QA RES West Brabant Raadsleden juni 2026

Veel gestelde vragen over de Energieregio West-Brabant Voor nieuwe gemeenteraadsleden

1. Wat zijn de Energieregio’s? De Energieregio’s (voormalig RES) zijn een samenwerking tussen gemeenten, provincies, waterschappen en netbeheerders binnen een regio om gezamenlijk plannen te maken voor het opwekken van duurzame elektriciteit (zoals zon en wind), de overgang naar aardgasvrije warmtevoorziening en de benodigde energie-infrastructuur. In Nederland zijn er 30 energieregio’s. Nederland heeft nationale klimaatdoelen afgesproken. Regio’s werken deze samen uit zodat: •

De energietransitie ruimtelijk en technisch haalbaar is

•

Het elektriciteitsnet zo efficiënt mogelijk wordt gebruikt

•

Gemeenten niet allemaal afzonderlijk dezelfde vraagstukken hoeven op te lossen

Vanuit de NPRES (Nationaal Programma Regionale Energie Strategie) is ook een document opgesteld om je snel wegwijs te maken binnen de energiestrategie. Je vindt hier meer informatie: https://www.regionaleenergiestrategie.nl/documenten/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=2501817

NPRES biedt ook de gespreksassistent: een voorziening waarmee snel en makkelijk de belangrijkste feiten en cijfers over de RES worden getoond, verdeeld in 8 thema’s: •

Wat is de RES

•

Tijdlijn en mijlpalen

•

Werkwijze

•

Wind, zon en warmte

•

Andere energiebronnen

•

Natuur en landschap

•

Participatie

•

Begrippenlijst en meer informatie

De assistent is handig bij de voorbereiding op gesprekken, presentaties of bij het inlezen op een thema.

2. Wat is de Energieregio West-Brabant? De Energieregio West-Brabant (voormalig RES West-Brabant) is de regionale energiestrategie voor deze regio, waarin 16 gemeenten samenwerken met de provincie Noord-Brabant, waterschappen en netbeheerder Enexis. Samen werken zij aan een duurzame, betaalbare en veilige energievoorziening in 2050.

De 16 gemeenten en waterschappen zijn: -

Gemeente Altena Gemeente Moerdijk Gemeente Drimmelen Gemeente Geertruidenberg Gemeente Rucphen Gemeente Zundert Gemeente Alpen-Chaam Gemeente Baarle-Nassau Gemeente Etten-Leur Gemeente Breda Gemeente Oosterhout Gemeente Bergen op Zoom Gemeente Woensdrecht Gemeente Steenbergen Gemeente Roosendaal Gemeente Halderberge Waterschap Brabantse Delta Waterschap Rivierenland

3. Wat zijn de doelen van RES West-Brabant? De opwekdoelen van de Energieregio West-Brabant zijn: • In 2030 circa 2,2 TWh duurzame elektriciteit opwekken (met overprogrammering richting circa 2,38 TWh). • In 2050 circa 5,5 TWh duurzame warmte realiseren in de gebouwde omgeving. Naast opwekdoelen stuurt het Regionaal Plan Energiesysteem (RPE, meer informatie volgt bij onderwerp 5) op een gebalanceerd energiesysteem, waarin vraag, aanbod en netcapaciteit in samenhang worden ontwikkeld.

4. De RES 1.0 De RES 1.0 van West-Brabant is door veel samenwerken, onderzoeken en participatie tot stand gekomen. De RES 1.0 is in de regio vastgesteld door volksvertegenwoordigende organen (gemeenteraden, algemene besturen van de waterschappen en provincie) in juni 2021. In dit plan staat hoe we

gezamenlijk meer duurzame energie gaan opwekken en hoe huizen en gebouwen duurzaam verwarmd worden. Uit het Klimaatakkoord zijn een aantal duurzame maatregelen gekomen. Dit betekent dat we in Nederland in 2030 onze CO2-uitstoot met minstens 49% moeten verlagen ten opzichte van het jaar 1990. Met de Energieregio WestBrabant kijken we hoe we lokaal kunnen werken aan meer duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de daarvoor benodigde opslag en energie infrastructuur. In Nederland willen we in 2030 met elkaar 35 terawattuur (TWh) duurzame stroom opwekken op land. En er moet gezocht worden naar duurzame warmtebronnen. Ook de regio West-Brabant draagt hieraan bij met 2.2 TWh. Het hele document van de RES 1.0 vind je hier.

