Jaarverslag VBG 2025

Jaar

verslag 2025

Inhoud 1. Inleiding

03

2. Terugblik op de inzet van de VBG in 2025

05

3. Bestuur VBG

08

4. ALV's en verantwoording

09

5. Financiele verantwoording

13

Contact

14

Bijlage 1

15

2

DE VBG IS: Vertegenwoordiger voor alle Brabantse gemeenten in de provincie NoordBrabant, VNG en het Rijk.

PLATFORM VOOR: Raadsleden Burgemeesters Wethouders Griffiers Gemeentesecretarissen

2

Inleiding Voor u ligt het jaarverslag 2025 van de Vereniging Brabantse Gemeenten (VBG). De VBG is één van de twaalf provinciale afdelingen van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en onderhoudt nauwe banden met de VNG en de andere provinciale afdelingen. De VBG fungeert in de eerste plaats als netwerkorganisatie waarin bestuurders van alle Brabantse gemeenten elkaar ontmoeten. Raadsleden, griffiers, wethouders, gemeentesecretarissen en burgemeesters worden uitgenodigd om actief deel te nemen en bij te dragen aan de activiteiten van de VBG. Ook op ambtelijk en inhoudelijk niveau vindt er een waardevolle en frequente uitwisseling plaats. Naast de inhoudelijke agenda heeft de VBG zich in 2025 nadrukkelijk gericht op de toekomst van de vereniging. In dat kader heeft PON-Telos een onderzoek uitgevoerd onder de leden. De resultaten hiervan zijn opgenomen in dit jaarverslag. Deze uitkomsten vormen de basis voor de verdere ontwikkeling van de VBG in 2026, met als doel een vereniging te zijn die past bij Brabant en toekomstbestendig haar plek inneemt binnen de Brabantse netwerken. Op het moment van schrijven zijn de verkiezingen afgerond en wordt gewerkt aan nieuwe akkoorden en colleges. Daarnaast ontstaan er ruim 250 vacatures binnen diverse VNGcommissies. Dit biedt kansen om het Brabantse geluid nog sterker te laten doorklinken in Den Haag. Namens het bestuur,

Boy Scholtze

Voorzitter VBG

3

2. Bijeenkomsten en activiteiten 2.1 Brabantse vertegenwoordigers in VNGcommissies In 2025 heeft de Vereniging Brabantse Gemeenten opnieuw zich ingezet voor het versterken van de positie van Brabantse gemeenten en het ondersteunen van bestuurders, volksvertegenwoordigers en ambtenaren bij de toenemende complexiteit van hun werk. De VBG vervult hierin haar rol als belangenbehartiger, netwerkorganisatie en verbinder tussen gemeenten, provincie en andere partners. De opgaven waar gemeenten voor staan, variërend van arbeidsmarkt en ruimtelijke ontwikkeling tot digitalisering, weerbaarheid en bestuurlijke vernieuwing, vragen om samenwerking, kennisdeling en gezamenlijke agendering. In 2025 heeft de VBG hieraan op haar eigen wijze invulling gegeven via overlegstructuren, programma’s en samenwerkingsverbanden, zowel binnen Brabant als landelijk.

2.2 Samenwerking met Brabantmakers In 2025 is de VBG gestart met een intensievere samenwerking met Brabantmakers, een netwerk van en voor ambtenaren, volksvertegenwoordigers en bestuurders in Brabant. Brabantmakers richt zich op leren, ontmoeten en kennisdelen rond thema’s die spelen binnen het openbaar bestuur. De samenwerking sluit aan bij de gezamenlijke ambitie van de VBG en de Provincie NoordBrabant om te investeren in toekomstbestendig bestuur en professionele ontwikkeling binnen gemeenten. Via Brabantmakers worden laagdrempelige bijeenkomsten, netwerkactiviteiten en themasessies georganiseerd. De VBG levert hieraan een inhoudelijke en verbindende bijdrage en benut Brabantmakers als platform om kennis en ervaringen uit Brabantse gemeenten breed te delen.

