Raadvoorstel.docx

Raadsvoorstel Nummer 1213476 - Isolatieprogramma Bunschoten Aan de commissie: Ruimte Portefeuillehouder: Wim de Jong Beleidskader: Duurzaamheid Opmerkingen griffie: Team: Omgevingsontwikkeling Ambtenaar: Rieneke Gerkema Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: r.gerkema@bunschoten.nl Datum raadsvergadering: 18 april 2023 Aanvullende stukken 1. Titel: Isolatieprogramma Bunschoten Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: n.v.t. 2. Titel: Stand van zaken lopende regelingen Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: n.v.t. Voorstel 1. Stel het Isolatieprogramma Bunschoten met het activiteitenprogramma voor de jaren 2024 tot en met 2027 vast. Inleiding Om te komen tot een aardgasvrije gebouwde omgeving in 2050 heeft de gemeenteraad eind 2021 de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. De TVW beschrijft de doelen en eerste stappen die de gemeente neemt tot 2030 om de beweging richting aardgasvrij in 2050 op gang te brengen. Een van de in de TVW genoemde vervolgstappen is het opstellen van een isolatieprogramma, een breed programma gericht op het isoleren van de gehele gebouwde omgeving van de gemeente Bunschoten. Het isolatieprogramma bevat inzicht in de isolatieopgave, prioriteert doelgroepen en bevat een activiteitenprogramma voor de periode 2024 tot en met 2027 inclusief een begroting.

Nationaal Isolatieprogramma Het Rijk heeft in 2022 het programma ‘Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving’ gepubliceerd, gericht op opschaling van verduurzamingsmaatregelen in de gebouwde omgeving. Onderdeel van het programma is het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Het NIP richt zich op het isoleren van huur- en koopwoningen en bestaat uit vier actielijnen (zie onderstaande afbeelding), waarbij de nadruk ligt op slecht geïsoleerde woningen met label E, F en G. Aan het NIP zijn diverse geldstromen gekoppeld, waarvan de gemeente een deel ontvangt voor de bekostiging van isolatiemaatregelen.

Afbeelding 1: actielijnen Nationaal Isolatieprogramma

Argumenten 1.1 Het isolatieprogramma maakt de landelijke en gemeentelijke isolatiedoelstelling concreet Vanuit de landelijke doelstelling (aardgasvrij in 2050) is in het coalitieakkoord de doelstelling opgenomen om voor 2035 alle woningen, bedrijven en gebouwen te isoleren. Dit onder het motto ‘wat je bespaart hoef je niet op te wekken’. Het isolatieprogramma maakt de opgave inzichtelijk. Tot aan 2035 zullen er nog zo’n 6.000 woningen en ruim 400 andere gebouwen geïsoleerd moeten worden. Er is een landelijke Standaard voor woningisolatie om te duiden wanneer een woning voldoende geïsoleerd is om aardgasvrij verwarmd te worden. Deze Standaard wordt ook voor gebouwen zonder woonfunctie gebruikt. Gemiddeld moet een woning die nog niet aan de Standaard voldoet nog 2,5 bouwdelen isoleren. In Bunschoten moeten er ruim 12.000 ingrepen plaatsvinden om de hele woningvoorraad op de Standaard te brengen. Voor gebouwen zonder woonfunctie gaat het om circa 900 ingrepen. 1.2 Het isolatieprogramma sluit aan op het NIP om optimaal gebruik te maken van landelijke gelden en regelingen In het gemeentelijke isolatieprogramma worden verschillende doelgroepen beschreven. Niet alle doelgroepen kunnen prioriteit krijgen. De geldstromen vanuit het NIP zijn gekoppeld aan specifieke doelgroepen die ondersteuning bij het verduurzamen van de woning het hardst nodig hebben.

Het gaat hierbij om huishoudens met energiearmoede en slecht geïsoleerde woningen (energielabel DEFG) met een WOZ-waarde onder het gemiddelde van de gemeente. De gemeente volgt deze lijn in het activiteitenprogramma 2024-2027. Daarnaast worden er aanpakken uitgewerkt voor doe-het-zelvers, monumenten en VvE’s. Na 2027 zal er worden ingezet op andere doelgroepen, zoals particuliere verhuurders en kantoorgebouwen. Sturing op het versneld verduurzamen van deze gebouwen vanuit de overheid gebeurt vooral door het Rijk, met onder andere subsidies en normering. Zo moeten kantoren inmiddels een energielabel C of beter hebben en geldt er een informatieplicht energiebesparing voor bedrijven. 1.3 Het isolatieprogramma ondersteunt inwoners in het treffen van isolatiemaatregelen Voldoende isolatie is een randvoorwaarde om over te stappen op een duurzame, aardgasvrije warmtebron. Dit omdat duurzame warmtebronnen vaak gebruik maken van lage temperatuur verwarming. Een deel van de inwoners is in staat de woning zelf en op eigen kosten te isoleren, maar een deel van de inwoners ook niet. Het activiteitenprogramma 2024-2027 biedt activiteiten en regelingen voor beide groepen. Er worden collectieve inkoopacties georganiseerd, maar zijn er ook (financiële) regelingen voor inwoners die het minder breed hebben.

