Kadernota begroting 2026 - 2029.pdf
Tekst van het document
KADERNOTA BEGROTING 2026 – 2029
JULI 2025
Pagina 2
Inhoudsopgave Aan de raad ............................................................................................................................................. 5 Beslispunten voor de raad ....................................................................................................................... 7 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 9 Samenvatting resultaat .......................................................................................................................... 11 1.
Uitgangspunten kadernota begroting 2026 .............................................................................. 13
2.
Ontwikkeling algemene uitkering .............................................................................................. 17 Overzicht ............................................................................................................................................ 18
3.
Ontwikkelingen bestaand beleid noodzakelijk .......................................................................... 19 Programma Bestuur en ondersteuning .............................................................................................. 19 Programma Veiligheid ........................................................................................................................ 20 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................... 20 Programma Economie ....................................................................................................................... 20 Programma Sport, cultuur en recreatie .............................................................................................. 21 Programma Sociaal domein............................................................................................................... 21 Programma Volksgezondheid en milieu ............................................................................................ 22 Overige ontwikkelingen ...................................................................................................................... 22 Overzicht ............................................................................................................................................ 23
4.
Majeure projecten ..................................................................................................................... 25 Programma Bestuur en ondersteuning .............................................................................................. 25 Programma Veiligheid ........................................................................................................................ 26 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................... 26 Programma Economie ....................................................................................................................... 28 Programma Onderwijs ....................................................................................................................... 28 Programma Sport, cultuur en recreatie .............................................................................................. 28 Programma Sociaal domein............................................................................................................... 29 Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ........................................... 29 Overzicht ............................................................................................................................................ 30
5.
Ontwikkeling lokale lastendruk ................................................................................................. 31
6.
Voorstel perspectiefnota ........................................................................................................... 33
Pagina 3
7.
Nieuw beleid/ wensen............................................................................................................... 35 Programma Bestuur en ondersteuning .............................................................................................. 35 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................... 35 Programma Sport, cultuur en recreatie .............................................................................................. 35 Programma Sociaal domein............................................................................................................... 36 Programma Volksgezondheid en milieu ............................................................................................ 36 Overzicht ............................................................................................................................................ 37
Bijlage Financiële perspectiefnota uitwerking begroting 2026 – 2029
Pagina 4
Aan de raad De kadernota voor de begroting 2026 – 2029 wordt opgesteld in een roerige periode in de wereld. In de discussie over de verdeling van middelen speelt landelijk de discussie over veiligheid en verhoging van de norm voor de defensiebudgetten een belangrijke rol. Er is sprake van een handelsoorlog, de inflatie blijft hoog en de rente fluctueert in korte tijd behoorlijk. Het jaar 2026 komt in zicht en wordt al een aantal jaren het “ravijnjaar” genoemd. In de afgelopen periode hebben VNG en gemeenten geen gelegenheid onbenut gelaten om er bij het Rijk op aan te dringen dat er meer geld naar het gemeentefonds moet. Gemeenten moeten hun taken, opgedragen door het Rijk, op een goede wijze kunnen uitvoeren. Vooral waar het gaat om de middelen voor Jeugdzorg heeft de VNG harde eisen op tafel gelegd. Het rapport “Groeipijn” van de onafhankelijke commissie Van Ark moet van “kaft-tot-kaft” worden overgenomen anders wordt de stap naar de rechter gezet. In hoofdstuk twee van deze kadernota is in beeld gebracht wat de mogelijke financiële effecten zijn als uitvoering wordt gegeven aan dit rapport. Dan gaat het om grofweg 0,8 miljoen structureel en voor de jaren 2026 – 2028 om € 1 miljoen incidenteel. Op het moment van schrijven van deze kadernota is het kabinet er uit met de voorjaarsnota, waarin naast de vele wensen ook extra geld beschikbaar komt voor gemeenten.
Het algemene beeld dat nu naar voren komt is dat het ravijnjaar twee jaar wordt opgeschoven naar 2028. Voor de jaren 2026 en 2027 komt er extra geld voor de jeugdzorg, maar met ingang van 2028 worden kortingen op gemeentefonds voor de jeugdzorg doorgevoerd ter hoogte van € 835 miljoen structureel. De stelling van het Rijk is dat gemeenten dat kunnen opvangen door onder ander het heffen van een eigen bijdrage voor de jeugdzorg en doorvoeren van de maatregelen uit de hervormingsagenda. Dit geeft een ander beeld dan op basis van het rapport van de commissie Van Ark verwacht mocht worden. De VNG blijft hierover in gesprek. In augustus staat een nieuw overhedenoverleg gepland in aanloop naar de miljoenennota. Voor de eerste jaren ziet het financiële beeld er beter uit, maar voor de jaren 2028 en verder blijft dit afhankelijk van het invullen van de bezuinigingen jeugdzorg. Ook los van deze opgave staat er op basis van de meerjarenbegroting 2025 – 2028 nog een taakstellende bezuiniging open van afgerond € 0,6 miljoen. Het is nog te vroeg om te constateren dat de invulling van deze bezuinigingen niet meer nodig is. Wij stellen voor de invulling voor de jaren 2026 en 2027 even te pauzeren en in afwachting van verdere besluitvorming vanuit het Rijk voor de jaren erna alsnog invulling te geven aan de bezuinigingen.
In de Financiële perspectiefnota uitwerking begroting 2026 – 2029 (verder Financiële perspectiefnota uitwerking) is een mix van maatregelen in beeld gebracht die bestaat uit bezuinigingen, verhogen van de onroerendezaakbelastingen, ontwikkeling algemene uitkering en inzet van de algemene reserve. Dit betreft een opsomming en dit zijn nog geen definitieve bezuinigingen. Deze nota is geactualiseerd en wordt als bijlage bij de kadernota gevoegd. In de kadernota van vorig jaar was ook een passage opgenomen waarin de uitdagingen voor de komende jaren zijn geschetst. Die zijn niet veranderd en vragen ook om verdere uitwerking in een uitvoeringsprogramma. Genoemd zijn onder andere: woonzorgvisie, visie op de binnengracht, visie nota sportaccommodaties, de centrumvisie, vastgoedbeheerplan in combinatie met duurzaamheid. Het huisvesten van statushouders, vluchtelingen en ontwikkelingen rond de spreidingswet vragen ook de nodige inzet van medewerkers. De problematiek van netcongestie, energietransitie en samenwerking in de regio blijft onze aandacht vragen. In het hoofdstuk majeure projecten zoomen we wat verder in op een aantal projecten waarvoor binnen de meerjarenbegroting wel stappen gezet moeten worden en die ook een plek moeten krijgen in het nieuw op te stellen coalitieakkoord. Het jaar 2026 is ook het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026.
