Webinar regionale woonzorganalyse breda e o 20 december 2023

Bestuurlijk overleg Woonzorganalyse subregio Breda 20 december 2023

Lennart Homan Harm Eskes Johan van Iersel © Bureau HHM 2023 LH/23/1895/wzvbre

Subregio

Breda

Agenda Korte terugblik

Belangrijkste uitkomsten en opgaven Ouderenzorg

Geestelijke gezondheidszorg Gehandicaptenzorg Jeugdzorg Doelgroepoverstijgend

Adviezen Vervolg

Doelstellingen 1

Bepalen huidige en toekomstige omvang en spreiding van de zorgdoelgroepen

2

Bepalen van behoeften van de zorgdoelgroepen op het gebied van wonen, welzijn en zorg

3

In beeld brengen van het huidige aanbod voor de verschillende zorgdoelgroepen

4

In beeld brengen van knelpunten en oplossingen

Uitvoering

Ouderenzorg Vraag en aanbod • Vraag naar zorg op afroep stijgt van 4.800 in 2022 naar 5.880 (23%) in 2030 en 6.930 in 2040 (44%) • Vraag naar 24-uurszorg stijgt van 4.500 in 2022 naar 5.840 (30%) in 2030 en 8.090 in 2040 (80%) • Er zijn in de subregio Breda minimaal 3.162 plekken, waarvan 3.058 intramuraal (o.b.v. inventarisatie) Kwantitatieve opgave

• De groep ouderen die een beroep doen op 24-uurszorg groeit (t.o.v. 2022) met respectievelijk 1.340 ouderen in 2030, tot 3.590 ouderen in 2040 • Deze zorg kan maar beperkt binnen de bestaande verpleeghuiscapaciteit worden en zal voornamelijk moeten worden opgevangen in minimaal 1.000 zorggeschikte woningen tot en met 2023 • Met zorggeschikt wordt bedoeld dat in de woning verpleeghuiswaardige zorg kan worden geboden

Ouderenzorg Kwalitatieve opgave / oplossingsrichtingen

• Betrek bij de vertaling van de woonzorganalyse naar de woonzorgvisie ook de ouderen en hun netwerk • Stimuleer bewustwording van de doelgroep vanaf 55 jaar over hoe men ouder wil worden • Zet in op mantelzorg(ondersteuning) en faciliteer dit (waar mogelijk) • Ontwikkel nieuwe woonzorgvormen/arrangementen tussen thuis en het verpleeghuis

Geestelijke gezondheidszorg (Beschermd Wonen – Maatschappelijke Opvang)

Vraag en aanbod

• 2.930 inwoners in subregio Breda kampen met psychiatrische problematiek. Deze groep groeit met 460 inwoners tot en met 2030 • 44.170 inwoners in subregio Breda kampen met LVB-problematiek. Deze groep groeit met 2.170 inwoners tot en met 2030 • 13.760 inwoners in subregio Breda kampen met angst- en stemmingsproblematiek. Dit groeit met 640 inwoners in 2030 • Er zijn 423 plekken voor BW (401 intramuraal) en 127 voor MO (117 tijdelijk verblijf) in subregio Breda (o.b.v. inventarisatie)

Kwantitatieve opgave

• Druk op BW en MO is hoog. Ervaren tekort aan capaciteit, wordt deels veroorzaakt door stagnerende uitstroom en te weinig aandacht voor preventie om instroom te voorkomen • Dit vraagt om ‘ruimte’ voor deze doelgroepen binnen de sociale huursector. Voor BW en MO gaat het om een minimum van 160 inwoners die uitstromen naar een zelfstandige woning per jaar • Hoewel de groep inwoners met een LVB groeit leidt dit niet direct tot een extra woonopgave. Deze groep woont over het algemeen al zelfstandig

Geestelijke gezondheidszorg (Beschermd Wonen – Maatschappelijke Opvang)

Kwalitatieve opgave / oplossingsrichtingen

• Richt voorliggende voorzieningen zodanig in dat mensen die uitstromen uit BW en MO, zich op termijn welkom gaan voelen in hun wijk of buurt (de inclusieve samenleving) • Verken mogelijkheden van gemengd wonen complexen met een community bouwen en/of vanuit de community gedachte • Zet in op preventie • Zet in op intensieve ondersteuning in de eigen woning • Ontwikkel tussenvormen ter bevordering van de doorstroom naar zelfstandig wonen (voor zowel BW als MO) → denk aan projecten/pilots als ‘Beschermd Thuis’

