwaliteitstoets) afgestemd met die van de toezichthouder rechtmatigheid ex artikel 20? De toezichthouders kwaliteit en toezichthouders rechtmatigheid hebben hierover werkafspraken, waarbij zij werken conform wet- en regelgeving.

Bestaan er duidelijke protocollen voor gegevensuitwisseling en opvolging? Wij werken conform de handreiking van de VNG die zij hebben opgesteld over de gegevensuitwisseling bij uitvoering, fraudepreventie en fraudebestrijding Wmo en Jeugdwet. 7. Gevolgen voor cliënten en aanbieders Welke administratieve verplichtingen worden toegevoegd voor PGB-cliënten en PGBzorgverleners? De toetsing van de kwaliteit van de pgb-ondersteuning bestond al, maar zal worden uitgebreid. Dit betekent voor de budgethouder dat er meer informatie aangeleverd moet

worden om te kunnen vaststellen of de gewenste ondersteuning voldoet aan de kwaliteitseisen. De budgethouder is hier verantwoordelijk voor en dient hiervoor mogelijk samen te werken met de pgb-aanbieder. Hoe wordt voorkomen dat deze extra lasten leiden tot ongelijkheid t.o.v. zorg in natura? Als iemand in aanmerking komt voor een maatwerkvoorziening heeft deze persoon de keuze tussen zorg in natura en een pgb. Dit is voor iedereen gelijk. Echter om in aanmerking te komen voor een pgb dient deze persoon pgb-vaardig te zijn en ondersteuning in te kopen die voldoet aan de kwaliteitseisen. Dit verschilt altijd t.o.v. zorg in natura omdat hier de gemeente zelf toeziet op de kwaliteit van de geleverde ondersteuning door gecontracteerde aanbieders. De gemeente vraagt alleen die informatie op die echt noodzakelijk is voor kwaliteitsborging en wij proberen de bewijslast te vereenvoudigen door te werken met vaste formats. Het doel van deze controles is niet het creëren van extra drempels voor pgbbudgethouders. De maatregelen zijn bedoeld om te borgen dat de ingekochte ondersteuning van goede kwaliteit is en dat de cliënt daadwerkelijk de hulp krijgt die hij nodig heeft.

Door tijdig inzicht te krijgen in de kwaliteit en rechtmatigheid van de ondersteuning, wordt voorkomen dat budgethouders risico lopen op onvoldoende zorg, verkeerd geleverde ondersteuning of problemen bij de besteding van het pgb. De controles zijn daarmee een middel om de positie van de budgethouder te beschermen, niet om deze te verzwaren. 8. Monitoring en evaluatie Hoe wordt de effectiviteit van deze nieuwe toezicht- en handhavingsmaatregelen gemonitord? De effectiviteit van de kwaliteitstoets voor pgb-aanbieders wordt gemonitord via een monitoringslijst die de pgb-specialisten zullen bijhouden.