Oplegger waardenetwerk Gezond en Actief Leven 2024

WAARDENETWERK GEZOND EN ACTIEF LEVEN 2024

Datum: 28-9-2024 Netwerkpartners:

1

INLEIDING “Sport en bewegen helpt mensen gezond te houden. Allereerst heeft het effect op onze fysieke gezondheid. Voldoende bewegen verlaagt namelijk de kans op verschillende chronische aandoeningen. Maar voldoende sporten en bewegen is ook broodnodig voor een mentaal gezonde bevolking. Daarom willen we iedereen in Breda de gelegenheid geven om veilig, onbelemmerd en inclusief te sporten en bewegen. Dit vraagt niet alleen om goede voorzieningen, maar ook om een gevarieerd en passend sport- en beweegaanbod. Een aanbod waarin de behoeften en mogelijkheden van inwoners voorop staan en bij aanbieders waar iedereen zich welkom voelt en zich zonder belemmering kan ontwikkelen. Daarbij hebben we met name aandacht voor pedagogisch en didactisch verantwoorde begeleiding en het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag.” (Breda Samen Doorpakken, blz. 21). Alle partners in het waardenetwerk Gezond en Actief Leven dragen graag bij aan onderstaande waarde. Waarde: Een gezond en actief leven Visie: Sport en bewegen draagt bij aan een fysieke en mentale gezondheid, creëert samenhorigheid en biedt kansen voor persoonlijke ontwikkeling. Inwonergroep Inwoners waarvoor sporten en bewegen geen vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven of die drempels ervaren om te gaan sporten en bewegen.

Inwoner/ Klantdoel • Ik ervaar geen financiële, sociale of praktische drempels om deel te nemen aan sport. • Ik hanteer een actieve leefstijl en krijg ondersteuning bij het leren maken van gezonde keuzes • Door te sporten en bewegen zit ik fysiek en mentaal goed in mijn vel en blijf ik langer zelfredzaam. Collectieve doelen • Mensen ervaren geen drempels (vanwege leeftijd, fysieke of mentale gezondheid, etnische achtergrond, seksuele geaardheid of sociale positie) om deel te nemen aan sport- en beweegactiviteiten. • Bevorderen van bewegen in het dagelijks leven (voorkomen beweegarmoede, alle inwoners hanteren een actieve leefstijl en voldoen aan de beweegrichtlijnen). • De motorische vaardigheid (inclusief zwemvaardigheid) van kinderen en jongeren verbeteren • Bevorderen kansengelijkheid in sport en bewegen (financiële toegankelijkheid sport- en beweegaanbod) • Een toekomstbestendige en duurzame infrastructuur, waarin toegankelijkheid, kwaliteit en veiligheid van het sportaanbod gegarandeerd zijn. • Sport- en beweegaanbieders leveren een bijdrage aan maatschappelijke doelstellingen, onder andere door een aanbod voor specifieke doelgroepen. Ook dragen partners bij aan de doelstellingen van het Uitvoeringsprogramma Sport en Bewegen 2023-2026 specifiek op het thema sport- en beweegstimulering (Gemeente Breda, 2023).

Daarin staat: WAT WIL GEMEENTE BREDA BEREIKEN? We vinden het belangrijk dat iedereen in Breda de mogelijkheid heeft, en gestimuleerd wordt om te genieten van een leven lang sporten en bewegen in een gezonde, veilige en inclusieve sportomgeving. De sportdeelname in Breda komt overeen met het landelijk 2

gemiddelde, maar tegelijk bewegen we te weinig. Het is onze ambitie om Bredanaars meer dan de gemiddelde Nederlander te laten bewegen. De sportdeelname blijft achter bij verschillende kwetsbare doelgroepen. Daar hebben we aandacht voor. Naast dat sport voor iedereen vanzelfsprekend zou moeten zijn, zien we sport als middel om maatschappelijke doelstellingen te realiseren of daaraan bij te dragen. HOE WIL GEMEENTE BREDA DIT BEREIKEN? Gemeente Breda wil ervoor zorgen dat iedere Bredanaar kan sporten en bewegen, maar niet bepalen welk sport- en beweegaanbod er wel of niet is. Hier laten we de marktwerking haar gang gaan. We werken via verschillende aanvliegroutes en met allerlei partners in het veld. We benutten de organisatiekracht van organisaties in de stad die op eigen initiatief tot passend, georganiseerd, structureel sportaanbod komen. We ondersteunen inwoners die drempels ervaren om te gaan sporten en bewegen en we ondersteunen sport- en beweegaanbieders om een vitale, veilige, inclusieve en positieve sportcultuur te creëren. We richten ons op het verbeteren van het sport- en beweegaanbod in wijken en dorpen en we leggen verbindingen met het sociaal domein (zoals Wmo, jeugdzorg en participatie). We hebben speciale aandacht voor jeugd en voor kwetsbare doelgroepen.

Het primair onderwijs helpen we met het verbeteren van de kwaliteit van het bewegingsonderwijs en het verhogen van het aantal beweegmomenten op en rondom de scholen. De vitaliteit van sportaanbieders, als belangrijke uitvoerders van het sportbeleid, staat hoog op de agenda. Tot slot zorgen we ervoor dat het sport- en beweegaanbod in Breda (zowel voorzieningen als sportaanbieders) bekend is bij de gebruikers. Daarbij is specifiek aandacht voor de volgende geformuleerde acties per thema: Vitale sport- en beweegaanbieders: - Een aanspreekpunt voor sport- en beweegaanbieders - Toekomstbestendig aanbod - Sterke organisatie - Sociaal veilig sportklimaat.

