Inwerkprogramma kennismaking Bredaas beRaad totaal

Welkom nieuwe raad!!

Inwerkprogramma Raad 2022-2026 Paul Piket, 6 april 2022

Waar zitten jullie? 1930

2009 tot 2017

2018 Foto nieuwe raadzaal

Bestuurlijke opbouw gemeente

gemeenteraad

griffie

burgemeester

college b&w

ambtelijk apparaat

Griffie: Raadsadviseurs

Griffier: Paul Piket Ruud Schoenaker

Wijnand Smulders

René Wiersma

Dion Sillen

Bregje de Jong

Griffie: Secretariaat en communicatie

Mariët Slinckert

Irene Betting

Margot Janssens

Neeltje Scheepers

Kennismaken met de griffie taken griffie (zie griffieplan): - Secretariaat raad en sessies - informatievoorziening aan raad; - advies en bijstand (burger)raadsleden; - sparringpartner (bv. welk instrument?); - voorbereiden, bewaken kwaliteit besluitvorming; - aanspreekpunt externen; - communicatie met inwoners; - middelenbeheer raad en griffie;

Werkgeverschap raad • Griffier + griffiemedewerkers in dienst van de raad • Raad heeft werkgeverschap gedelegeerd aan de

Werkgeverscommissie: 1 voorzitter: raadslid 2 leden: raadsleden 1 adviseur: burgemeester (als raadsvoorzitter)

Werkwijze raad– Bredaas beRaad Beeldvorming informatie ophalen, luisteren, vragen stellen, inspreken, presenteren Collegelid, ambtenaar, en stad mag participeren

Oordeelsvorming debat, inhoudelijke argumenten, politieke standpunten, meningen Stad is welkom als publiek

Besluitvorming: hamerraad of debatraad Hamerraad alleen evt. stemverklaringen en geen debat, stad is welkom als publiek

werkgroepen van de raad Wat is de functie? • Gezamelijke uitvoering (a-politiek), soms voorbereiden van advies aan raad • Inbreng van externen bundelen Welke werkgroepen zijn er? • Jeugd en Politiek • Regio • Auditcommissie • Omgevingswet soms: tijdelijke werkgroep rond thema

Deel 2: lokale overheid in het staatsbestel • Grondwet 1848, Gemeentewet 1851 -

Thorbecke Nederland als gedecentraliseerde eenheidsstaat 3 bestuurslagen elk met eigen huishouding

• Decentralisatiebeginsel: art.117 Gemeentewet 1. “De Minister van BZK bevordert de decentralisatie ten behoeve van de gemeente”.

2. “Voorstellen van maatregelen waarbij bepaalde aangelegenheden tot rijks- of provinciaal beleid worden gerekend, worden slechts gedaan indien het onderwerp van zorg niet op doelmatige en doeltreffende wijze door de gemeentebesturen kan worden behartigd”. Lange tijd niet veel mee gedaan….

De lokale overheid in het staatsbestel Met grote decentralisaties opeens flink gas gegeven: Wmo, Participatiewet, Jeugdzorg -

flink veel taken over naar gemeente weinig geld mee rijksoverheid laat het niet los!

Rijks instrumenten om de eenheid te bewaken: ➢ toezicht/ goedkeuringsvereiste

➢ vernietigingsrecht Kroon ➢ geld (korten)

De lokale overheid in het staatsbestel • 2 soorten bevoegdheden van gemeenten Autonome taken: “Voor provincies + gemeenten wordt bevoegdheid tot regelen van hun eigen huishouding aan hun besturen overgelaten” Medebewindstaken: “Regeling en bestuur kunnen van de provincies en gemeenten worden gevorderd bij of krachtens de wet” (gemeente als uitvoeringsloket)

Gemeentebegroting: € 700 M

30 autonoom medebewind

70

• Voorbeelden autonome taken: instellen van toeristenbelasting afschaffen van de kapvergunning verkopen / verhuren van gemeentegrond welstandbeleid (of niet) • Voorbeelden medebewindstaken: uitvoeren Wet werk & bijstand (tegenprestatie) verlenen van bouwvergunningen uitvoering Jeugdzorg uitvoering Wmo

De lokale overheid in het staatsbestel Autonomie -

beleidsvrijheid = ‘vrijheid in gebondenheid’

Medebewind plichting om hogere regelingen uit te voeren = ‘gebondenheid met vrijheden’

gemeentebesluiten onderverdeeld 5% besluiten genomen door gemeenteraad 2% door burgemeester 93 % door burgemeester en wethouders:

