09.01 - Raadsvoorstel -besluit Ontwerpbegroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) 2027 en wijziging van de MRDH 2457714 2457714

Zaaknr:2457643

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder college / burgemeester griffier / initiatiefnemer raad

2457714 J.J. Manusama Raadsvergadering

Programma / product / collegewerkplan

13 juli 2026

Programma 0, programma 2, programma 3

ONDERWERP Ontwerpbegroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) 2027 en wijziging van de MRDHbegrotingsstructuur

GEVRAAGDE BESLISSING 1. geen zienswijze kenbaar maken ten aanzien van de MRDH Ontwerpbegroting 2027 bij het bestuur van de MRDH 2. geen zienswijze kenbaar maken ten aanzien van wijziging van de MRDH-begrotingsstructuur bij het bestuur van de MRDH; 3. de brief aan het bestuur van de MRDH vast te stellen.

WETTELIJKE BASIS / AANLEIDING RAADSVOORSTEL De gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is per 19 december 2014 in werking getreden. De MRDH biedt de mogelijkheid aan de gemeenten om een zienswijze in te dienen betreffende de MRDH Ontwerpbegroting 2027 en wijziging van de MRDH-begrotingsstructuur.

BEOOGD DOEL / EFFECT Het aanbieden van de MRDH Ontwerpbegroting 2027 en wijziging van de MRDH-begrotingsstructuur heeft als doel u te informeren over de begroting. De raad heeft daarbij ook de mogelijkheid zienswijzen in te dienen.

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING Aanleiding Op 11 november 2014 hebben alle gemeenten in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) ingestemd met de Gemeenschappelijke regeling MRDH. Na akkoord door de Eerste Kamer met de opheffing van de stadsregio's (17 december 2014), is de MRDH op 19 december 2014 officieel van start gegaan. De MRDH kent 21 gemeenten. De MRDH heeft twee kerntaken, de Vervoersautoriteit (Va) en Economisch Vestigingsklimaat (EV). In de Ontwerpbegroting 2027 staat hoe de beschikbare financiële middelen in 2027 daarvoor worden ingezet. Met betrekking tot de Ontwerpbegroting kunnen gemeenteraden een zienswijze indienen.

1

Zaaknr:2457643

Voor de twee afzonderlijke mobiliteitsprogramma’s (1.) Exploitatie verkeer en openbaar vervoer, en (2.) Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer van de Va is sprake is van overlap in resultaten, activiteiten en toelichtingen. Een wijziging van samenvoeging tot één Mobiliteitsprogramma sluit aan bij de aanbevelingen van zowel de accountant als de Rekeningcommissie. Deze wijziging wordt niet alleen voor de Begroting 2027 doorgevoerd maar ook van toepassing verklaard op de lopende Begroting 2026. Op deze aanpassing van de begrotingsstructuur 2026 is ook een zienswijzeprocedure van toepassing. Het lijkt een logische stap om de aanbevelingen van de accountant en de Rekeningcommissie MRDH te volgen en hierop geen zienswijze in te dienen. Op 13 april 2026 heeft het dagelijks bestuur van de MRDH de Ontwerpbegroting 2027 aan de raad aangeboden. Hierbij is verzocht om uiterlijk 7 juli 2026 een zienswijze schriftelijk kenbaar te maken. De raad van Capelle kan echter pas 13 juli 2026 hierover besluiten; dit wordt opgelost door de MRDH voordien te laten weten dat het besluit in Capelle een paar dagen later valt. Het algemeen bestuur van de MRDH betrekt binnengekomen zienswijzen vervolgens bij de besluitvorming over de begroting. Die besluitvorming zal plaatsvinden tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 11 september 2026.