Vaardig in bewegen: - Kennismaken met sporten en bewegen - Motorische ontwikkeling en veelzijdig bewegen - Verhogen sportdeelname (en verlagen sportuitval) jongeren - Rijke Schooldag.

Inclusief bewegen: - Sportloket Uniek Sporten - Passend aanbod voor kwetsbare doelgroepen - Jeugdfonds Sport en Cultuur - Volwassenfonds Sport en Cultuur

Sport dichtbij: - Bredaas Leefstijlakkoord - Laagdrempelig en vraaggericht aanbod - Innovatief aanbod - Urban en E-sports

Om dit bereiken streven we vanuit het waardenetwerk Gezond en Actief Leven onderstaande ambities na: 1) Meer Bredanaars voldoen aan de beweegrichtlijnen en sporten wekelijks. 2) Toekomstbestendige sport- en beweegaanbieders, die een bijdrage leveren aan maatschappelijke doelstellingen.

3

AMBITIE 1: Meer Bredanaars voldoen aan de beweegrichtlijnen en sporten wekelijks.

PROBLEEM: Een aanzienlijk deel van de Bredanaars voldoet niet aan de beweegrichtlijnen en/of sport niet structureel/wekelijks. Gemiddeld voldoen volgens cijfers van het RIVM in Breda 53,6% van de inwoners van 18 – 65 jaar aan de beweegrichtlijnen en Figuur 1: Toelichting beweegrichtlijnen voor jeugd en volwassenen. 37,9% van de 65plussers. Daarnaast sport 57,7% van de mensen wekelijks (RIVM, 2020). Ruim 40% van de kinderen voldoet aan de beweegrichtlijnen. Kinderen in de basisschoolleeftijd (4- 11 jaar: 47%) voldoen vaker aan de beweegrichtlijnen dan oudere kinderen (12-17 jaar: 36%) (Gemeente Breda, 2021). Volgens cijfers van GGD West-Brabant is 72% van de Bredase kinderen vanaf 4 jaar lid van een sportvereniging. Volgens de SROI van Breda (Social return on investment) levert het veel voordelen op wanneer meer inwoners aan de beweegrichtlijnen gaan voldoen (Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2022). De belangrijkste oorzaken worden hieronder weergegeven: Oorzaken Onvoldoende bewustzijn van het belang van sport en bewegen en onbekendheid met het sport- en beweegaanbod bij inwoners. (Gemeente Breda, 2021), (Mulier Instituut, 2022 & 2019 & 2015), (Breda Actief, 2022 & 2023), (NOC*NSF, 2022), (Mulier Instituut, 2019), (RIVM, 2017), (Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2022 & 2021 & 2010) Inwoners geven aan dat ze geen tijd over hebben om te sporten en bewegen.

(Gemeente Breda, 2021), (Breda Actief, 2022, 2023), (Mulier Instituut, 2022 & 2019), (NOC*NSF, 2022) en (CBS, 2023)

Doelen van het waardenetwerk Inwoners weten wat sporten en bewegen in positieve zin voor hen en anderen kan betekenen en maken een bewustere afweging hoe ze hun tijd investeren en nemen daarin sport en bewegen als serieuze optie mee. Dit doen we o.a. door: 1) Inwoners op een plezierige en laagdrempelige wijze kennis te laten maken met sporten en bewegen. 2) Vergroten van de bekendheid van al het sport- en beweegaanbod door gebruik te maken van communicatie(middelen) die bij de doelgroep past. 3) Aanhaken op wat inwoners motiveert om in beweging te komen oftewel aanhaken op de energie en motieven vinden. 4

(Visser, Duijf & van den Dool, 2016) en (Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2021) Sommige inwoners hebben onvoldoende financiële middelen om te sporten en bewegen. (Gemeente Breda, 2021), (Breda Actief, 2022 & 2023), (NOC*NSF, 2022), (Mulier Instituut, 2022 & 2019), (RIVM, 2017), (Kenniscentrum Sport en Bewegen, 201 & 2010), (Visser, Duijf & van den Dool, 2016) en (CBS, 2023)

We zorgen dat gebrek aan financiën geen drempel hoeft te zijn om deel te nemen aan sport- en beweegaanbod. Dit doen we o.a. door: 1) Het informeren van inwoners hoe en waar ze tegen zo laag mogelijke kosten kunnen sporten en bewegen in de openbare ruimte. 2) Het informeren van inwoners over de mogelijkheden m.b.t. financiële vergoedingen en tegemoetkomingen. 3) Het helpen van verenigingen bij het toegankelijker maken van hun aanbod voor deze doelgroep (zie ook uitwerking ambitie 2)

Inwoners met lichamelijke, verstandelijke en mentale beperkingen sporten en bewegen over het algemeen minder.

Inwoners met een beperking zijn bekend met de sport- en beweegmogelijkheden en worden geïnspireerd en/of begeleidt om een bij hen passende, duurzame plek te vinden.

(Gemeente Breda, 2021), (NOC*NSF, 2022), (Mulier Instituut, 2022 & 2019), (RIVM, 2017), (Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2022 & 2021), (Visser, Duijf & van den Dool, 2016) en (CBS, 2023)

Sport- en beweegaanbieders, inwoners, buurthuizen, initiatieven etc. worden gestimuleerd om passend aanbod te ontwikkelen of bestaand aanbod passend te maken.

Het is niet vanzelfsprekend dat kinderen van huis uit gestimuleerd worden om te sporten en bewegen. (TNO, 2012; Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2012)

Breed motorische vaardigheden worden op jonge leeftijd aangeleerd waardoor inwoners op latere leeftijd makkelijker mee kunnen doen. Daarnaast worden zelfvertrouwen, een ‘open mind’, meedoen in de maatschappij, omgaan met weerstand, etc. vroegtijdig ontwikkeld en geprikkeld.