2.3 Bestuur en democratie: voorbereiding formatie In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 heeft de VBG in 2025 aandacht besteed aan het thema formatie en bestuursvorming. In samenwerking met Brabantmakers vond op 12 november een bijeenkomst plaats in Valkenswaard, gericht op griffiers, gemeentesecretarissen en strategisch adviseurs. Tijdens deze bijeenkomst stond de vraag centraal hoe gemeenten zich goed kunnen voorbereiden op een zorgvuldig en effectief formatieproces. Door het delen van expertise, praktijkervaringen en onderlinge uitwisseling kregen deelnemers handvatten om hun rol in het politiek-bestuurlijke samenspel goed te vervullen. De bijeenkomst droeg bij aan bewustwording en kennisdeling rond een cruciaal moment in de lokale democratie. 7

2.4 Digitale transformatie Binnen de portefeuille Digitale Transformatie is in januari 2025 een goed bezochte bijeenkomst georganiseerd in het Provinciehuis. Vanuit de gemeente Breda werd een praktijkvoorbeeld gedeeld over de inzet van AI binnen de gemeentelijke organisatie, met specifieke aandacht voor het gebruik van Copilot. De bijeenkomst trok ambtenaren, (burger)raadsleden en bestuurders en werd zeer positief ontvangen. De geplande vervolgbijeenkomsten konden wegens onvoldoende aanmeldingen geen doorgang vinden. Wel kwam de bijbehorende werkgroep meerdere keren digitaal bijeen. Daarmee bleef kennisuitwisseling over digitale ontwikkelingen en verantwoord gebruik van AI binnen gemeenten geborgd.

2.5 Arbeidsmarkt en Praktijknetwerk Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt blijft een belangrijk aandachtspunt voor Brabantse gemeenten. De VBG is betrokken bij het Praktijknetwerk Arbeidsmarkt, waarin 36 gemeenten samenwerken aan vraagstukken rond instroom, behoud en innovatie. Het netwerk werkt binnen verschillende themagroepen en ontvangt ondersteuning via onder meer een VNG-subsidie. In december 2025 vond een netwerkbijeenkomst plaats in Tilburg, waar HR-professionals uit Brabantse gemeenten elkaar ontmoetten, ervaringen deelden en werden bijgepraat over lopende initiatieven. De bijeenkomst droeg bij aan onderlinge verbinding en het versterken van gezamenlijke aanpakken binnen het HR-domein.

2.6 Ruimte voor groei Het programma Ruimte voor Groei is gericht op het opleiden en begeleiden van zij-instromers voor functies in het ruimtelijk domein bij Brabantse gemeenten. De VBG is vertegenwoordigd in de stuurgroep van dit programma en draagt bij aan de strategische koers. In september 2025 vond de jaarlijkse netwerkbijeenkomst plaats in het Provinciehuis in ’sHertogenbosch. Tijdens deze bijeenkomst werd stilgestaan bij de resultaten van het programma, het belang van nieuwe instroom en de verdere ontwikkeling van Ruimte voor Groei. De bijeenkomst bood ruimte voor kennisdeling, ontmoeting en reflectie op de toekomst van het ruimtelijk domein.

8

2.7 Klimaatadaptie, Omgevingswet en GGA De VBG sluit structureel aan bij het provinciebrede overleg rond de Gebiedsgerichte Aanpak (GGA). In dit overleg werken gemeenten samen met onder meer agrarische organisaties, waterschappen en natuur- en landschapsorganisaties aan complexe gebiedsopgaven. In 2025 lag de focus op het volgen van de voortgang van de verschillende GGA-trajecten en het signaleren van knelpunten. Veranderende kaders vanuit het Rijk zorgen voor bestuurlijke en procesmatige uitdagingen. Via een enquête onder gemeentelijke deelnemers zijn ervaringen en aandachtspunten opgehaald, die zijn gebruikt om het overleg en de ondersteuning verder te verbeteren.

2.8 Gezondheid en Brede Welvaart Binnen de portefeuilles Gezondheid en Brede Welvaart zijn in 2025 geen specifieke activiteiten gerealiseerd. Dit hangt samen met recente wisselingen binnen de portefeuillehouders en het ontbreken van concrete initiatieven in dit verslagjaar. Beide thema’s blijven relevant binnen de bredere maatschappelijke en bestuurlijke opgaven waar gemeenten voor staan en kunnen in komende jaren opnieuw worden geagendeerd.

