Document · PDF

Raadsbrief 06052025 Bredase agenda Toegankelijkheid

gemeenteraad 8 mei 2025, gemeente Breda6.409 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

College van Burgemeester en Wethouders

www.breda.nl www.breda.nl/contact Postadres Postbus 90156, 4800 RH Breda

Aan de leden van de raad

Bezoekadres Stadskantoor

Datum

Ons kenmerk

6 mei 2025

5488851

Onderwerp

Telefoon / Behandeld door

Bijlagen

Bredase agenda Toegankelijkheid

14076 M. Delgijer

Uw brief

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren wij u over de Bredase Agenda Toegankelijkheid 2025-2026. Deze agenda is een uitwerking van het beleidskader Diversiteit en inclusie dat u op 27 februari 2025 heeft vastgesteld. In dit beleidskader zijn de volgende uitgangspunten opgenomen: -

Een gelijkwaardige samenleving Een verbonden samenleving Een toegankelijke samenleving Een inclusieve organisatie

De Bredase Agenda Toegankelijkheid 2025-2026 geeft uitwerking aan het uitgangspunt “een toegankelijke samenleving” en geeft richting aan onze inspanningen om toegankelijkheid structureel en ambitieus op de kaart te zetten. Net als voor het beleidskader, is ook hierbij een gastvrij Breda ons doel. Toegankelijkheid gaat niet over een kleine groep, maar over ons allemaal. In Nederland heeft 15% van de mensen een beperking, en uiteindelijk krijgt de helft van de Nederlanders hier direct of indirect mee te maken. Het kan ons allen overkomen – tijdelijk of blijvend – door ziekte, een ongeval of ouderdom. Daarom is toegankelijkheid geen extraatje, maar een essentiële voorwaarde voor een inclusieve stad. In de bijgevoegde agenda richten we ons op drie speerpunten: 1. Bewustwording en samenwerking – Gemeentemedewerkers worden getraind, ervaringsdeskundigen worden actief betrokken en samen met partners zoals Breda Gelijk werken we aan een stad die écht toegankelijk is. 2. Toegankelijke openbare ruimte en gebouwen – Wij stellen duidelijke toegankelijkheidsnormen vast, zorgen voor meer rolstoeltoegankelijke toiletten en toetsen vanaf 2025 nieuwe ontwikkelingen op toegankelijkheid. 3. Toegankelijke evenementen en recreatie – Wij stimuleren initiatieven die (sport- en cultuur)evenementen toegankelijker maken en ontwikkelen een gids met praktische voorbeelden.

Bij het ontwerpen van nieuwe publieke gebouwen is toegankelijkheid een van de uitgangspunten. Voor bestaande gebouwen zijn wij al sinds 2019 gestart met het project ‘Toegankelijk maken van openbaar toegankelijke gebouwen’. De uitgevoerde maatregelen zijn per gebouw verschillend.

Ons kenmerk 5460835 Paginanummer 2 van 2

Hierbij is gekeken naar de functie van het gebouw, het feitelijk gebruik, de gebruikers van het gebouw en eventuele bijzonderheden van het gebouw zoals monumentale status en beveiligingsniveau. Daarnaast is in de agenda opgenomen dat we gemeentelijke bijeenkomsten voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk maken. De motie “Breda voor iedereen en Breda gelijk” van 4 juli 2024 beschouwen wij daarmee ook als afgedaan. Wij werken continu aan een toegankelijke openbare ruimte en maken daarbij gebruik van een toegankelijkheidsstandaard. In dit proces speelt Breda Gelijk een belangrijke rol. Samen met hen is een project gestart om meer openbare toiletten in de stad te realiseren. Daarnaast worden er inclusieve sportactiviteiten georganiseerd en nemen steeds meer Bredase evenementen maatregelen om toegankelijk te zijn. Een goed voorbeeld hiervan was het afgelopen carnaval, waarbij een prikkelvrije zone en speciale tribunes voor rolstoelgebruikers en slechtzienden werden ingericht. Zo zetten wij steeds verdere stappen naar een stad die voor iedereen toegankelijk is. Met deze agenda kijken we vooruit naar de toekomst. In 2025 en 2026 willen we belangrijke stappen zetten op weg naar een toegankelijk Breda. In de jaren daarna willen we blijven werken aan een stad die voor iedereen toegankelijk is.

Wij nodigen u graag uit op donderdag 8 mei om 16.00 uur voor de presentatie van de Bredase Toegankelijkheidsagenda in De Nieuwe Veste. Verder zijn wij bereid de agenda met u in een beeldvormende sessie te bespreken. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Breda,

, burgemeester,

, gemeentesecretaris

Bredase Agenda Toegankelijkheid Periode 2025-2026

Inhoudsopgave Voorwoord wethouder Jeroen Bruijns................................................... 6 1. Kernboodschap............................................................................. 8 2. Aanleiding ................................................................................... 10 3. Breda: samen werken aan een Inclusieve toekomst voor Toegankelijkheid .................................................................. 13 4. Partners ..................................................................................... 14 5. Ontwikkellijn 1: Bewustwording en samenwerking. ............................................... 20 6. Ontwikkellijn 2: Toegankelijke openbare ruimte en gebouwde omgeving................. 20 6.1 Openbare ruimte........................................................................ 20 6.2 Gebouwde omgeving................................................................ 25 6.3 Openbare toiletten..................................................................... 28

Foto pagina 9: Tessa Gielen i.o.v. Breda Marketing Foto pagina: Marleen Hoftijzer Foto pagina 7: Bureau Duizenddingen i.o.v. Breda Marketing Foto pagina 15: Iris Vermeij i.o.v. Breda Marketing Foto pagina 34: Robin Utrecht i.o.v. Gemeente Breda Foto pagina 12, 17, 31, 33, 34: Wouter Schelvis

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

7. Ontwikkellijn 3: Toegankelijke evenementen en recreatie......................................... 32 8. Begroting.................................................................................... 37 9. Communicatie Toegankelijke stad................................................. 38

