Definitieve Jaarstukken 2022 16-05-23 gestempeld

•

Hbo (resultaat € 0,3 miljoen) Om het personeelstekort aan te pakken, stelden we € 0,2 miljoen beschikbaar vanuit het bestuursakkoord. Daarvoor is een projectleider gezocht die moest gaan bepalen wat er aanvullend nodig is voor de cruciale beroepen en voor het aanleren van vaardigheden. Dit is in 2022 niet gelukt, waardoor deze middelen niet zijn ingezet.

Thema Verbindend bestuur: resultaat € 0,2 miljoen De gemeente werkt aan werk vanuit regionaal, nationaal en internationaal perspectief. Daarom hebben we binnen dit thema geld opgenomen om gemeenschappelijke regelingen te stimuleren en om bij te dragen aan landelijke organen, zoals de VNG. •

Bijdrage VNG (resultaat € -0,1 miljoen) De bijdrage aan het fonds GGU is € 0,1 miljoen hoger dan vorig jaar. De omvang van het fonds is vooral gegroeid door de budgetneutrale omzetting van onze diensten voor toezicht en handhaving in het sociaal domein. Daarnaast hebben we diensten toegevoegd (ketens Werk, Schulden en Inburgering) en 24/7 ondersteuning van het GGInetwerk. Voor deze extra diensten wordt een hogere bijdrage in rekening gebracht, waardoor een resultaat van € 0,1 miljoen ontstaat.

•

Bestuurlijke samenwerking (resultaat € 0,1 miljoen) De € 0,25 miljoen die beschikbaar was voor bestuurlijke samenwerking, hebben we niet volledig besteed. Voor nadere samenwerking binnen De Baronie én een vernieuwde samenwerking tussen Breda en Tilburg zouden we een kwartiermaker en een programmamanager aanstellen. Dat is in 2022 niet gelukt. We gaan hier in 2023 alsnog iemand voor aanstellen. Door de vertraging ontstond een resultaat van € 0,1 miljoen.

•

RWB (resultaat € 0,2 miljoen) De bijdrage aan RWB was € 0,2 miljoen lager dan begroot.

INVESTERINGEN Bedragen x € 1.000 Omschrijving

Beschikbare Verwachte Werkelijke investeringen uitgaven 2022 uitgaven 2022

Onderuitnutting Vrijval Nog uitgaven 2022 2022 beschikbaar eind 2022

Ondernemend Breda Voorbereidingskosten 't Zoet Woningbouwimpuls Havenkwartier / De Strip

715

715

710

4.636

359

616

5 -257

4.020

Havenkwartier bodemsanering

325

325

Havenkwartier voorbereiden gebiedsontwikkeling

517

517

377

140

140

Cultuurcluster Klavers Jansen / Electron

1.137

1.212

727

485

410

CrossMark OVTC / Stationskwartier

5.451

209

98

111

Gasthuisvelden programmakosten

637

637

286

323

Herontwikkeling vertreklocaties Gasthuisvelden

751

375

28

375

723

5.353 201

150

Park Seelig Zuid Gasthuisvelden

3.430

Nieuwe Mark

18.719

3.810

2.878

932

15.841

MFA Bavel

196

196

137

59

59

99

Economische zaken Verbeter Breda Stadsdepot

3.430

390

130

1.000

1.000

723

18

Breda Ring

4.350

150

Totaal

42.977

9.328

Jaarstukken 2022

31

291

1.000

1.000

3

15

720

5.959

3.364

150

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

4.350 201

36.817

86

TOELICHTING INVESTERINGEN ‘t Zoet Dit betreft een voorbereidingskrediet voor de gebiedsontwikkeling van ’t Zoet. In 2022 werkten we samen met de provincie aan het Toekomstperspectief 2040, participatie en marktconsultatie. Ook voerden we diverse onderzoeken uit. Daarnaast stelden we een propositie op voor het Rijk om een bijdrage te ontvangen uit het Mobiliteitsfonds. Dit fonds is bedoeld voor mobiliteitsmaatregelen die grootschalige woningbouw mogelijk maken. Ook werkten we aan een tweede propositie voor een claim op het gebiedsbudget bij BZK. Hiermee zou een deel van het groen-blauwe casco kunnen worden betaald. Woningbouwimpuls Havenkwartier de Strip Deze middelen voor het bouwen van (betaalbare) woningen in de Strip zijn toegekend. Voor een deel van de investeringskosten (ongeveer 50%) ontvangen wij een subsidie van het Rijk, het overige deel financieren we zelf. In 2022 hebben we de Minister Kanstraat opnieuw ingericht. Ook zijn we gestart met het bouwrijp maken van de Verlengde Speelhuislaan. Havenkwartier Dit betreft een voorbereidingskrediet voor de gebiedsontwikkeling van het Havenkwartier. In 2022 hebben we de haalbaarheidsstudies voor Electron, Klavers Jansen en de HUB opgepakt. Ook hebben we een veiligheidsonderzoek uitgevoerd naar de tijdelijke gebruiksvormen op het Haveneiland, waarvan de regelvrije (huur)periode van 10 jaar pas is afgelopen.