5. Het Regionaal Plan Energiesysteem (RPE) Na de RES 1.0 zijn we in 2024/2025 verder gegaan met de RES 2.0 Dit was een werktitel en heeft de naam Regionaal Plan Energiesysteem (RPE) gekregen. Bij de RES 1.0 werd er vooral gekeken naar de hoeveelheid duurzame energie die de regio wil opwekken (bijvoorbeeld zon en wind) en waar dat ongeveer kan. Het RPE gaat een stap verder en kijkt naar het gehele energiesysteem, waarbij bestuurlijke keuzes zijn gemaakt om een evenwichtige en geïntegreerde energiemix te realiseren. Hierbij staat centraal dat vraag en aanbod in balans zijn, het elektriciteitsnet optimaal wordt benut en hoe verschillende energiedragers (zoals elektriciteit, warmte, waterstof en groen gas) samen kunnen werken. Vanuit het RPE kunnen we richting geven aan een uitvoeringsprogramma richting 2035. In het RPE staan de volgende bestuurlijke keuzes centraal (geen rangorde): -

We vormen gebiedscoalities voor het optimaal benutten van de schaarse capaciteit op het elektriciteitsnet. We maken procesafspraken over de bovenlokale warmteprogrammering. We geven prioriteit aan de stimulering van energiehubs. We zijn als regio solidair met de Powerport, een gebied waar veel energieprojecten bij elkaar komen die van groot maatschappelijk en economisch belang voor de gehele regio zijn. Bij iedere locatiekeuze

-

voor de Powerport stellen wij onszelf de vraag of een deel van de ruimtevraag elders in de regio overgenomen kan worden. We voeren regie op de ruimtelijke verdeling van batterijparken. We kiezen voor kansrijke waterstofclusters. We voeren regie op de opschaling van groen gasproductie

Het volledige plan lees je hier!

6. Hoe ver zijn we met de uitvoering? West-Brabant heeft in de RES 1.0 toegezegd in 2030 2,2 TWh aan duurzame elektriciteit op te wekken (2,0 TWh regulier, 0,2 TWh innovatief). Per 1 januari 2025 is 1,71 TWh gerealiseerd en zit 0,43 TWh in de harde pijplijn . Daarmee is het doel bijna gehaald. De verwachting was dat de 2,2 TWh in 2026-2027 zou worden bereikt, maar de groei van zon op dak is afgeremd door netcongestie. De duurzame opwek blijft na 2030 doorgroeien, vooral via zon op dak en wind op land. Grote zonneweides zijn minder waarschijnlijk. Er is potentie voor nog eens 0,7-0,8 TWh extra opwek, afhankelijk van oplossingen voor netcongestie. Gemeenten spelen hierin een sleutelrol met snelle vergunningverlening en inzet op netverzwaring. In 2025 hebben we hier een voortgangsrapportage over gemaakt. De hele voortgangsrapportage kun je hier lezen.