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

Voorwoord Toegankelijkheid is een recht, geen gunst of luxe. Iedereen moet kunnen meedoen in onze gemeente, al vergt dit soms maatwerk en realistische verwachtingen. Daar zetten we ons in Breda volop voor in. We willen voorop lopen als een stad die toegankelijkheid niet alleen belangrijk vindt, maar er ook echt werk van maakt. Ik ben blij dat er nu een concreet plan ligt voor de borging van een toegankelijk Breda. Een Toegankelijkheidsagenda met heldere ambities en concrete acties om Breda nog inclusiever te maken. Dit is een belangrijke stap in de uitvoering van het VN-Verdrag over de rechten van mensen met een beperking. Het verdrag daagt ons uit om structureel te werken aan een samenleving waarin iedereen, met

Dit zijn mooie stappen, maar we zijn er nog niet. En het zal ook nog een lange weg zijn, want een toegankelijke gemeente zijn is niet altijd makkelijk. Breda wil bijvoorbeeld ook een groene gemeente zijn, auto’s moeten geparkeerd worden en er moeten meer huizen gebouwd worden. De ruimte die we hebben is beperkt, zeker in de historische binnenstad. Dat betekent dat we keuzes moeten maken. Soms willen mensen verschillende dingen, en dat kan het uitdagend maken. Het is onze taak om oplossingen te vinden die voor zoveel mogelijk mensen goed werken. Toegankelijkheid gaat niet alleen over fysieke obstakels, maar ook over mentale en sociale drempels. We moeten omzien naar elkaar en

of zonder beperking, volwaardig kan meedoen.

ervoor zorgen dat niemand wordt buitengesloten.

En dat is nodig. Wist u bijvoorbeeld dat 15% van de Nederlanders een beperking heeft? En dat 50% van de mensen tijdelijk een beperking krijgt of iemand met een beperking helpt? Iedereen kan er dus ineens -tijdelijk- mee te maken krijgen, bijvoorbeeld door een ongeval of een beroerte. Toegankelijkheid is daarom niet alleen belangrijk voor sommigen. Een toegankelijke samenleving is 100% gemakkelijker voor ons allemaal.

Deze agenda is geen eindpunt, maar een startpunt. We kunnen dit niet alleen en hebben uw hulp nodig. Ik nodig iedereen uit om mee te denken en ons hierop ook aan te spreken. Alleen samen maken we Breda een stad waar écht iedereen mee kan doen en zich welkom voelt.

Breda heeft al veel bereikt op het gebied van toegankelijkheid. In 2019 wonnen we zelfs de Access City Award, dé Europese prijs voor meest toegankelijke stad. Een erkenning waar we natuurlijk trots op zijn. Maar dit is geen reden om achterover te leunen. Integendeel. We zien het vooral als een aanmoediging om ons te blijven verbeteren. Dat doen we in nauwe samenwerking met partners in de stad zoals Breda Gelijk, Breda Voor Iedereen, maar bijvoorbeeld ook de Stichting Kielegat. Zo wordt er gewerkt aan een Pleelist voor meer toegankelijke toiletten. Is er tijdens de grote carnavalsoptocht een speciale zittribune voor senioren en (fysiek) beperkte ‘Kielegatters’, een rolstoelplatform en een prikkelarme zone op carnavalsmaandag. En hebben we de – veel in de prijzen gevallen – Beter Bereikbaar Applicatie (BBA) ontwikkeld die een bezoek aan de stad voor mensen met een beperking een stuk makkelijker maakt.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

Jeroen Bruijns Wijkaanpak Toegankelijkheid Gemeente Breda

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

1. Kernboodschap Deze Agenda Toegankelijkheid beschrijft wat Breda doet om een stad te zijn waar iedereen zelfstandig mee kan doen. Het plan heeft drie belangrijke speerpunten: 1. Bewustwording en samenwerking Toegankelijkheid begint met bewustwording. Dit doen we onder andere door het geven van trainingen aan medewerkers van de gemeente. Daarnaast worden activiteiten georganiseerd met ervaringsdeskundigen om van elkaar te leren. Met partners zoals Breda Gelijk wordt gewerkt aan een stad die voor iedereen toegankelijk is. Binnen de gemeente wordt gezorgd voor een soepele samenwerking. 2. Toegankelijke openbare ruimte en gebouwen Breda wil dat de openbare ruimte en gebouwen voor iedereen toegankelijk zijn. De toegankelijkheidsstandaard wordt vastgesteld. Dit houdt in dat er regels worden gemaakt zodat het openbaar gebied en de openbare gebouwen toegankelijk zijn. Er wordt samengewerkt met ervaringsdeskundigen en er komen zoveel mogelijk (rolstoel) toegankelijke toiletten. Toegankelijkheid wordt vanaf 2025 standaard meegenomen bij nieuwe ontwikkelingen in de stad. 3. Toegankelijke evenementen en recreatie We vinden het belangrijk dat evenementen voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk zijn. Daarom streven we ernaar om bij (culturele en sport) evenementen die subsidie ontvangen meer aandacht te geven aan initiatieven die de toegankelijkheid verbeteren.

Er wordt een gids gemaakt met voorbeelden zoals prikkelarme plekken, rolstoelvriendelijke locaties en duidelijke informatie over toegankelijkheid.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

2. Aanleiding Het VN-verdrag inzake personen met een handicap zegt dat mensen met een beperking dezelfde rechten en vrijheden hebben als iedereen. Dit gaat over mensen met lichamelijke, zintuiglijke, verstandelijke of psychische beperkingen. Ook mensen met een chronische ziekte en ouderen horen hierbij.

