02.00 - verslag raadsbrede commissie 24 november 2020

Verslag van de digitale vergadering van de raadsbrede commissie, gehouden op dinsdag 24 november 2020, digitaal via Pexip, aanvang 20.03 uur Aanwezig zijn als: voorzitter

:

volksvertegenwoordigers :

de heer mr. P.M.D. Weijers; de heer A. van Bart, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J. Janson, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J.B.L. Kerver, raadslid Leefbaar Capelle de heer F. Patty, raadslid Leefbaar Capelle; de heer C.A.J. Schaatsbergen, raadslid Leefbaar Capelle; de heer G. Spruit, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J.S. Kolster, MSc MA, raadslid VVD; de heer P.G. Holkamp, raadslid D66; de heer H.E. Tiesma, burgerraadslid D66 de heer G.M. Veenema, burgerraadslid SGP; de heer drs. A. Terlouw, raadslid SGP; mevrouw C.W.J. Weemhoff MA, raadslid PvdA, de heer M.W. Vlot, raadslid SP; de heer ing. P. Eilander, raadslid ChristenUnie; mevrouw H.A. Groenendijk-de Vries MEd, raadslid ChristenUnie (vanaf agendapunt 5); mevrouw D. Badloe BSc, raadslid CDA; de heer E.C. Raadsen, raadslid GroenLinks;

secretaris

:

de heer drs. F. Harteveld;

college

:

mevrouw A.J. Hartnagel, wethouder; de heer N.C. van Veen, wethouder; de heer M. Struijvenberg, wethouder; mevrouw H.D. Westerdijk LLM, wethouder; de heer M.E. Wilson, wethouder; de heer mr. P. Oskam, burgemeester;

gasten

:

de heer G. Abma RA, voorzitter Economisch Netwerk Capelle; mevrouw F. van der Sloot, bestuurder De Zellingen; de heer A.H. van Wijk MPM, voorzitter Raad van Bestuur IJsselland ziekenhuis;

ambtelijke ondersteuning :

mevrouw M. van Schaijk, unithoofd Burgerzaken KCC bij de afdeling Publiekszaken; de heer B. van Leuven, bestuursadviseur;

notulist

de heer A. de Krom (Notuleerservice Dictum).

:

Op de publieke tribune zijn bij aanvang van de vergadering geen personen aanwezig.

1.

Opening, mededelingen en vaststelling agenda

De VOORZITTER opent de raadsbrede commissievergadering en heet allen welkom. Van mevrouw Den Engelsman is bericht van verhindering ontvangen. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 160817/395903

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

2.

pagina: 2 van 11

Spreekrecht inwoners

Er zijn geen insprekers. 3.

Toelichting Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 door de burgemeester

De VOORZITTER verzoekt de commissieleden technische vragen schriftelijk te stellen, die ook schriftelijk zullen worden afgedaan. Burgemeester OSKAM wijst erop dat het gaat om een tijdelijke wet die vanaf 1 december 2020 voorlopig drie maanden geldig is en verlengd kan worden. De wet vervangt alle noodverordeningen, waarvan er inmiddels negentien of twintig zijn. Daardoor komt er weer een uniform beeld in Nederland. Uitgangspunt van de wet is dat de burgemeester in bijzondere omstandigheden ontheffing van regels kan geven, zoals bij het organiseren van een bruiloft, evenementen of een uitvaart. Er is bij bijzondere omstandigheden ruimte voor lokaal maatwerk en dat is steeds afhankelijk van de stand van het virus. De burgemeester moet voor ontheffing steeds advies vragen bij de GGD. De GRIP4-situatie blijft voorlopig bestaan gelet op de huidige situatie met de R-coëfficiënt. De VNG ondersteunt de gemeente met model-ontheffingsbrieven, zodat in heel Nederland ongeveer hetzelfde beleid wordt gevoerd. Bij afwijking van beleid zal hij in de burgemeestersbrief daarop steeds terugkomen, zodat de raad weet dat Capelle het anders doet dan het landelijk beleid. Bij het begin van de pandemie heeft hij de commissie/raad gevraagd zaken zoveel mogelijk aan het college over te laten.

Het college voelt zich wel steeds verplicht uitleg te geven en met raad en commissie in gesprek te gaan over genomen, te nemen of niet genomen maatregelen. In mei heeft het college de raad het laatst info over het coronavirus gegeven. Daarna kwam de afschaling van maatregelen. Inmiddels gaat het veel slechter en heeft de griffier bij de raadsreis allerlei gesprekken met ambtenaren en mensen buiten de organisatie gearrangeerd, zodat raads- en commissieleden vragen konden stellen over wat er gebeurt en wat dat doet bij mensen. Ook hij heeft met Capellenaren gesproken over waar het zwaartepunt ligt en zij willen weten hoe het met het ziekenhuis, de handhaving en de samenleving gaat. De heer Van Wijk heeft hij uitgenodigd om iets te vertellen over het ziekenhuis, de relatie met de gemeente en wat er misschien beter kan. Mogelijk kan hij ook ideeën van raadsleden in ontvangst nemen. Een ander punt van grote zorg is het hoge sterftecijfer, dat zich vooral openbaart in verzorgingshuizen. De bestuurder van De Zellingen, mevrouw Van der Sloot, komt daarover iets vertellen. Wethouders en ambtenaren zijn ook aanwezig om eventuele vragen te beantwoorden. Tot slot is er zorg over het niet dragen van mondkapjes, het toelatingsbeleid in winkels en de vraag of ondernemers het nog wel trekken.

Daarover is de heer Abma van het Economisch Netwerk Capelle (ENC) aanwezig voor het geven van een toelichting. 4.