• Ofwel gemandateerd / gedelegeerd door raad aan college • Ofwel rechtstreeks in de wet aan B&W toegekende bevoegdheid

Bestuurlijke opbouw gemeente

gemeenteraad

griffie

burgemeester

college b&w

ambtelijk apparaat

DE GEMEENTE • BURGEMEESTER: Paul Depla ‘goede behartiging v/d zaken v/d gemeente’ leidinggevende, stimulerende en coördinerende taken voorzitter van college en raad openbare orde & veiligheid Bevorderen bestuurlijke integriteit benoemd door regering voor 6 jaar

College van burgemeester en wethouders Taken: - dagelijks bestuur van de gemeente aansturing ambtelijk apparaat: gemeente- secretaris - collegiaal bestuur (“praten met 1 mond”) - portefeuilleverdeling

De raad is de baas - positie • Wie is de baas van de gemeente ? ➢De raad is het hoogste bestuursorgaan van de gemeente…….artikel 125 Grondwet

• En de burgemeester dan…..? ➢ wettelijke taken en bevoegdheden op gebied van openbare orde en veiligheid, maar …

➢de raad kan het veiligheidsbeleid vaststellen ➢burgemeester heeft (politieke) verantwoordingsplicht aan de raad

Sturing door gemeenteraad raad ziet toe op uitvoering door B&W via:

Hoofdtaak 1: controle Politieke controle op B&W tijdens uitvoering en achteraf sanctie: moties, uiterste vorm= motie van wantrouwen Voorbeeld: Jaarrekening

Hoofdtaak 2: kaders Stellen van kaders vooraf: verordening, bestemmingsplan, beleidsnota, begroting

controleren kaders stellen

Hoofdtaak 3, volksvertegenwoordiging 1) Voelen wat er in de stad leeft, door: - bijwonen vergaderingen organisaties - werkbezoeken - op straat zijn - luisteren naar insprekers

2) Op basis van signalen initiatieven nemen: - zelf beleid maken en in de raad vaststellen - college opdragen dat te doen via moties

volksvertegenwoordigen

Hoofdtaak 4 ……….. VERBINDEN !! Gemeente steeds meer speler in een netwerksamenleving Dus: verbinden van degene met een probleem, met degene die mogelijk een oplossing in de aanbieding heeft. raadslid kan daarbij als enige leunen op mandaat inwoners

Bemoeienis raad met individuele gevallen

Mag raadslid in individuele gevallen duiken? Ja, maar afweging tussen: A) Blijf op hoofdlijnen, stel kaders, laat college uitvoeren B) Wees gevoelig voor signalen inwoners en doe er wat mee

Suggestie: met individuele geval bemoeien als het nodig is een beeld te krijgen op algehele uitvoering van de regels

de raadsvergadering • Oproep: - burgemeester roept op d.m.v. jaarkalender - agendacommissie maakt per week agenda • Openbare vergadering / Besloten vergadering: regel is: openbaar als voorzitter of min. 8 leden vragen, deuren dicht Raad beslist over geheimhouding nadat deuren gesloten zijn..

31

Voorzitter van de raad

Burgemeester is voorzitter van de raad NB: burgemeester is tijdens raad soms ook portefeuillehouder! Breda: 1e en 2e plaatsvervanger uit de raad (vh: Dirk Uijl (SP) + Sven Planken (VVD)

32

Gereedschapskist voor raadswerk

Enkele instrumenten voor raadsleden

Oproep tot extra raadsvergadering • raad vergadert indien de voorzitter, of 1/5 van aantal raadsleden dat nodig vindt • vz. stelt dan dag, tijd en plaats vast

34

Gereedschapskist voor het raadswerk Initiatiefvoorstel - Ieder raadslid heeft recht om initiatiefvoorstel in te dienen, om van de raad een besluit te krijgen - Exacte procedure in Spelregels - College mag altijd visie/ input geven

35

Gereedschapskist voor het raadswerk Amendement

- een amendement past een ontwerpbesluit aan - alleen raadslid kan indienen - Eisen: juridisch uitvoerbaar, financiële dekking - Behandeling tegelijk met raadsvoorstel - Standaarden beschikbaar op Notubiz - juridische controle belangrijk

36

Gereedschapskist voor het raadswerk Motie - Politieke uitspraak van raad over voorgenomen of gevoerd beleid. - oproep aan college of burgemeester om actie - Alleen raadslid kan motie indienen - Juridisch niet bindend / wel politieke betekenis - Er zijn ook ‘bijzondere’ moties

