Motie Angelique van Damme Meer aandacht voor schone en gezonde mobiliteit incl bijlage

M O T I E Kadernota 2024 Meer aandacht voor schone en gezonde mobiliteit De volgende personen of organisaties dienen deze motie in: Angelique van Damme (inwoner) We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: Ik stel vast dat: • In de kadernota staat onder ‘Duurzaam wonen’ - ´mobiliteit en bereikbaarheid´: “We werken samen met buursteden aan de ontwikkeling van snelfietsroutes en zorgen dat het centrum ook met de auto goed bereikbaar is. De stad en haar wijken en dorpen zijn uitstekend toegankelijk per fiets en we creëren steeds meer mogelijkheden om de fiets ook kwijt te kunnen in het centrum. Echter, de verkeersdruk rondom het centrum neemt toe….We streven ernaar om voldoende parkeergelegenheid te bieden en kijken daarom integraal naar een parkeervisie voor de binnenstad. En het aanpassen van de Noordelijke rondweg is noodzakelijk.” • Mijn beeld is dat er nog voldoende kansen liggen om de veilige toegankelijkheid per fiets en lopend in de dorpen en wijken te verbeteren. En juist omdat de verkeersdruk toeneemt lijkt me het wenselijk om andere vervoersvormen dan alleen de eigen auto te versterken. Dit zodat wie echt afhankelijk is van de auto om zichzelf of andere te vervoeren dit kan zonder dat dit ten koste gaat van de gezondheid, veiligheid en de leefomgeving van de inwoners van Breda. En op een manier die Breda aantrekkelijk maakt om te bezoeken.

• Natuur en Milieu heeft een onderzoek gedaan naar het bevorderen van Schone mobiliteit. En hierbij op hoofdlijnen de stand van zaken en tips voor Breda uitgewerkt. • Het bevorderen van schone en gezonde mobiliteit draagt bij aan diverse doelen van de gemeente Breda: o Minder (eigen) auto´s zorgt voor minder ruimtegebruik. In steden wordt nu de helft van de publieke ruimte ingenomen door de auto. Minder ruimte voor auto’s betekend meer ruimte voor groen, woningen en voorzieningen en lagere onderhoudskosten voor de gemeente. o Lopen en fietsen is beter voor de gezondheid (meer bewegen, meer buiten en minder stress). Juist voor kinderen is dit extra van belang. Dit sluit aan bij het stimuleren van een gezonde levensstijl. o Lopen, fietsen en gebruik OV zorgt voor meer sociaal contact  minder eenzaamheid, meer lokaal besteden en meer verbinding. o Een bruisende binnenstad is een binnenstad die autoluw en groen is en goed bereikbaar is met de fiets, OV in combinatie met mobiliteitshubs.\ o Het vervangen van een eigen auto door een deelauto in combinatie met andere mobiliteit bespaart de meeste mensen geld. o Minder uitstoot / schonere lucht. o Meer gelijkheid. Niet iedereen heeft de ‘luxe’ van een eigen auto. Zeker kinderen waarvan de ouder(s) geen eigen auto hebben worden nu vaak beperkt in hun mogelijkheden.

En wellicht dat er ook mogelijkheden zijn om met deelmobiliteit de vrijheid van mensen te vergroten in combinatie met het besparen van gemeentelijke kosten en de inzet van vrijwilligers.

Kansen die ik zie zijn: • Deze motie is op hoofdlijnen. Ik ben op dit moment nog niet op de hoogte van alle ins en outs van andere (beleids)plannen om het gebied van mobiliteit. Ik verwacht dat daar wel al meer aandacht wordt besteed aan schone en gezonde mobiliteit. • Graag zou ik samen met ambtenaren, raadsleden, scholen, sport- en wijkverenigingen kijken waar kansen liggen en deze uitwerken. • Kansen die ik zie zijn: o Bij ontwikkeling van nieuwe locaties voor sport-/cultuurvoorzieningen een centrale ligging en bereikbaarheid met fiets en OV als vertrekpunt hanteren i.p.v. bereikbaarheid met de auto. o De loop-, fiets en OV-verbindingen naar scholen en sport/cultuur/speelvoorzieningen in beeld brengen en verbeteren en hierbij samenwerken met de omgeving. Ik zie dat scholen hier samen met de gemeente wel mee bezig zijn maar er liggen nog kansen. Bijvoorbeeld het zwembad en veel speeltuinen is nu lastig veilig te bereiken met kinderen zodat kinderen minder fietskilometers maken of toch met de auto gebracht worden. o Meer inzetten op nabijheid van voorzieningen. Nu is bijvoorbeeld de 9-jarigen prik in de gemeente Breda centraal en grootst georganiseerd. Hierbij wordt gebruik van de auto als basis genomen. Waarom kan dit niet op wijkniveau geregeld worden zodat kinderen er op de fiets naar toe kunnen? En waarschijnlijk ook de deelname aan vaccinaties wordt vergroot.