Gebruikelijk is dat het huidige college voor dat jaar een pas op de plaats maakt met grote beleidswijzigingen. Een nieuw college kan dan haar eigen plannen uitwerken voor de jaren 2026 – 2030. Dat neemt niet weg dat ook voor de komende begroting noodzakelijke uitgaven en investeringen moeten worden gedaan. Die zijn in deze kadernota opgenomen in hoofdstuk drie. Pagina 5
Gelijktijdig met de voorbereiding van de kadernota en de vaststelling daarvan in de raad van juli, wordt ook aan de Toekomstvisie 2040 gewerkt. De planning is dat de Toekomstvisie 2040 ook wordt vastgesteld in de raad van juli. Vanuit het principe “Hoe kunnen we een zelfstandige gemeente blijven?” is dat uitgewerkt in drie thema’s namelijk: Publieke waarde of Identiteit van Bunschoten, bestuurlijke toekomst en dienstverlening. Dit rapport is een belangrijke bron van informatie bij de vorming van een nieuw college. Het uitgangspunt voor de meerjarenbegroting blijft een financieel sluitende meerjarenbegroting en een lastendruk voor de gemiddelde burger die past bij het voorzieningenniveau in deze gemeente. Burgemeester en wethouders, De secretaris,
de burgemeester,
Drs. J.F.H. Jennekens
J.L. Geurts
Pagina 6
Beslispunten voor de raad De raad van de gemeente Bunschoten, gelezen de inhoud van dit voorstel voor de kadernota begroting 2026 - 2029. Besluit: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Akkoord te gaan met de uitgangspunten voor begroting 2026 (hoofdstuk één); Akkoord te gaan met de voorstellen ontwikkeling algemene uitkering (hoofdstuk twee); Akkoord te gaan met de voorstellen uit bestaand beleid (hoofdstuk drie); Akkoord te gaan met de voorstellen van majeure projecten (hoofdstuk vier); Akkoord te gaan met de voorstellen lokale lastenontwikkeling (hoofdstuk vijf); Een keuze te maken welke voorstellen vanuit de Financiële perspectiefnota uitwerking begroting 2026 – 2029 worden verwerkt in de meerjarenbegroting 2026 – 2029 (hoofdstuk zes); 7. Een keuze te maken welke voorstellen nieuw beleid worden meegenomen in de meerjarenbegroting 2026 – 2029 (hoofdstuk zeven); Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Bunschoten van 3 juli 2025 De griffier,
De voorzitter,
Drs. E. Hoogstraten
J.L. Geurts
Pagina 7
Pagina 8
Leeswijzer Na deze leeswijzer is een samenvatting opgenomen waarin in één oogopslag de ontwikkeling van het begrotingsresultaat 2026 – 2029 wordt weergegeven op basis van de voorstellen die in de hoofdstukken twee t/m zeven worden gedaan. In hoofdstuk één worden in het kort de kaders en uitgangspunten weergegeven die van belang zijn bij het opstellen van de begroting en deze kadernota. Hoofdstuk twee geeft de ontwikkeling van de algemene uitkering weer met als uitgangspunt de meest recente informatie vanuit het Rijk over de ontwikkeling van gemeentefonds. Hoofdstuk drie geeft de voorstellen weer die vooral betrekking hebben op het bestaande beleid en bestaande afspraken en investeringen die niet kunnen worden uitgesteld door bijvoorbeeld nieuwe wetgeving. Er zijn diverse nota’s vastgesteld waarin een visie is neergelegd voor de toekomst. Niet overal is daar het onderdeel financiën uitgewerkt. Deze majeure projecten worden genoemd in hoofdstuk vier. In hoofdstuk vijf staan de ontwikkelingen binnen de lokale heffingen en het effect daarvan op de lastendruk voor burgers en bedrijven. De voorstellen die het college doet, vanuit de Financiële perspectiefnota uitwerking begroting 2026 – 2029 die als bijlage onderdeel is van deze kadernota, om tot een sluitende begroting te komen zijn opgenomen in hoofdstuk zes.
In hoofdstuk zeven zijn wensen/nieuw beleid uit de organisatie opgenomen. De raad kan besluiten door amendering van bepaalde voorstellen deze mee te nemen in de op te stellen programmabegroting. Zoals aangegeven is de Financiële perspectiefnota uitwerking begroting 2026 – 2029 als bijlage toegevoegd aan deze kadernota. De opsomming die wordt genoemd zijn mogelijkheden waar de raad uit kan kiezen. Dit zijn dus nog geen concrete bezuinigingen, maar mogelijkheden.
Pagina 9
Pagina 10
Samenvatting resultaat Hieronder staat een samenvatting van de uitkomsten van alle hoofdstukken. Een – bedrag betekent een nadeel. Startpunt is het meerjarig begrotingsresultaat uit de programmabegroting 2025 – 2028. Omdat er nu extra middelen vanuit het Rijk in beeld zijn gebracht wordt het begrotingsresultaat voor de jaren 2026 – 2029 gecorrigeerd. De taakstelling die nog open stond bij de begroting 2025 – 2028 wordt voorlopig niet ingevuld. Daardoor krijg je een lager (gecorrigeerd) begrotingsresultaat. Bedragen x € 1.000,-
2026
2027
2028
2029
Begrotingsresultaat 2026 - 2029 basis
56
236
752
752
Nog te realiseren bezuinigingen
-61
-273
-536
-536
Onttrekking aan reserve
-350
Gecorrigeerd begrotingsresultaat
-355
-37
216
216
Algemene uitkering (hoofdstuk twee)
1.312
1.293
826
828
Bestaand beleid (hoofdstuk drie)
-302
-272
-277
-283
Majeure projecten (hoofdstuk vier)
-200
-200
-239
-200
Ontwikkeling lokale lasten (hoofdstuk vijf)
-
-
-
-
Totaal noodzakelijke investeringen bestaand beleid
810
821
310
345
Begrotingsresultaat 2026 - 2029 na noodzakelijke aanpassingen
455
784
526
561
Bezuinigingen
-10
-10
-10
-10
Totaal keuzes perspectiefnota
-10
-10
-10
-10
Resultaat voor nieuw beleid/wensen
445
774
516
551
Nieuw beleid/wensen (hoofdstuk zeven)
-35
-35
-35
-35
Begrotingsresultaat 2026 - 2029
411
740
482
517
Keuzes die gemaakt worden vanuit Financiële perspectiefnota uitwerking (hoofdstuk zes)
Pagina 11
Pagina 12
1. Uitgangspunten kadernota begroting 2026 Onderstaand treft u de uitgangspunten aan die worden gehanteerd voor het opstellen van de kadernota begroting 2026 - 2029 die in de raad van 3 juli 2025 wordt behandeld.
Algemeen Uitgangspunt voor de start van de kadernota begroting 2026 is het resultaat van de meerjarenbegroting 2025 – 2029 aangevuld met de financiële effecten van de vastgestelde perspectiefnota. Er ligt voor de periode 2026 – 2028 nog een concrete taakstelling afgerond € 600.000,-. Er moeten besluiten worden genomen hoe dit moet worden ingevuld. In de Financiële perspectiefnota uitwerking begroting 2026 – 2029 worden diverse voorstellen gedaan.
Algemene uitkering Voor de ontwikkeling van de algemene uitkering wordt als uitgangspunt de meicirculaire 2025 genomen. Naar verwachting wordt die ontvangen als de kadernota al in het bestuurlijk traject zit. Er wordt dan aanvullend geadviseerd. Voorlopig wordt uitgegaan van de informatie over de ontwikkeling gemeentefonds op basis van de voorjaarsnota van het Rijk. Dit jaar is dat een extra belangrijk moment omdat uit de Voorjaarnota moet blijken of het Rijk over de brug komt met extra geld voor Jeugdzorg en demping van de effecten voor het ravijnjaar. Dit wordt medio april 2025 duidelijk. Taakmutaties opvangen binnen budget In de uitwerking wordt ervan uitgegaan dat de kortingen in verband met mutaties op beleidsterreinen moeten worden opgevangen door de betreffende budgetten te verlagen met eenzelfde bedrag. Extra middelen voor nieuwe wetgeving worden in eerste instantie voor dat doel gereserveerd in afwachting van voorstellen. Daarmee heeft dit geen direct effect op het begrotingsresultaat.
Provinciaal toezicht Het reguliere beleid van de provincie is erop gericht dat de gemeente een meerjarenbegroting opstelt die voldoet aan de voorwaarden van een duurzaam financieel evenwicht waarbij de minimale eis geldt dat de begroting het eerste jaar reëel sluitend moet zijn, of anders in meerjarenperspectief zicht moet zijn op een sluitende begroting. Er wordt wel meer ruimte gegeven voor (structurele) inzet van de algemene reserve.