37

Gereedschapskist voor het raadswerk Interpellatiedebat - raadslid kan min. 24 uur voor vergadering verzoek tot interpellatiedebat indienen over nietgeagendeerd onderwerp - Bevragen van college of burgemeester

38

Gereedschapskist voor het raadswerk Ordevoorstel - voorzitter en ieder lid kan ordevoorstel doen - Orde van vergadering wil zeggen: volgorde agendapunten, afvoeren/ opvoeren van agendapunt, beschikbare spreektijd, schorsing etc.. - Raad beslist direct

39

Gereedschapskist voor het raadswerk Vragenrecht

- Vragen in sessie en raadsvergadering Vragenhalfuur/ mondeling / schriftelijk - Rondvraag: van huishoudelijke aard - Art. 9 - vragen: schriftelijke vragen aan college of burgemeester, antwoord binnen 30 dagen.

40

Gereedschapskist voor het raadswerk Verzoek om inlichtingen - Ieder raadslid kan college of burgemeester om inlichtingen vragen - Actieve informatieplicht - Gevraagde inlichtingen schriftelijk of mondeling (volgende raadsvergadering) verstrekt

41

Gereedschapskist voor het raadswerk Rekenkamer • Bredase raad heeft z’n eigen rekenkamer • Onafhankelijk: kiest zelf onderwerpen voor onderzoek, wel in gesprek met raadsfracties • Jaarplan + jaarverslag ter bespreking aan raad • Alle rapporten rekenkamer openbaar • Kamer krijgt toegang tot alle stukken (ook geheim) • NB: aparte sessie op 21 april

Raadsreis naar raadsbesluit 1.

Besluit naar raad (Week 0) 1. Bespreeknotitie (raadslid of burgersessie) 2. Raadsvoorstel en besluit college of raadslid

2.

Te agenderen stukken (Week 0)

3.

Agendaticket griffie aan agendacommissie (Week 1/2)

4.

Besluit tot agenderen agendacommissie (Week 1/2)

5.

Beeldvormend op agenda in Bredaas beRaad (Week 3)

6.

Oordeelsvormend op agenda in Bredaas beRaad (Week 4)

7.

Besluitvormend op agenda (hamerraad of debatraad) (Week 5)

1a. Te Agenderen Stukken (agendavoorraad) 1.

Kijk wekelijks in de T.A.S. (fractie-assistent) op www.breda.notubiz.nl;

2.

Verdeel nieuwe dossiers in de fractie naar portefeuille en bespreek deze;

3.

Stel technische vragen over de dossiers (via raadsgriffier / adviseur of secretariaat);

4.

Meer informatie?! Spreek partners of betrokken partijen uit de stad of nodig deze via de agendacommissie uit voor het Bredaas beRaad.

WEEK 0/1

Wat is de T.A.S. ? Te Agenderen Stukken: Hoe werkt het? - YouTube

1b. Agendaticket (agendacommissie) - Adviesdocument raadsgriffie aan agendacommissie

- Proces - Beeldvorming oordeelsvorming en/of besluitvorming - Aandachtspunten (risico’s, fatale termijnen en politieke aandachtspunten) - Urgentie behandeling

WEEK 1/2

1c. Besluit tot agenderen agendacommissie - Agendacommissie neemt besluit over besluitvormingsproces van een raadsbesluit (B-O-B of B-B of B);

- Agendacommissie plant het dossier in op de agenda (datum); - Agendacommissie maakt een prioritering in dossiers; - Agendacommissie stelt orde van de vergadering voor.

NB: Dit is de week waarin de beantwoording op de technische vragen vanuit het college komt. Bespreek deze beantwoording met de fractie en stel, indien gewenst, politieke vragen op voor de beeldvormde sessie.

WEEK 2

Beeldvormend op agenda in Bredaas beRaad - Stel verduidelijkende vragen over eerder verkregen technische antwoorden - Stel politieke vragen aan de indiener van het voorstel, meestal College van B&W, soms ook een initiatiefnemer uit de raad (raadslid of plaatsvervangend voorzitter) Voldoende informatie?

De beeldvormende fase eindigt hier

WEEK 3

Oordeelsvormend op agenda in Bredaas beRaad - Bespreek in de fractie naar aanloop van de oordeelsvormende sessie wat jullie standpunten zijn en hoe jullie de verkregen informatie wegen;

- Elke vertegenwoordiger zit tijdens de sessie met een mandaat namens zijn fractie; - Tijdens de oordeelsvorming is er een debat tussen de fracties. Probeer standpunten te wisselen en elkaar te overtuigen.