Gastsprekers vanuit de Capelse samenleving

De heer VAN WIJK, voorzitter Raad van Bestuur IJsselland Ziekenhuis, heeft in het algemeen goede en intensieve contacten met de burgemeester en de gemeente. Het ROAZ, het Regionaal Overleg Acute Zorg, is een samenwerkingsverband dat zich uitstrekt over de regio’s Rotterdam, Dordrecht en Zeeland. Landelijk hebben de ROAZ’en voor de tweede golf afgesproken de lasten te verdelen over het land, zodat de reguliere zorg niet stil komt te liggen. Als een bepaalde ROAZ bovenmatig veel patiënten heeft worden patiënten overgeplaatst naar andere regio’s, zodat men overal dezelfde reguliere zorg krijgt en de wachtlijsten overal even lang zijn. Voorzitter van de ROAZ in de regio van Rotterdam en Capelle is Ernst Kuipers. De ROAZ betekent dat ziekenhuizen de handen ineen hebben geslagen. Als de druk toeneemt delen ziekenhuizen elkaars lasten en als de druk afneemt moeten ziekenhuizen en patiënten daarvan gelijkelijk profiteren. Het aantal Covid-patiënten vertoont een dalende trend. Per 1 november waren er 330 patiënten en per heden 235. Ook de druk op de IC’s neemt af, wat echter niet betekent dat het allemaal goed gaat. 17% van het personeel is vermoeid en ziek. Voortdurend zoekt men naar een goede verdeling in het land en de regio. Om de zorg aan te kunnen en voldoende reguliere zorg te kunnen blijven geven is het nodig veel over te plaatsen via het landelijke systeem van de ROAZ’en.

In de regio’s Rotterdam, Den Haag en Amsterdam zijn er bovenmatig veel patiënten in vergelijking met de rest van het land, daarom moet er veel overgeplaatst worden, wat lastig is.

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

pagina: 3 van 11

In zijn ziekenhuis zijn er drie units ingericht met in totaal 45 bedden, deels bestemd voor IC, verdenkingen en reguliere bedden. Die bedden liggen op een gegeven moment vol. De trend van Covid-patiënten is dalend, maar beweegt zich binnen bandbreedten. Dan is het goed dat een ander ziekenhuis of ROAZ de nood lenigt en mensen overgebracht worden buiten het ROAZ-verband. Dat is voor de patiënt heel vervelend, maar nodig om de reguliere zorg, zoals oncologie, zware ziekten en operaties met organen, te kunnen voortzetten. Dat kan ook door patiënten gelijkelijk te verdelen over het land. Het gaat om een fijnmazig spel dat ziekenhuizen spelen in ROAZ- en landelijk verband. De zorgverlening gaat dus best goed, met het nadeel van overplaatsingen en veel ziek personeel. In ROAZ-verband zijn ook VVT-instellingen (verpleegzorg) aangesloten. Als de achterkant van het ziekenhuis dicht gaat loopt het ziekenhuis vol. Er zijn pieken van patiënten op vrijdag en maandag. Landelijk is er een goed werkend systeem en hij hoopt dat de dalende trend zich bestendigt. Verder benadrukt hij het belang van het zich houden aan de anderhalve meter afstand. De trend wordt veroorzaakt door de maatregelen. Er wordt geprobeerd een goed evenwicht te houden tussen reguliere zorg en Covid-zorg. De spoedeisende hulp draait op volle toeren met extra personeel. Uitbraken van ziek personeel zijn onder controle.

Als een patiënt te goed is voor het ziekenhuis en te slecht is om naar huis te gaan wordt geprobeerd hem of haar naar een verpleeghuis over te brengen, maar soms moet het ziekenhuis sluiten. Bij geen tijd voor overplaatsing is er echter altijd een bed en wordt er eerste hulp verleend. Het is nog nooit voorgekomen dat doorplaatsing niet ging. Er is 24 uur per dag en 7 dagen per week bemensing met specialisten op afroep, maar toch is soms sluiten van de spoedeisende hulp nodig, omdat het personeel op het randje zit. Als er dan toch een noodgeval is, doet het personeel toch een stap extra. Het samenwerkingsverband verloopt goed, veel beter dan in de eerste Covid-golf. Zeer gewaardeerd is dat de burgemeester via een filmpje het personeel een hart onder de riem heeft gestoken. De keten heeft echt problemen met de gezondheid van het personeel en de hoeveelheid personeel. Dat is een klemmende factor, waardoor overplaatsing soms nodig is. Ingrepen die uitstel kunnen velen worden ook uitgesteld. De heer VLOT heeft alle lof voor alle zorgmedewerkers en de heer Van Wijk. Zelf is hij met hartklachten in het IJsselland Ziekenhuis uitstekend geholpen. Hij is benieuwd of het ziekenhuis personeel uit een pool plukt of de kosten rap stijgen omdat er steeds meer extern personeel en/of zzp’ers moeten worden ingehuurd.

Ook vraagt hij zich af of er een huisartsenpost bij het ziekenhuis is en hoe het IJsselland Ziekenhuis omgaat met de bonussen voor het zorgpersoneel en of die voor al het personeel gelden. De heer VAN WIJK zal de waardering overbrengen en antwoordt dat de zorg momenteel niet zonder zzp’ers kan. Dat is al meerdere jaren zo. Er is een Stichting De Rotterdamse Zorg, waar ziekenhuizen en verpleeghuiszorg met elkaar hun personeelsbezetting bevorderen. De Rotterdamse Zorg werkt met wervingscampagnes en legt verbindingen met hbo- en mbo-scholen in de hoop om meer personeel te krijgen. Sinds de eerste coronagolf komen er meer leerlingen op de zorg af. Het beroep krijgt dus een herwaardering. Er zijn nu nog zzp’ers nodig en dat zal wel even zo blijven ondanks alle campagnes en extra opleidingen. De kosten nemen toe. Zorg waarmee ziekenhuizen geld verdienen is namelijk nu niet te leveren. Op de Covid-afdeling moeten mensen zich vaak omkleden en zij moeten na twee uur een uur uitrusten. Er is echter een garantieregeling voor ziekenhuizen, inhoudende dat geen enkel ziekenhuis dit jaar in de rode cijfers terecht zal komen. Daardoor kunnen er ook geen investeringen plaatsvinden. Door de coronacrisis zijn er een enorme achterstand en een toeloop naar het ziekenhuis ontstaan. Nu is de druk minder en ook het verwijsgedrag vanuit huisartsen, maar niet schokkend minder.