Nieuwe ontwikkelingen na vaststelling begroting 2025 Sluitingstermijn meenemen ontwikkelingen in de kadernota Nadat de begroting 2025 is vastgesteld hebben zich ontwikkelingen voorgedaan die het meerjarenbeeld 2025 - 2028 beïnvloeden. Ontwikkelingen die van invloed zijn op de kadernota worden meegenomen tot begin mei 2025 (vaststelling kadernota in het college). Het gaat dan om effecten van raad- en collegebesluiten. Nieuwe (uitstelbare) ontwikkelingen die zich daarna voordoen schuiven door naar de kadernota begroting 2027. Meerjareninvesteringsplan 2026 - 2029 Basis voor de investeringen voor de periode 2026 - 2029 zijn de geraamde investeringen voor de periode 2025 - 2028. Voor nieuwe investeringen geldt in principe dat 2029 het eerste jaar is waarvoor ze kunnen worden meegewogen. In de raming van de kapitaallasten wordt structureel rekening gehouden met een onderuitputting (door uitstel investeringen) van € 50.000,-. In de afgelopen jaren zien we dat veel geraamde investeringen doorschuiven. Daarom blijven we kritisch kijken naar een realistische raming. Beheerplannen Er staan een aantal beheerplannen in de planning om in 2026 herzien te worden (riolering en spelen). De investeringen die nu in de beheerplannen bekend zijn, worden meegenomen in de begroting. Dit geldt voornamelijk voor de openbare verlichting en wegen.
Pagina 13
Nieuw beleid Nieuw beleid kan worden ingediend, waarbij moet worden aangegeven of het noodzakelijk of gewenst beleid is. Het uitgangspunt blijft dat nieuw beleid kan worden gehonoreerd als er oud beleid voor wordt ingeleverd of doordat er ruimte ontstaat vanuit de algemene middelen.
Op peil houden onderhoudsvoorzieningen Reserves/voorzieningen Als algemeen uitgangspunt wordt in de kadernota begroting 2026 uitgegaan van de bestaande risicoanalyse. Die is bepalend voor de omvang van het weerstandsvermogen. Beschikking reserves Er wordt niet meer structureel beschikt over de reserves om te komen tot een sluitende (meerjaren)begroting. Dit uitgangspunt blijft gehandhaafd. Onderbesteding budget/ structurele tegenvallers Blijkt dat er voor bepaalde budgetten sprake is van structurele onderbesteding (twee jaar of meer onderbesteding) dan worden deze budgetten niet aangepast met het inflatiepercentage. Als er structurele (onvermijdelijke) tegenvallers waren die in de begroting moeten worden opgenomen en er is geen alternatieve dekking, dan wordt dit aangepast in de begroting.
Inflatiepercentage Algemeen beleid is dat de geraamde inflatie wordt verrekend met de werkelijke ontwikkeling. Omdat de inflatie ook basis voor aanpassing van de belastingtarieven is, wordt deze systematiek ook voor de belastingen toegepast. In de gepubliceerde raming door het Centraal Plan Bureau (CEP 26 februari 2025) wordt aangegeven dat de Nederlandse economie gematigd groeit. Geopolitiek onrust zorgt momenteel voor extra onzekerheid. De koopkracht groeit en de armoede neemt af. Op basis van de informatie van het CPB wordt voor 2025 een inflatiepercentage verwacht van 3,0% (hicp, inflatie, geharmoniseerde consumentenprijsindex). Op basis van deze nieuwe ramingen is het inflatiepercentage voor 2024 hetzelfde als waar al rekening mee was gehouden. Voor 2025 ligt het percentage iets hoge. Het inflatiepercentage voor de begroting 2026 wordt daarmee 2,9% (2,4 + 0,5). De afgelopen tijd zien we dat ondernemers een hoger inflatie percentage aan de gemeente doorberekenen, dit komt onder andere door de stijging in de loonkosten. Op basis van de kerngegevens is de loonvoet voor bedrijven 4,3% in 2026 (CEP 26 februari 2025). Er bestaat een risico dat het algemene inflatiepercentage dit onvoldoende compenseert. Jaar
Basis inflatie
2024 2025 2026
3,2 2,5 2,4
Inflatie op basis van februari 2025 3,2 3
Verschil Geen effect + 0,5
Verbonden partijen De verbonden partijen hebben een eigen begroting aangeleverd, daar is al op geadviseerd. De bijdragen uit deze vastgestelde begrotingen worden overgenomen in de gemeentebegroting. Subsidies Voor subsidies vanuit het subsidie jaarplan wordt ook het inflatiepercentage van 2,9% toegepast. Daarnaast is de beleidslijn dat de subsidiabele personeelsuitgaven worden aangepast in overeenstemming met de cao-afspraken.
Pagina 14
Kostenstijging werk door derden Gemotiveerd moet worden aangegeven indien aanpassing van het budget met meer dan inflatiepercentage nodig is. Anders wordt (bij geen onderbesteding) het budget verhoogt met het inflatiepercentage. Planning investeringen Er staan diverse investeringen in de planning op basis van vervangingsinvesteringen. De bedragen zijn gebaseerd op de eerdere investeringen en worden niet automatisch geïndexeerd. Het voorstel is om vanaf 2026 de planningen, waar nodig, ook te indexeren met het inflatiepercentage. Uitgaande van een gemiddeld investeringsniveau van € 10 miljoen (inflatie 2,9%/20 jaar afschrijving) legt dat een beslag op de stelpost inflatie van afgerond € 15.000,-.
Personeelskosten Voor de raming van de salariskosten wordt in basis uitgegaan van het aantal formatieplaatsen (inclusief vacatures) per 1 januari 2025 en op de groei van de gemeente. In de raming van de salarislasten wordt rekening gehouden met de lopende cao-afspraken. In de raming wordt geen rekening gehouden met een budget voor vervanging bij langdurige ziekte. Dat betekent dat in de tussentijdse bestuursrapportages het risico bestaat dat het salarisbudget moet worden bijgesteld om de taken te kunnen blijven uitvoeren. Waar mogelijk wordt een deel van de formatie doorbelast aan investeringen en grondexploitaties. Het blijft belangrijk dit te monitoren en bij te sturen als de investeringen teruglopen of de grondexploitaties onder druk komen te staan.
Belastingen en rechten Algemeen We streven naar een lokale lastendruk die past bij het voorzieningenniveau van de gemeente. Effecten voor de lokale heffingen die voortvloeien uit de Financiële perspectiefnota uitwerking zijn bij dit onderdeel nog niet meegenomen. Onroerendezaakbelastingen Algemeen uitgangspunt is dat de tarieven jaarlijks worden aangepast met het inflatiepercentage, dat is voor 2026 2,9%. Bij de behandeling van kadernota 2025 – 2028 is besloten n.a.v. de financiële perspectiefnota uitwerking tot en met 2028 een extra verhoging van 5% per jaar toe te passen voor de onroerendezaakbelasting. Voor 2026 wordt de stijging dan 7,9%. 100%-kostendekkende activiteiten Afvalstoffenheffing Algemeen uitgangspunt is aanpassing met het inflatiepercentage plus eventuele extra stijging wanneer dit nodig is om te komen tot een 100%-kostendekking. Uitgangspunt is dat er binnen periode van de meerjarenbegroting niet meer structureel wordt beschikt over de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing. Voor 2026 wordt dit een stijging van 2,9%. Rioolrechten Algemeen uitgangspunt is aanpassing met het inflatiepercentage plus eventuele extra stijging wanneer dit nodig mocht zijn om te komen tot een 100%-kostendekking.
In het verbreed gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) zijn afspraken gemaakt over een extra stijging van de rioolrechten om te sparen voor investeringen in de toekomst via de voorziening toekomstige vervangingsinvesteringen. In de systematiek van het sparen voor nieuwe investeringen is het de wens dat bedrag extra aan de voorziening toe te voegen. Voor 2026 wordt dit een stijging van 2,9%. Marktgelden Uitgangspunt is 100% kostendekking. Algemeen uitgangspunt is dat de tarieven jaarlijks worden aangepast met het inflatiepercentage, dat is voor 2026 2,9%.