2.9 Weerbare en toekomstbestendige overheid De VBG heeft in 2025 aandacht gehouden voor het versterken van een weerbare en toekomstbestendige overheid. Thema’s als bestuurlijke weerbaarheid, samenwerking en professionalisering kwamen terug in verschillende overleggen en bijeenkomsten, onder meer in samenhang met Brabantmakers en andere netwerken. De Brabantse Norm Weerbare Overheid vormt hierbij een belangrijk kader.

8

3. Bestuur VBG Het Dagelijks Bestuur van de VBG bestond eind 2024 uit: Boy Scholtze, voorzitter Suzanne Otters-Bruijnen, vice-voorzitter Greet Buter, penningmeester Noor Kanters, bestuurlijk secretaris Sacha Ausems/Paul Depla (VNG-bestuur)

Burgemeester Drimmelen Burgemeester Son en Breugel Burgemeester Deurne Raadsgriffier Tilburg Burgemeester Waalwijk/Breda

Het Algemeen Bestuur van de VBG bestond eind 2024 uit: Lieke Schuitmaker Mike Hofkens José van Aaken Dennis van Loenhout Roger van den Akker Hanneke van der Velden Lenneke van der Meer Dries Ewalds Hans Slagboom

Burgemeester Alphen-Chaam Wethouder Geertruidenberg Gemeentesecretaris Maashorst Raadslid Gilze en Rijen Griffier Oss Raadslid Land van Cuijk Griffier Bergen op Zoom Gemeentesecretaris Bergeijk Burgemeester Dongen

Paul Depla Sacha Ausems

Burgemeester Breda, als link met VNG-bestuur Burgemeester Waalwijk, als link met VNG-bestuur

Cecile Ilsink

Ambtelijk secretaris

4

4. ALV's en verantwoording 4.1 Voorjaarsbijeenkomst De voorjaarsbijeenkomst van de VBG vond plaats in de Dongecentrale in Geertruidenberg, een inspirerende locatie waar verleden en toekomst van Brabant samenkomen. Tijdens deze bijeenkomst stonden ontmoeting, kennisdeling en gezamenlijke reflectie op Brabant-brede opgaven centraal. Het thema was: nieuw Elan voor Brabantse Industrieel Erfgoed: hoe heden en verleden te verbinden. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en themasessies werd stilgestaan bij actuele ontwikkelingen, zoals de ruimtelijke opgaven en de transformatie van industriële gebieden. De bijzondere locatie bood daarbij inspiratie voor gesprekken over herbestemming en toekomstgericht ontwikkelen. Deelnemers gingen in interactieve sessies en thematafels met elkaar in gesprek en wisselden ervaringen uit over hoe gemeenten met vergelijkbare vraagstukken omgaan. De bijeenkomst werd afgesloten met een informele netwerkgelegenheid, waarin ruimte was voor verdere ontmoeting en verdieping.

Voorjaarsbijeenkomst

7

4.2 Najaarsbijeenkomst 2025 De najaarsbijeenkomst van de VBG vond plaats op 26 november 2025 in het Schoenenkwartier in Waalwijk. Deze bijeenkomst stond in het teken van ontmoeting, verdieping en het gesprek over actuele maatschappelijke vraagstukken. Het thema was: samen verder Polarisatie begrijpen en doorbreken. Het programma startte met een netwerkdiner, gevolgd door de Algemene Ledenvergadering (ALV). Tijdens de ALV verzorgde Leonard Geluk een inhoudelijke bijdrage over landelijke ontwikkelingen en de positie van gemeenten. Aansluitend gingen deelnemers in gesprek met Brabantse vertegenwoordigers in VNG-commissies aan thematafels. Het inhoudelijke hoogtepunt van de avond was een panelgesprek onder leiding van Karim Amghar, waarin het thema ‘Samen verder: polarisatie begrijpen en doorbreken’ centraal stond. De bijeenkomst werd afgesloten met een informele borrel, waarmee opnieuw ruimte werd geboden voor onderlinge ontmoeting en uitwisseling tussen bestuurders en partners.