Hierbij wordt gebruik gemaakt van gelden die vanuit het NIP zijn ontvangen en waar in sommige gevallen al regelingen voor lopen. Zo kunnen huishoudens met energiearmoede en eigenaren van een woning met label D, E, F of G en een WOZ-waarde onder het gemiddelde van de gemeente gebruik maken van de mogelijkheid om vloerisolatie te laten aanbrengen (zie bijlage ‘stand van zaken lopende regelingen). Kanttekening Het succes van het isolatieprogramma hangt grotendeels af van individuele keuzes van inwoners De gemeente biedt financiële regelingen aan voor huishoudens met energiearmoede en woningen met slechte energielabels. De gemeente ontzorgt inwoners hierbij, maar als bewoners niet kunnen of willen meedoen kan dat betekenen dat de doelstellingen niet worden gehaald. Bij de uitvoering van het activiteitenprogramma wordt zoveel als mogelijk rekening gehouden met de situatie van de bewoner. Met duidelijke communicatie over isolatiemaatregelen en de kosten en baten ervan worden inwoners gestimuleerd stappen te zetten. Daarnaast wordt jaarlijks de balans opgemaakt en kan indien nodig tijdig worden bijgestuurd. Dekkende financiering voor de komende jaren is geen zekerheid Bekend is dat er ook na 2024 nog geld beschikbaar komt vanuit de NIP-regeling, maar nog onbekend is wanneer precies en hoeveel geld dat voor Bunschoten is.

De begroting voor het activiteitenprogramma 2024-2027 wordt gedekt door gelden vanuit het NIP en de regeling CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid, looptijd 2023-2025). Het gaat dus om tijdelijke regelingen. Daarnaast kunnen wisselingen in de landelijke politiek kunnen invloed hebben op het wel of niet uitkeren van de gelden.

Financiën De begroting voor de programmaperiode 2024-2027 heeft een omvang van 1,3 miljoen euro. De arbeids- en uitvoeringskosten en financiële regelingen voor bewoners worden gedekt vanuit de NIPgelden en de CDOKE-regeling.

Afbeelding 2: begroting Activiteitenprogramma 2024-2027

Vanuit het NIP krijgt de gemeente Bunschoten circa 1,3 miljoen euro (2023-2027). Hiervan is circa € 300.000,- gebruikt voor vloerisolatie bij DEFG-woningen en huishoudens die de energietoeslag hebben ontvangen. Vanuit de CDOKE-regeling ontvangt de gemeente in totaal € 1,2 miljoen (20232025). Hiervan wordt € 363.000,- ingezet voor arbeidskosten die samenhangen met het Isolatieprogramma Bunschoten. Aan de gelden die vanuit het NIP en CDOKE zijn ontvangen zijn voorwaarden verbonden. De NIP-gelden moeten worden besteed aan isolatiemaatregelen, inclusief proceskosten en ontzorging. Met de CDOKE-gelden mag de gemeente mensen inhuren of aannemen voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid. De uitkering mag niet worden besteed aan subsidies, investeringen en andere klimaatmaatregelen. Uitvoering Het activiteitenprogramma loopt van 2024 tot en met 2027. In die periode worden diverse activiteiten georganiseerd. Daarnaast wordt een aantal aanpakken uitgewerkt (doe-het-zelf, monumenten en VvE’s). De voortgang wordt jaarlijks geëvalueerd. Communicatie Over het isolatieprogramma en de bijbehorende activiteiten zal via de gebruikelijke kanalen worden gecommuniceerd.

De raad van de gemeente Bunschoten, Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 februari 2024, nummer 1213475; Gelet op de Gemeentewet: Besluit 1. Het Isolatieprogramma Bunschoten met het activiteitenprogramma voor de jaren 2024 tot en met 2027 vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Bunschoten van 18 april 2024, Griffier Drs. E. Hoogstraten Voorzitter M. van de Groep