Pagina 15
Begraafrechten Uitgangspunt voor de begraafrechten is 100% kostendekking. Op basis van eerdere besluitvorming is onderzoek gedaan naar de mate van kostendekkendheid van de tarieven waarbij het serviceniveau en kostentoerekening zijn betrokken. Daarbij is afgesproken om de tarieven één keer per vijf jaar voor het eerst in 2029 tegen het licht te houden, als het gaat om de kostendekkendheid en dan zo nodig bij te stellen. Algemeen uitgangspunt is dat de tarieven jaarlijks worden aangepast met het inflatiepercentage, dat is voor 2026 2,9%. Leges publiekszaken Voorgesteld wordt de leges aan te passen met het inflatiepercentage. Leges omgevingsvergunningen (effect WKB) De leges worden aangepast met het inflatiepercentage. Overige belastingen en rechten Algemeen uitgangspunt is dat de tarieven jaarlijks worden aangepast met het inflatiepercentage, dat is voor 2026 2,9%.
Rente financieringstekort/ kapitaalverstrekking t.b.v. grondexploitatie De investeringen die de gemeente de komende jaren gaat doen moeten worden betaald. Er wordt kritisch gekeken of dat betaald kan worden van de beschikbare geldmiddelen of dat er geld moet worden geleend. Bij de paragraaf Financiering in de begroting, wordt in beeld gebracht hoeveel geld er nodig is en voor welke periode dat nodig is. Als er geld wordt geleend moet daar rente over worden betaald. Voor overheidsinstellingen als de gemeente gelden andere tarieven dan voor particulieren. Momenteel is te zien dat de rentepercentages voor langlopende leningen nog hoog zijn in vergelijking met enkele jaren geleden. De huidige rente ligt namelijk rond de 3%. Voor een 10-jarige lening ligt dat rond de 3,0% en voor een 25-jarige lening rond de 3,4%. De verwachting is dat de rente in 2025 nog licht gaat dalen, maar dat de rente daarna niet verder daalt. Het is overigens lastig om de renteontwikkelingen te voorspellen. De plannen om de Europese defensie uitgaven te verhogen, kan mogelijk nog leiden tot renteverhogingen in de toekomst aangezien de vraag op de kapitaalmarkt hierdoor kan toenemen. Voorgesteld wordt uit te blijven gaan van een percentage van 3. Onvoorzien De post onvoorzien wordt voor de begroting 2026 minimaal gesteld op € 50.000,-.
Pagina 16
2. Ontwikkeling algemene uitkering De ontwikkeling van de algemene uitkering is dit jaar spannender dan voorgaande jaren. Komt er extra geld van het Rijk voor de kosten van jeugdzorg op basis van het rapport van de deskundigencommissie Van Ark? De VNG heeft de afgelopen periode intensief niets na gelaten om te benadrukken dat er extra geld naar het gemeentefonds moet om de tekorten van het ravijnjaar te dempen. Voor het rapport van de deskundigencommissie Van Ark heeft zij richten het kabinet bedongen dat dit rapport van-kaft-tot-kaft moet worden overgenomen en anders stapt de VNG naar de rechter. In dit hoofdstuk geven we een voorlopig beeld van de mogelijke financiële impact voor Bunschoten.
Financiële impact rapport deskundigencommissie Van Ark Groeipijn Op 30 januari 2025 is het adviesrapport Groeipijn gepubliceerd van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd ook wel de commissie Van Ark genoemd. In dit memo worden de adviezen financieel vertaald naar een inschatting van de financiële gevolgen voor de gemeente Bunschoten mochten deze volledig worden opgevolgd. In onderstaande tabel zijn deze gevolgen weergegeven. bedragen x € 1.000,Advies commissie Van Ark
2025
50% compensatie tekorten 2023 en 2024
700
Doorwerking 50% tekort 2024
400
Besparingen Hervormingsagenda op P.M.
2026
2027
2028
2029 i
400
400
400
p.m. s
1.000
1.000
1.000
p.m. i
Volume groei 2025 op 4,7%
200
200
200
200
p.m. s
Loon- en prijsstijging op basis van zorgindex
200
200
200
200
p.m. s
1.500
1.800
1.800
1.800
-
De gevolgen van de “besparingen Hervormingsagenda op P.M.” zijn niet verwerkt in de begroting van de gemeente Bunschoten in de vorm van lagere lasten. Als deze maatregel geeffectueerd zou worden dan ontvangt de gemeente extra middelen die voor een deel ingezet moeten worden voor dekking van hogere lasten (realistischer begroot ) worden per saldo daardoor neutraal. Wanneer dat het geval is resteert een structureel van 0,8 miljoen per jaar. Besluitvorming in de voorjaarsnota over rapport Van Ark Structureel wordt een bedrag van € 414 miljoen toegevoegd aan het gemeentefonds wat neerkomt op een compensatie van 50% van de hogere kosten jeugdzorg. Voor Bunschoten een bedrag van € 414.000,-. Hervormingsagenda Jeugd Verder worden voorgestelde maatregelen voor de uitvoering van de Hervormingsagenda (HA) verzacht voor de jaren 2026 en 2027. Dat betekent voor Bunschoten incidenteel een voordelig effect van respectievelijk € 498.000,- en € 447.000,-. Vanaf 2028 wordt de bijdrage verlaagd in gemeentefonds met € 260 miljoen door het invoeren van een eigen bijdrage voor de kosten van jeugd. Dit moet dan budgettair neutraal verwerkt worden in onze begroting. Dat geldt ook voor de maatregel trajectverkorting wat € 68 miljoen moet opleveren. De laatste korting heeft betrekking op de indexering van de reeds genomen maatregelen en die moeten een bedrag van € 507 miljoen opleveren.
Dit geeft een extra druk, omdat ook de taakstelling van € 500.000,- van MetMaya nog ingevuld moet worden. De invulling hiervan moet verder worden uitgewerkt. Compensatie ravijnjaar vanuit de voorjaarsnota Rijk Op basis van de voorjaarsnota die nu is gepresenteerd is een bedrag van gemiddeld € 400 miljoen beschikbaar gesteld voor een beperkte demping van de gevolgen van het ravijnjaar. Voor onze gemeente is dat een extra inkomst van structureel afgerond € 400.000,-. Pagina 17
Overheveling specifieke uitkering naar gemeentefonds In het hoofdlijnenakkoord is afgesproken dat het aantal specifieke uitkeringen verminderd moet worden. De afspraak is dat deze worden overgeheveld naar het gemeentefonds en als een bijzondere fondsuitkering worden gepresenteerd. De randvoorwaarde daarbij is meegegeven dat hier wel een besparing van 10% wordt ingeboekt, De laatste informatie is dat de specifieke uitkeringen die worden overgeheveld voor 100% naar gemeentefonds gaan en de betreffende ministeries de 10% besparing binnen hun begroting moeten zoeken. Voor de specifieke uitkeringen die niet overgaan wordt ook de 10% korting niet toegepast. Herijking gemeentefonds vervolg Bij de invoering van de herijking gemeentefonds in 2023 is afgesproken dat voor een aantal onderdelen nog nader onderzoek nodig was in verband met de herverdeeleffecten. Die onderzoeken zijn afgerond en een eerste conclusie is dat deze onderzoeken niet leiden tot een nieuwe herverdelingsronde. Wel wordt nog naar effecten voor enkele individuele gemeenten gekeken. Als dat is afgerond wordt een actualisatie uitgevoerd op de meest recente informatie. De verwachting is dat dit niet tot grote herverdeeleffecten leidt. De herverdeeleffecten uit de eerste ronde zijn in drie jaar (2023-2025) doorgevoerd, maar bevroren op een maximaal herverdeeleffect van € 37,50 per inwoner.
Het nadelig herverdeeleffect voor Bunschoten was berekend op € 45,- per inwoner. De herverdeeleffecten worden op basis van de actualisatie opnieuw berekend. Gemeenten die op basis van de eerste berekeningen al een groter voor- of nadelig effect hadden dan genoemd bedrag moeten er rekening mee houden dat ze dat de komende jaren nog in de begroting moeten verwerken. Invoering hogere eigen bijdrage huishoudelijke hulp (HH) Er gaan berichten rond dat de invoering van een hogere eigen bijdrage voor de HH en andere voorzieningen met een jaar wordt uitgesteld tot 2027. Wij verwachten dat we daarvoor in 2026 worden gecompenseerd in het gemeentefonds. In de voorjaarsnota is een toevoeging geraamd van € 225 miljoen voor 2026 ervan uitgaande dat eigen bijdrage als vervanger van het abonnementstarief in 2027 wordt ingevoerd. Voor ons grofweg € 225.000,-. Dit moeten we gebruiken om onze raming van de hogere eigen bijdrage te verlagen. Dus vooralsnog geen budgettair resultaat.