Ontbreken van een sociaal netwerk (die een stimulans geven om te gaan sporten en bewegen) (Gemeente Breda, 2021), (NOC*NSF, 2022), (Mulier Instituut, 2022 & 2019), (RIVM, 2017), (Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2022 & 2021 & 2010)

Inwoners kunnen meedoen met laagdrempelige activiteiten om kennis te maken met sport en bewegen in de buurt, waar ze elkaar ontmoeten en leren kennen met als doel dat ze structureel gaan sporten en bewegen.

Er is één lokale, vindbare plek waar inwoners met een beperking met al hun vragen rondom sport en bewegen terecht kunnen.

5

DOELGROEP: Inwoners waarvoor spor en bewegen geen vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven of die drempels ervaren om te gaan en blijven sporten en bewegen. Onderzoeken van het Loket Gezond Leven (2022), RIVM (2022 & 2020), CBS (2023), NOC*NSF (2022), Gemeente Breda (2022 & 2021) en GGD- West Brabant (2021) tonen aan dat er in alle levensfases inwoners zijn die te weinig sporten en/of bewegen. Onderstaande doelgroepen hebben extra aandacht nodig: • • • • • • •

Inwoners met een chronische ziekte Inwoners met een lichamelijke beperking Inwoners met een verstandelijke beperking Inwoners met overgewicht Inwoners met een lage sociaaleconomische status Inwoners met een niet-westerse immigratieachtergrond Inwoners uit de wijken Geeren-Noord, Geeren-Zuid, Biesdonk, Wisselaar, Kesteren, Heuvel, Doornbos-Linie, Heksenwiel, Muizenberg, Overkroeten, Kievitsloop, Gageldonk, Effen-Rith, Tuinzigt, Haagpoort, Fellenoord, IJpelaar, Brabantpark en Heusdenhout.

WERKWIJZE: Om tot dit uitvoeringsplan te komen zijn er een aantal essentiële keuzes gemaakt. Als waardenetwerk willen we inzetten op: • •

•

•

•

Sport en bewegen als doel en niet op sport en bewegen als middel. We streven er in de aanpak dus altijd naar dat inwoners structureel gaan sporten en bewegen. Meer focus op duurzame borging. De inwoner is na de interventie/activiteit in staat om zelfstandig te blijven sporten en bewegen. Dit kan bij een sportclub, in de openbare ruimte of door zelforganisatie. We werken daarvoor ook intensief samen met sport- en beweegaanbieders. Focus op verschillende levensfases, namelijk: peuters, basisschoolkinderen, middelbare scholieren, studenten, volwassenen (waaronder jong werkenden, volwassenen met jong gezin en volwassenen in midlife) en ouderen. Per levensfase is uitgewerkt welke drempels en motivaties de doelgroep ervaart om te gaan sporten en bewegen en hoe we hen kunnen beïnvloeden om wel te gaan sporten en bewegen. Hiervoor maken we gebruik van het commitmentmodel. Gedragsverandering. We willen een bijdrage leveren aan gedragsverandering van Bredase inwoners. Daarom werken we bewust met klantreizen. Met dit hulpmiddel maken we inzichtelijk welke stappen de inwoner zet en welke ondersteuning de inwoner daarbij – mogelijk - nodig heeft. Betrokkenheid van maatschappelijke partners bij sport en bewegen vergroten. We willen met nog meer partijen samenwerken om ervoor te zorgen dat de inwoners bereikt worden en gestimuleerd worden om voldoende te sporten en bewegen.

Met elkaar zijn we tot een basisopzet voor de sport- en beweegklantreis gekomen. Op basis hiervan zijn er per levensfase en commitmentgroep klantreizen geformuleerd. De eerste uitwerking van deze klantreizen vind je via deze link. De periode na 1 oktober gebruiken partners binnen het waardenetwerk om de levenfasegerichte klantreizen verder uit te breiden, te verdiepen en meer inwoners en partners te betrekken. Ook hebben we aandacht voor monitoring. Onderstaand zie je de basisopzet voor alle klantreizen.

6

Aanpak

Behoefte ophalen

Klantreis

Commitmentgroep: Probleemdenker Enige intentie Vindt wekelijks sporten erg moeilijk Gedrag verandert lastig

De inwoner sport niet minimaal 1x per week en/of voldoet niet aan de beweeg-richtlijnen.

1. Behoeftefase (De inwoner wordt geïnspireerd/ verleid om (meer) te gaan sporten en bewegen).

Acties: - Zorgverleners doorverwijzen (huisarts, fysio, ziekenhuis, professionals bij woongroepen, etc.); - Maatschappelijk partners die doorverwijzen; - Online- en offline communicatie marketingcampagne; - Inzet ambassadeurs; - Via oud- of huidige deelnemers van sport- en bewegingsstimuleringsactiviteiten; - Stimulatie vanuit begeleiding; - Ondersteuning door (zorg)professionals en vrijwilligers; - Bewustwordingsonderzoeken

Commitmentgroepen: Twijfelaar en volger Wil sporten Vindt wekelijks sporten en bewegen niet erg moeilijk, maar toch lukt het niet altijd Gedrag kan veranderen door juiste interventie Wil sporten, maar heeft hulp nodig en bewegen Gedrag kan veranderen door juiste interventie

Acties: - Zorgverleners doorverwijzen (huisarts, fysio, ziekenhuis, professionals bij woongroepen, etc.);

Structurele sport- en beweegdeelname

Kennismaken en oriënteren 2. Bewustwordingsfase (De inwoner kiest ervoor om zich te oriënteren op meer sporten en bewegen).