o Breda aantrekkelijker maken voor de aanbieders van deelauto’s en deelbakfietsen. Voor zover bekend is er nog geen aanbieder van deelbakfietsen in Breda en het aantal deelauto’s in Breda loopt volgens het onderzoek van Natuur & Milieu achter ten opzichte van het landelijk gemiddelde. o Nagaan van mogelijkheden van aangepast deelvervoer. Mogelijk dat een beperkt aangepaste auto door meerdere mensen te gebruiken is als deelvervoer. Hierdoor zijn minder mobiele mensen die doorgaans wel vaak naar zorgverleners moeten mogelijk zelfstandiger en minder afhankelijk van deeltaxi´s of vrijwilligers. o Beter benutten hubs aan de randen van de stad in combinatie met OV-fietsen, goede fietsroutes en/of OV-routes. Hierdoor minder verkeer de stad in en efficiënter gebruik parkeerterreinen aan de rand van de stad (Breepark, Woonboulevard, schaatsbaan, beide zijden Noordelijke rondweg). In de kadernota wordt kort mobiliteitshubs benoemd. o Meer communiceren van de nabijheid van voorzieningen. Bijvoorbeeld met behulp van www.walkscore.com. En daarbij ook aandacht voor de combinatie van de vervoersmiddelen. Zelf was ik bijvoorbeeld tot vorig jaar niet bewust dat op een paar minuten fietsen een snelbus stopt en er meerdere deelauto´s staan. o Anders communiceren over mobiliteit De site van de gemeente Breda begint met ´Parkeren, verkeer en vervoer´.

Terwijl juist het stallen van fietsen in de binnenstad goed geregeld en ook het OVnetwerk uitgebreid is. o Bij nieuwbouwprojecten nog meer inzetten op Leefbaarheid openbare ruimte en bereikbaarheid met de fiets en OV. Bijvoorbeeld door toepassen mobiliteitsindex of bijvoorbeeld met behulp van Ontwerpleidraad Leefkwaliteit Openbare Ruimte. Ik ben van mening dat • De gemeente bewoners meer moet faciliteren en stimuleren om het STOMP-principe (Stappen, Trappen, OV, deelmobiliteit en Private auto) toe te passen. • En dat de Raad dit in beleidsdocumenten zoals de kadernota zou moeten uitdragen. • Dit zodat het aantal auto´s niet verder toeneemt, inwoners gezonder worden en onze stad nog meer de schone parel van het zuiden wordt. Ik vraag de Raad om: In het beleid meer in te zetten op duurzame en gezonde mobiliteit.

Kies voor schone mobiliteit Kansen voor Breda om nu aan de slag te gaan.

Aandachtspunten voor Breda: Een bereikbaar Breda met oog voor duurzaamheid, dat wilt u ook. Mobiliteit zorgt voor verbinding en bedrijvigheid. Dat mensen naar hun werk en sociale activiteiten kunnen. Maar al die vervoers­bewegingen zorgen ook voor uitstoot van schadelijke stoffen en maken onze steden steeds voller en drukker. Wij zetten de aandachtspunten voor Breda op een rij.

Breda scoort minder goed op de volgende punten:

35

Aantal deelauto’s (per 100.000 inwoners)

30 25

U kunt zorgen dat inwoners straks ook goed A naar B kunnen reizen, zonder dat dit ten koste gaat van het klimaat, ruimte en schone lucht. De oplossing? Maak straten weer openbare ruimte.

20 15 10

Bevinding uit enquEte Uit een opinieonderzoek onder van de inwoners van G40-gemeenten in opdracht van Natuur & Milieu blijkt: • Bijna twee op de vijf (38%) stedelingen zou een deelauto over­wegen als deze dichtbij staat en niet duurder is dan de eigen auto; • Een ruime meerderheid van de stedelingen (57%) steunt het verminderen van het aantal parkeerplaatsen voor meer groen en deelmobiliteit in de straat.

5 0

Landelijk

Breda

Recente toename autobezit per huishouden

+6%

Breda

40 35 30 25 20 15 10 5 0

Luchtkwaliteit - Blootstelling aan fijnstof en stikstof (ug/m3)

Landelijk

Breda

Kiezen voor duurzame mobiliteit betekent kiezen voor:

Een levendig stadscentrum: Een autoluw en sfeervol centrum is aantrekkelijk voor bezoekers. Fietsers en voetgangers zijn belangrijker voor de winkelomzet dan gedacht. Hogere parkeertarieven leiden bovendien niet per se een lagere omzet voor winkeliers.

Betere bereikbaarheid: Wilt u Breda beter bereikbaar maken? Investeer dan in OV en fiets: dat is drie tot vier keer effectiever dan auto-relateerde maatregelen.