Op 14 juli 2016 heeft Nederland het VN-verdrag inzake personen met een handicap goedgekeurd. In datzelfde jaar organiseerde Breda een grote bijeenkomst over toegankelijkheid. Het doel was om meer bewust te worden over dit onderwerp. Samen met de doelgroep en partners maakte Breda de eerste agenda Toegankelijkheid 2017-2018. Afspraken zijn gemaakt om samen te werken aan een toegankelijke stad. In 2019 kreeg Breda de European Access City Award. Dat is een prijs van de Europese Commissie. De prijs is voor steden die toegankelijkheid belangrijk vinden. Breda won de prijs omdat de stad goed samenwerkt om toegankelijk te zijn. Woordje tijdens prijsuitreiking European Acces City Award 2019 door Marianne Thijssen:

“Mensen met een handicap voelen zich vaak geïsoleerd door een gebrek aan toegankelijkheid. In Breda zijn parken, winkels en het openbaar vervoer voor iedereen toegankelijk, mede dankzij digitale technologieën. Dit inclusieve beleid heeft de stad aantrekkelijker gemaakt voor toeristen. In de toekomst zal de Europese toegankelijkheidswet helpen door regels op te stellen voor belangrijke producten en diensten. “

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

In september 2023 vond in de Grote Kerk van Breda een groot evenement over toegankelijkheid plaats. Tijdens dit evenement werd teruggekeken op de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en wat goed gaat. Ook werden nieuwe ideeën besproken en hoe deze in de toekomst kunnen worden toegepast, zoals toegankelijke evenementen als Carnaval en meer toiletten voor mensen met een beperking in de stad. Breda heeft al veel aandacht voor toegankelijkheid, maar het is belangrijk om dit onderwerp ook in de toekomst te blijven bespreken. Samenwerking met de mensen die hier direct mee te maken hebben is belangrijk. In januari 2024 heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een plan gemaakt om het VN-verdrag Handicap uit te voeren. Dit plan zegt dat het probleem niet de beperking zelf is, maar hoe de samenleving is ingericht. Een handicap wordt een beperking als dingen niet toegankelijk zijn. Het is belangrijk dit samen op te lossen. Er wordt gewerkt aan een Breda waar iedereen mee kan doen. Daarom is een nieuw beleidsplan opgesteld voor Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie (DGI). Dit plan zorgt ervoor dat iedereen in de stad gelijk behandeld wordt en zich thuis voelt. De toegankelijkheidsagenda richt zich erop dat de stad niet alleen fysiek, maar ook sociaal toegankelijk is.

Soms gebeurt dit in samenwerking met het DGI-beleidsplan, bijvoorbeeld bij bewustwording en inclusieve communicatie. De focus ligt echter vooral op het wegnemen van obstakels. Toegankelijkheid betekent meer dan alleen liften en afritjes. Het is belangrijk dat mensen zich welkom voelen en dat informatie begrijpelijk is. Dit is de kern van ons beleid.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

3. Breda: samen werken aan een Inclusieve toekomst voor Toegankelijkheid Een goede aanpak begint bij de gemeente zelf. Het recht op gelijke behandeling voor mensen met een handicap wordt in alles wat gedaan wordt meegenomen, zoals vastgelegd in het VN-verdrag. Toegankelijkheid moet vanzelfsprekend zijn. De wethouder Toegankelijkheid heeft een belangrijke rol. Dit vraagt om een brede aanpak waarbij we samenwerken en goed plannen. Het college van burgemeester en wethouders hecht veel waarde

aan toegankelijkheid en zet zich in om dit waar mogelijk in haar taken mee te nemen. Toegankelijkheid is een gedeelde verantwoordelijkheid binnen de hele gemeentelijke organisatie en waar mogelijk meegenomen in beleid en projecten. Er wordt een kernteam gevormd van gemeentelijke collega’s op het gebied van toegankelijkheid vanuit verschillende afdelingen. Zij komen elk half jaar bijeen om de voortgang van de agenda Toegankelijkheid te bespreken. De stad neemt samen met onze partners zoals Breda Gelijk en Platform Breda Voor Iedereen, bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, gezamenlijk verantwoordelijkheid. Samen bouwen we aan een stad waar inwoners gelijke kansen hebben.

Breda heeft met de Access City Award laten zien wat mogelijk is. Nu is het tijd om deze erkenning in te zetten voor de toekomst. Met deze prijs wordt deelname mogelijk aan een Europees netwerk van andere steden die ook deze prijs hebben gewonnen. Dit geeft Breda de kans om internationaal te leren, samen te werken en kennis te delen. Door samen te werken – in Europa, Nederland en de eigen stad – wordt toegankelijkheid een belangrijk onderdeel van wie men is. Ook wordt samengewerkt met andere gemeenten in de regio en worden goede voorbeelden uit Nederland bestudeerd. De ambitie die in 2019 deze prijs heeft opgeleverd, wordt uitgedragen om samen te werken aan een inclusieve stad voor 2030 en daarna. Ons doel is om in 2030 opnieuw een inspirerend voorbeeld te zijn – in binnen- en buitenland – met een stevige aanpak op toegankelijkheid, zodat inwoners mee kunnen doen.

Onze ambities gaan verder dan alleen Breda. Toegankelijkheid is niet alleen iets voor Breda; het is ook belangrijk op nationaal en internationaal niveau. Het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met een Handicap en de aandacht voor inclusie in Nederland geven ons een sterke basis. Breda wil hieraan meedoen en een voorbeeld zijn in het realiseren van goede toegankelijkheid. Door ervaringen en kennis te delen, kan men elkaar helpen om beter toegankelijk te worden.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