3. Oriëntatiefase: (De inwoner wordt geïnspireerd/ verleid om (meer) te gaan sporten en bewegen).

4. Overwegingsfase: (De inwoner heeft ervaren hoe leuk sport en bewegen is en wat het oplevert. Hij/zij weegt af waar en hoe hij/ zij dit gaan doen).

5. Beslisfase

6. Gebruikersfase

7. Loyaliteitsfase

(De inwoner schrijft zich in bij bestaand aanbod en/of start zijn/ haar routine).

(De eerste periode (2-3 maanden) dat de inwoners begonnen is met op structureel basis sporten en bewegen.

(De inwoners sport en beweegt voldoende gedurende langere periode (meer dan 6 maanden).

De inwoner sport minimaal 1x per week en/of voldoet aan de beweegrichtlijnen.

Acties: Acties: - Eén op één motiveringsgesprekken; Kennismakingsprogramma's/ leefstijlprogramma's; - Laagdrempelige inloop; - Gastlessen van reguliere sportaanbieders (in - Laagdrempelige bekende/veilige omgeving); website met informatie; - Kennismaking in de - Verzamelplek openbare ruimte; (informatiepunt); - Bij de sportaanbieder in een - Offline communicatie veilige-/bekende omgeving; (folders, posters, flyers, etc.); - Adviesgesprekken; - Online communicatie (televisie, radio, social mediakanalen, influenceer, BN'ers). - Ondersteuning door (zorg)professionals en vrijwilligers.

- Informatie platform; - Ondersteuning door (zorg)professionals en vrijwilligers.

Acties: Acties: Acties: - Eén op één - Deelnemen aan motiveringsgesprekken; Kennismakingsprogramma's; een proefles bij de sportaanbieder of - Laagdrempelige - Gastlessen van reguliere bekijken wat de inloop; sportaanbieders (in openbare ruimte - Maatschappelijk partners die bekende/veilige omgeving); biedt; doorverwijzen; - Laagdrempelige website; - Kennismaking in de - Mogelijkheid om - Online- en offline communicatie openbare ruimte; belemmeringen in marketingcampagne; - Verzamelplek kaart te brengen en (informatiepunt); - Bij de sportaanbieder in een oplossingsgerichte - Inzet ambassadeurs; veilige-/bekende omgeving; gesprekken voeren - Offline communicatie incl. doorverwijzing - Via oud- of huidige deelnemers (folders, posters, flyers, - Adviesgesprekken; naar juiste van sport- en etc.); professional; bewegingsstimuleringsactiviteiten; - Informatie platform; - Online communicatie - Ondersteuning

Acties: - Ondersteunen bij inschrijving; - De sport- en beweegaanbieder ondersteunen om een toegankelijk, veilig en kwalitatief aanbod te faciliteren. - Ondersteuning door (zorg)professionals en vrijwilligers.

Acties: - Nazorg van deelnemer (indien nodig);

Acties:

- Evalueren van deelname; - Monitoren van deelname; - Nazorg: de sport- en beweegaanbieder ondersteunen om een toegankelijk, veilig en

7

- Stimulatie van begeleiding; - Ondersteuning door (zorg)professionals en vrijwilligers;

Commitmentgroepen:

(televisie, radio, social mediakanalen, influenceer, BN'ers).

- Bewustwordingsonderzoeken/ onderzoek naar behoefte.

- Ondersteuning door (zorg)professionals en vrijwilligers;

Acties:

Acties:

Bereidwillige (+ ambassadeur) Wil sporten, maar heeft hulp nodig. Gedrag kan veranderen door juiste interventie

- Ondersteuning door (zorg)professionals en vrijwilligers.

door (zorg)professionals en vrijwilligers naar regulier aanbod.

kwalitatief aanbod te faciliteren.

- De sport- en beweegaanbieder ondersteunen om een toegankelijk, veilig en kwalitatief aanbod te faciliteren.

Acties:

Acties: - Deelnemen aan een proefles bij de sportaanbieder of bekijken wat de openbare ruimte biedt;

Acties: - Ondersteunen bij inschrijving;

- De sport- en beweegaanbieder ondersteunen om een toegankelijk, - Mogelijkheid om veilig en belemmeringen in kwalitatief aanbod kaart te brengen en te faciliteren. oplossingsgerichte gesprekken voeren - Ondersteuning incl. doorverwijzing door naar juiste (zorg)professionals professional; en vrijwilligers.

Ambassadeur: sport veel en probeert anderen te overtuigen dat ook te doen.

- Ondersteuning door (zorg)professionals en vrijwilligers naar regulier aanbod.

Acties: - Nazorg van deelnemer (indien nodig);

Acties: - Mensen als ambassadeur vragen;

- Evalueren van deelname;

- Monitoren (dataanalyseren) van deelname.

- Monitoren van deelname; - Nazorg: de sport- en beweegaanbieder ondersteunen om een toegankelijk, veilig en kwalitatief aanbod te faciliteren.