4.3 Samenwerking Provincie Noord-Brabant In 2025 vond een bestuurlijk overleg plaats tussen de Vereniging Brabantse Gemeenten en de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, onder leiding van de Commissaris van de Koning. Het gesprek stond in het teken van wederzijdse verwachtingen, samenwerking en de voorbereiding op de periode na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Tijdens het overleg werd stilgestaan bij de doorontwikkeling van de VBG, mede op basis van een breed behoefteonderzoek onder Brabantse gemeenten. Daarbij kwam het belang naar voren van een herkenbaar Brabants geluid, goede verbinding met raadsleden en voldoende ambtelijke ondersteuning om die rol waar te maken. Ook werd gesproken over de positionering van Brabantse VNG-commissieleden en het belang van onderlinge afstemming. Daarnaast is de voortgang van de gezamenlijke samenwerkingsagenda besproken, met aandacht voor onder meer digitale transformatie, arbeidsmarkt, Ruimte voor Groei, financiële positie van gemeenten, klimaatadaptatie en de Brabantse norm weerbare overheid. Geconstateerd werd dat niet alle thema’s in dezelfde vorm of intensiteit doorlopen, maar dat samenwerking en kennisdeling op strategische onderwerpen van blijvende waarde zijn.

Tot slot is afgesproken om na de gemeenteraadsverkiezingen toe te werken naar een nieuwe Voorjaarsbijeenkomst Brabantse agenda en een vervolg op de samenwerkingsagenda, inclusief een gezamenlijke Brabantse ontmoeting voor bestuurders en raadsleden. Het gesprek onderstreepte het belang van blijvend bestuurlijk overleg en een sterke samenwerking tussen provincie en gemeenten in Brabant.

7

4.4 Communicatie In het kalenderjaar 2025 zijn er in totaal: 1193 website sessies, waarvan: 973 direct verkeer (mensen die de website URL in typen in hun browser) 204 organisch verkeer (mensen die je vinden in zoekmachines zoals Google) 13 Referral (mensen die via een andere website doorklikken naar jouw website) 3 organisch social verkeer (mensen die op een link hebben geklikt via social media) Nieuwsbrief is vorig jaar elke maand uitgegeven behalve in de zomer een maand niet (augustus niet)

4.5 Onderzoek PON-Telos In 2025 heeft de Vereniging Brabantse Gemeenten (VBG) een behoefteonderzoek uitgevoerd onder 206 vertegenwoordigers van Brabantse gemeenten om haar rol en positie te versterken. De resultaten laten zien dat de bekendheid van de VBG nog beperkt is: slechts 37% weet goed wat de organisatie doet en bijna de helft maakt geen gebruik van haar diensten. Hierdoor hebben veel respondenten geen uitgesproken mening over de prestaties en impact van de VBG. De VBG wordt vooral gewaardeerd als netwerk- en kennisplatform, met bijeenkomsten als belangrijkste meerwaarde. Tegelijkertijd is er behoefte aan meer zichtbaarheid, duidelijkere communicatie en een scherper profiel binnen het bestuurlijke landschap. Ongeveer 40% van de respondenten vindt dat de VBG een grotere rol mag spelen, met name richting de VNG en bij het agenderen van Brabant-brede vraagstukken. Belangrijke ontwikkelrichtingen die in het rapport naar voren komen zijn: het versterken van de communicatie, het verbeteren van de terugkoppeling vanuit VNG-commissies en het vervullen van een signalerende rol op thema’s die provincie breed spelen. Daarnaast is er vraag naar ondersteuning in de vorm van kennisdeling, opleidingen en netwerkvorming. Zie de volgende pagina voor de uitkomsten van het rapport.

Voorjaarsbijeenkomst

7

7

5. Financiële Verantwoording 5.1 Aanstellen kascontrolecommissie De kascommissie werd gevormd door Joyce Vermue en Rien Wijdeven.

5.2 Jaarrekening 2025 Kosten Begroot

Gerealiseerd

Ontmoetingsdagen

€10000

€16.417,05

Secretariaat

€22.000

€31.677,74

Inhuur derden

€35.000

€21.7

Website

€2.000

Regionale themabijeenkomsten

€1.000

Organisatiekosten

€1.000

Totaal kosten

€71.000

Baten Begroot

Resultaat

Bijdrage VNG

€9.045

€9.045,00

Contributie

0

0

Rente

€750

€1.026,12

Totaal baten

€9.795

€10.071,12

Totaal resultaat

61.250

€62.719,53

-1.514,53

5.3 Bijzonderheden Bij de ontmoetingsdagen zien we dat de kosten oplopen. Reden daarvoor lijken vooral prijsstijgingen van horeca/ontmoetingsgelegenheden te zijn. In 2025 is meer van de inzet van de ambtelijk secretaris gevraagd rondom de organisatie van bestuurlijke processen en ontmoetingsdagen. Het PON/Telos heeft in 2025 onderzoek gedaan naar de positie van de VBG, dat is verantwoord onder ‘inhuur derden’. Om de financiële buffer niet onnodig groot te laten zijn, is er in 2025 voor gekozen (incidenteel) geen contributie te heffen. 11