Overzicht In onderstaande tabel een samenvatting. De bedragen in deze tabel zijn inkomsten ( - = nadeel) (bedragen x € 1.000,-) Bron: Voorjaarsnota 2025 Rijk
2026
2027
2028
2029
Bijdrage tekort jeugdzorg (50%)
414
414
414
414
Hervormingsagenda bevriezen
498
447
-
-
Eigen bijdrage jeugdzorg
-
-
-260
-260
Verkorten trajectduur
-
-
-68
-68
Indexeren opbrengst Hervormingsagenda
-
-
-507
-507
Effecten jeugdzorg
912
861
-421
-421
Demping effecten Ravijnjaar
400
432
412
414
Uitstel vervanging abonnementstarief
225
-
-
-
Totaal hogere algemene uitkering
1.537
1.293
-9
-7
260
260
Aanvullende maatregelen Hervormingsagenda
Overige ontwikkelingen Gemeentefonds
Budgettaire effecten Ramen eigen bijdrage jeugdzorg Verkorten trajectduur (lagere kosten)
68
68
Effecten hervormingsagenda
507
507
Aframen eigen bijdrage Wmo
Totaal budgettair effect
-225
-
-225
-
835
835
1.312
1.293
826
828 Pagina 18
3. Ontwikkelingen bestaand beleid noodzakelijk In dit hoofdstuk worden de voorstellen opgenomen op basis van het bestaande beleid en die niet uitstelbaar zijn of besluiten die al door de raad zijn genomen.
Algemeen Aanpassingen in verband met inflatie en areaaluitbreiding worden gedekt vanuit de accresontwikkeling (bijstelling loon- en prijsontwikkeling) van de algemene uitkering. In hoofdstuk twee over de ontwikkeling van de algemene uitkering is daar rekening mee gehouden.
Programma Bestuur en ondersteuning Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouders J.L. Geurts en W.P. van der Es
Taakveld Overhead PGAx systeem Al jaren gebruikt de gemeente (kosteloos) een systeem voor de wettelijke taak persoonsgerichte aanpak (PGA) via de gemeente Amersfoort. Het systeem wordt o.a. gebruikt voor coördinatie van reintegratie van (ex-) gedetineerden, lokale en regionale aanpak van meervoudige zorg en veiligheidsproblematiek, procesregie op jeugdbeschermings- en strafrechtketen en de bestuurlijke aanpak van ondermijning, Bibob, RIEC-Liaison en binnengemeentelijke gegevensuitwisseling. In verband met de AVG is het belangrijk dat de gemeente dit systeem zelf aanschaft. De aanschafkosten zijn gemeld in de eerste tussentijdse bestuursrapportage 2025. De jaarlijkse kosten worden nu meegenomen. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
7.800,-
Extra auto buitendienst Vanwege uitbreiding van personeel bij de buitendienst ontstaat er een probleem met vervoer. Om te kunnen werken in de openbare ruimte is een werkauto nodig, in de huidige situatie is het een uitdaging om voor de medewerkers voldoende vervoer te hebben, door ouderschapsverlof, vakantie, ziekte en in het uiterste geval het wegbrengen en ophalen van medewerkers of de inzet van een privéauto lukt dit. Met de uitbreiding van één fte is dit niet meer te plannen. Alle auto’s zijn bemand met duo’s. De medewerkers op het aanbiedstation en de begraafplaatsbeheerder hebben geen beschikking over vervoer. Het voorstel is om een Goupil G4 (Picnic auto) aan te schaffen. Deze smalle elektrische bedrijfswagen met laadbak is goed in te zetten op de beide begraafplaatsen. Door de aanschaf van een Goupil komt er een auto met laadbak ter beschikking voor groenonderhoud in de gemeente, en is het vervoersprobleem opgelost. De aanschaf van een Goupil bedraagt € 45.000,-. De Goupil is wegenbelasting en BPM vrij. Investering 2026 incidenteel
€
45.000,-
kapitaallasten € 6.100,-
Pagina 19
Programma Veiligheid Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder J.L. Geurts .
Taakveld Openbare orde en veiligheid Bijdrage DierenZorg Eemland Gemeente Bunschoten heeft een contract met DierenZorg Eemland voor de wettelijke taken van het in bewaring nemen en vervoeren van zwerfdieren en de opvang van afstandsdieren. Per 2025 is het tarief al iets verhoogd. Om aan te sluiten bij de kosten die DierenZorg Eemland maakt moet de gemeente een hoger bedrag per inwoner bijdragen. Door de uitbreiding van wettelijke taken en de indexering is een verhoging noodzakelijk. Uit onderling overleg is gekozen voor een gefaseerde invoering. Per 1 januari 2026 € 1,35 per inwoner Per 1 januari 2027 € 1,60 per inwoner Per 1 januari 2028 € 1,85 per inwoner Budgetverhoging 2026 incidenteel Budgetverhoging 2027 incidenteel Budgetverhoging 2028 structureel
€ € €
8.000,15.000,20.000,-
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Commissie Ruimte, portefeuillehouder W.P. van der Es . Voor het taakveld havens is P. van Asselt portefeuillehouder, commissie Samenleving.
Taakveld Verkeer en vervoer Rehabilitatie asfaltwegen In het Beheerplan Wegen 2022 – 2026, vastgesteld in de gemeenteraad van 8 juli 2021, zijn de rehabilitatiekosten van asfaltwegen tot en met 2030 inzichtelijk gemaakt. De investering voor 2029 wordt nu aangegeven. Investering 2029
€
900.000,-
kapitaallasten € 32.000,-
Programma Economie Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder W.P. van der Es. Taakveld Economische promotie behoort in de portefeuille van P. van Asselt, commissie Samenleving.
Taakveld Economische ontwikkeling Foodvalley Onze gemeente is agendalid geworden bij de Foodvalley, de kosten bedragen ongeveer € 37.000,per jaar. Door de gemeenteraad is bepaald dat dit in eerste instantie voor een periode van twee jaar wordt aangegaan, 2024 en 2025. Dan moet er een evaluatie plaatsvinden plus besluit over hoe verder? Vooruitlopend op dit besluit wordt nu incidenteel een budgetverhoging gevraagd. Structureel budget is afhankelijk van verder besluitvorming. Budgetverhoging vanaf 2026 incidenteel
€
40.000,-
Pagina 20
Programma Sport, cultuur en recreatie Commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt. Voor het taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie is W. de Jong portefeuillehouder, commissie Ruimte.
Taakveld Cultureel erfgoed Behouden streektaal Bij ondertekening van het convenant Nedersaksisch heeft Bunschoten ermee ingestemd om zich gezamenlijk met de convenantpartners in te zetten voor behoud en bevordering van de streektaal. Om hieraan te kunnen voldoen is er ook een bijpassend budget nodig. Dit zal besteed worden aan gezamenlijke projecten en lokale initiatieven. Voorstel is een structureel budget per jaar van € 10.000,- om ervoor te zorgen dat de streektaal behouden blijft en bevorderd wordt. Daarvan is ongeveer € 5.000,- voor gezamenlijke projecten met convenantpartners en ongeveer € 5.000,- voor lokale initiatieven. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
10.000,-
Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie Areaaluitbreiding voorziening spelen De aflopen jaar zijn er diverse nieuwe speeltuinen in de gemeente gerealiseerd, waaronder de speeltuin bij Ons Belang en de speeltuin in Rengerspark (Rengerswetering vierde eiland). Om deze speeltuinen toekomstig in stand te kunnen houden, zal de voorziening voor spelen aangevuld moeten worden. De aanvulling van de voorziening is gebaseerd op de afschrijvingstermijn van de speeltuinen Rengerswetering vierde eiland (inclusief trapveld) en Ons Belang, zodat deze voorzieningen na afschrijving weer vervangen kunnen worden. Het beheerplan spelen zal in 2026 geactualiseerd worden. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
12.500,-
Programma Sociaal domein Commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt .
Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie Formatie ontwikkeling en continuering groepsaanbod Voor de continuering van het groepsaanbod, dat is ontwikkeld vanuit de Tasforce Jeugd en bijdraagt aan normalisering van de ondersteuningsvraag van jongeren en hun ouders, is een bedrag van € 50.000,- noodzakelijk (0,5 fte). Hiermee geven we uitvoering aan de gewenste transformatie, zoals verwoord in het beleidskader Sociaal Domein. Het bieden van dit aanbod en de verdere doorontwikkeling ervan betekent in de praktijk een uitbreiding van de werkzaamheden van het Sociaal Team, waardoor reguliere werkzaamheden van het Sociaal Team onder druk zijn komen te staan. Met dit bedrag ontstaat ruimte om een noodzakelijke halve fte te creëren en enig werkbudget voor het volgen van trainingen en aanschaf van materiaal te organiseren. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
50.000,-
Bemoeizorg Bemoeizorg is een vorm van zorg en ondersteuning die wordt ingezet voor mensen die zorg nodig hebben, maar deze zelf niet actief zoeken of weigeren. Het doel van bemoeizorg is om deze mensen op een laagdrempelige en informele manier te bereiken en hen te motiveren om de nodige zorg of ondersteuning te accepteren. Bemoeizorg wordt vaak toegepast bij mensen met psychische problemen, verslavingen of andere complexe zorgbehoeften, die zichzelf niet of onvoldoende in staat achten om hulp te zoeken. Door op tijd bemoeizorg in te zetten, kunnen we ernstige problemen voorkomen. De komende tijd zullen we vaker te maken krijgen met GGZ problematiek in de wijk, doordat ouderen bijvoorbeeld langer Pagina 21
zelfstandig thuis moeten wonen, de ontwikkeling is dat mensen thuis behandeling en begeleiding krijgen in plaats van in een instelling, etc. Het inzetten van bemoeizorg is niet wettelijk verplicht, maar het is wel wettelijk verplicht (Wmo en Wet publieke gezondheid) om zorg en ondersteuning te bieden aan zorgmijders. Dit wordt gedaan door bemoeizorg in te zetten. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
21.000,-
Samenwerking BBS (Baarn, Bunschoten, Soest) In het kader van de samenwerking binnen het sociaal domein is een bestuursopdracht vastgesteld voor doorontwikkeling van de samenwerking binnen BBS. Aanleiding voor het besluit is de gezamenlijke ambitie om de samenwerking zo vorm te geven dat deze van meerwaarde is voor de inwoners van de drie gemeenten. Samenwerking in een zelfstandige, professionele en robuuste organisatie, waar passende hulp en steun voor inwoners in de eigen gemeente zo integraal mogelijk wordt gerealiseerd, is de beste oplossing voor hoge kwaliteit, continuïteit en efficiency. De besluitvorming over de doorontwikkeling wordt dit jaar verwacht. Incidentele kosten voor opbouw van de nieuwe organisatie, frictie- en desintegratiekosten worden meegenomen in de reguliere tussentijdse rapportages. Als verwachting/kader is meegegeven dat de structurele financiële effecten voor Bunschoten maximaal € 150.000,- zijn. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
150.000,-
Programma Volksgezondheid en milieu Taakveld Volksgezondheid valt onder de commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt. De taakvelden Riolering, Afval en Begraafplaatsen en crematoria horen bij de commissie Ruimte, portefeuillehouder W. de Jong. Begraafbeleid hoort bij J.L. Geurts, commissie Bestuur en Financiën.
Taakveld Riolering Gemeentelijk Water en Rioleringplan (GWRP) Vanuit het GWRP is de investering voor 2029 € 1.237.549,-. Dit is o.a. voor het elektrotechnisch en mechanisch deel van hoofdgemalen Polkampen, Tabakskamp, Westdijk en Oostsingel/Spieringweg en voor drukunits. En voor het half afkoppelen van de Oranjebuurt en vervangen van leidingen. De lasten van deze investering worden doorberekend in de rioolrechten. Investering 2029
€ 1.240.000,-
kapitaallasten € 50.500,-
Overige ontwikkelingen Vrijval kapitaallasten De vrijval van de kapitaallasten voor 2025 - 2028 is al in de meerjarenbegroting verwerkt. De vrijval voor 2029 is geraamd op totaal € 124.000,-. Bijna dit hele bedrag heeft betrekking op vervangingsinvesteringen en is dus nodig voor dekking vervanging. Er wordt dit jaar nog € 10.000,extra meegenomen voor vrijval.
Pagina 22
Overzicht In dit overzicht staan alle voorstellen bestaand beleid. Bedragen x € 1,Onderwerp Programma Bestuur en ondersteuning
2026 Investering
PGAx systeem
2027
2028
2029
(Kapitaal)lasten
7.800
7.800
7.800
7.800
3.050
6.100
6.100
6.100
8.000
15.000
20.000
20.000
-
-
-
16.000
40.000
-
-
-
Behouden streektaal
10.000
10.000
10.000
10.000
Areaaluitbreiding voorziening spelen
12.500
12.500
12.500
12.500
Programma Sociaal domein Formatie ontwikkeling en continuering groepsaanbod
50.000
50.000
50.000
50.000
Bemoeizorg
21.000
21.000
21.000
21.000
BBS doorontwikkeling
150.000
150.000
150.000
150.000
-
-
-
25.250
Totaal lasten noodzakelijke investeringen
302.350
272.400
277.400
318.650
Doorbelasten in rioolrechten
-
-
-
25.250
Vrijval kapitaallasten
-
-
-
10.000
Totaal beschikbare dekkingsmiddelen
-
-
-
35.250
302.350
272.400
277.400
283.400
Extra auto buitendienst
45.000
Programma Veiligheid Bijdrage Dierenzorg Eemland Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Rehabilitatie asfaltwegen
900.000
Programma Economie Foodvalley Programma Sport, cultuur en recreatie
Programma Volksgezondheid en milieu Gemeentelijk water- en rioleringsplan
Totaal netto last noodzakelijke investeringen
1.240.000
Pagina 23
Pagina 24
4. Majeure projecten In dit hoofdstuk wordt iets uitgebreider ingegaan in de majeure projecten en met name de verschillende nota’s waarin een visie is neergelegd voor de toekomst. In niet alle gevallen is daar ook al een financiële paragraaf voor uitgewerkt. Dat is wel een vereiste om inzichtelijk te krijgen welke financiële verplichtingen de komende jaren op ons afkomen en hoe we de lasten binnen de begroting kunnen opvangen. Op basis van de voorstellen van de voorjaarsnota van het Rijk lijkt er enige ruimte te ontstaan om te investeren. Ons voorstel is om een financiële notitie voor te bereiden voor het nieuwe college waarin we een beeld op hoofdlijnen schetsen van de benodigde investeringen van genoemde majeure projecten en de formatieve consequenties. We nemen daarin ook mee in hoeverre het reëel is bepaalde investeringen ten laste van de reserve te brengen en welke structurele dekkingsmiddelen nodig zijn. Dit betekent ook dat buiten de noodzakelijke investeringen een pas op de plaats gemaakt moet worden voor aanvullende wensen die geen relatie hebben met de majeure projecten in dit hoofdstuk.
Programma Bestuur en ondersteuning Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouders J.L. Geurts en W.P. van der Es
Toekomstvisie De toekomstvisie Bunschoten 2024 wordt in de raad van 10 juli 2025 vastgesteld. De Toekomstvisie is een document dat richting geeft 2025 naar 2040. Dat vraagt om nadere uitwerking en concretisering in een uitvoeringsplan. Na vaststelling van de Toekomstvisie 2040 zal dit plan worden opgesteld en worden voorzien van een financiële doorberekening. Dit plan leggen we ter vaststelling voor bij de Kadernota begroting 2027 aan uw raad. Voorbereidingskosten om te komen tot het uitvoeringsplan kunnen gedekt worden uit de bestaande reserve toekomstvisie. De stand hiervan bedraagt per eind 2024 afgerond € 215.000,-.