Strategisch kader De Strategische Agenda MRDH 2023-2026 Met elkaar, voor elkaar bepaalt de koers voor de MRDH-begroting 2027. Deze Strategische Agenda bevat vijf opdrachten voor het versterken van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid. Die opdrachten komen terug in de begroting 2027: 1. Investeren in bereikbaarheid 2. Toekomstbestendige economie stimuleren 3. Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren 4. Vernieuwen van werklocaties 5. Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk De beoogde resultaten en bijbehorende activiteiten binnen deze vijf opdrachten vult de MRDH aan met de keuzes uit de in februari 2026 vastgestelde Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat voor zover deze vallen in de periode 2027-2030. Beide visies vormen het richtinggevende kader voor de toekomstige MRDH-begrotingen. Deze visies worden in 2026 verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma voor de komende vijf tot tien jaar. Voor de begroting van 2027 is het strategische kader vooralsnog de Strategische Agenda 2023-2026. Dit is omdat de begroting 2027 begin 2026 al in concept gereed moet zijn. De begroting 2027 wordt dan in het begrotingsjaar zelf gewijzigd, zodat visie, strategie en uitvoering weer op elkaar aansluiten. Ontwerpbegroting 2027 Dekkingsmiddelen De MRDH-begroting kent de volgende algemene dekkingsmiddelen: 1.

Brede doeluitkering verkeer en vervoer (BDU) 2. Inwonerbijdrage Economisch Vestigingsklimaat 3. Financiering. De begroting MRDH 2027 in één oogopslag treft u aan in een bijlage. Brede doeluitkering verkeer en vervoer (BDU) De MRDH hanteert als uitgangspunt dat een tekort op de BDU-middelen is toegestaan, mits het saldo van beschikbare middelen en bestedingen over een periode van vier jaar positief is.

2

Zaaknr:2457643

De MRDH is voor haar investeringskracht grotendeels afhankelijk van de BDU die zij van het Rijk krijgt. De opgaven binnen het programma Mobiliteit financiert de MRDH dan ook grotendeels vanuit deze reguliere rijksbijdrage. Jaarlijks ontvangt de MRDH ongeveer € 775 miljoen aan BDU-middelen. De BDU staat onder druk, onder meer door de 10%-korting op SPUK-regelingen, die ook de BDU onbedoeld trof. Na een succesvolle lobby is de korting verschoven van 2026 naar medio 2027, maar er is nog geen structurele oplossing voor het herstel van deze fout van het Rijk. Samen met de Vervoerregio Amsterdam (VRA) zet de MRDH zich in voor voldoende middelen voor de uitvoering van haar taken. De MRDH continueert de lobby bij het Rijk. Inwonerbijdrage Alle deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling MRDH betalen ook in 2027 weer de jaarlijkse bijdrage voor het versterken van het economisch vestigingsklimaat. Voor de begroting 2025 gaf de MRDH gehoor aan de oproep van de gemeenten om te anticiperen op hun sombere financiële vooruitzichten. Daarom bleef voor de begroting 2025 de actualisatie van de eerdere indexeringen over 2022 tot en met 2024 achterwege. De inwonerbijdrage steeg daardoor met € 0,10 per inwoner in plaats van € 0,20. Voor de begroting 2026 verwerkte de MRDH het gemeentelijke bezuinigingsvoorstel door de inwonerbijdrage te verlagen van € 3,07 in 2025 naar € 3,00.

Zonder deze lagere indexering en korting zou de inwonerbijdrage in de begroting 2026 uitkomen op € 3,47. Het voorstel van de gemeenten voor de indexering van de inwonerbijdrage van prijspeil 2026 naar 2027 bedraagt 3,8%. Op basis van dit voorstel stijgt de inwoner bijdrage van € 3,00 (begroting 2026) naar € 3,11 (begroting 2027). Dit zorgt voor meer financiële slagkracht om invulling te geven aan de opgaven uit de Visie Economisch Vestigingsklimaat. Voor Capelle aan den IJssel is de inwonerbijdrage bij 69.644 inwoners à € 3,11 een totaalbedrag van € 216.593 voor 2027. Hoewel het, zoals verderop in dit raadsvoorstel moge blijken, het voorstel is om geen zienswijze in te dienen op de MRDH-Ontwerpbegroting 2027 is wel in de concept-antwoordbrief naar het bestuur van de MRDH - reeds vooruitkijkend naar 2028 - een alinea opgenomen om dan rekening te gaan houden met de financiële uitdagingen waar ook onze gemeente voor staat: “In lijn met onze eerdere zienswijzen geven wij u aan dat alle gemeenten in de regio Rijnmond forse bezuinigingen hebben moeten doorvoeren. U heeft daarin ook uw bijdrage geleverd en wij zijn u daar erkentelijk voor. Gemeenten houden echter nog steeds enorme financiële uitdagingen - vooral voor de jaren vanaf 2028 – en moeten daarom aanvullende bezuinigingsmogelijkheden in kaart brengen.