De raad van bestuur heeft bonussen aangevraagd voor al het personeel. Dat is niet conform de oorspronkelijke regeling. Alles wat is aangeraakt moet echter telkenmale helemaal schoongemaakt worden voor de volgende patiënt, zodat ook schoonmakers wat hem betreft een bonus verdienen. De uitslag van de aanvraag is echter nog niet binnen. De heer JANSON complimenteert het ziekenhuis en de medewerkers. Hij hoort in de media heel veel verschil in leeftijden van mensen die het coronavirus oplopen en vraagt of dat Capelle ook zo is. De heer VAN WIJK kent alleen het regionale beeld. De eerste golf trof vooral ouderen, in het bijzonder mensen met obesitas en mensen met slechte longen. In de tweede golf is dat minder, wellicht omdat ze zich beter houden aan de maatregelen of dat ze de eerste golf niet hebben overleefd. De besmettingen komen in de tweede golf vooral voor bij mensen tussen 25 en 35 jaar, die vaak krachtiger zijn. De besmettingen vinden nu meer plaats over mensen in alle leeftijdsgroepen.

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

pagina: 4 van 11

Mevrouw VAN DER SLOOT verzorgt een presentatie over De Zellingen, een lokale zorgorganisatie met verpleeghuizen, die ook wonen met zorg, revalidatie en herstel, een behandelcentrum voor de eerste lijn, zorghotel De Meander in Nieuwerkerk, het hersenletsel- en afasiecentrum Rotterdam, een zorgthuis, dagactiviteiten en ontmoeting biedt. Er werken bij De Zellingen 1.300 medewerkers, 600 vrijwilligers en 25 stagiaires. Er is ook bij De Zellingen een verschil ervaren tussen de eerste en tweede coronagolf. In de eerste golf was er heel weinig kennis over Covid, terwijl er nu meer bekend is. Er zijn nu voldoende persoonlijke beschermingsmiddelen, wat een heleboel rust geeft. Er is nu ook meer ruimte om te testen voor bewoners, cliënten en medewerkers. Er is een teststraat. Het jaar 2020 heeft een enorme impact op bewoners, omdat afschalen en verspreiden niet mogelijk is. In de eerste golf gingen verpleeghuizen op slot en werden er geen bezoekers meer toestaan, wat leidde tot boosheid en verdriet bij familie. Een aantal bewoners is eenzaam, maar anderen deden het door rust en regelmaat heel goed. De eerste golf leverde veel zieke bewoners op. Overlijden gebeurde bij 50% van de mensen met een dementieachtergrond, wat heftig was voor bewoners, hun naasten en de medewerkers.

In de eerste piek waren er zo’n 40 bewoners tegelijkertijd ziek en vrijwilligers kwamen niet meer naar het verpleeghuis. In de tweede golf is De Zellingen beperkt open en is per bewoners één bezoeker per dag mogelijk. Er is een toename aan boosheid op de locatie. De tweede golf is heftig, vanwege 60 tegelijkertijd zieke bewoners. Er is bewust aandacht voor de inzet van vrijwilligers. Er was er in de eerste golf onzekerheid en angst onder medewerkers die een enorme tol vroeg op het gebied van emotionele en lichamelijke vraagstukken. Er was bereidheid om extra te werken en waardering vanuit de maatschappij. Veel medewerkers raakten besmet en het verzuim nam dus toe, maar zij heeft ervaren dat men schouder aan schouder stond. De tweede golf kwam snel en de piek in Rijckehove is vrij snel beperkt. Collega’s zijn nog steeds heel moe en de ziekte vraagt emotionele en fysieke uitdagingen. Er is sprake van hoog verzuim, wat komt door testen en door in quarantaine te gaan na op bezoek te zijn geweest bij iemand die positief is. De waardering vanuit de maatschappij is nu beduidend minder. Zorgmedewerkers staan echter nog steeds schouder aan schouder en zijn altijd bereid een extra dienst te draaien. In de eerste golf is bewust gekozen om zorg thuis af te schalen, om besmettingen te voorkomen en vanwege cliënten of naasten die bang waren voor besmetting.

Daardoor waren er een beperkt aantal aanvragen voor zorg thuis. Wel is een coronaroute voorbereid, afgestemd met de huisartsen. In de tweede golf zijn er meer cliënten thuis geweest met Covid en is de zorg beperkt afgeschaald. Er waren in de tweede golf meer positief geteste medewerkers in de zorg thuissituatie. Afstemming met huisartsen is belangrijk n de eerste lijn. De dagactiviteiten moesten in de eerste golf gesloten worden. Er was juist door sluiting meer eenzaamheid en er is een aantal mensen in crisis geraakt. Daarom zijn de dagactiviteiten eerder dan gepland opengegaan om te zorgen dat de groep van naasten het vol bleef houden. In de tweede golf is men bewust open gebleven met inachtneming van coronaregels. Er zijn daardoor minder beschikbare plaatsen. Op een creatieve manier wordt geprobeerd zoveel mogelijk mensen te benaderen en te bereiken. Voor afstemming in de regio is ConForte de groep van VVT-instellingen in Rotterdam, waarmee intensief is samengewerkt en beleid is afgestemd in de eerste en tweede coronagolf. Naast het ROAZ is er het RONAZ voor niet acute zorg gekomen, waarin vooral VVT en de andere groepen zitten. De Zellingen neemt ook deel aan het ROAZ, om te voorkomen dat er een zorginfarct ontstaat als ziekenhuizen mensen opnemen die daarna moeten revalideren. Er is veel afstemming met burgemeesters en ambtenaren.