Gehandicaptenzorg Vraag en aanbod

• 1.420 inwoners hebben een matige of ernstige verstandelijke beperking. Deze groep groeit met 30 inwoners tot en met 2030 • In subregio Breda zijn er minimaal 1.829 plekken voor gehandicaptenzorg, waarvan 1.605 intramuraal (o.b.v. inventarisatie)

Kwantitatieve opgave

• De groep inwoners met een matige of ernstige verstandelijke beperking blijft stabiel. Er ligt geen kwantitatieve opgave, wel een kwalitatieve • Er is in beperkte mate sprake van ervaren wachtlijsten en tekorten

Gehandicaptenzorg Kwalitatieve opgave / oplossingsrichtingen

• De populatie binnen deze sector vergrijst (ook). Dit stelt andere eisen aan de woonzorgvormen voor deze doelgroep en vergroot de noodzaak tot samenwerking met de ouderenzorg • Voorgroot de bekendheid van voorzieningen voor deze doelgroep (bij gemeenten, andere aanbieders en ouders) • Verken de mogelijkheden tot projecten rondom gemengd wonen en logeerzorg • Bouw betaalbare, kleine woningen in de wijk gericht op mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking

Jeugdzorg Vraag en aanbod •

• • •

Het aantal jongeren uit de regio dat naar verwachting een beroep doet op Jeugdzorg neemt tot 2030 toe van 8.140 jongeren in 2020 tot 8.430 jongeren in 2030 (+ 290) Anno 2021 maakten ruim 10.000 jongeren in de regio gebruik van jeugdzorg. Een deel hiervan ontvangt jeugdzorg met verblijf. Het gaat om circa 710 jongeren Er zijn in subregio Breda minimaal 220 plekken jeugdzorg met verblijf, waarvan 194 intramuraal (o.b.v. inventarisatie)

Kwantitatieve opgave • •

•

De belangrijkste opgave betreft die jongeren die, op het moment dat ze grens van 18 jaar bereiken een urgente woonvraag hebben. Naast de groep die uitstroomt uit een instelling gaat het ook om met zware ambulante zorg Daarbij gaan we er vanuit dat naar verwachting 10% van de jongeren in een instelling jaarlijks de grens van 18 jaar bereikt. Het gaat in dat geval om circa 71 jongeren. De uitstroom wordt als volgt ingeschat: • Verlengde jeugdzorg of een instelling (bijv. beschermd wonen) (in andere regio’s ca. 40%) • Zelfstandig wonen (in andere regio’s ca. 60%) Alleen voor de groep die uitstroomt uit een instelling gaat het in dat geval om 40 tot 45 jongeren per jaar

Jeugdzorg Kwalitatieve opgave / oplossingsrichtingen

• Zet in op integrale ondersteuning voor kwetsbare jongeren. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen o.a. zorgorganisaties, school, welzijnsorganisaties, dagbesteding en politie • Ontwikkel woonvormen voor jongeren die 18 worden (klein, betaalbaar) • Werk regionaal samen aan specialistische zorg voor relatief kleine groepen

Doelgroep overstijgende opgaven Wonen

• Doelgroep overstijgend is er sprake van woningnood en zitten intramurale instellingen (over)vol. Het oplossen van het woningtekort blijft daarom aandacht vragen • Werk bij de uitwerking van de bouwopgaven toe naar voldoende extramurale vormen van wonen met zorg, waarbij ook slimme combinaties/vormen van gemengd wonen moeten worden meegenomen. • Besef dat nieuwbouw tijd kost en goedkoop bouwen last is. Benut de mogelijkheden in de bestaande voorraad/ bestaand vastgoed optimaal

Zorg

• Toenemende mate kansen voor de adoptie en implementatie van technologische innovaties die de zelfstandigheid en veiligheid van kwetsbare inwoners vergroten. Het gaat daarbij om: - Domotica en slimme woningaanpassingen - Digitale zorg en eHealth-toepassingen

Welzijn

• Versterken sociale basis op wijkniveau, inclusief voldoende plekken voor ontmoeting en samenkomen • Cultuurverandering in wijken en buurten is nodig om kwetsbare groepen zacht te laten landen • Projecten rondom community-building structureel financieren en duurzaam borgen