7. Waarom is de Energieregio West-Brabant belangrijk voor gemeenten? Gemeenten spelen een cruciale rol in de energietransitie, omdat zij zowel ruimtelijke keuzes maken als de verbinding vormen tussen inwoners, bedrijven en lokale initiatieven. Zij bepalen bijvoorbeeld waar duurzame energie kan worden opgewekt en ontwikkelen lokale plannen voor warmtevoorziening en energiebesparing. Maar het energiesysteem houdt niet op bij de gemeentegrenzen. De energie infrastructuur doorkruist gemeenten en duurzame energiebronnen moeten we met elkaar verdelen. Primair vervullen gemeenten een regiorol in de warmtetransitie en zijn zij verantwoordelijk voor het waarborgen van voldoende duurzame energieopwekking. Dit betekent dat zij moeten sturen op een integraal, decentraal energiesysteem, waarin verschillende energiedragers en lokale initiatieven samenkomen. Maar juist bij deze vraagstukken is regionale ontwikkeling en afstemming cruciaal. Deze rol speelt de Energieregio. Concreet spelen gemeenten een sleutelrol in: •

Het versnellen van projecten en het verminderen van netcongestie.

•

Het afstemmen van het Regionaal Plan Energie (RPE) en uitvoeringsprogramma’s op het lokale omgevingsbeleid, zoals gemeentelijke energie- of warmteprogramma’s.

•

Het reserveren van ruimte voor de energietransitie en het versnellen van vergunningverlening.

•

Het bijdragen aan netoplossingen door samenwerking te stimuleren, bijvoorbeeld bij wijkaanpakken in de warmtetransitie, met energiegemeenschappen, coöperatieve groen gasinitiatieven of energiehubs.

Door deze taken te vervullen, zorgen gemeenten ervoor dat de energietransitie effectief, lokaal afgestemd en duurzaam verloopt.

De Energieregio West-Brabant helpt om dit regionaal af te stemmen zodat: •

Het elektriciteitsnet niet overbelast raakt

•

Energieprojecten logisch verdeeld worden

•

Kosten en opbrengsten beter verdeeld worden

8. Wat is de rol van de gemeenteraad? De gemeenteraad is het hoogste beslisorgaan binnen de gemeente. Zij stelt de kaders en randvoorwaarden (beleid) vast, bewaakt de financiën en vertegenwoordigt de belangen van inwoners en bedrijven. Binnen de energieregio heeft de gemeenteraad onder andere de volgende taken: •

Het stellen van kaders voor energieopwekking en de warmtetransitie.

•

Het bewaken van de voortgang bij de uitvoering van beleid.

•

Het vertegenwoordigen van de belangen van inwoners en bedrijven.

Daarnaast heeft de gemeenteraad een bredere rol in de energietransitie: •

Het maken van afwegingen bij schaarse (net)capaciteit.

•

Het nemen van keuzes bij ruimtelijke vraagstukken, zoals de plaatsing van energie-infrastructuur of nieuwe duurzame projecten, bijvoorbeeld kabeltraces, wind en zonprojecten.

•

Het sturen op publieke belangen, zoals betaalbaarheid, rechtvaardigheid en maatschappelijke acceptatie.

Een specifiek voorbeeld van de kaderstellende rol van de gemeenteraad is de zogenaamde aanwijsbevoegdheid in het kader van het aardgasvrij maken van wijken (geregeld in de Wgiw, in samenhang met de Wcw). Deze bevoegdheid geeft de gemeente de mogelijkheid om een wijk aan te wijzen waar het aardgasnet op termijn wordt verwijderd, waardoor bewoners en gebouweigenaren overstappen op een alternatief, zoals een warmtenet of allelectric oplossing. Gebouweigenaren behouden de vrijheid om zelf een duurzaam alternatief te kiezen, ook als dat afwijkt van de gemeentelijke voorkeursoptie.Bij deze aanwijsbevoegdheid heeft de gemeenteraad geen uitvoerende rol, maar wél een cruciale kaderstellende en controlerende rol: •

Het vaststellen of wijzigen van het omgevingsplan, waarin juridisch kan worden vastgelegd dat een wijk aardgasvrij wordt.

•

Het bepalen van randvoorwaarden en uitgangspunten, zoals: o

Betaalbaarheid voor bewoners

o

Participatie en draagvlak

o

Keuzevrijheid of juist collectieve oplossingen

Kortom: de gemeenteraad bepaalt de koers en de spelregels van de energietransitie op lokaal niveau, waarmee zij een essentiële rol vervult in het succes en de rechtvaardigheid van de overgang naar duurzame energie. Wil je meer weten over jouw rol als volksvertegenwoordiger? De NP RES heeft hier veel informatie over neergezet. Je vindt dit hier!