Binnen de gemeente Capelle is via David Keers een oproep gedaan op zoek te gaan naar vrijwilligers, waarvoor een aantal aanmeldingen is ontvangen. Ook is er afstemming met de inspectie die bewaakt of De Zellingen het goede goed doet Daaruit blijkt dat Zellingen heel goed protocollen kan toepassen. Na de pieken is Rijckehove schoon van corona. Op Bermensteyn zijn er bijna geen cliënten met Covid geweest. Er zijn wel cliënten met corona bij De Roo, de situatie is gespikkeld in de thuissituatie. Zellingenbreed neemt het aantal besmette cliënten af en zijn er ook minder positief geteste medewerkers. Er is nu meer inzet van vrijwilligers, bijvoorbeeld vanuit de horeca. De Zellingen bereidt zich nu toch weer voor op de mogelijk derde golf.

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

pagina: 5 van 11

De heer JANSON complimenteert mevrouw Van der Sloot met het verrichte werk en vraagt die complimenten aan haar medewerkers door te geven. Hij vraagt of er zaken zijn waarmee de gemeenteraad iets kan. Mevrouw VAN DER SLOOT zegt toe de woorden van waardering en complimenten over te brengen. De raad kan het verhaal dat zij heeft verteld overdragen. Ook wil zij mensen zich gezamenlijk aan de richtlijnen laten houden. Daarnaast is er behoefte aan mensen die ooit in de zorg hebben gewerkt en die weer willen terugkomen. Burgemeester OSKAM heeft de hulpvraag van De Zellingen in de gemeentelijke organisatie via de afdeling Personeelszaken uitgezet. Inmiddels zijn er drie ambtenaren die De Zellingen willen helpen, wat hij een goed begin noemt. Misschien kennen commissieleden mensen die dat ook willen doen. Elk commissielid zou één gegadigde kunnen aanbrengen. De heer HOLKAMP complimenteert mevrouw Van der Sloot met alles wat is gedaan. Het is moeilijk om thuiszorg vol te houden, gezien alle gevaren van besmettingen. Hij vraagt iets meer te zeggen over de voorbereiding op de derde golf. Mevrouw VAN DER SLOOT heeft vrij snel gekozen voor persoonlijke beschermingsmiddelen voor thuiszorgmedewerkers. Dat is een belangrijke factor. Soms is het goed om mensen die niet te isoleren zijn bij elkaar te brengen in een cohort. Dat is in Rotterdam in verschillende centra georganiseerd.

Niet alle cliënten zijn daarheen te plaatsen als de piek heel hoog is en gezien het belang van het ziekenhuis om door te kunnen stromen. Daarom is gezegd een ruimte te creëren waar ook kwaliteit van leven te bieden is. Ook omdat zij er van uitgaat dat er nog een derde golf komt. Daarnaast zorgt De Zellingen voor meer kennis en kunde en wordt er gewerkt om met sneltesten aan de slag te kunnen gaan. Er worden nu ook bewust meer vrijwilligers ingezet voor welzijn, waardoor zorgmedewerkers zich primair op de zorg kunnen richten en vrijwilligers op het welzijn van de cliënten. Mevrouw VLOT kijkt terug naar de donkere periode van de eerste golf. In persoonlijke kring heeft hij meegemaakt dat er mensen in Rijckehove zijn overleden. Enkele dagen voor dat overlijden zijn hem foto’s ter beschikking gesteld waaruit bleek dat dementerende personen niet op een afstand van anderhalve meter van elkaar zaten, wat hem een vernietigende indruk gaf over de omgang met kwetsbare mensen. Hij kan zich niet aan de indruk onttrekken dat er binnen de verzorgingstehuizen, bij thuiszorg en mantelzorg sprake was van enige nalatigheid. Het in acht nemen van afstand is dus ongelofelijk mis gegaan. Zorginstellingen mogen zelf bepalen op welke manier zij hulpmiddelen inzetten. Hij vraagt of die er nu voor iedereen zijn en wellicht zijn die ook aan mantelzorgers aan te bieden.

Hij vraagt voorts of mevrouw Van der Sloot zich erover kan uitspreken dat het van de gekke is en dat het systeem failliet is als horecamedewerkers die momenteel geen geld kunnen verdienen en raadsleden gevraagd moet worden om als zorgmedewerker op te treden. Er moeten volgens hem zekerheden zijn, wat niet moet afhangen van wie al dan niet iets doet. Mevrouw VAN DER SLOOT snapt het verdriet. Het niet zien van familieleden is zo goed mogelijk geprobeerd te compenseren. Mensen met een dementieachtergrond zijn bij elkaar gezet. Zij begrijpen moeilijk de situatie en vormen eigenlijk met elkaar een gezin. Medewerkers wordt wel gevraagd afstand te houden en daarop wordt in de tweede golf strak gestuurd. Bewust is ervoor gekozen om een gezin geen mondmaskers te laten opzetten. Zij deelt het verdriet en de heftigheid, maar laat wat er in de toekomst moet gebeuren vooral aan de politiek. De heer ABMA is eigenaar van een accountantskantoor in Capelle aan en IJssel en komt als zodanig dagelijks ondernemers tegen die de gevolgen ondervinden van coronamaatregelen van de overheid. Het bedrijfsleven heeft het zwaar, vooral de bedrijven die worden getroffen door de maatregelen. Er is begrip bij bedrijven voor alle maatregelen, maar die duren inmiddels acht maanden. Bepaalde ondernemers in Capelle worden iedere keer weer geconfronteerd met steeds verdergaande maatregelen.