Meer ruimte: Wist u dat alle parkeer­vakken in Nederland in totaal zo’n 13.000 voetbalvelden beslaan? Auto’s staan bijna altijd stil en iedere geparkeerde auto neemt 12m² in beslag. Elke deelauto vervangt gemiddeld 3 tot 11 privéauto’s op straat. Reken maar uit hoeveel extra woningen, recreatie of groen dat voor Breda oplevert!

Schone lucht: Zonder actie voldoet Breda in 2030 niet aan de nieuwe WHOnormen voor lucht­kwaliteit (o.a. fijnstof en stikstofdioxide). Door te kiezen voor minder autobezit, elektrisch vervoer en te investeren in fietsen en lopen kunt zelf zorgen voor schone lucht in uw gemeente.

Ga direct aan de slag met schone mobiliteit: Richt de straten in voor de mensen, niet voor verkeer • Een veilige en aantrekkelijke straat nodigt uit om te lopen of fietsen. Maak straten fijn om in te leven, niet alleen om door te rijden. • Kies voor een autovrij of autoluw centrum: stimuleer parkeren aan de rand van de stad. • Creer autovrije schoolstraten, fiets- en leefstraten. • Hanteer het STOMP-principe (Stappen, Trappen, OV, MaaS, Privéauto) bij nieuwe gebiedsontwikkeling.

Investeer in lopen en fietsen • Zorg voor voorzieningen dichtbij de mensen. Als de winkel, dokter of bibliotheek in de buurt is, dan nodigt dat uit om te lopen of fietsen. • Investeer geld en ruimte voor een fijnmazig loopnetwerk met een hoge ruimtelijke kwaliteit. • Zorg voor brede stoepen en fietspaden: en vergeet het onderhoud daarvan niet. • Stimuleer de loop- en fietscultuur: zorg er voor dat mensen voor school en sportclub de auto laten staan. Heeft uw gemeente bijvoorbeeld al een fietsambassadeur?

Zet in op deelmobiliteit • Formuleer concrete doelen en ambities voor deelmobiliteit in de mobiliteitsvisie. • Zorg voor een goed aanbod qua beschikbaarheid, kosten, loopafstand, keuze auto/vervoerstypen. • Geef eenduidige sturing aan deelmobiliteit in de parkeerverordening en APV. • Maak het makkelijk een standplaats en parkeervergunning aan te vragen. Heeft u al één loket hiervoor? • Stel eerlijke tarieven in die vergelijkbaar zijn met de parkeervergunningen van bewoners. • Geef autodelen een kans om te groeien in uw gemeente: zorg voor goede informatie en promotie.

Maak werk van mobiliteitshubs • Maak mobiliteitshubs een integraal onderdeel van het mobiliteits- en lokale energiebeleid: als facilitator van deelmobiliteit, multimodaal reizen, elektrificatie en slim laden, eventueel in combinatie met een buurtaccu. • Zorg voor een divers aanbod van vervoermiddelen (fiets, auto, cargobike etc) dat aansluit bij de locatie-specifieke behoefte. • Creer een netwerk van mobiliteitshubs op verschillende schaalniveaus: buurt, wijk en stad. • Zorg voor uniforme beeldmerken voor de herkenbaarheid bij gebruikers.

Verminder parkeerruimte en autobezit met actief parkeerbeleid • Hang, met betaald parkeren, een prijskaartje aan de ruimte die auto's innemen. • Stel doelen voor het terugdringen van het aantal auto's per huishouden of per 100.000 inwoners. • Werk bij nieuwbouw van woningen met een mobiliteitsnorm in plaats van parkeernorm: verlaag het aantal parkeerplaatsen als er deelmobiliteit wordt ingezet. • Ontmoedig het bezit van een 2e of 3e auto (geen parkeervergunning of hoger tarief).

Ga aan de slag met een werkgeversaanpak • Maak afspraken met de grootste werkgevers in uw gemeente, bijvoorbeeld in een green deal. • Zorg voor adviesdiensten die bedrijven helpen hun mobiliteit te verduurzamen: bijvoorbeeld voor hun mobiliteitsbeleid, stimuleren OV en fietsgebruik en (hybride) thuiswerken • Ga aan de slag met probeeracties voor het gebruik van (een combinatie van) e-bike, OV, deelmobiliteit, P+R.

Geef als gemeente het goede voorbeeld • Vervang uw eigen wagenpark, kies voor elektrisch vervoer. • Stimuleer fietsen naar het werk. • Gebruik als gemeente zelf ook elektrische deelauto's of wordt launching customer van een mobiliteitshub. • Zet in op zero-emissie vervoer in al uw aanbestedingen, ook voor diensten!

Voor meer informatie over mobiliteit in de stad zie onze website