9. Wat betekent de Energieregio voor inwoners? De energietransitie raakt inwoners op verschillende manieren en vraagt om betrokkenheid, participatie en duidelijkheid: •

Ruimtelijke impact: Energieprojecten kunnen het landschap zowel bovengronds (bijvoorbeeld windturbines of zonnevelden) als ondergronds (zoals warmtenetten en elektriciteitskabels) beïnvloeden. Dit kan leiden tot zichtbare veranderingen en tijdelijke hinder tijdens werkzaamheden.

•

Verduurzaming van woningen en wijken: Inwoners krijgen te maken met plannen en maatregelen om hun woningen energiezuiniger te maken, zoals isolatie, all-electric installaties of aansluiting op een warmtenet.

•

Participatie en mede-eigendom: Er ontstaan kansen voor inwoners om actief mee te doen via lokale energie-initiatieven, energiecoöperaties of energiegemeenschappen, waardoor zij medeeigenaar kunnen worden van duurzame projecten.

•

Energiearmoede en sociale aandacht: Gemeenten en partners nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat de energietransitie eerlijk verloopt en dat kwetsbare groepen niet disproportioneel worden belast.

•

Integrale samenwerking: Een succesvolle energietransitie vraagt duidelijke rollen en samenwerking tussen verschillende overheden, netbeheerders en andere betrokken partijen, zodat projecten effectief en rechtvaardig worden uitgevoerd.

Door deze aspecten zorgvuldig mee te nemen, kunnen inwoners beter worden betrokken en de transitie soepel en inclusief verlopen.

10. Wat zijn belangrijke uitdagingen? Het huidige energiesysteem staat onder druk en dat merkt iedereen. Belangrijke uitdagingen zijn: •

Netcongestie en netschaarste: Het elektriciteits- en gasnet kan de groeiende vraag niet altijd bijhouden. Dit leidt tot wachttijden voor aansluitingen, belemmering van woningbouwprojecten en vertraging van bedrijvigheid. Het is een systeemprobleem met economische gevolgen: bedrijven kunnen niet op tijd aansluiten en projecten stagneren zonder slimme benutting van het net. Dit vraagt om flexibiliteit, bijvoorbeeld via batterijen, energiehubs en tijdelijke oplossingen om vraag en aanbod beter te balanceren.

•

Beperkte uitvoeringscapaciteit: Netbeheerders zoals Enexis en gemeenten hebben niet altijd voldoende capaciteit om alle plannen en projecten tegelijk uit te voeren. Dit vereist het stellen van prioriteiten, niet alleen bij de planontwikkeling, maar ook bij de uitvoering van initiatieven.

•

Ruimtelijke en landschappelijke afwegingen: Het vinden van een balans tussen ruimtegebruik, landschap, economie en energie blijft een complexe uitdaging.

•

Doorlooptijden en vergunningen: Lange trajecten voor planontwikkeling en vergunningverlening, bijvoorbeeld voor hoogspannings- of middenspanningsstations of warmtenetten, vertragen de transitie. Efficiënte procedures en integrale samenwerking zijn noodzakelijk om deze knelpunten te verkorten.

•

Systeembalans tussen vraag en aanbod: De energietransitie vereist dat vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd, met oog voor zowel regionale groei als duurzame ontwikkeling. Slimme, integrale oplossingen zijn essentieel om de energietransitie rechtvaardig en effectief te laten verlopen.

11. Hoe is de Energieregio West-Brabant georganiseerd? De samenwerking bestaat uit een bestuurlijke stuurgroep, een kopgroep, een klankbordgroep, een programmateam, een RES-team en verschillende werkgroepen (zoals elektriciteit, warmte, gebiedsaanpak).