De horizon komt steeds verder te liggen en dat vraagt veel inlevingsvermogen om zaken te begrijpen. In zijn contacten met ondernemers in Capelle komt hij eigenlijk alleen maar mensen tegen die begripvol en creatief proberen te zijn en die er ook in deze tijd iets van proberen te maken.

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

pagina: 6 van 11

Voor bepaalde sectoren is het zwaar, zoals de horeca en de evenementenbranche. Het zijn niet alleen de ondernemers die direct door maatregelen getroffen worden, maar ook toeleveranciers en indirect betrokkenen, zoals zzp’ers. Zzp’ers komen zonder werk omdat er geen mogelijkheden zijn. De overheid heeft daarvoor direct steunmaatregelen genomen, waarvan ook het Capelse bedrijfsleven goed gebruik heeft gemaakt. De maatregelen waarmee UWV en de gemeente druk zijn geweest zijn: de NOW-maatregel, het Noodfonds Overbrugging Werkgelegenheid; de Tozo-regeling, de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers, waarmee met name de gemeente te maken kreeg; de TOGS, de Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren; de TVL, de Tegemoetkoming Vaste Lasten. In de cijfers van het Centraal Planbureau van de laatste maanden is te zien waarom steun nodig is. Het tweede kwartaal van 2020 was economisch een drama. De gevolgen van alle maatregelen werden enorm gevoeld, er was sprake van een economische krimp van 8,5% door sterk gedaalde consumentenbestedingen en sterk afnemende investeringen in vervoermiddelen, woningen en bedrijfsmiddelen. Begin juni 2020 kwam er een versoepeling en het derde kwartaal sloot af met een economische groei van 7,7%, waarvoor consumentenbestedingen verantwoordelijk waren.

Heel veel ondernemers hebben op dit moment problemen met het kunnen plaatsen van diverse maatregelen en de grootste uitdaging is om ze helder en verklaarbaar voor het bedrijfsleven te maken. Waarom voor twee weken een bibliotheek, theater, pretpark en dierentuin sluiten, terwijl bouwmarkten en woonstores met alle vervoerbewegingen open kunnen blijven? Dat kan een ondernemer moeilijk plaatsen en het ENC probeert daarover te spreken en de motivatie te vinden om het vol te houden. Allen moeten zorgen dat de druk op de zorg afneemt. Het OMT zal zeer waarschijnlijk adviseren de horeca dicht te laten, ook tijdens de feestdagen. 60% van de besmettingen betreft jongeren tussen de 13 en 16 jaar. Wellicht is daarop meer te focussen om tot een oplossing te komen en de pandemie te bestrijden, teneinde de ondernemer in algemene zin wat meer ruimte te geven om te ondernemen. Maatregelen waren enorm nodig, wat ook blijkt uit de aantallen en bedragen. 140.000 bedrijven in Nederland hebben steunaanvragen in het kader van de NOW-regeling ingediend voor in totaal € 7,7 miljard vanwege gemiddeld 65% aan omzetverlies. Het gaat om 2,7 miljoen werknemers. 80% van die bedrijven heeft tot 25 werknemers. Het MKB is dus een heel grote doelgroep. Bedrijven in het aantal van 140.000 zitten voornamelijk in de detailhandel, de horeca/catering en overige commerciële dienstverlening.

Voor de NOW-2-regeling hebben zich circa 65.000 bedrijven aangemeld voor € 2,1 miljard. Het omzetverlies was 45% en 1,5 miljoen werknemers zijn daarbij betrokken. Het gaat om bedrijven in de cultuur, sport- en recreatie, de horeca en de handel. 40% van de NOW-1-aanvragers vroeg ook NOW-2-steun aan. 21.000 bedrijven hebben inmiddels steun aangevraagd in het kader van NOW-3, welke regeling vanaf 1 oktober van kracht is. Voor een bijdrage uit de TOGS-regeling hebben ongeveer 96.000 bedrijven een aanvraag ingediend, bijna een kwart van de MKB-bedrijven in Nederland. 90% van de horecabedrijven heeft een aanvraag ingediend, zoals kermisbedrijven, theaters en bioscopen. In Capelle is er eind maart een pakket gekomen om ondernemers te helpen. Uit eigen ervaring weet hij dat veel ondernemers daarvan gebruik hebben gemaakt, zoals van uitstel van betaling van belastingen en het aanvragen van steunbedragen in het kader van de Tozo-regeling. Het Capelse bedrijfsleven heeft vooral aanvragen ingediend voor een bijdrage uit de NOW-1-regeling. 559 Capelse bedrijven hebben een NOW-1-toekenning ontvangen voor in totaal circa € 40 miljoen. Dat is ruim € 72.000,- per onderneming. De grootste aanvraag in Capelle bedroeg € 2,1 miljoen. De kleinste aanvraag bedroeg circa € 6.000,Voor de eerste Tozo-regeling zijn vanuit Capelle 834 aanvragen ingediend.