4. Partners op Toegankelijkheid Samenwerking vindt plaats met partners zoals Platform Breda Voor Iedereen en Breda Gelijk. Platform Breda Voor Iedereen is een netwerkorganisatie die bijeenkomsten en campagnes organiseert om mensen bewust te maken over toegankelijkheid. Breda Gelijk werkt samen met ervaringsdeskundigen om voorlichtingen en gastlessen te geven in het onderwijs. Ook organiseren ze rondleidingen, zodat deelnemers kunnen ervaren hoe het is om met een beperking door de stad te bewegen. Daarnaast geven ze advies over de toegankelijkheid van openbare ruimtes, gebouwen en evenementen. Naast deze belangrijke partners werken ook veel andere organisaties en initiatieven in Breda en daarbuiten aan toegankelijkheid. Samen met toegankelijkheidspartners wordt het gesprek breder gevoerd. Dit gebeurt door samen te werken met organisaties zoals Koninklijke Horeca Nederland, Bouwend Nederland, Koninklijke Fysio, Movisie, wijk- en dorpsraden en kleinere initiatieven in Breda op het gebied van toegankelijkheid. De komende tijd werken we verder aan het partnerschap en maken we nieuwe afspraken over de samenwerking. We bespreken hoe we toegankelijkheid beter kunnen organiseren en vastleggen in de stad. Zo zorgen we ervoor dat iedereen bijdraagt aan een toegankelijkere stad .

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

5. Ontwikkellijn 1: Bewustwording en samenwerking Toegankelijkheid begint met bewustwording. Daarom krijgen medewerkers van de gemeente trainingen en worden acties georganiseerd samen met ervaringsdeskundigen, mensen die weten hoe het is om met een beperking te leven. De gemeente werkt samen met Breda Gelijk om de toegankelijkheid in de stad te verbeteren. Binnen de gemeente wordt goed samengewerkt en wordt de verantwoordelijkheid voor toegankelijkheid genomen. Een belangrijke taak is om mensen bewust te maken van het VNverdrag en wat toegankelijkheid betekent. Niet iedereen kent het verdrag goed en weet wie het betreft. Bewustwording is de eerste stap om meer aandacht voor toegankelijkheid te krijgen. Dit is een proces dat altijd doorgaat en er wordt de komende jaren steeds aandacht aan besteed. Wat doen we al Breda werkt hard aan bewustwording over toegankelijkheid en inclusiviteit. In samenwerking met partners worden gastlessen, rondleidingen met ervaringsdeskundigen en bewustwordingscampagnes georganiseerd. Ook ambtenaren en de gemeenteraad leren over toegankelijkheid. Het Platform Breda Voor Iedereen, Breda Gelijk en Breda Marketing delen informatie over toegankelijkheid via hun websites, nieuwsbrieven en sociale media. Het is belangrijk dat iedereen de informatie van de gemeente goed kan begrijpen.

Er wordt ook aandacht besteed aan groepen die moeilijk bereikbaar zijn via standaard communicatiekanalen of zich daar niet bij betrokken voelen. Iedereen wordt met respect behandeld, ongeacht persoonlijke omstandigheden of de ondersteuning die iemand nodig heeft bij bijvoorbeeld zien, horen, bewegen, denken of omgaan met gezondheid. Een voorbeeld van deze inzet is de teletolk, die sinds vorig jaar beschikbaar is. Deze digitale gebarentolk helpt mensen bij telefonisch contact met de gemeente. Een ander goed voorbeeld is de Beter Bereikbaar Applicatie (BBA).

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

Deze app geeft snel en praktische informatie aan mensen met een beperking over hun bezoek aan de stad of een evenement. Belangrijke voorzieningen, zoals parkeerplaatsen en toiletten, staan duidelijk op een kaart. De gemeente Breda zet zich in voor digitale toegankelijkheid. Dit betekent dat iedereen de online dienstverlening van de gemeente kan gebruiken, ook mensen met een beperking. Wij zorgen ervoor dat onze websites en digitale formulieren toegankelijk zijn. Zo kunnen alle inwoners de informatie en diensten vinden die ze nodig hebben. We werken hard om onze websites te laten voldoen aan de toegankelijkheidsrichtlijnen (WCAG). Deze richtlijnen zorgen ervoor dat websites goed bruikbaar zijn voor mensen met een beperking, zoals slechthorenden, doven of mensen met een spraakbeperking. Met deze stappen maakt Breda de digitale omgeving inclusiever voor iedereen. Wat gaan we doen Het vergroten van bewustwording is een proces dat voortdurend aandacht nodig heeft, ook de komende jaren. Succesvolle activiteiten worden voortgezet en verder ontwikkeld, in samenwerking met partners en andere maatschappelijke organisaties in de stad. Er wordt voor gezorgd dat toegankelijkheid, zowel binnen de gemeente als daarbuiten, steeds meer vanzelfsprekend wordt. Inclusieve communicatie wordt meegenomen in de gemeentelijke communicatie.

De eisen voor de toegankelijkheid van websites en apps worden strenger, zodat alle informatie en diensten goed toegankelijk zijn. In het beleid over Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie (DGI) zijn inclusieve communicatie en digitale toegankelijkheid belangrijke onderdelen. De Beter Bereikbaar App wordt verbeterd. Er wordt samengewerkt met scholen om toegankelijkheid beter zichtbaar te maken. Acties worden georganiseerd om bewustzijn te creëren, zodat toegankelijkheid serieus wordt genomen. Ambtenaren, zowel in de openbare ruimte als andere domeinen, ruimte krijgen hierbij extra aandacht. Toegankelijkheid wordt een belangrijk onderdeel in het inwerkprogramma voor nieuwe ambtenaren.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

Toegankelijkheid is een voorwaarde voor evenementen die de gemeente zelf organiseert. Bij participatieprocessen van de gemeente wordt toegankelijkheid standaard meegenomen. Vanaf 2025 krijgt de Week van de Toegankelijkheid weer een belangrijke plek op de agenda. Samen met partners in Breda organiseren we activiteiten voor inwoners, gemeente medewerkers, andere partners, het college en de gemeenteraad, passend bij het jaarlijkse thema. We blijven we ons inzetten om de digitale toegankelijkheid verder te verbeteren en werken eraan om al onze websites te laten voldoen aan de wettelijke verplichtingen. We versterken de regie op de verschillende websites. Zo houden we beter overzicht en zorgen we ervoor dat alle websites aan de regels voldoen en toegankelijk zijn voor iedereen.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