Stuurgroep De stuurgroep neemt besluiten over ontwikkeling, afstemming en uitvoering van de energieregio’s binnen afgesproken kaders. Zonodig betrekt en informeert de Stuurgroep raden en andere bestuurders in het besluitvormingsproces. De Stuurgroep bestaat uit 16 wethouders, de gedeputeerde, bestuurlijk vertegenwoordigers van de beide waterschappen en de netbeheerder. De Stuurgroep kent een flexibele zetel om andere stakeholders de kans te bieden (adviserend) deel te nemen aan de bijeenkomsten. De Stuurgroep komt zes keer per jaar bij elkaar.

Klankbordgroep De Klankbordgroep bestaat uit bestuurders van belangrijke uitvoeringspartners. Ze worden uitgenodigd om een inhoudelijke bijdrage te leveren en te reflecteren op specifieke onderwerpen. We beogen de deelnemers aan de Klankbordgroep en hun achterban actief te betrekken en het eigenaarschap van de regionale energieopgave met hen te delen. Ze vormen coalities met andere stakeholders en hun achterban om verbindingen te maken in de regio, gericht op gezamenlijke uitvoering van de Energieregio. De Klankbordgroep komt 4 tot 6 keer per jaar bij elkaar.

Kopgroep De Kopgroep is leidend in het initiëren, coördineren en organiseren van de governance, de inhoudelijke programmering, de regionale samenwerking met

stakeholders, de uitwerking of bijstelling van de planning en het voorbereiden van voorstellen en besluiten voor de Stuurgroep. De Kopgroep bestaat uit 4 tot 6 wethouders. De Kopgroep komt elke maand bij elkaar. De leden van de Kopgroep zijn ieder bestuurlijk aanspreekpunt voor een thema en/of een publiek-privaat project.

Programmateam Het Programmateam is onderdeel van de ambtelijke werkorganisatie. Deze bestaat uit een RES-team, Programmateam en Werkgroepen. Het Programmateam zorgt voor de dagelijkse voortgang van het werk. Het team ondersteunt het RES-team en de werkgroepen en heeft een adviserende rol in de Stuur- en Kopgroep. Concrete taken van het Programmateam richten zich met name op de regie op RES-deals, de actualisatie van het RPE en het komende uitvoeringsprogramma, de coördinatie van het werkproces en het bestuurlijke proces, de betrokkenheid van ambtenaren, bestuurders en stakeholders en de voortgang van de uitvoering en de kennisdeling. Het Programmateam komt elke week bij elkaar. Het team bestaat uit een projectleider, een procesregisseur uit de regio, een coördinator programmering en monitoring, een coördinator warmte, een coördinator elektriciteit, een coördinator gebiedsaanpak, een communicatieadviseur, Enexis en een secretaris. RES-Team Het RES-team is onderdeel van de ambtelijke werkorganisatie. Deze bestaat uit een RES-team, Programmateam en Werkgroepen. Het RES-team bestaat uit ambtenaren van de 16 gemeenten, de beide waterschappen, provincie, de netbeheerder. Het RES-team ondersteunt zowel de Kop- als Stuurgroep. Andersom kan het RES-team opdrachten krijgen om uit te werken. Het RES-team komt in ieder geval elke twee maanden samen.

De taken van het RES-team betreffen het afstemmen van de uitvoering van RES 1.0, het RPE en het uitvoeringsprogramma, bijdragen aan thematische werkgroepen, bijdragen aan de regionale communicatie, begeleiden van het bestuurlijke proces en bewaken van de samenhang tussen werkgroepen.

Werkgroepen Op dit moment kent de organisatie drie actieve werkgroepen, elk met een afvaardiging in het RES-Team. Werkgroep Warmte De werkgroep Warmte zorgt voor het (laten) uitvoeren van verdiepende onderzoeken voor de uitwerking van de regionaal structuur warmte (in het RPE). Denk aan de verdieping op de potentie van groen gas en de voorwaarden voor lokale warmtenetten. Daarnaast zorgt de werkgroep voor aansturing en afstemming met de publiek-private RES-deal Regionale warmte-infrastructuur. De werkgroep Warmte bestaat uit een coördinator, warmte beleidsmedewerkers van een aantal gemeenten, de waterschappen, netbeheerder Enexis, Warmt infra Enpuls en een provinciale vertegenwoordiger.