- De sport- en beweegaanbieder ondersteunen om een toegankelijk, veilig en kwalitatief aanbod te faciliteren. Weinig commitment

Gemiddeld commitment

Veel commitment

8

PARTNERS: Betrokken partners per levensfase zijn hieronder overzichtelijk weergeven. Levensfase Peuter Basisschoolkind Middelbare scholier Student Volwassenen Ouderen

Betrokken partners Breda Actief, Jeugdfonds Sport & Cultuur Breda Breda Actief, Jeugdfonds Sport & Cultuur Breda, La Femme Vitaal, NAC Maatschappelijk, Asendo Breda Actief, Jeugdfonds Sport & Cultuur Breda, La Femme Vitaal, NAC Maatschappelijk, Asendo, Stichting BAS Breda Actief, NAC Maatschappelijk, SMO Breda Actief, La Femme Vitaal, NAC Maatschappelijk, Asendo, Stichting BAS, SMO Breda Actief, Stichting WIJ, NAC Maatschappelijk, Stichting Samen Door

AFSPRAKEN OMTRENT 1 + 3-JARIGE FINANCIERING Door college en waardenetwerk is besloten om het model van 1+3-jarige financiering te hanteren voor het waardenetwerk Gezond en Actief leven (Gemeente Breda, 2023). Het waardenetwerk heeft belangrijke keuzes gemaakt die nog verder uitgewerkt worden. Zo willen we levensfasegericht gaan werken, zetten we in op sport en bewegen als doel, gaan we toe naar klantgerichte aanpakken en hebben we meer aandacht voor duurzame borging en gedragsverandering. Ook willen we meer inwoners en partners betrekken bij sport- en beweegstimulering. Om dit goed uit te denken en uit te werken is tijd nodig. Helaas komt de subsidiedeadline van 1 oktober te vroeg om de beoogde volledige aanpak in 2024 uit te voeren. Binnen het waardenetwerk Gezond en Actief leven is daarom besloten dat 2024 als overgangsjaar dient. Dit betekent dat we in 2024 de aanpak uit 2023 continueren. Klik op deze link om het uitvoeringsplan 2023 Thematafel Breda Beweegt in te zien. Daar waar mogelijk en van meerwaarde worden nieuwe activiteiten (van bestaande of nieuwe partners) geïnitieerd en/ of bestaande activiteiten doorontwikkeld. Na 1 oktober 2023 gaan we als waardenetwerk door met het ontwikkelen en uitwerken van de bovengenoemde richting, zodat we voor de periode 2025-2027 een compleet en onderbouwd plan opleveren en uitvoeren.

Dit betekent dat deze oplegger vooral als paraplu dient en dat iedere partner een individuele aanvraag met toelichting op maatschappelijk vraagstuk, doelgroep, activiteiten, aanpak en criteria voor subsidieaanvraag doet op basis van (huidige/doorontwikkelde/nieuwe) plannen. Verder is afgesproken dat partners belangrijke elementen uit de beoogde klantaanpakken proberen toe te passen in hun aanpak 2024. Iedere partner zal in haar/zijn individuele uitvoeringsplan stilstaan bij wat zij in 2024 gaat doen om te gaan werken volgens de beoogde werkwijze. MEERWAARDE VAN VOLDOENDE INVESTEREN IN SPORT EN BEWEGEN: Uit onderzoek blijkt dat iedere euro die Breda in sport en bewegen wordt geïnvesteerd, uiteindelijk een maatschappelijke meerwaarde heeft van € 2,52. Ons begrootte bedrag van € 2.107.000 levert ons volgens de SROI van Breda dus een maatschappelijke meerwaarde op van € 5.309.640. In dit onderzoek wordt rekening gehouden met sportdeelname van 54,5% (18+). Wanneer 10% van de mensen die niet voldoet aan de beweegrichtlijnen, dit structureel wel gaan doen, leidt dat tot jaarlijks gemiddeld € 14.419.417 aan maatschappelijke opbrengsten over de hele levensloop van deze groep (Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2022).

9

AMBITIE 2: Toekomstbestendige sport- en beweegaanbieders, die een bijdrage leveren aan maatschappelijke doelstellingen.

PROBLEEM: Sportverenigingen staan onder druk en commerciële aanbieders en vitale verenigingen kunnen een grotere maatschappelijke rol spelen. Uit navraag bij Bredase sport- en beweegaanbieders (70 respondenten) begin 2023 komen de volgende zaken (Breda Actief, 2023): -

-

Bij 51,7% van de sportverenigingen zijn er openstaande vacatures binnen het bestuur Bij 65,6% van de sportvereniging zijn er openstaande vacatures binnen commissies. 70% van de besturen geeft aan een duidelijke visie te hebben. 21,7% van de respondenten geeft aan dat de vereniging over voldoende vrijwilligers beschikt. - 78,3% van de respondenten geeft aan dat de vereniging financieel gezond is. Bijna 34% geeft aan dat de accommodatie voldoet aan de wensen en behoefte. 56,7% van de respondenten geeft aan dat de vereniging mee gaat met de tijd. Ongeveer 58,3% van de verenigingen geeft aan dat de trainers in staat zijn om kwalitatief sterk en didactisch goede trainingen te geven. 83,3% van de respondenten geeft aan te zorgen voor een sociaal veilig en positief sportklimaat. 55% van de respondenten stelt dat de vereniging gezondheid stimuleert door bijvoorbeeld een rookvrije accommodaties, NIXX18 of een gezonde sportkantine. 62,1 % van de respondenten bij verenigingen weet waar zij haar hulpvragen kan stellen.