Contact Contactpersoon Cecile Ilsink contactpersoon@verenigingbrabantsegemeenten.nl

Website verenigingbrabantsegemeenten.nl

Postadres Postbus 19 4920 AA Made

13

Bijlage 1 - Brabantse vertegenwoordigers in VNG-commissies In 2025 waren diverse Brabantse bestuurders opnieuw actief binnen de VNG-commissies. Zij leverden een belangrijke bijdrage aan de landelijke beleidsontwikkeling op thema’s zoals het sociaal domein, de fysieke leefomgeving en de financiële positie van gemeenten. Hun inbreng zorgt voor een sterke verbinding tussen de Brabantse praktijk en het landelijke VNG-beleid. De VNG heeft naast het bestuur: 9 adviescommissies, 1 tijdelijke commissie en 2 colleges.

Adviescommissies Het VNG bestuur heeft als Brabantse leden: Marianne van der Sloot (wethouder Den Bosch) Sacha Ausems (burgemeester Waalwijk) Aly van Berckel (gemeentesecretaris Tilburg) Paul Depla (burgemeester Breda) Commissie Bestuur en Veiligheid Egbert Lichtenberg (burgemeester Altena) Jack Mikkers (burgemeester ’s-Hertogenbosch) Sjoerd Potters (burgemeester Helmond) Gerdo van Grootheest (burgemeester Oosterhout) Commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu Frank den Brok (wethouder Oss) Commissie Europa en Internationaal Bestaat uit 5 gemeentelijke delegaties: 1.Europese koepelvereniging Council of European Municipalities and Regions (CEMR) 2.Wereld koepelvereniging United Cities and Local Governments (UCLG) Wobine Buijs-Glaudemans (burgemeester Oss) 3. Comité van de Regio’s (CvdR) Marjon de Hoon-Veelenturf (burgemeester Baarle-Nassau) Marina Starmans-Gelijns (burgemeester Etten-Leur) 4. Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa (Congres) 5. Internationale delegatie van de VNG Wobine Buijs-Glaudemans (burgemeester Oss) Commissie Financiën Evelien van der Star (wethouder Roosendaal) Ger de Weert (wethouder Etten-Leur) Jeroen Dijsselbloem (burgemeester Eindhoven)

1

Commissie Informatiesamenleving Eva de Bruijn (raadslid gemeente Eindhoven) Steven Adriaansen (burgemeester Woensdrecht) Joost Pals (wethouder Bergen op Zoom) Commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie (PSI) Nadir Baali (wethouder Steenbergen) Marko van Dalen (wethouder Bergeijk) Erik de Vries (wethouder Helmond) Commissie Raadsleden & Griffiers Noor Kanters (griffier Tilburg) Roger van den Akker (griffier Oss) Ricus Tiekstra (raadslid Drimmelen) Steven van der Heijden (raadslid Best) Commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit Lieke Hendrix (gemeentesecretaris Breda) Jeroen van den Heuvel (wethouder Maashorst) Jan van Burgsteden (wethouder Meijerijstad) Commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs Hilde Reints (secretaris gemeente Oss) Marcel Oosterveer (burgemeester Waalre) Rian van der Schoot (raadslid Hilvarenbeek) Tijdelijke commissie Asiel & Migratie (TCAM) Samir Toub (wethouder Eindhoven) Maarten Everling (wethouder Bernheze) Janine Spoor (wethouder Asten) Kees van Rooij (burgemeester Meierijstad) College voor Arbeidszaken Caroline van Elsen (burgemeester Boekel) College voor Dienstverleningszaken Jan Goijaarts (wethouder Meijerijstad) Adviescommissie Archieven Steven Adriaansen (burgemeester Woensdrecht) Yvonne Welings (archivaris Gemeente Tilburg) Adviescommissie Rechtspositie Politieke Ambtsdragers Clemens Piena (wethouder Oosterhout) Erwin Rutten (raadslid Waalre)

1