Standpunten voldoende gewisseld om een oordeel te kunnen vellen? De oordeelsvormende fase eindigt hier met een uitspraak van elke fractie of het dossier door kan naar de besluitvorming. Eventuele moties of amendementen worden (uiterlijk) aan het einde van deze sessie/fase aangekondigd. WEEK 4

Besluitvormend op agenda in Bredaas beRaad Fractieberaad voor hamer of debatraad bespreken fractie het in te nemen standpunt/besluit Hamerraad

Debatraad

Er is geen motie/amendement ingediend:

Er is een motie/amendement ingediend in de oordeelsvorming:

- Stemverklaring fractie (optioneel)

- Fracties gaan in debat over de motie of het amendement

- Fracties nemen een besluit (voor of tegen) raadsvoorstel

- Stemverklaring fractie (optioneel) - Fracties nemen besluit over motie/amendement - Fracties nemen besluit (voor of tegen) over raadsvoorstel

WEEK 5

Besluitvormingsproces in de tijd Week 0

Week 3

Raadsvoorstel en besluit in de T.A.S.

Raadsvoorstel en besluit Beeldvormend op agenda

Week 1

- Fracties stellen politieke vragen tijdens sessie

Stellen van technische vragen door de fracties Week 4 Week 2

Raadsvoorstel en besluit Oordeelsvormend op agenda

Reactie college op de gestelde technische vragen

- Raadsfracties gaan in debat

Agendaticket aan agendacommissie Agendacommissie neemt besluit over agendering

Week 5

Raadsvoorstel en besluit Besluitvormend op de agenda - Raadsfracties nemen een besluit, hamer- of debatraad

Integriteit Wat is integriteit?

Waar denk je aan bij integriteit? Integriteit is van iedereen!

Het gesprek over integriteit Huidige kaders

Integriteit is het juiste doen, wetend dat niemand zal weten of je het al dan niet hebt gedaan.

Integriteit Wat is integriteit? De vraag of iets “wel of niet” integer is, is lastig te beantwoorden. Integriteit is vanuit een tweetal invalshoeken te bezien: • Juridische invalshoek: wet en gedragscode • Morele invalshoek: persoonlijke toetsing en eigen morele kompas Daarnaast is het perspectief van buiten naar binnen: indruk van anderen, schijn die je wekt.

Integriteit Wat is integriteit? Integriteit is niet zwart of wit, bij twijfel maak het (integriteitsdilemma) bespreekbaar; Integriteit is meer dan een juridische benadering;

Integriteit kent zowel een individuele (raadslid) als een collectieve (gemeenteraad) verantwoordelijkheid.

Integriteit Wat is integriteit? Bestuurlijke integriteit is het aanvaarden van de verantwoordelijkheid die met de bestuursfunctie is gegeven en de bereidheid om daarover verantwoording af te leggen. Integriteit is gestoeld op de volgende waarden: • Dienstbaarheid • Functionaliteit • Onafhankelijkheid • Openheid • Vertrouwelijkheid • Zorgvuldigheid

Integriteit Waar denk jij aan bij integriteit? Eerlijkheid

Loyaliteit

Onkreukbaarheid Betrouwbaarheid Zuiverheid

Reputatie Respect Alertheid

Rechtschapenheid

Vertrouwen

Maar ook: (schijn van) belangenverstrengeling

Integriteit (Schijn van) Belangenverstrengeling Materieel Fraude, misbruik, onwettig gedrag

Immaterieel Onwettig of ongepast gedrag

Aanpassen stemgedrag, doen van een handeling of verstrekken van een dienst in ruil voor een gift

Inzetten van kennis (geheime informatie) gerelateerd aan raadswerk voor privé doeleinden Dubbele pet, als raadslid twee rollen hebben in één dossier (adviseren en controleren wethouder)

Integriteit Het gesprek over integriteit Kennis krijgen van het KADER voor integriteit met heldere afspraken en regels (Gedragscode Integriteit); VOORKOMEN van integriteitsschendingen door het onderwerp laagdrempelig en actueel op het netvlies te houden en te borgen; Bieden van INZICHT, raadsleden kunnen altijd terugvallen op burgemeester en griffier, het voeren van het gesprek met de raad waarbij het raadslid terug kan pakken op de set met gemaakte afspraken.