De komende jaren gaan we dit doen Toegankelijkheid krijgt binnen de gemeente en daarbuiten een

vanzelfsprekende plek, met extra aandacht voor de plekken waar de meeste toegevoegde waarde en kansen liggen in beleid en uitvoering. We gaan in gesprek met de toegankelijkheidspartners om het partnerschap opnieuw vorm te geven en verder te ontwikkelen, waarbij we het gesprek uitbreiden met andere relevante partners in en buiten Breda. Er komt een ambtelijk kernteam op het gebied van toegankelijkheid. Dit team komt elk half jaar bijeen om de voortgang van de agenda Toegankelijkheid te bespreken. Versterken regie op beheer van gemeentelijke websites. Samen met ervaringsdeskundigen van Breda Gelijk worden

speciale acties georganiseerd om mensen bewust te maken van toegankelijkheid. Voor nieuwe medewerkers met taken op het gebied van toegankelijkheid wordt toegankelijkheid onderdeel van het inwerkprogramma. In samenwerking met partners worden ambassadeurs gekozen voor verschillende toegankelijkheidsthema’s. Afspraken worden gemaakt om de Beter Bereikbaar App goed te onderhouden en verder te ontwikkelen. Samen met het onderwijs wordt onderzoek gedaan naar nieuwe mogelijkheden voor toegankelijkheid. De Week van de Toegankelijkheid wordt elk jaar georganiseerd door de Bredase toegankelijkheidspartners, met activiteiten voor inwoners, gemeentelijke medewerkers, partners, het college en de gemeenteraad.

6. Ontwikkellijn 2: Toegankelijke openbare ruimte, gebouwde omgeving en openbare toiletten Een toegankelijke stad begint met de inrichting van straten en gebouwen. Breda wil ervoor zorgen dat iedereen zich vrij kan bewegen en gebruik kan maken van wat de stad biedt. Dit betekent dat er aandacht moet zijn voor zowel de fysieke toegankelijkheid als de toegankelijkheid van informatie en digitale middelen. Breda werkt hierbij samen met partners die zich inzetten voor toegankelijkheid.

6.1. Openbare ruimte Een openbare ruimte moet uitnodigend en toegankelijk zijn, zodat zoveel mogelijk mensen deze kunnen bereiken en gebruiken. Voor mensen met een beperking is het daarbij essentieel dat de ruimte niet alleen bereikbaar en bruikbaar is, maar ook veilig en goed toegankelijk. Dit helpt hen om langer zelfstandig te leven. Helaas is de openbare ruimte voor veel mensen nog niet goed genoeg toegankelijk. Dit heeft grote invloed op hun dagelijks leven. Mensen met een beperking komen vaak obstakels tegen als ze buiten zijn. Naast een ruimte zonder hindernissen zijn ook goede bereikbaarheid en voorzieningen belangrijk. Als er ergens een probleem is, kunnen mensen zich vaak niet zelfstandig verplaatsen. Wat mensen nodig hebben, verschilt per beperking. Iemand die slecht hoort, heeft bijvoorbeeld meer visuele hulpmiddelen nodig. Iemand met een motorische beperking heeft goede wegen en paden nodig. Mensen met een fysieke beperking en ouderen hebben vaak moeite met bewegen. Voor hen is het belangrijk om dicht bij hun bestemming te kunnen parkeren. Ze hebben ook vaak speciale voorzieningen nodig. Extra voorzieningen in het openbaar vervoer, zoals een oprijplaat of een lift, maken het makkelijker voor hen om zelfstandig gebruik te maken van de openbare ruimte.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

Wat doen we al? In 2022 is de Toegankelijkheidsstandaard gemaakt voor de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Deze standaard is gebaseerd op landelijke regels en helpt bij het beoordelen van nieuwe bouwprojecten en het onderhoud van openbare plekken. Omdat de Toegankelijkheidsstandaard nog niet officieel is goedgekeurd, kan het zijn dat er in de praktijk soms van deze standaard wordt afgeweken. Al jaren worden er toegankelijkheidsschouwen uitgevoerd, met hulp van betrokken vrijwilligers en ervaringsdeskundigen van Breda Gelijk. Deze schouwen kijken vooral naar nieuwe projecten en onderhoudswerkzaamheden in de openbare ruimte en gemeentelijke ( monumentale) panden. Verbeterpunten die hieruit komen, zoals aanpassingen aan gehandicaptenparkeerplaatsen, terrassen, stoepen, straatmeubilair en oversteekplaatsen, worden meegenomen in de plannen. Er is geen landelijke wet die gemeenten verplicht om algemene gehandicaptenparkeerplaatsen aan te wijzen. Daarom volgt de gemeente Breda de richtlijnen uit de ASVV (Aanbevelingen voor verkeersvoorzieningen 2012). Voor het aanvragen van een gehandicaptenparkeerplaats met kenteken staan de regels op de website van de gemeente. Om te zien hoe vaak (openbare) gehandicaptenparkeerplaatsen worden gebruikt, zijn er sensoren bij deze parkeerplaatsen geplaatst. De verzamelde gegevens laten zien hoe deze parkeerplaatsen worden gebruikt.