Daarbij verwachten wij dat ook uw gemeenschappelijke regeling vanaf 2028 een (verdere) bijdrage levert aan het in kaart brengen van aanvullende bezuinigingsmogelijkheden. Wij gaan graag de komende periode (tot de kadernota’s begroting 2028 en/of ontwerpbegrotingen 2028 van uw gemeenschappelijke regeling) met u in overleg om te onderzoeken op welke wijze dat, gemeenten samen met uw gemeenschappelijke regeling, het beste vormgegeven kan worden.” Financiering De financiering van de ov-bedrijven aan wie de MRDH één of meerdere concessies heeft verleend bepalen uitsluitend de opbrengsten van de financieringsfunctie. De ontvangen rente wordt uitsluitend gebruikt voor de bekostiging van de rente die de MRDH in dit kader betaalt aan externe financiers. Daarnaast betalen deze ov-bedrijven een marktconformiteitsopslag. Begroting nader toegelicht De begroting 2027 is opgesteld volgens het Besluit begroting en verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV) en de Financiële verordening van MRDH. Het algemeen bestuur MRDH autoriseert de begroting op het niveau van de programma’s. De begroting voor 2027 bevat twee programma’s: Mobiliteit en Economisch Vestigingsklimaat. In deze programma’s wordt antwoord gegeven op drie vragen: (1) wat willen we bereiken, (2) wat gaan we daarvoor doen, en (3) wat gaat het kosten.

3

Zaaknr:2457643

De wettelijke taak voor verkeer en vervoer wordt gebundeld in één mobiliteitsprogramma. Dit betekent een wijziging ten opzichte van de MRDH-begroting 2026 die in september 2025 is vastgesteld. Die begroting bevat nog twee aparte begrotingsprogramma’s voor mobiliteit. Deze twee aparte programma’s hebben echter een overlap in de beoogde resultaten, bijbehorende activiteiten en de toelichting daarop. Met de overgang naar één programma verwacht de MRDH een compactere begroting op te kunnen leveren. De aanpassing sluit aan bij het advies van de accountant en de rekeningcommissie. Bereikbaarheid Programma Mobiliteit De begroting voor het programma Mobiliteit volgt de opdrachten uit de Strategische Agenda om de bereikbaarheid te verbeteren. Het programma richt zich op drie opdrachten: opdracht 1 - Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren opdracht 3 - Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren opdracht 5 - Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk Investeringsprogramma Vervoersautoriteit In het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa) 2027 zijn alle infrastructuurprojecten en maatregelen opgenomen waarvoor de MRDH een financiële bijdrage levert of gaat leveren.

Het IPVa is opgesteld op basis van aanmeldingen van gemeenten, vervoersbedrijven en regiobrede programma’s voor bijvoorbeeld (metropolitane) fietsroutes, fietsparkeren en ov. Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe) In het programma MoVe werken regionale partners (provincie Zuid-Holland, de gemeenten Rotterdam en Den Haag en de MRDH) samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de opgave om verstedelijking en mobiliteit in samenhang op te pakken. Samen met Rijk en regio wordt gekeken welke investeringen op de middellange en lange termijn nodig zijn om de bereikbaarheid in de groeiende regio te garanderen. In 2027 gaat het dan onder meer ook over: - Het uitvoeren van het programma Metronet, zodat tussen 2031 en 2033 de frequentie op de E- en C-lijn omhooggaat. - Verder uitwerken van de plannen voor de Algeracorridor, en starten eerste fase van de realisatie. Corridoraanpak Investeringen in mobiliteit gaan hand in hand met oplossingen voor lokale en regionale uitdagingen. Dit betekent dat de MRDH mobiliteit koppelt aan verstedelijking, ruimtelijke ordening en sociaaleconomische doelen. Bij corridors met lopende, ruimtelijke trajecten sluit de MRDH daarop aan, zoals bij lokale gebiedsontwikkelingen, Regiodeals en de NOVEX-gebieden Zuidelijke Randstad.