Werkgroep Elektriciteit De werkgroep Elektriciteit zorgt voor het (laten) uitvoeren van verdiepende onderzoeken voor de uitwerking van de regionaal structuur elektriciteit (in het RPE). Denk aan de verdieping op de potentie van batterijen en zon op dak. Daarnaast zorgt de werkgroep voor aansturing en afstemming met de publiek-private RES-deal Regionale elektriciteit-infrastructuur. De werkgroep Elektriciteit bestaat uit een coördinator, elektriciteit -experts van relevante gemeenten, een expert kleinschalige initiatieven, en een provinciale vertegenwoordiger.

Werkgroep gebiedsaanpak De achtergrond van de gebiedsgerichte aanpak is dat het energiesysteem van een vraag gestuurd centraal systeem naar een aanbod gestuurde mix van centraal en decentrale systemen gaat. Energie wordt meer tijd- en plaatsgebonden, ruimte en energie hebben elkaar nodig! Binnen gebieden kunnen gemeenten samen optrekken in de ontwikkeling van het lokaal passende energiesysteem. Door in gebieden te werken binnen de regio kan efficiënter en slagvaardiger worden gewerkt. De samenhang met de ontwikkeling van het regionale en bovenregionale energiesysteem blijft daarbij uiteraard van groot belang.

Uitgangspunt voor de indeling is een gebiedsaanpak die recht doet aan de landschappelijke kenmerken en de eigen identiteit van de verschillende gebieden binnen West-Brabant.

12. Wat is de gebiedsaanpak bij de Energieregio WestBrabant? De gebiedsaanpak is ontwikkeld om in elk gebied een goede balans te vinden tussen de vraag naar energie en de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet. Dit is extra urgent omdat het elektriciteitsnet tot 2040, en mogelijk langer, overbelast zal zijn. Het tekort aan netruimte vormt momenteel het grootste knelpunt bij het verduurzamen van ons energiesysteem. De Stuurgroep van de Energieregio heeft deze gebiedsaanpak goedgekeurd. Het uitgangspunt is de beschikbare capaciteit van het elektriciteitsnet voor de periode 2025–2035, gebaseerd op de huidige netcapaciteit en de investeringsplannen van netbeheerders. Energiegebruik- en opwekking moeten binnen deze capaciteit plaatsvinden, met oog voor de langetermijnvisie voor 2050 uit de Energiesysteemverkenning West-Brabant, die richtinggevend is voor het Regionaal Plan Energie (RPE). De samenwerking tussen gemeenten en netbeheerders richt zich voornamelijk op elektriciteit, omdat dit naar verwachting het grootste aandeel van de toekomstige energievoorziening zal vormen. Tegelijkertijd worden alternatieven zoals groen gas, warmte en waterstof gericht gestimuleerd om het elektriciteitsnet te ontlasten.

Voor stedelijke gebieden zoals Etten-Leur, Breda en Oosterhout laat de Energiesysteemverkenning zien dat het aandeel elektriciteit in de energiemix tussen 2025 en 2035 naar verwachting zal stijgen van 23% naar 46%. Een vergelijkbare ontwikkeling wordt ook in andere gebieden verwacht. Om de aanpak praktisch te maken, is de regio ingedeeld in vijf gebieden, elk met eigen kenmerken en strategieën. De gebiedsaanpak is noodzakelijk om binnen de beperkte netcapaciteit vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen en het gebruik van nabijgelegen opwekking te optimaliseren. Hiermee biedt de gebiedsaanpak een concrete oplossing voor het balansvraagstuk in de regio.