Gezien de aantallen blijkt dat Capelle eigenlijk is gelijkgesteld aan de rest van het land. Te stellen is dat er enigszins een tweedeling begint te ontstaan: ondernemers die het steeds zwaarder krijgen, omdat ze in een bepaalde sector zitten en weinig perspectief hebben: horeca, cultuur, de reisbranche en de vervoersbranche. Er zijn ook bedrijven die floreren als nooit tevoren: detailhandelszaken, bouwmarkten, tuincentra en supermarkten. De tweedeling is een heel verkeerd verschijnsel en daarvoor moet men oppassen. Met elkaar proberen problemen op te lossen is het toverwoord, maar je moet daar wel de ruimte voor hebben. Alle Capelse ondernemers hebben in de gemeente Capelle een goede partner.

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

pagina: 7 van 11

Zij zijn zeer tevreden hoe de gemeente en wethouder Westerdijk als wethouder Economische Zaken in het proces staan en een luisterend oor bieden over steun of het aangaan van uitdagingen. Veel ondernemers kunnen het niet meer alleen. Sommige bedrijven hebben indirect zwaar te lijden van corona en ook daarnaar moet gekeken worden. Naast voorzitter van het ENC is hij ook voorzitter van de voedselbank waarvoor door de coronacrisis steeds minder voedsel beschikbaar is. Er ontstaat namelijk steeds minder verspilling. Het aantal klanten van de voedselbank is het afgelopen halfjaar met 40% toegenomen. Momenteel zijn er zo’n 200 klanten. Juist de doelgroep die extra steun nodig heeft wordt geraakt door de coronacrisis. Wat mag men de komende tijd verwachten? Het gaat redelijk, maar de grote klap zal komen in het tweede kwartaal van 2021. Er worden 10.000 extra faillissementen verwacht bovenop de 2.000 van het eerste halfjaar 2020 door een toenemend liquiditeitstekort in combinatie met de afbouw van coronasteunmaatregelen. Het aantal werklozen en faillissementen daalt nu als gevolg van alle maatregelen. Experts van banken, juristen en consultants verwachten echter een flinke faillissementsgolf. Daarop kan men anticiperen door het bedrijfsleven zoveel mogelijk te ondersteunen. Besteed vooral bij de lokale ondernemer die het hard nodig heeft.

Twee derde van de bedrijven dreigt ten onder te gaan, omdat de maatregelen dadelijk niet meer voldoende zijn om het hoofd boven water te houden. De oplossing voor de landelijke politiek is komen met een verlenging van alle coronamaatregelen richting ondernemers om te voorkomen dat ze na een jaar worstelen alsnog voor de finish dreigen te struikelen. In het Capelse gaat het volgens hem niet slecht gezien het effect van alle maatregelen. Tweedeling is te voorkomen. Men moet niet hameren op wat er niet kan, omdat men daarmee niet verder komt. Ondernemershap is creativiteit, zoek dat op en probeer te overleven. De heer HOLKAMP komt terug op de tweedeling tussen sectoren die getroffen zijn en sectoren die het goed doen. Ook zijn zorg is de komst van een maatschappelijke tweedeling. Bij de eerste golf waren er strenge maatregelen, waardoor er een vrij snelle daling kwam in het aantal besmettingen, met economisch herstel in het derde kwartaal. Nu zijn de maatregelen allemaal wat minder streng, met als gevolg dat het langer duurt eer het aantal besmettingen terugloopt. Hij vraagt wat de voorkeur is vanuit het ondernemerschap: een snelle heftige klap versus minder strenge maatregelen die lang gaan duren. De heer ABMA vindt dat een interessant onderwerp.

Ondernemers en leden van het ENC hebben liever een harde klap in een keer dan het uitzichtloos voortkabbelen terwijl het onzeker is waaraan men toe is. Op halfzachte maatregelen zit een ondernemer namelijk niet te wachten en die wil vooruit en investeren. Mevrouw WEEMHOFF komt eveneens terug op de tweedeling tussen ondernemers. Zij vraagt of er initiatieven zijn om bedrijven met wie het goed gaat collega’s met wie het niet goed gaat te ondersteunen. De heer ABMA legt uit dat de tweedeling deels is veroorzaakt door opgelegde beperkingen. Er is veel creativiteit met bezorgdiensten en afhalen etc. Supermarkten en bouwmarkten geven alternatieven voor activiteiten die de consument niet kan doen, zoals verbouwen in plaats van op vakantie gaan. De tweedeling slechten gaat niet anders dan met elkaar in gesprek te blijven. ENC-leden kunnen aangeven waar ze mee zitten en waarmee ze kunnen helpen, om bewustzijn te creëren over hoe de collega ervoor staat. De tweedeling bespreekbaar maken is al een grote stap. Mevrouw WEEMHOFF is benieuwd hoe het is gesteld met de solidariteit onder Capelse ondernemers ten opzichte van elkaar. De heer ABMA meent dat bedrijven die floreren vooral koesteren dat het zo goed gaat, ook omdat ze niet weten wat ze de komende maanden moeten verwachten.

Heel veel menselijke aspecten maken dat er begrip is voor de ander, maar of dat zover gaat als dingen delen weet hij niet. Met in gesprek blijven bereik je meer dan sectoren te dwingen iets te doen. Er zal toch een bepaald draagvlak moeten komen om elkaar te helpen. Dat gebeurt binnen het ENC heel nadrukkelijk, waarvan 220 ondernemers lid zijn, maar hij weet niet of dat in het hele Capelse mogelijk is. Het is wel degelijk een uitdaging. De heer VLOT is buitengewoon verrast door hetgeen de heer Abma ter sprake heeft gebracht. Hij kan zich zonder meer vinden in de min of meer willekeurige toepassing van genomen maatregelen. De vraag is hoe men omgaat met de hoge besmettingsgraad bij 13-16-jarigen. Hij vraagt of er in Capelle ook uitstel van precariorechten geldt voor terrassen. Ook vraagt hij of het ENC zich kan vinden in een tegemoetkoming in de lastenverlichting van bewoners, wat een stimulans kan zijn voor hun bestedingen bij lokale ondernemers.