De top 3 aan thema’s waar verenigingen aankomende jaar op willen inzetten zijn vrijwilligerswerving- en behoud (69,5%), ledenwerving- en behoud (67,8%) en sponsoring/ financiën (ongeveer 68%). Daarnaast stelt de RVVB (Register Voor Verenigingsbestuurders) (2023) op basis van verschillende inzichten, resultaten enquête onder. Sportverenigingen en rondgang langs sportverenigingen dat de helft van alle sportverenigingen in ernstige problemen zit, of de komende vijf jaar gaat komen. Terugloop in nieuwe bestuurders, structurele overbelasting in het vrijwilligerswerk, stagnerende verduurzaming, extreem stijgende kosten, oneerlijke concurrentie, overvraging vanuit de overheid en veelal niet passende verenigingsondersteuning maken verenigingsbestuurders en hun verenigingen kwetsbaar. De belangrijkste oorzaken voor deze vraagstukken zijn volgens partner aan het waardenetwerk:

10

Oorzaken Tekort aan vrijwilligers (Breda Actief, 2023), (RVVB, 2023), (Mulier Instituut, 2022)

Redenen: -

Overvraging sportverenigingen/hoge verwachtingen van de maatschappij aan sportverenigingen (Mulier Instituut, 2020 & 2015) & (RVVB, 2023)

-

-

-

Sportverenigingen weten niet waar ze terecht kunnen met hun vragen (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Vereniging Sport en Gemeenten (VSG), NOC*NSF, NL Actief, Sportkracht 12 en het Sport Professionals Netwerk, 2022) Financieel onder druk (Breda Actief, 2023), (RVVB, 2023), (Mulier Instituut, 2022)

-

-

-

Schaarste aan tijd bij leden. Onbekendheid bij leden. Geen verbinding/ consumentengedrag. Vanuit de vereniging geen duidelijk beleid/ werkwijze. Weinig waardering. Te veel werkzaamheden Mentaliteit en bereidheid van leden om iets te doen. Ouder- en ledenbetrokkenheid is afgenomen. Veel complexe nieuwe wetgeving zoals WBTR, AVG-wetgeving, belastingen, statiegeld, subsidies etc. De sportvereniging wordt gezien als oplossingen voor verschillende maatschappelijke vraagstukken, terwijl dit een vrijwilligersorganisatie is. Veel verschillende partijen benaderen verenigingen, zoals bonden, gemeente, scholen, Breda Actief, maatschappelijke partijen. Veel partijen die aanbod hebben voor ondersteuning van verenigingen en los van elkaar opereren, zoals bonden, Rabobank, lokale sportstimuleringsorganisaties, NOC*NSF, gemeente, sportraad, etc.

Misgelopen inkomsten door coronacrises en terugloop in aantal leden. Energiecrises Enorme inflatie Sponsors stoppen.

Doelen van het waardenetwerk Sportverenigingen op maat ondersteunen bij vraagstukken omtrent vrijwilligerswerving- en behoud. Sportverenigingen worden geïnspireerd op dit thema met good practices en nieuwe ontwikkelingen

We creëren bewustzijn bij overheden en maatschappelijke partners dat je niet alles bij sportvereniging/ vrijwilligersorganisaties kan beleggen.

Er is één loket voor vragen van sport- en beweegaanbieders en partners die iets met en van sport- en beweegaanbieders willen. Er is een warme/goede relatie met sport- en beweegaanbieders, zodat ze vragen ook durven te stellen. Sportverenigingen op maat ondersteunen bij vraagstukken omtrent financiën en sponsoring Sportverenigingen worden geïnspireerd op dit thema met good practices, nieuwe ontwikkelingen etc.

11

Tekort aan leden (Breda Actief, 2023), (RVVB, 2023), (Mulier Instituut, 2022, (Mulier Instituut & HAN University of Applied Sciences, 2021)

-

-

Worstelen met hun toekomstbestendigheid o.a. passend sportaanbod, aanspreken doelgroep, inspelen op nieuwe trends en ontwikkelingen, verduurzaming accommodatie, leegloop bij leeftijd jongeren. (Breda Actief, 2023), (RVVB, 2023), (Mulier Instituut, 2023 & 2022)

De behoefte vanuit de maatschappij/ gemeente om een veilig en inclusief sportklimaat binnen sportclubs te garanderen. (Mulier Instituut, 2022) & (Ministerie van VWS, VSG, VNG, NOC*NSF & het Platform Ondernemende Sportaanbieders, 2022)

-

-

-

Terugloop in aantal leden door coronacrises (met name binnensport) \ Terugloop door kwaliteit sportaanbod Verminderde sportdeelname bij de doelgroep jongeren. Meer ongeorganiseerd sporten Door vrijwilligerstekort kan je niet extra op dit thema inzetten. Gebrek aan capaciteit voor de marketing/ communicatie Geen aantrekkelijke accommodatie. Te duur geworden. Geen passend aanbod

Sportverenigingen op maat ondersteunen bij vraagstukken omtrent ledenwerving- en behoud

Geen tijd en capaciteit om naar hun toekomst te kijken Onwetendheid over de mogelijkheden en behoefte van leden/ doelgroep Niet om hulp durven te vragen. Te weinig vrijwilligers Gebrek aan voldoende technisch kader. Financiële mogelijkheden van de club Niet bewust bezig met de toekomst van vereniging en het bestaansrecht.

We maken inzichtelijk hoe toekomstbestendig/vitaal verenigingen in Breda zijn.

Heeft te weinig aandacht bij verenigingen. Men geeft aan dat ze dit al doen of dat het niet speelt Te weinig vrijwilligers Ingewikkelde wet- en regelgeving. Bewustwording over het belang van dit thema.

Sportverenigingen worden geïnspireerd op dit thema met good practices, nieuwe ontwikkelingen etc. Het aanbod van sport- en beweegaanbieders wordt onder de aandacht gebracht bij Bredase inwoners.

We ondersteunen /inspireren en begeleiden verenigingen om vooruit te kijken en om keuzes te maken. We ondersteunen verenigingen bij het goed wegzetten van haar technische kader en sportaanbod. Zorgaanbieders bieden hun expertise aan sporten beweegaanbieders om samen met de klant te kijken wat er nodig is, zodat deze regulier kan gaan sporten. We geven sport- en beweegaanbieders handvaten om te werken aan een sociaal, veilig en inclusief sportklimaat. Sportverenigingen worden geïnspireerd op dit thema met good practices, nieuwe ontwikkelingen etc.