De toegankelijkheid van bussen en treinen is de verantwoordelijkheid van de openbaarvervoerbedrijven. De gemeente Breda en haar partners praten met deze bedrijven en zorgen ervoor dat de stad goed bereikbaar en toegankelijk is met het openbaar vervoer. Breda moedigt ook ouderen en mensen met een beperking aan om het openbaar vervoer te gebruiken. De pilot ‘Voor Elkaar Pas’, waarmee mensen die gebruikmaken van de WMO-deeltaxi een jaar lang goedkoop kunnen reizen met het openbaar vervoer, is met een jaar verlengd.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

In 2021 heeft de gemeente het plan “Buiten spelen voor iedereen!” goedgekeurd. In dit plan staat dat buiten spelen als erg belangrijk wordt beschouwd. Het richt zich op het maken van extra aanpassingen en het stimuleren van sociale activiteiten, zodat kinderen en hun ouders of begeleiders (ook in een rolstoel) met een beperking kunnen meespelen. Bij het herinrichten van speelplekken wordt rekening gehouden met toegankelijkheid. De gemeente houdt hierbij de richtlijnen van ‘Aan de slag met samen spelen’ in gedachten. (VNG, De Speeltuinbende, 2019). Wat gaan we doen? In 2025 wordt de toegankelijkheidstandaard, de standaard voor toegankelijkheid in de openbare ruimte, geactualiseerd en vastgesteld. Dit betekent dat bij nieuwe projecten en veranderingen in de openbare ruimte deze standaard wordt gebruikt. Soms kan er, met goede redenen, van deze standaard worden afgeweken. De standaard wordt opgenomen in het Handboek Openbare Ruimte, dat momenteel wordt ontwikkeld. Vanaf 2025 worden er goed toegankelijke looproutes gemaakt, de zogenaamde “goede stoepkes”-routes, zodat ook mensen met een beperking zich gemakkelijk kunnen verplaatsen. Deze routes verbinden woningen en belangrijke plekken in de buurt. Bij het maken van afspraken over de inrichting van de openbare ruimte is het belangrijk om een brede visie te hanteren.

Hoe toegankelijker de openbare ruimte is, hoe beter mensen met een beperking er gebruik van kunnen maken. Daarom wordt ook aandacht besteed aan aspecten zoals parkeerplaatsen voor mensen met een handicap, toegang tot het openbaar vervoer en toegang tot gebouwen. Dit zorgt ervoor dat met een beperkt budget veel verbeteringen op het gebied van toegankelijkheid kunnen worden gerealiseerd. Ook krijgt het Toegankelijkheidsfonds, meer aandacht. Het Toegankelijkheidsfonds ondersteunt horeca, het bedrijfsleven en maatschappelijke partners met een financiële bijdrage om obstakels bij gebouwen voor mensen met een beperking te verminderen.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

De geplaatste sensoren bij gehandicaptenparkeerplaatsen laten zien hoe vaak de parkeerplaatsen worden gebruikt. Er wordt blijvend geïnvesteerd in slimme technologie om het gebruik van deze parkeerplaatsen te volgen. Er is bijvoorbeeld een project gestart voor een digitale gehandicaptenparkeerkaart. Dit maakt het parkeren gemakkelijker en ook de controle en handhaving van het gebruik van invalideparkeerplaatsen wordt verbetert. Er wordt ook gekeken naar toegankelijk parkeren van fietsen, dicht bij winkels en andere voorzieningen. Goede ideeën uit het hele land worden onderzocht. Met deze kennis wordt een proef gestart. Er wordt verder gewerkt aan het toegankelijk maken van speelplekken. Als grote topspeelplekken opnieuw worden ingericht, wordt ervoor gezorgd dat deze geschikt zijn voor iedereen. Ook wordt samen met partners een samenspeelactiviteit georganiseerd. De inzet van de ervaringsdeskundigen van Breda Gelijk wordt vastgelegd in een samenwerkingsprotocol. Het inspecteren van projecten op toegankelijkheid wordt een belangrijk onderdeel van nieuwe plannen en veranderingen. Hun richtlijnen en adviezen worden vanaf het begin in de ontwikkelplannen opgenomen. Hierdoor is toegankelijkheid vanzelfsprekend en wordt het beter meegenomen en kunnen dure aanpassingen later worden voorkomen.

Goede afstemming en samenwerking tussen de verschillende afdelingen van de gemeente is belangrijk voor een zorgvuldig afgestemde uitvoering. Ze moeten elkaar kunnen vinden en toegankelijkheid vanzelfsprekend meenemen in de plannen. Daarvoor worden duidelijke afspraken gemaakt.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

6.2. Gebouwde omgeving Moet je naar een dokter, wil je naar je werk, of wil je in je vrije tijd naar een museum of bioscoop? Dan is het belangrijk dat je zelfstandig een gebouw kunt binnenkomen. Gebouwen moeten makkelijk toegankelijk zijn voor mensen met een handicap. In Nederland zijn er regels, het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving), die zeggen hoe gebouwen toegankelijk moeten zijn. Dit gaat vaak om eenvoudige aanpassingen. Het is belangrijk om niet alleen te denken aan mensen met een lichamelijke beperking, maar ook aan mensen met een zintuiglijke beperking, zoals slechtzienden of slechthorenden. Wat doen we al De afdeling Vastgoedbeheer van de Gemeente Breda heeft de afgelopen jaren alle openbaar toegankelijke gemeentelijke gebouwen in samenwerking met Breda Gelijk gecontroleerd op fysieke toegankelijkheid. Op basis hiervan is een meerjarenplan opgesteld. Dat wordt nu uitgevoerd. Op basis van het meerjarenplan worden nu gemeentelijke gebouwen aangepast. Waar nodig worden nieuwe of betere parkeerplaatsen voor mindervaliden aangelegd nabij openbaar toegankelijke gebouwen. Toegankelijkheid verbeteren is niet alleen de verantwoordelijkheid van de overheid, maar ook van de bouwsector, mensen met een beperking en de organisaties die hen vertegenwoordigen.