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

pagina: 8 van 11

De heer ABMA heeft sterk de indruk dat er fors draagvlak is voor ondersteuning van de kwetsbare doelgroep. Ondersteuning van alle inwoners die dan bij het bedrijfsleven kopen lijkt hem geen structurele oplossing, die echter wel in voorkomende gevallen kan helpen. Of het in algemene zin een oplossing is om het bedrijfsleven verder te helpen weet hij niet en betwijfelt hij. Precariorechten laten vervallen kan wel op zijn pleidooi rekenen. Wethouder mevrouw WESTERDIJK bedankt de heer Vlot te benadrukken welke dingen mogelijk zijn voor uitstel van betalingen van belastingen voor ondernemers en marktgelden voor marktmensen. De terrassen zijn voor ondernemers kosteloos uitgebreid. Grotere terrassen zijn voor langere perioden mogelijk. Precariorechten zijn nieuw voor Capelle en daarop kan in een reguliere commissievergadering worden teruggekomen. De heer JANSON zegt de heer Abma dank voor diens presentatie en spreekt waardering uit voor de voedselbank. Wellicht zijn er koppelingen mogelijk tussen ondernemers bij wie het goed en slecht gaat. Hij roept fracties met landelijke vertegenwoordigingen dringend op problemen daar aan te kaarten. De heer ABMA onderstreept dat. Wethouder VAN VEEN behandelt aanvragen met betrekking tot belastingen met maatwerk. Burgemeester OSKAM dankt de gastsprekers en heeft de nood gehoord die er is.

Het college gaat zodra het reces is begonnen voor € 1.000,- bij lokale ondernemers ten behoeve van de voedselbank boodschappen doen, waartoe de heer Abma een boodschappenlijstje kan indienen. De heer ABMA waardeert dat zeer. Schorsing (21.48 – 21.57 uur). 5.

Toelichting Tweede Kamerverkiezingen 2021 (Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19)

Mevrouw VAN SCHAIJK, unithoofd Burgerzaken KCC bij de afdeling Publiekszaken, is medeverantwoordelijk voor de Tweede-Kamerverkiezingen 2021. Er is een grote uitdaging in verband met de coronamaatregelen. Samen met de heer Van Leuven geeft zij de presentatie. De heer VAN LEUVEN wijst op de twee van toepassing zijnde wetten, waarop nog steeds wordt gewacht: de tijdelijke Wet verkiezingen Covid-19, deze wet is al in werking getreden en voorziet in het kunnen naleven van de coronamaatregelen en alles wat daaruit voortvloeit voor het organiseren van verkiezingen, zoals het aantal mensen dat tegelijkertijd op een stembureau mag zijn, het maximale aantal volmachten dat 3 wordt en het aantal stembureauleden. de Tijdelijke wet Tweede Kamerverkiezing Covide 19 is nog in behandeling en omvat early voting op 15 en 16 maart 2021 op tenminste 8 stembureaus voor Capelle en briefstemmen, de mogelijkheid om stemmen per post uit te brengen voor 70+’ers, dat zijn circa 9.800 inwoners. Op die twee punten is nog het een en ander onduidelijk en de hoop is daarover voor het kerstreces meer te weten, zodat tijdig een definitief plan te schetsen is. Voor de aangepaste vorm van verkiezingen is reeds geld beschikbaar gesteld voor gemeenten. Mevrouw VAN SCHAIJK wacht nog op de definitieve versie van de tijdelijke wet Tweede Kamerverkiezing Covid-19 met early voting en het briefstemmen.

De organisatie voor 2021 vergt veel meer capaciteit en middelen: het personele en ambtelijke apparaat om de verkiezing tot een succes te maken; stemlokalen moeten coronaproof zijn met desinfectiemiddelen en kuchschermen; er moeten voldoende coronaproof stemlokalen gevonden worden; de gemeente staat bijvoorbeeld niet te springen om verzorgingstehuizen voor het publiek open te stellen. de werving van stembureauleden is altijd al een uitdaging en door early voting moeten de stembureaus drie dagen bezet zijn; er is dus een groter aantal stembureauleden te werven. Er is al gestart met de organisatie van de verkiezingen en daarbij wordt gedacht aan een aantal oplossingsrichtingen. De wet leent zich voor aanvullingen en wijzigingen op de bijstaande Kieswet, bijvoorbeeld door bijzondere stembureaus toe te staan. Daarbij is de toegang beperkt tot kiezers die wonen of verblijven op de locaties van het stembureau, in casu de bewoners van verpleeg- en verzorgingstehuizen.

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

pagina: 9 van 11

Op basis van het inwoneraantal moet de gemeente een beperkt aantal stembureaus op 15 en 16 maart openstellen; gedacht wordt aan minimaal twee stembureaus per wijk; op basis van het inwoneraantal moeten dat er minimaal acht zijn. De derde oplossingsrichting is het faciliteren van afwijkende stembureaus, zoals het inrichten van een stemstraat. De ervaringen van de gemeente Vught, die in november 2020 herindelingsverkiezingen had, zijn daarmee positief en lessons learned daar worden in Capelle meegenomen om een eventuele stemstraat in te richten. Nagedacht wordt ook of mobiele stembureaus meerwaarde hebben. Die verplaatsen zich gedurende de dag. Het ministerie van BZK beseft voor welke uitdagingen gemeenten staat en heeft hulp aangeboden, waarvoor de gemeente Capelle aan den IJssel zich heeft aangemeld. Indien nodig kan de gemeente dus hulp krijgen van het ministerie van BZK bij het werven van stembureauleden en het vinden van de stemlokalen. De landelijke campagne voor het werven van stembureauleden start eind november/begin december met advertenties, radiocommercials en op sociale media. De hulp voor het vinden van stemlokalen gaat op aanvraag. Het ondersteuningsteam stemlokalen start op 1 november 2020. Op dit moment is de eerste inventarisatie al gedaan. Capelle beschikt normaliter over 32 stemlokalen en die zijn al voorhanden.