Publieke en actieve mobiliteit De MRDH werkt toe naar optimaal vervoer voor elke reiziger in 2050: slim, vlot en verbonden, toegankelijk, inclusief, betrouwbaar, veilig, schoon en betaalbaar. Waar mogelijk met combinatie van verschillende vormen van mobiliteit - ov, deelvervoer, doelgroepenvervoer, fietsen en lopen - tot samenhangend en toegankelijk vervoer, met maatwerk waar nodig. Metropolitane fietsroutes Metropolitane fietsroutes zijn hoogwaardige, regionale fietsroutes die het gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer stimuleren. Op routeniveau zijn afspraken gemaakt over de ligging van het tracé, de aanpak van complexe schakels, de kosten, de te verkrijgen subsidie en de termijnen voor uitvoering. De verantwoordelijke wegbeheerders werken met elkaar aan realisatie. De MRDH is betrokken als subsidieverlener.

4

Zaaknr:2457643

Toegankelijkheid OV De MRDH is in 2025 gestart met het uitvoeringsprogramma Toegankelijk OV 2024-2028. Daarvoor heeft de MRDH van het Rijk financiële middelen toegekend gekregen. Doelen zijn o.a. iedereen kan veilig en zelfstandig met het ov reizen, verbetering van toegankelijke reisinformatie en verbetering van de aansluiting van het ov op de openbare ruimte. Programma Knooppunten De MRDH, stationbeheerders en gemeenten werken samen aan de kwaliteitsverbetering van bestaande knooppunten. Vijf aandachtspunten staan centraal: lokale aansluiting (waaronder toegankelijkheid), fietsparkeren, P+R, kwaliteitsbeleving en mobiliteitsdiensten. De gemeente (als wegbeheerder) of de stationbeheerder is verantwoordelijk voor de realisatie van de verbeteringen. In samenwerking met stakeholders (gemeenten, RET, HTM, EBS, ProRail, NS) wordt gewerkt aan diverse ov-knooppuntenverbeteringen, ook in Capelle: Capelle aan den IJssel-De Terp, Capelsebrug, en Capelle Schollevaar. Verkeersmanagement en wegenstructuur Voor infrastructurele maatregelen op de Algeracorridor wordt in de periode 2027-2030 € 9 miljoen begroot. Fiets- en ketenmobiliteit Voor de laatste projecten van de Korte Termijn Aanpak MoVe is subsidie verleend. De laatste projecten zijn de snelfietsroute Algerabrug-Capelsebrug en ontwikkeling van het Entreegebied in Zoetermeer.

Alles overwegende: kijkend naar de begroting zien we voor Verkeer en Vervoer in de voorgestelde begroting voldoende aanknopingspunten voor onderwerpen die voor Capelle aan den IJssel de komende begrotingsperiode belangrijk zijn om op te pakken. Er wordt daarom vanuit Verkeer en Vervoer dan ook geen aanleiding gezien om een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting. Economie De opgaven van het programma Economisch Vestigingsklimaat worden bekostigd uit de jaarlijkse bijdrage per inwoner die de deelnemende gemeenten betalen. De bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat - waaraan de Capelse wethouder Economie deelneemt - kan op grond van de Bijdrageregeling versterking economisch vestigingsklimaat (binnen de begroting) financiële middelen beschikbaar stellen aan gemeenten. Dit geldt voor projecten met regionale uitstraling die het economisch vestigingsklimaat versterken. Daarnaast bekostigt de MRDH hiermee de regionale ambtelijke inzet. Programma Economisch Vestigingsklimaat De begroting voor het programma Economisch Vestigingsklimaat is opgezet in lijn met de opdrachten uit de Strategische Agenda voor het vernieuwen van de economie. Het gaat voor dit programma om de volgende twee opdrachten: - opdracht 2 - Toekomstbestendige economie stimuleren; - opdracht 4 - Vernieuwen van werklocaties.

Versterken van het toekomstbestendig arbeidspotentieel Onderwijs is belangrijk voor een toekomstbestendige economie. Er wordt ingezet op een verbeterde aansluiting van onderwijs (mbo, hbo én wo) op de arbeidsmarkt. Zo worden Innovatiecampussen en innovatiedistricten gekoppeld aan de regionale economische clusters. Daarnaast creëert de MRDH aandacht voor onderwijsprogramma's die innovatie en ondernemerschap stimuleren en daarmee bijdragen aan vaardigheden van werknemers. Ook Leven Lang Ontwikkelen hoort hierbij.