Volgens de Nederlandse regels moet toegankelijkheid altijd een uitgangspunt zijn bij het ontwerpen van nieuwe openbare gebouwen. Particuliere vastgoedeigenaren en huurders kunnen hulp krijgen van ervaringsdeskundigen om te zien waar verbeteringen mogelijk zijn. Met geld uit het Toegankelijkheidsfonds, dat wordt beheerd door Breda Gelijk, kunnen zij aanpassingen maken. Dankzij dit fonds zijn er al veel obstakels, zoals drempels, weggehaald, vooral in winkels en horeca.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

De Kieswet zegt dat alle stemlokalen toegankelijk moeten zijn. Op basis van landelijke regels zijn alle stemlokalen gecontroleerd. In 2022 is er een landelijk actieplan gemaakt voor betere toegankelijkheid van stemlokalen en voor duidelijke informatie. Tijdens verkiezingen controleren het verkiezingsteam en toegankelijkheidspartners een aantal stemlocaties op toegankelijkheid. Deze controles zorgen voor belangrijke aanpassingen om de toegankelijkheid bij de volgende verkiezingen te verbeteren. Het doel is om het hele jaar door de stemlocaties toegankelijk te maken.

Bijna 1 op de 5 mensen heeft problemen met hun buik of blaas. Ook ouderen, zwangere vrouwen en kinderen gebruiken vaker een toilet dan normaal. Het is belangrijk dat er toegankelijke toiletten en toiletten voor mindervaliden zijn, zodat meer mensen van huis kunnen gaan. Als deze toiletten er niet zijn, blijven mensen vaker thuis, doen ze minder sociale dingen en kunnen ze zich eenzaam voelen. Op publieke plekken zoals parken, festivals en in de stad zijn er vaak niet genoeg toegankelijke toiletten.

Wat gaan we doen De afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in de toegankelijkheid van gebouwen. De komende jaren ligt de focus op het verder

Wat gaan we doen Voor de periode 2024-2027 is aan Breda Gelijk een subsidie verleend om meer opengestelde toiletten, en meer openbare

verbeteren van de toegankelijkheid bij gemeentelijke gebouwen, nieuwe openbare gebouwen en het doorvoeren van permanente aanpassingen bij een aantal stemlocaties.

rolstoeltoegankelijke toiletten in Breda te realiseren. Breda Gelijk werkt samen met de gemeente en andere lokale en landelijke partners. Ze kijken naar bestaande initiatieven, zoals de Galderse Meren, om deze projecten te verbeteren.

Daarnaast wordt gesproken met VvE’s, ontwikkelaars en andere partners om hen te stimuleren toegankelijkheid centraal te stellen bij bouwprojecten. Een belangrijke vervolgstap is meer aandacht geven aan mensen met een zintuiglijke of andere beperking. Dit betekent dat de inrichting en voorzieningen van gebouwen zo worden aangepast dat ook slechthorenden, doven, blinden en mensen met andere beperkingen zich welkom en niet buitengesloten voelen. Om dit te bereiken, worden pilots ontwikkeld en getest.

6.3. Openbare toiletten

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

MKB-bedrijven, horeca en andere ondernemers wordt gevraagd om hun toiletten open te stellen, zonder dat mensen iets moeten kopen. Het doel is om het aantal openbare rolstoeltoegankelijke toiletten in Breda de komende 4 jaar te verhogen van 2 naar 40. Er wordt ook gekeken naar andere opties dan alleen de losse toiletten op straat, zoals die bijvoorbeeld in het Valkenbergpark te vinden zijn. Daarnaast wordt de mogelijkheid voor een ‘changing place’ onderzocht.: een speciale ruimte met extra plek en een verschoonruimte voor kinderen en volwassenen met een ernstige motorische beperking.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

De komende jaren gaan we dit doen Actualiseren en officieel vastleggen van de Toegankelijkheids-

standaard. Het opnemen van de Toegankelijkheidsstandaard in het handboek voor de openbare ruimte. Het gebruiken van deze standaard bij nieuwe projecten en veranderingen in de openbare ruimte. Aanleggen van minimaal 2 goede stoepkesroutes. Het stimuleren van een gezamenlijke aanpak om met een klein budget veel te bereiken op het gebied van toegankelijkheid. Het analyseren van gegevens van sensoren bij mindervalide parkeerplaatsen. Het verder digitaliseren van parkeermogelijkheden door te werken aan een digitale gehandicaptenparkeerkaart. Het ontwikkelen van een proefproject voor toegankelijk fietsparkeren. We maken grote topspeelplekken die opnieuw ingericht worden, toegankelijk voor iedereen. Het organiseren van een samenspeelactiviteit. Het vastleggen van afspraken in een samenwerkingsprotocol voor de inzet van ervaringsdeskundigen via Breda Gelijk. Integreren van toegankelijkheidsschouwen door ervaringsdeskundigen in nieuwe plannen en herinrichtingen. Het maken van afspraken tussen gemeentelijke afdelingen over samenwerking om de toegankelijkheidsdoelen te bereiken. Het aanbrengen van blijvende aanpassingen bij stemlocaties zodat de plekken voor iedereen toegankelijk zijn. Het waarborgen van toegankelijkheid bij nieuwe openbare gebouwen door richtlijnen te volgen in het ontwerp- en bouwproces.

Het evalueren van het Toegankelijkheidsfonds en het maken van een toekomstplan. Het ontwikkelen en testen van proefprojecten voor inclusieve toegankelijkheid bij gebouwen. Het uitvoeren van het projectplan voor toiletten (PLEE-list Breda) door Breda Gelijk. Het voortzetten van afspraken en inspanningen van de gemeente voor meer openbare en rolstoeltoegankelijke toiletten in de stad.