Ze zijn niet allemaal even makkelijk coronaproof te maken, maar Sportief Capelle heeft de beschikking over gymzalen, waarvan de gemeente gebruik mag maken. Het ambtelijk projectteam verkiezingen is op volle sterkte en is al aan de slag gegaan. De inventarisatie is reeds gestart. De locaties van de stembureaus worden nu bezocht om te kijken wat er nodig is om ze coronaproof te maken. Er wordt al gewerkt aan kuchschermen en desinfectiemiddelen. Binnenkort start de werving van externe stembureauleden. Het huidige bestand stembureauleden is al aangeschreven. Van de 214 stembureauleden zijn er al 180 zich al aangemeld. Door early voting zijn er zeker meer stembureauleden nodig, minimaal 450. Er wordt op stembureaus gewerkt in shifts en er is nog wel een uitdaging om voldoende stembureauleden te werven. Collega’s van de afdeling Communicatie starten volgende week met het werven van externe stembureauleden en tellers. De eerste contacten met de gemeente Vught zijn gelegd over het delen van ervaringen over het coronaproof organiseren van herindelingsverkiezingen. De VOORZITTER weet dat gemeente Zuidplas ook al ervaringen heeft opgedaan met een drive through, vanuit de auto stemmen. Ook daar zou de gemeente Capelle kunnen informeren.

Op social media zag hij dat de gemeente Veenendaal al bezig is met het werven van stembureauleden en zich met name richt op jongeren, die dan wel ouder moeten zijn dan 18 jaar. Wellicht is het goed ook contacten met kerken te leggen, die een grote achterban hebben die snel geneigd is indien nodig taken op te pakken en stembureaus te bemensen. De heer TIESMA informeert naar de mogelijkheid om op stembureaus met timeslots te werken. Mevrouw SCHAIJK bevestigt die mogelijkheid, waarbij een stembureau dan aan te wijzen is als mobiel stembureau. De heer JANSON suggereert stemmen te koppelen aan het gebruik van het openbaar vervoer. Sommige ondernemers hebben weinig te doen en daarvan zou men gebruik kunnen maken, ook wat betreft de locaties. Mevrouw VAN SCHAIJK neemt die suggesties zeker mee. De heer HOLKAMP raadt aan met Sportief Capelle naar kantines van sportverenigingen voor locaties van stembureaus te kijken, zoals KCC naast sporthal Schenkel waar men naast de deur kan parkeren. Ten aanzien van de uitvoering van stemlokalen en het coronaproof maken daarvan raadt hij aan met ervaren stembureauleden te kijken wat al dan niet werkt. Mevrouw VAN SCHAIJK neemt dat mee, ook de ervaring van de voorzitters van stembureaus. Het ministerie komt met stappenplannen om stembureaus praktisch in te richten.

De VOORZITTER oppert de gedachte om stemmers een identiteitsbewijs tegen een stuk plexiglas te laten houden, zodat ze makkelijker te lezen zijn omdat ze onbeweeglijk gedrukt zijn tegen dat plexiglas.

Behorende bij commissieverslag raadsbrede commissie, nummer: 160817/395903

pagina: 10 van 11

De heer VLOT weet dat in ziekenhuizen palen staan, waar men identiteitsbewijzen inschuift, waarna die worden gescand. Er zijn ook technische mogelijkheden om op afstand identiteitsbewijzen te lezen. Mevrouw VAN SCHAIJK neemt dat in de scenario’s mee. De VOORZITTER deelt mee dat de commissie-/raadsleden van de voortgang op de hoogte worden gehouden via een collegebrief. 6.

Rondvraag

Burgemeester OSKAM merkt op dat er een vuurwerkverbod geldt, evenals een verbod op het bezit van vuurwerk. In Capelle is in het verleden niet vaak carbid afgeschoten. Er is daarvan ook geen historie, maar het is ook niet mogelijk, gezien de hoge bevolkingsdichtheid. Er is een voorstel gemaakt om carbidschieten in Capelle te verbieden, omdat het erg gevaarlijk en overlastgevend is. Het college heeft daarmee vandaag ingestemd en 30 november legt hij dat voor aan de commissie BVM, waarna de raad hierover op 14 december 2020 kan besluiten. De heer VLOT gaat in op de tegemoetkoming die getroffenen van de kindertoeslagaffaire is toegezegd. Het betreft een uitkering van € 750,-. Die uitkering wil hij niet verder laten belasten al het gaat om verrekening met een gemeentelijke uitkering, te betalen belastingen als het gaat om mensen in een uitkerings- of schuldenpositie. Wethouder mevrouw WESTERDIJK kijkt wat zij met dat heldere signaal kan doen. Een besluit zal met de GR IJsselgemeenten besproken moeten worden. Het onderwerp staat heel hoog op de agenda van het college, gezien de ernst van de gebeurtenissen. De heer VLOT is dankbaar voor het antwoord van de wethouder. 7.

Sluiting

De VOORZITTER sluit de vergadering om 22.33 uur.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Samenleving en Economie van 26 januari 2021, de secretaris, de voorzitter,

Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Stadsontwikkeling en -beheer van 25 januari 2021, de secretaris, de voorzitter,

Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen van 25 januari 2021, de secretaris, de voorzitter,