12

WERKWIJZE: Om tot een uitvoeringsplan te komen zijn er een aantal essentiële keuzes gemaakt. Als waardenetwerk willen we inzetten op: -

-

1 loket voor vragen van sport- en beweegaanbieders en partners, die iets van sporten beweegaanbieders willen. Sterke samenwerking tussen partners betrokken bij de levensfases en de adviseurs vitale sport- en beweegaanbieders om te komen tot duurzame borging en toekomstbestendig aanbod. Meer kennisgedreven/ datagericht werken. Intensievere ondersteuning van sportverenigingen. Inzetten op relatiebeheer Aandacht voor veilig & inclusief sporten en bewegen (waaronder mogelijkheden JFSC Breda).

Samen zijn we tot onderstaande aanpak. Op het onderdeel ‘sterke samenwerking tussen partners betrokken bij de levensfases en de adviseurs vitale sport- en beweegaanbieders om te komen tot duurzame borging en toekomstbestendig aanbod’ zal in 2024 nog verder worden ingezet. Voor de volledige uitleg over onderstaande werkwijze, bekijk de activiteitenplannen van betrokken partners.

13

PARTNERS: Betrokken partners per actie zijn hieronder overzichtelijk weergeven. Activiteit Ondersteuning sport- en beweegaanbieders Bekend maken mogelijkheden Jeugdfonds Sport & Cultuur Breda

Partner Breda Actief en vraaggericht partners Jeugdfonds Sport & Cultuur Breda

1 + 3-JARIGE FINANCIERING Op het gebied van het ondersteunen van sport- en beweegaanbieders wordt de beoogde nieuwe aanpak in 2024 uitgevoerd. Zie hiervoor de inhoudelijke plannen van betrokken partners. Met deze ervaringen zal de aanpak voor 2025-2027 aangescherpt worden. Op het onderdeel sterke samenwerking tussen partners betrokken bij de levensfase, zal komend jaar nog verder worden ingezet. Dit hangt samen met het proces en de aanpakken binnen alle levensfases. MEERWAARDE VAN VOLDOENDE INVESTEREN IN SPORT EN BEWEGEN: Uit onderzoek blijkt dat iedere euro die Breda in sport en bewegen wordt geïnvesteerd, uiteindelijk een maatschappelijke meerwaarde heeft van € 2,52. Ons begrootte bedrag van € 2.107.000 levert ons volgens de SROI van Breda dus een maatschappelijke meerwaarde op van € 5.309.640. In dit onderzoek wordt rekening gehouden met sportdeelname van 54,5% (18+). Wanneer 10% van de mensen die niet voldoet aan de beweegrichtlijnen, dit structureel wel gaan doen, leidt dat tot jaarlijks gemiddeld € 14.419.417 aan maatschappelijke opbrengsten over de hele levensloop van deze groep (Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2022).

14

Begroting: Waardenetwerk Gezond en Actief Leven *Voor specifieke uiteenzetting van en toelichting op de begroting, zie de individuele subsidieaanvragen van de betrokken partners.

Breda Actief Jeugdfonds Sport & Cultuur Breda* Stichting BAS* *uitleen door Breda Actief

Basis

Wijk

Wijk 60+

Inclusief bewegen

Vitale aanbieders

584.908 38.500

506.736

90.612

328.930

335.855

42.660

Asendo BAS, Stichting La Femme Vitaal GBGZ NAC Maatschappelijk Samen Door SMO Breda WIJ

0 44.550 73.860 0 159.542

62.400 39.177

Totaal 623.408

Basis Wijk Wijk 60+ Inclusief bewegen Vitale aanbieders

41.470 5.000

740.138

176.259

478.540 335.855 subsidieplafond 2024

totaal 2024 1.847.041 38.500 42.660

0 44.550 73.860 0 201.012 5.000 62.400 39.177

2.354.200 2.354.200 0

Levensfases = peuter en basisschoolkind = basisschoolkind/middelbare scholier/student/volwassenen = ouderen = alle levensfases excl. peuter levensfase n.v.t.

BRONVERMELDING: Breda Actief. (2023). Uitvraag situatie sportverenigingen in gemeente Breda. Breda Actief. (2023). Onderzoek sportbehoefte baby/peuters. Breda Actief. (2022). Onderzoek sportparticipatie basisschoolkinderen. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). (2023). (On)gezonde leefstijl 2022: opvattingen, motieven en gedragingen, Geraadpleegd via: https://www.cbs.nl/nlnl/longread/rapportages/2023/on--gezonde-leefstijl-2022-opvattingen-motieven-engedragingen/4-sporten-en-bewegen Gemeente Breda. (2023). Team Breda: Uitvoeringsprogramma Sport & Bewegen 2023-2026. Geraadpleegd via: https://sportpleinbreda.nl/app/uploads/2023/09/0025_23Uitvoeringsprogramma-Sport-en-bewegen-2023-2026_V8_internet_mailversie.pdf Gemeente Breda. (2023). Raadsbrief subsidieplafonds, Geraadpleegd via: https://breda.notubiz.nl/document/13015000/1/Raadsbrief+20072023+Subsdieplafonds? utm_source=Laposta&utm_campaign=Dagmail+20+juli+2023&utm_medium=email Gemeente Breda. (2022). Resultaten Najaarsenquête 2021, Geraadpleegd via: https://sportpleinbreda.nl/app/uploads/2022/07/Rapport-Sport-en-bewegen-Breda2021.pdf Gemeente Breda. (2021). Team Breda: terugblik 2017-2020, Geraadpleegd via: https://indd.adobe.com/view/e42f9348-68f4-42e8-8f62-381cf4bd9d8a 15