Vastgoedbeheer/ toekomstbestendig vastgoed In de raad van 26 september 2024 heeft de raad door het aannemen van een amendement besloten dat het rapport Toekomstbestendig vastgoed vast te stellen als richtinggevend document voor verdere discussie en besluitvorming over het gemeentelijk vastgoedbeleid, zonder zich te binden aan de daarin geformuleerde conclusies een aanbevelingen. Verder is in het amendement opgenomen dat de raad dat de verduurzamingsopgave voor 2030 is gebaseerd op onverifieerbare CO2 waarden en daarmee niet strikt gehandhaafd kan worden. De verdere uitwerking moet wel een vervolg krijgen. Voor de renovatie van sporthal De Kuil zijn gelden gereserveerd, maar het groot onderhoud/renovatie/nieuwbouw zwembad moet nog verder worden uitgewerkt. In beeld wordt gebracht wat het betekent het zwembad nog 10/15 jaar in stand te houden. Ook het gemeentehuis is toe aan groot onderhoud/renovatie. Wij brengen ook hier in beeld wat de noodzakelijke investering hiervan is. Dat staat nog los van wat in de Toekomstvisie is opgenomen over de functie van het gemeentehuis naar de toekomst toe.
Formatie In de meerjarenbegroting wordt rekening gehouden met een groei van de formatie waarbij als norm wordt gehanteerd zes fte per 1.000 inwoners. In de toekomstvisie wordt ook aandacht besteed aan de omvang van de formatie afgezet tegen de vele taken die op de organisatie afkomen. Ook in het kader van de regionale samenwerkingsverbanden. Verder onderzoek is nodig of bijstelling van de norm noodzakelijk is. Invlechten BLNP Door het beëindigen van de samenwerking BLNP is er een dringende behoefte aan twee applicatiebeheerders. Namelijk één voor het financiële systeem en één voor het personeels- en informatiesysteem. Deze rollen zijn essentieel om de continuïteit en efficiëntie van onze processen te waarborgen. Beide functies worden samen met de gemeente Putten ingevuld, zo wordt kennis en middelen gedeeld en wordt de kwaliteit van het beheer verbeterd.
Pagina 25
Daarnaast worden de systeembeheertaken door de beëindiging van de samenwerking weer lokaal uitgevoerd. Om deze continuïteit en kwaliteit te waarborgen is uitbreiding van de formatie noodzakelijk. Een uitbreiding helpt ook om de kwetsbaarheid binnen het systeembeheerteam te verkleinen. In de samenwerking was een percentage van 16,33 voor Bunschoten afgesproken voor de verdeling van alle kosten. Dit percentage valt nu weg en kan gedeeltelijk als dekking worden ingezet. Het bedrag hieronder is de bijdrage voor de gemeente Bunschoten uitgaande van drie fte voor 50% (gemeente Putten draagt bij voor de andere 50%). Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
105.000,-
Formatie CISO De NIS2-richtlijn (cyberbeveiligingswet 2025) vereist strengere cybersecuritymaatregelen. Onze huidige CISO-formatie is onvoldoende om aan deze eisen te voldoen. Uitbreiding is nodig om risico's beter te beheren, compliance te waarborgen en beveiligingsbewustzijn te vergroten. Dit helpt ons om cyberdreigingen effectief aan te pakken en te voldoen aan de NIS2-norm. Ook hier wordt de samenwerking met de gemeente Putten opgezocht om de informatieveiligheid van beide organisaties beter te waarborgen. Het bedrag hieronder is de bijdrage voor de gemeente Bunschoten voor 50%. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
45.000,-
Informatieveiligheid Met de komst van de Network and Information Security Directive 2 (NIS2) / Cyberbeveiligingswet in de zomer van 2025 bereid de organisatie zich voor om aan de zorgplicht, meldplicht en registratieplicht van deze nieuwe wetgeving te voldoen. Hierdoor is het nodig om de komende jaren extra te investeren in de digitale weerbaarheid van onze organisatie, zowel technisch als organisatorisch. Daarnaast voldoen we met deze investering aan de resolutie Digitale Veiligheid van de VNG. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
25.000,-
Programma Veiligheid Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder J.L. Geurts .
Ontwikkeling Veiligheidsregio Utrecht (VRU) De VRU is bezig met de voorbereiding van de bestuurlijke besluitvorming over de toekomstscenario’s. In de tweede helft van 2025 worden enkele richtinggevende keuzes voorgelegd aan het bestuur. De formele besluitvorming volgt eind 2025. Als hier meer bekend over is zal de raad hierover worden geïnformeerd.
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Commissie Ruimte, portefeuillehouder W.P. van der Es. Voor het taakveld havens is P. van Asselt portefeuillehouder, commissie Samenleving.
Mobiliteit Woonwijk Bovenduijst en realiseren wegverbinding Bovenduijst De gemeente Amersfoort gaat een nieuwe woonwijk realiseren met ongeveer 3.300 woningen en negen hectare bedrijventerrein. Hiervoor is een notitie Reikwijdte en Detailniveau opgesteld waarop de gemeente Bunschoten een reactie heeft ingediend. Amersfoort werkt momenteel de plannen voor de realisatie van de woonwijk en bedrijventerrein uit. De verwachting van Amersfoort is dat de eerste woningen voor 2029 gerealiseerd zijn. Als gemeente Bunschoten zijn wij hierbij actief betrokken vanwege mogelijk gevolgen/consequenties. Voor deze nieuwe woonwijk en ook voor de ontsluiting van de huidige woonwijk Vathorst moet er een nieuwe verbindingsweg worden gerealiseerd. Deze ontsluitingsweg komt ook op grondgebied van de gemeente Bunschoten. Om die reden is in 2023 een bestuursovereenkomst ondertekend tussen de gemeente Bunschoten en Amersfoort. Deze ontsluitingsweg moet de Zevenhuizerstraat kruizen. Pagina 26
Er vindt veelvuldig overleg plaats tussen bewoners van de Zevenhuizerstraat en Amersfoort over de kruising van de ontsluitingsweg. Tevens vindt overleg plaats met RWS, provincie, Amersfoort en Bunschoten over de aansluiting op de A1 en N199. De voorgenomen aansluiting, zoals opgenomen in de bestuursovereenkomst heeft (vooralsnog) niet de instemming gekregen van RWS. RWS moet nog een besluit nemen of de getekende variant in de bestuursovereenkomst technisch nog wel uitgevoerd mag worden. Als deze variant niet meer uitgevoerd mag worden dient ook nieuwe besluitvorming bij ons plaats te vinden. Het fietspad langs de ontsluitingsweg Vathorst-Bovenduijst wordt vooralsnog meegenomen in het ontwerp van de weg. Conform de bestuursovereenkomst moet over de verdeling van de kosten van het aan te leggen fietspad met de gemeente Amersfoort afspraken worden gemaakt. N806 De gemeente en provincie zijn met elkaar is gesprek over een eventuele overname (en overnamesom) van het eigendom en beheer van toebehoren van de N806 ten oosten van de verkeerslichten Westsingel tot aan de gemeentegrens met de gemeente Nijkerk c.q. tot aan de provinciegrens met Gelderland. Er zijn gesprekken met de provincie Utrecht over voorwaarden voor een eventuele overname en de hoogte/juistheid van de overnamesom. De gemeente Nijkerk is bezig met een ontwerp voor de verbetering van de fietsvoorzieningen.