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

Toegankelijke evenementen en recreatie

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

7. Ontwikkellijn 3: Toegankelijke evenementen en recreatie Breda heeft al veel te bieden op het gebied van sport en cultuur. Ook zijn er veel festivals en evenementen, vooral in de zomer. Het is belangrijk dat iedereen, ook mensen met een beperking, hieraan mee kan doen en kan genieten van sport, cultuur en festivals. Breda werkt er daarom hard aan om evenementen toegankelijk te maken. Ook Breda Marketing vindt dit erg belangrijk. Toegankelijkheid betekent dat iedereen, ongeacht diens beperking, dezelfde kansen heeft om mee te doen en te genieten. Dit kan door bijvoorbeeld rolstoelvriendelijke paden, goede bewegwijzering en parkeerplaatsen aan te bieden. Ook zijn er prikkelarme zones, rolstoeltribunes, audiodescriptie voor mensen met een visuele beperking en tolken voor mensen met een gehoorbeperking. Met deze aanpassingen wordt ervoor gezorgd dat inwoners en bezoekers zich welkom voelt en kan genieten van de evenementen. Kleine veranderingen kunnen al veel betekenen. Wat we al doen In de afgelopen jaren heeft Breda stappen gezet om de stad toegankelijker te maken voor iedereen. Er is meer aandacht voor toegankelijkheid in het vrijetijdsaanbod. “Breda Gastvrije Stad” is een belangrijk thema voor Breda Marketing en vormt een wezenlijk onderdeel van hun opdracht binnen de stad. Breda wil nu en in de toekomst een gastvrije stad zijn.

Dit doen ze door te laten zien dat toerisme helpt bij de ambities van de stad, ook voor toegankelijkheid en evenementen. Daarom wordt geïnvesteerd in goede informatievoorziening en een toegankelijke stad waar iedereen de weg kan vinden. Evenementen zoals Breda Jazz en carnaval investeren al fors in toegankelijkheid. Fysieke obstakels worden verwijderd, en er worden speciale tribunes voor blinden, mensen die slecht ter been zijn en rolstoelgebruikers gemaakt. Ook kunnen er prikkelarme plekken worden ingericht en is er hulp van vrijwilligers beschikbaar. Hierdoor voelen mensen met een beperking zich steeds meer welkom. Ook zijn er sportevenementen zoals de Special Olympics, Wings for Life en de Paralympische Spelen georganiseerd, die toegankelijk zijn voor iedereen. 34

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

Wat we nog gaan doen Hoewel er al veel belangstelling is voor toegankelijkheid, is er bij culturele, sport- en andere evenementen nog niet genoeg aandacht voor toegankelijkheid. We willen daarom de komende tijd samenwerken met Bredase partners om toegankelijkheid bij alle evenementen op de agenda te zetten. We richten ons vooral op het stimuleren en inspireren, zonder extra regels of verplichtingen op te leggen. Dit wordt gedaan door evenementenorganisatoren bewust te maken van het belang van toegankelijkheid, kennis uit te wisselen en toegankelijkheidsschouwen uit te voeren. Breda Gelijk zal advies geven en bij het aanvragen van subsidies en vergunningen wijzen op de mogelijkheid om een gesprek aan te vragen met Breda Gelijk. Daarnaast gaan we in gesprek met verschillende evenementen, culturele organisaties en sportevenementen om concrete verbeteringen in toegankelijkheid door te voeren. De ervaringen die we daarbij opdoen, gebruiken we om in de toekomst toegankelijkheid bij alle sport-, cultuur- en evenementenorganisaties beter te waarborgen.

8. Begroting 2025

2026

Waardenetwerk Zelf- en samenredzaam Breda Gelijk

200.000

Waardenetwerk Zelf- en samenredzaam Platform

20.000

40.000

Breda voor Iedereen Uitvoeringsbudget Bredase Agenda Toegankelijkheid*

*Het uitvoeringsbudget wordt ingezet om onderdelen van de toegankelijkheidsagenda te realiseren. De komende jaren gaat het om het realiseren van de toegankelijkheidsstandaard en leidraad evenementen. Toegankelijkheid is een belangrijk uitgangspunt in ons handelen. Daarom worden de bijbehorende kosten, waar mogelijk, meegenomen in reguliere uitvoerings-, project- en programmabudgetten.

Bovendien wordt een nieuwe, inclusieve leidraad ontwikkeld voor alle evenementen in Breda. Deze leidraad biedt handvatten voor zowel fysieke als digitale toegankelijkheid, en geeft praktische tips over hoe je op een toegankelijke manier met bezoekers omgaat. De nieuwe leidraad vervangt de oude checklist en de informatie bij de vergunningaanvraag. De komende jaren gaan we dit doen We gaan met een paar evenementen om tafel om te

verkennen waar en hoe we extra aandacht kunnen geven aan toegankelijkheid Bewustwordingscampagnes organiseren om evenementen bewust te maken van toegankelijkheid en kennis delen hierover. Bij het aanvragen van subsidies en vergunningen de evenementenorganisatie adviseren over de mogelijkheid om in gesprek te gaan met Breda Gelijk en een evaluatie uit te voeren na afloop van het evenement. Een nieuwe leidraad voor evenementen ontwikkelen. In overleg met Toegankelijkheidspartners onderzoeken of er een meldpunt kan komen voor klachten en tips over de toegankelijkheid van evenementen. 36

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

9. Communicatie Toegankelijke stad Toegankelijkheid begint met bewustwording. Uit gesprekken met collega’s, partners en ervaringsdeskundigen blijkt dat iedereen het erover eens is: de stad moet voor iedereen toegankelijk zijn. Maar het goed uitvoeren in de praktijk is een uitdaging. Samen met ervaringsdeskundigen en partners in de stad werken we aan meer bewustwording. De gemeente speelt een grote rol in het toegankelijk maken van de openbare ruimte en de voorzieningen. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Daarom is het belangrijk dat mensen zelf ervaren hoe toegankelijkheid werkt. Collega’s worden ambassadeurs, bewustwordingscampagnes worden georganiseerd, en er is aandacht via nieuwsbrieven, zoals van het Platform Breda voor Iedereen. Ook het Toegankelijkheidsfonds krijgt aandacht. Daarnaast organiseren we acties en bijeenkomsten, en zorgen we dat de Week van de Toegankelijkheid stevig staat. In 2025 en 2026 zijn er verschillende momenten waarop we communiceren over de onderdelen en acties van deze agenda. Zo werken we samen aan een toegankelijke stad..

Bredase Agenda Toegankelijkheid - Periode 2025-2026

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15504932/1