5

Zaaknr:2457643

Volle inzet op innovatie en technologie In samenwerking met publieke en private partners versterkt de MRDH het economisch vestigingsklimaat en verdienvermogen van de regio door innovatie en technologie. Gericht op het bredere mkb. Daarnaast wordt ingezet op versterken van netwerken en hotspots, van incubators tot innovatiecampussen en innovatiedistricten. Dit om vernieuwing binnen de regionaal economische clusters aan te jagen. Vernieuwen van werklocaties Het economische en maatschappelijke belang van bedrijventerreinen, winkelgebieden, campuslocaties en kantorenlocaties is groot. Deze locaties bieden werkgelegenheid aan een brede beroepsbevolking. Ook bieden deze locaties ondernemers en bedrijven de ruimte om te produceren en te innoveren. Daarmee spelen ze een sleutelrol in grote transities, zoals de energietransitie, circulaire transitie en digitalisering. De MRDH zet actief in op werklocaties die bijdragen aan sterke economische clusters en brede welvaart. Defensie- en veiligheidstechnologie krijgen daarbij extra aandacht. De MRDH organiseert ook de regionale afstemming tussen de gemeenten om gezamenlijk te sturen op de voorraad van winkels, bedrijventerreinen, innovatiecampussen en kantoren.

New Town Capelle Overigens kent de MRDH onze opgaven als New Town en is bereid om samen met ons in de komende maanden te verkennen hoe we samen via pilots, bijvoorbeeld gebiedsgericht met maatwerk, kunnen komen tot verbetering van de brede welvaart en onze sociaal-economische positie. Alles overwegende: kijkend naar de begroting zien we voor Economie in de ontwerpbegroting voldoende aanknopingspunten voor onderwerpen die voor Capelle aan den IJssel de komende begrotingsperiode belangrijk zijn om op te pakken. Er wordt daarom vanuit Economie dan ook geen aanleiding gezien om een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting.

FINANCIELE CONSEQUENTIES/ WIJZE VAN DEKKING Financiële gevolgen: Het voorstel van de gemeenten voor de indexering van de inwonerbijdrage van prijspeil 2026 naar 2027 bedraagt 3,8%. Op basis van dit voorstel stijgt de inwoner bijdrage van € 3,00 (begroting 2026) naar € 3,11 (begroting 2027). Voor Capelle aan den IJssel is de inwonerbijdrage bij 69.644 inwoners à € 3,11 een totaalbedrag van € 216.593 voor 2027. Advies Financiën: Positief. De financiële gevolgen van de bijgestelde bijdrage per inwoner kunnen in Capelle worden opgevangen binnen de in de Kadernota 2027 opgenomen stelpost, dit wordt verwerkt in de Begroting 2027.

REACTIES VAN DERDE/ FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN/ COMMUNICATIE

VOORTRAJECT

VERVOLGTRAJECT Het algemeen bestuur van de MRDH betrekt op 11 september 2026 binnengekomen zienswijzen bij de besluitvorming over de begroting 2027.

6

Zaaknr:2457643

RAADSCOMMISSIE -

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen 22 juni 2026 MRDH Denktank 8 juni 2026

BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT -

Antwoordbrief Aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting MRDH 2027 Infographic MRDH Begroting 2027 in één oogopslag Kadernota MRDH begroting 2027

NADERE INFORMATIE / TECHNISCHE VRAGEN BIJ Wilco van Wijlandt, w.j.van.wijlandt@capelleaandenijssel.nl, 06 5110 1365

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

R. Elling, MA

drs. J.J. Manusama

7

Zaaknr:2457643

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 9 juni 2026;

B E S L U I T: 1. geen zienswijze kenbaar maken ten aanzien van de MRDH Ontwerpbegroting 2027 bij het bestuur van de MRDH en b. geen zienswijze kenbaar maken ten aanzien van wijziging van de MRDHbegrotingsstructuur bij het bestuur van de MRDH; 2. de conceptbrief aan het bestuur van de MRDH vast te stellen.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 13 juli 2026, De griffier, de voorzitter,

8