13. Wat is FRES? FRES staat voor Fonds versnelling Regionale Energiestrategie. Dit fonds ondersteunt lokale energiecoöperaties en burgerinitiatieven bij het ontwikkelen van duurzame energieprojecten. Meer informatie over FRES lees je hier!

14. Waar kan ik meer informatie vinden? Informatie RES West-Brabant •

Website: o www.reswestbrabant.nl

• •

•

• •

LinkedIn: o https://www.linkedin.com/company/res-west-brabant Podcast: o https://www.reswestbrabant.nl/podcast+energie+voor+de+regi o/default.aspx Aanmelden nieuwsbrief: o https://www.reswestbrabant.nl/PageByID.aspx?sectionID=2530 56 Algemeen e-mailadres: o reswestbrabant@brabantsedelta.nl E-mail programmaregisseur Johan de Beer: o j.de.beer@brabantsedelta.nl

Algemene bronnen en hulppagina’s energietransitie/RES • •

• •

• • •

• • •

Voor beleid, proces en projecten in eigen regio o https://www.regionale-energiestrategie.nl/resregios/ Het Nationaal Programma RES ondersteunt de regio's met kennisdeling en procesondersteuning o https://www.regionale-energiestrategie.nl/ De leeromgeving voor participatie bij duurzaam opwekken o https://www.energieparticipatie.nl/ Voor informatie over (landelijke) milieunormen, luchtvaart, erfgoed, circulariteit of effecten op gezondheid en natuur voor wind op land o https://www.helpdeskwindopland.nl/default.aspx Voor hulp bij uitvoering zonprojecten binnen voorkeursvolgorde zon o https://www.helpdeskzonopwek.nl/home/default.aspx Dé praktische gids voor duurzame tips en adviezen o https://www.milieucentraal.nl/ Ondersteuningsprogramma waarin 5 maatschappelijke organisaties hun krachten bundelen voor advies en ondersteuning bij bewonersparticipatie o https://departicipatiecoalitie.nl/ Voor uitleg van beleid en wat het betekent voor burgers en bedrijven o https://www.rijksoverheid.nl/ Over de uitvoering van het klimaatakkoord en de voortgang daarvan o https://www.klimaatakkoord.nl/ Voor meer kennis en vaardigheden over de energietransitie: Gemeenteraad en de energietransitie | VNG

15. Afkortingen- en begrippenlijst Afkorting ACM CIRCUS Enexis FRES GIS GW GWp HS/MS/LS ISDE IPO kWh kWp kV LAN LT/MT/HT (warmte) (plan)MER MW MWh MWp NIP NOVEX NPLW NPRES NRD OER PBL PEH PJ pMIEK RES

Betekenis Autoriteit Markt en Consument Connecting Initiatives for Rural Communities, Upscaling their Sustainable energy Regionale netbeheerder Fonds versnelling Regionale Energie Strategie Geografisch informatiesysteem Gigawatt Gigawattpiek Hoog-, midden- en laagspanningsnet Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing Interpvocinciaal Overleg Kilowattuur (verbruik) Kilowattpiek (maximaal vermogen) Kilovolt Landelijke aanpak netcongestie Lage-, midden- en hogetemperatuurwarmte Milieueffectrapportage (op planniveau) Megawatt Megawattuur (verbruik) Megawattpiek (maximaal vermogen) Nationaal Isolatie Programma Nationale Omgevingsvisie Extra Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie Nationaal Programma Regionale Energie Strategie Notitie Reikwijdte en Detailniveau Opwek Energie op Rijksgronden Planbureau voor de Leefomgeving Programma Energiehoofdstructuur Petajoule Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur, Energie en Klimaat Regionale Energiestrategie

RES-WB RPE SDE++ TenneT TVW TWh VAWOZ WUP

Regionale Energiestrategie WestBrabant Regionaal Plan Energiesysteem – West-Brabant in Balans Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie Landelijke netbeheerder Transitievisie warmte Terawattuur Verbindingen Aanlandingen Wind op Zee Wijk Uitvoeringsplannen