GGD-West Brabant. (2021). Brabantscan, Geraadpleegd via: https://brabantscan.nl/jive?cat_open_code=cgdhjtijhbbidtjd en https://brabantscan.nl/dashboard/jeugd--0-18-jaar-/voeding-en-bewegen en Volwassenen (18+ jaar) - VOEDING EN BEWEGEN - Breda (brabantscan.nl) en https://brabantscan.nl/Jive/report/?id=corona_voedingbewegen) Kenniscentrum Sport & Bewegen. (2022). De voordelen van een Brede Motorische Ontwikkeling bij kinderen. Geraadpleegd via: https://nocnsf.nl/media/4825/infographic_voordelen-vanbrede-motorische-ontwikelling-bij-kinderen.pdf Kenniscentrum Sport & Bewegen. (2022). De maatschappelijke waarde van sport en bewegen. Hoe verhoudt Breda zicht tot de rest van het land? Kenniscentrum Sport & Bewegen. (2021). Inspiratiesheet 'Kan ik Meedoen? Sport en bewegen voor iedere jongere' Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=10474&m=1631794199&action=file.down load Kenniscentrum Sport & Bewegen. (2010). School en ouders: invloed op het beweeggedrag is een gezamenlijke klus! Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=5357&m=1447664605&action=file.down load Loket Gezond Leven. (2022).

Cijfers en feiten sport en bewegen, Geraadpleegd via: https://www.loketgezondleven.nl/gezondheidsthema/sport-en-bewegen/cijfers-en-feitensport-en-bewegen Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Vereniging Sport en Gemeenten (VSG), NOC*NSF, NL Actief, Sportkracht 12 en het Sport Professionals Netwerk. (2022). Sterke clubs, dat doe je samen! De toekomst van clubondersteuning, Geraadpleegd via: https://nocnsf.nl/media/xcxdi0ky/white-paper-detoekomst-van-clubondersteuning-final.pdf Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Nederlands Olympisch Comité*Nederlandse Sport Federatie (NOC*NSF) en het Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS). (2022). Hoofdlijnen Sportakkoord II: Sport Versterkt, Geraadpleegd via: https://open.overheid.nl/documenten/ronl63d5bdfa84001663afe8b400d82817edba5af7d8/pdf Mulier Instituut. (2023). Sportverenigingen en hun uitdagingen, Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=11359&m=1686743272&action=file.dow nload Mulier Instituut. (2022). Verenigingsmonitor Jaarbericht 2021, Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=11123&m=1674828587&action=file.down load Mulier Instituut. (2022).

Monitor Sport en Corona V, Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=11036&m=1669108939&action=file.dow nload Mulier Instituut. (2022). Deelname aan sport en bewegen door mensen met een beperking, Geraadpleegd via:

16

https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=9362&m=1549460520&action=file.dow nload Mulier Instituut. (2020). Openheid ondernemende sportaanbieders, Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=10165&m=1605801125&action=file.down load Mulier Instituut. (2019). Deelname aan sport en bewegen door ouderen, Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=9362&m=1549460520&action=file.dow nload Mulier Instituut. (2019). Motivatie volwassenen om te sporten en bewegen, Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=9307&m=1547116020&action=file.downl oad Mulier Instituut. (2015). Belemmeringen voor de (potentiële) sporter, Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=4721&m=1437572219&action=file.downl oad#:~:text=De%20reden%20om%20niet%20of,dingen%20doen%20zoals%20ze%20doen. Mulier Instituut. (2015). Hoe vitaal zijn sportverenigingen? Geraadpleegd via: https://www.mulierinstituut.nl/publicaties/16605/hoe-vitaal-zijn-sportverenigingen/ . Mulier Instituut & Han University of Applied Sciences. (2021). Opzegging lidmaatschap van sportvereniging en fitnesscentrum, Geraadpleegd via: https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=10353&m=1622019928&action=file.dow nload NOC*NSF. (2022).

Sportgedrag in Nederland Uitgevoerd door Kantar Public Onderzoek naar commitment, drijfveren en drempels, Geraadpleegd via: https://nocnsf.nl/media/6592/sportgedrag-in-nederland-digitaal.pdf Register voor Verenigingsbestuurders. (2023). Verdiepend onderzoek: Toekomstbestendigheid sportverenigingen, Geraadpleegd via: https://rvvb.nl/wpcontent/uploads/2023/03/Eindversie-Rapport-RVVB.pdf Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2022). Beweeggedrag in 2021: Door verschillende groepen in de Nederlandse bevolking, Geraadpleegd via: https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2022-0133.pdf Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2020). Voldoen aan beweegrichtlijnen 2020, Geraadpleegd via: https://www.rivm.nl/media/smap/richtlijnbewegen.html Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2020). Sporters 2020, Geraadpleegd via: https://www.rivm.nl/media/smap/richtlijnbewegen.html Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2017). Belemmeringen en drijfveren voor sport en bewegen bij ondervertegenwoordigde groepen, Geraadpleegd via: https://www.rivm.nl/media/smap/richtlijnbewegen.html Visser, K., Duif, M. & van den Dool, R. (2016). Motieven en belemmeringen om te sporten en bewegen naar levensfase.

Geraadpleegd via: https://www.allesoversport.nl/thema/beweegstimulering/motieven-en-belemmeringenom-te-sporten-en-bewegen-naarlevensfase/#:~:text=De%20belangrijkste%20drempel%20die%20de,ze%20daardoor%20vol doende%20beweging%20krijgen. 17

18