Het ontwerp komt in de komende periode beschikbaar en dan wordt nader gesproken om het ontwerp door te trekken op Bunschotens grondgebied, in eigendom van Provincie Utrecht. Zodra duidelijk is of de N806 in beheer van de provincie blijft of in handen van de gemeente komt kan een samenwerkingsovereenkomst worden opgesteld en financieringsroute worden bepaald. N199 In 2023 is het onderzoek afgerond en aan de commissie Ruimte gepresenteerd. Met de provincie Utrecht wordt overleg gevoerd over enkele Quick-wins ter bevordering van de doorstroming en veiligheid. Er zijn ook gesprekken met de provincie Utrecht over het verplaatsen van landbouwbouwverkeer van de parallelweg naar de hoofdrijbaan. Wij hebben schriftelijk onze zorgen en aandachtspunten geuit over dit voornemen, echter de provincie Utrecht is voornemens dit door te zetten en het ontwerpbesluit binnenkort ter inzage te leggen. De provincie Utrecht informeert ons als het ontwerpbesluit ter inzage wordt gelegd. Onderzoek hoofdwegennet Er is onderzoek gedaan naar het hoofdwegennet van gemeente Bunschoten. In dit onderzoek zijn de huidige en toekomstige knelpunten in beeld gebracht. Ook zijn er een aantal aanbevelingen gedaan m.b.t. mogelijke oplossingen van deze knelpunten. De analyse omvat het in beeld brengen van knelpunten en de effecten van de plannen van (buur)gemeenten en provincie.
De focus bij de netwerkanalyse ligt bij doorstroming en het autoverkeer in relatie tot de verwachte ontwikkelingen. Het onderzoek dient ook als input voor de nog op te stellen mobiliteitsvisie. Een schriftelijke mededeling voor de raadsleden was opgesteld voor de commissie Ruimte. Netcongestie Nieuwbouw hoogspanningsstation TenneT zoekt ten noorden van Amersfoort in de nabijheid van de huidige hoogspanningsverbinding een locatie voor een nieuw hoogspanningsstation. Dit nieuwe hoogspanningsstation gaat via ondergrondse kabels stroom transporteren naar een nieuw te bouwen station van Stedin in Soest of Baarn, een nieuw te bouwen station van Stedin in Amersfoort en een nieuw te bouwen station van Liander in Nijkerk. De locaties van de vier stations zijn nog niet exact bepaald. Voor elk station is/wordt een locatiestudie uitgevoerd. TenneT onderzoekt momenteel de mogelijkheden voor de plaatsing van een hoogspanningsstation in de gemeente Bunschoten en in de gemeente Amersfoort. Er wordt een positie gezocht van waaruit TenneT de drie stations van de regionale netbeheerders met kabels kan bereiken en de lengte van deze kabels geoptimaliseerd kan worden. TenneT heeft in de commissie Ruimte hierover op 12 februari 2025 een presentatie gegeven. TenneT doet verder onderzoek en dit wachten wij af.
Visie Binnengracht Voor de uitwerking van de visie op de Binnengracht is een budget beschikbaar gesteld van € 50.000,-. De Binnengracht heeft een relatie met de centrumvisie, maar ook met het riolerings- en herstratingsproject Oranjebuurt dat op de planning staat in deze meerjarenperiode. In de huidige
Pagina 27
meerjarenbegroting staat al een aantal jaren een bedrag van € 1,1 miljoen gereserveerd, maar afhankelijk van de besluitvorming (medio 2025) over de visie moet dit opnieuw worden bijgesteld.
Programma Economie Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder W.P. van der Es. Taakveld Economische promotie behoort in de portefeuille van P. van Asselt, commissie Samenleving.
Centrumvisie: “Hart voor Spakenburg: werken aan een sterk en vitaal centrum 20242030” Op basis van een unaniem aangenomen amendement is de centrumvisie vastgesteld als leidraad. Het dient als belangrijk startdocument voor de inrichting van het centrum. Er is een startbudget van € 25.000,- beschikbaar gesteld voor specifiek één van de prioriteiten in de Centrumvisie: het opstellen van een inrichtingsplan voor het Spuiplein.
Programma Onderwijs Commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt
Onderwijshuisvesting/ vrijgekomen schoollocaties In de huidige meerjarenbegroting zijn investeringen opgenomen voor de vorming van een Integraal Kindcentrum (IKC) op de bestaande basisscholen. Voor dit jaar staat de investering bij school De Vlucht op de planning en voor 2027 bij ‘t Kruisrak (voorbereiding wel eerder in verband met de wens te starten schooljaar 2027-2028). Het Oostwende college maakt nu tijdelijk gebruik van een aantal lokalen in het oude gebouw van basisschool Het Talent. De investering in de uitbreiding bij het Oostwende college staat ook gepland voor 2027. Besloten is dat de vrijgekomen schoollocaties worden ontwikkeld voor woningbouw met als uitgangspunt opbrengstoptimalisatie. Over de locatie Groen van Prinstererschool zijn al vergaande afspraken gemaakt met de woningbouwcorporatie G&O. Medio 2027 komen ook de locaties Vogelpad 1 en oude school Het Talent vrij voor woningbouw. Voorbereidingen voor de herontwikkeling kunnen in principe worden opgestart. De locatie Prinses Margrietstraat (oude Calvijnschool) wordt nu gebruikt voor de opvang van Oekraïners. Voor de vervanging van de losse units wordt een voorstel voor vervanging voorbereid, maar ook de opvang in het oude schoolgebouw vraagt aandacht de komende periode.
Programma Sport, cultuur en recreatie Commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt. Voor het taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie is W. de Jong portefeuillehouder, commissie Ruimte.
Nota sportaccommodaties – visiedocument 2040 De nota sportaccommodaties – visie document 2040 is in de raad van 28 september 2023 vastgesteld, met een uitvoeringsprogramma voor de periode 2024 – 2027. Er is krediet beschikbaar gesteld voor de projecten: realisering semipermanente sporthal en gymzaal de Vaart, verduurzaming de Kuil, tijdelijke voorzieningen De Toekomst en aanleg tweede kunstgrasveld VV Eemdijk. In een aangenomen amendement is besloten dat definitieve plan- en besluitvorming over de verdere inrichting van sportpark De Vinken in een volgende beleidsperiode moet worden meegenomen.
Flora en fauna Om de ontwikkeling van de semipermanente sporthal mogelijk te maken bij zwembad De Duker, zal er groen gecompenseerd moeten worden t.b.v. de vleermuizen die aanwezig zijn. Eén van de locaties is het omvormen van de middenberm van de Vaartweg naar een kruidenmengsel. Daarnaast is er extra groen aangeplant bij speeltuin aan de Anne Frank middels het aanplanten van bosplantsoen en bomen. Door deze toevoeging, zal dit een toename zijn aan beheerwerkzaamheden op deze locaties. Deze vormen van beheer zijn kostenverhogend, maar draagt bij aan de Pagina 28
biodiversiteit. Door het toepassen van dit beheer kan de berm onderhouden worden zoals is opgelegd door de provincie. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel
€
10.500,-
Bepaalde diersoorten die voortkomen in de te beheren groenvlakken zijn beschermt en hun leefgebied mag niet zomaar aangetast worden. Om te weten welke dieren voor kunnen komen in de beheervlakken moet er één keer in de drie jaar een soorteninventarisatie gedaan worden. Naast dat er diersoorten voorkomen in groenvlakken komen er ook (beschermde) diersoorten voor bij bebouwde omgeving. Via een soortenmanagementplan (SMP) wordt een gebiedsgerichte ontheffing aangevraagd, zodat burgers en de gemeente kan besparen op ecologische quickscans die bij projecten moeten worden uitgevoerd. De verwachting is dat er door het SMP ook meer vergunningverlening nodig is. De provincie stelt een subsidie voor de SMP beschikbaar. Dit is een eenmalig bedrag dat voor 10 jaar kan worden ingezet. De subsidie zal eind 2025 worden aangevraagd. Bij het SMP moet één keer in de drie jaar een grotere monitoring plaatsvinden. De verwachting is dat dit subsidiebedrag niet volledig toereikend is. Budgetverhoging vanaf 2026 structureel Budgetverhoging vanaf 2028 structureel