Regionale adviezen (1) • Ontwikkel in de basis beleid op gemeentelijk niveau, maar zoek in ieder geval regionale samenwerking op: -

Knelpunten die gemeenten niet zelfstandig kunnen oppakken; Specialistische zorg; Het delen van successen/ van elkaar leren; De ‘fair share’ opgaven bij bijzondere doelgroepen;

• Daar horen ook de volgende randvoorwaarden bij: -

Voldoende woningen/bouw-ontwikkellocaties Voldoende zorgpersoneel Sluitend voorzieningenaanbod Toereikende financiële middelen

• Door regio overstijgend te werken aan deze randvoorwaarden worden mogelijkheden vergroot om de verschillende sectorgerichte en lokale opgaven aan te pakken

Regionale adviezen (2) • Ga met de regionale opgaven aan de slag vanuit een governance structuur die recht doet aan de verschillende schaalniveaus waarlangs de opgave moet worden opgepakt • Verbind de woonopgave voor kwetsbare groepen met de inspanningen die (regionaal) worden gedaan in het kader van de uitvoering van IZA en GALA • Betrekt het zorgkantoor nadrukkelijker bij de uitwerking van de analyse naar de visie • Heb daarbij oog voor reeds bestaande samenwerkingsverbanden • De urgentie is hoog. De krapte aan woonruimte, personeel en geld blijft. In deze context is het zaak het maximale halen uit de bestaande situatie. Dat kan door: optimaal samen te werken/ af te stemmen en het optimaal benutten van bestaand vastgoed.

Samenwerkingsverbanden (enkele voorbeelden) SRBT

(woondealregio)

Alphen-Chaam Altena Baarle-Nassau Breda Dongen Drimmelen Etten-Leur Geertruidenberg Gilze-Rijen Goirle Heusden Hilvarenbeek Loon op Zand Moerdijk Oisterwijk Oosterhout Tilburg Waalwijk Zundert

Zorgkantoor

Jeugdzorg

Woningmarktregio

West-Brabant

West-Brabant Oost

West-Brabant West

West-Brabant en Hart van Brabant

Woongaard

Alphen-Chaam Altena Baarle-Nassau Bergen op Zoom Breda Drimmelen Etten-Leur Geertruidenberg Halderberge Moerdijk Oosterhout Roosendaal Rucphen Steenbergen Woensdrecht Zundert

Alphen-Chaam Altena Baarle-Nassau Breda Drimmelen Geertruidenberg Oosterhout

Bergen op Zoom Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Steenbergen Woensdrecht Zundert

Alphen-Chaam Baarle-Nassau Bergen op Zoom Breda Dongen Drimmelen Etten-Leur Geertruidenberg Gilze en Rijen Goirle Halderberge Hilvarenbeek Loon op Zand Moerdijk Oisterwijk Oosterhout Roosendaal Rucphen Steenbergen Tholen Tilburg Waalwijk Woensdrecht Zundert

Altena Buren Culemborg Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Maasdriel Molenlanden Neder-Betuwe Tiel Vijfheerenlanden West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel

Woonzorganalyse subregio Breda Dit is pas het begin! Vervolg

Regionaal woonzorgvisietraject

In welke samenstelling ga je bestuurlijk optrekken?

Om mee te nemen in de visietrajecten

• Heb oog voor de verschillen tussen gebieden (gemeenten, kernen en buurten), betrek daarom inwoners nadrukkelijk bij het visietraject • Maak daarbij gebruik van de woonzorganalyse en de GIS-applicatie! • Ga met elkaar in gesprek over de ambitie. Wat is de stip op de horizon? Waar willen we naar toe en wat staat daarin voorop? Kijk daarbij niet alleen naar wat mogelijk is, maar ook wat wenselijk is • Neem in de uitwerking van de bredere bouwopgaven voldoende extramurale vormen van wonen met zorg (voor alle doelgroepen) op • Probeer oplossingen te bereiken binnen de verschillende schotten en tussen sectoren en domeinen. Wees realistisch, totale ontschotting zal op korte termijn niet haalbaar zijn, maar streef er naar om met minder schotten te werken of oplossingen te bedenken die deze schotten overstijgen

Vragen