Integriteit Integriteit van een raadslid is van iedereen! Als raadslid: • Is het noodzaak je moreel kompas scherp te houden; • Opereer je in een glazenhuis, waarborg de transparantie; • Worden je verrichtingen nadrukkelijk gevolgd en onder een vergrootglas gelegd; • Heb je een voorbeeldfunctie. Realiseer je: de stad kijkt (over je schouders) mee. Voorkom de schijn van belangenverstrengeling.

Integriteit Huidige kaders • Wet en regelgeving (o.a. gemeentewet): afleggen eed, vaststellen van een gedragscode, burgemeester hoeder van de bestuurlijke integriteit • Gedragscode integriteit voor (burger)raadsleden • Stappenplan adviesvraag en integriteitsvraagstukken • Zeven stappen procedure morele besluitvorming

Integriteit Adviesvragen en meldingen schendingen Burgemeester en griffier Individueel gesprek met bureau Governance & Integrity Hoe houden we dit op de agenda? (Minimaal) Twee keer per jaar sessie, bijeenkomst, workshop over integriteit via Raadsacademie

Geheimhouding

Geheimhouding Openbaarheid is de regel, geheimhouding een uitzondering! • Motivering geheimhouding • Bekrachtiging geheimhouding • Inzage voor raadsleden en burgerraadsleden (muv burgemeestersbenoeming) • Schending geheimhouding is strafbaar

Geheimhouding Proces geheimhouding • College of raad motiveert in het stuk of in de bijlage de reden voor geheimhouding en noemt daarbij een van de weigeringsgronden (art 10 en 11 WOB) • College, raad of burgemeester geeft aan tot wanneer de geheimhouding duurt

Geheimhouding • Waar nodig bekrachtigt (eerste raadsvergadering na opleggen geheimhouding) de raad de geheimhouding, anders komt deze te vervallen • Delen van geheime informatie is toegestaan met alle raadsleden en met burgerraadsleden, met uitzondering van stukken inzake de burgemeestersbenoeming • Geheime stukken worden opgenomen in een register geheime stukken

Geheimhouding Niet eens met geheimhouding? Na bezwaar te hebben gemaakt staat de weg open van de administratieve rechter Schending geheimhouding: • Is eveneens een schending van de gedragscode; • Kan tot strafrechtelijke vervolging leiden (wetboek strafrecht 272).

Geheimhouding Voorbeeld Talentencentrum • Financiële paragraaf geheim voor besluitvorming door gemeenteraad • Aanbesteding bouwondernemingen voor bouw Talentencentrum

Geheimhouding In de praktijk

• Geheime stukken fysiek in geheime kastje • Aankondiging via dagmail • Kastje alleen te openen door griffiemedewerker • Alleen inzage onder toezicht griffiemedewerker • Tekenen voor inzage door (burger)raadslid

AVG - Privacywetgeving

AVG - Privacywetgeving Algemene Verordening Gegevensbescherming • Gemeenteraad als bestuursorgaan zelfstandig verwerkingsverantwoordelijke • Functionaris gegevensbescherming: toezicht en advies • Bewustwording vergroten, datalekken melden, register verwerkingsactiviteiten, informatiebeveiliging • Praktisch: griffie coördineert/controleert AVG raad

AVG - Privacywetgeving Basisbeginselen aantoonbaar naleven AVG • DPIA's uitvoeren (Data Protection Impact Assessments) • Register van verwerkingen bijhouden • Afspraken met samenwerkingspartners en leveranciers • Datalekken melden • Privacy by design and by default • Verwerkingen ‘voldoende’ beveiligen • Zorgen dat betrokkenen van hun rechten gebruik kunnen maken • Functionaris Gegevensbescherming aanstellen

AVG - Privacywetgeving Functionaris Gegevensbescherming Natascha de Rijke • Onafhankelijk toezicht houden op een correcte naleving van de AVG/WPG: vooraf/tijdens/achteraf • Advies/richtsnoeren geven (over de wettelijke verplichting op het gebied van gegevensbescherming/gevraagd/ongevraagd) • Advies verstrekken over de DPIA • Awareness bevorderen • Verslagleggen aan het management van de organisatie • Samenwerken met de Autoriteit Persoonsgegevens • Optreden als contactpersoon voor de Autoriteit Persoonsgegevens • Ombudsfunctie

Overige onderwerpen

Raadsacademie • Structureel aanbieden van opleiding en training • Kennis en vaardigheden • Individuele coaching • Individuele opleidingen

Bekijk de kennisclips!