Deze onderzoeken ronden we in 2023 af. Daarom schuiven we de resterende middelen door naar 2023. Het krediet wordt ook gebruikt om nieuwe projecten op te starten en voor extern adviezen. Cultuurcluster Klavers Jansen De middelen zijn bestemd voor de transformatie en verduurzaming van gebouwen in het Cultuurcluster. In 2022 hebben we de Stokvishallen aangepast en zijn we gestart met de verduurzaming van de erfgoedwaardige kantoorgebouwen van Electron en Stokvis. De resterende middelen zijn in 2023 nodig om deze werkzaamheden af te ronden. Bodemsanering Havenkwartier In delen van het Havenkwartier is de grond verontreinigd. Voor de gebiedsontwikkeling is daarom een bodemsanering nodig. Stationskwartier en OVTC Dit bedrag bestaat uit meerdere kredieten: investeringen in de openbare ruimte van het Stationskwartier, de 3 Hoefijzers en rondom het OVTC en de aanleg van een waterretentie in ’t Zoet. In 2022 hebben we een nieuwe internationale wachtruimte aan de Stationslaan afgerond. Programma Gasthuisvelden De middelen zijn bestemd voor het programma Gasthuisvelden, dat na de zomer van 2022 opnieuw is opgestart. Het programmaplan is geactualiseerd en we hebben de deelopgaven benoemd en opgestart. De uitwerking van het masterplan hebben we doorgeschoven naar 2023, inclusief de bijbehorende middelen (€ 0,15 miljoen).

Het overige deel (€ 0,2 miljoen) was niet meer nodig en is vrijgevallen. Nieuwe Mark Het krediet is bedoeld voor de voorbereiding en de realisatie van de Nieuwe Mark, fase 1 en 2. In 2022 zijn we gestart met de uitvoering van het eerste deel van de Nieuwe Mark fase 1. Ook zijn we gestart met de voorbereiding van fase 2. Daarvoor schoven we de restantmiddelen uit 2022 door naar 2023. Die zijn bestemd voor de plankosten voor het ontwerp en het bestek, de aankoop van gronden, het opstellen van een overeenkomst en het voeren van een bestemmingsplanprocedure. Herontwikkeling vertreklocaties Eind 2022 zijn we gestart met het opstellen van het gebiedsperspectief Gasthuisvelden-West. Seelig-Zuid Het krediet is bestemd voor de aankoop van het Seelig-terrein van het Rijksvastgoedbedrijf. In 2022 hebben we een koopovereenkomst en een erfpachtovereenkomst ondertekend en hebben we het aankooptraject afgerond. Naar verwachting wordt de grond op 30 juni 2024 opgeleverd.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

87

MFA Bavel Dit krediet is bedoeld om de multifunctionele accommodatie in Bavel voor te bereiden. In 2022 werkten we aan de afronding van het haalbaarheidsonderzoek. Verbeter Breda De raad heeft in 2022 besloten om 1 miljoen investeringsmiddelen te voteren voor een bijdragen aan het tegengaan van tweedeling in de stad. In 2022 is gebleken dat hiervoor regulier exploitatiegelden gebruikt konden worden. De investeringsmiddelen van €1.000.000 zijn doorgeschoven naar 2023 voor nieuwe initiatieven.

RESERVES Bedragen x € 1.000 Ondernemend Breda

Stand 1-1-2022

Uitsplitsing reserves

Bedrag mutaties

Stand 31-12-2022

Algemene reserve programma 2

0

3.119

-169

2.950

Exploitatiereserve programma 2

0

152

2.587

2.739

Investeringsreserve programma 2

0

0

350

350

Totaal

0

3.271

2.768

6.039

TOELICHTING RESERVES Dit waren de belangrijkste mutaties in de reserves: Rijksmiddelen ondersteuning culturele sector Zoals in het bestuursakkoord 2022-2026 is opgenomen worden de overgebleven coronamiddelen ingezet om het culturele veld in Breda er weer bovenop te helpen. Hiervan is in 2022 € 0,9 miljoen besteed en resteert er € 1,35 miljoen. Realisatie kunsthal Het beschikbare budget wordt verspreid over een periode van 3 jaar voor de activiteiten van het concept kunsthal. In 2022 is hier € 0,52 miljoen op uitgegeven. Van het resterende bedrag (€ 0,46 miljoen) wordt voorgesteld om deze te overhevelen. Corona 2022 In 2022 was er € 0,6 miljoen beschikbaar gesteld voor diverse initiatieven. Hiervan is € 0,2 miljoen uitgegeven en het restant is vrijgevallen. Energiepakket De beschikbaar gestelde middelen uit het energiepakket zijn in 2022 niet besteed en voorgesteld wordt om deze te overhevelen.

BELEIDSSTUKKEN Achterliggende documenten bij dit programma Naam document

Soort document

Jaar

Economische visie

Kaderstellend

2019

Uitgangspuntennotitie Cultuurbeleid Breda 2019-2028

Kaderstellend

2018

Cultuurvisie 'In verband met Cultuur'

Kaderstellend

2019

Breda doet, samen door 2019/2020

Kaderstellend

2018

Aan tafel

Kaderstellend

2017

Ruimtelijke visie voor de Gasthuisvelden

Kaderstellend

2016

Omgevingsvisie Breda 2040

Kaderstellend

2021

Gebiedsperspectief Havenkwartier

Kaderstellend

2018

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

88

Ontwikkel- en realisatiestrategie Via Breda

Kaderstellend

2015

Gebiedsvisie Claudius Prinsenlaan

Kaderstellend

2019

Erfgoedvisie 'Grondstof voor de toekomst

Kaderstellend

2019

Strategische onderwijs agenda

Kaderstellend

2020

Nota Grondbeleid 2014

Kaderstellend

2014

Aanvullend beleidskader grondbeleid

Kaderstellend

2020

Nota bovenwijkse voorzieningen

Kaderstellend

2020

Nota van Uitgangspunten samenwerking CSM Provincie Noord Brabant Gemeente Breda

Kaderstellend

2020

Detailhandelsbeleid 2022

Kaderstellend

2022

Bestuursakkoord 2018 - 2022 'Lef en Liefde'

Kaderstellend

2018

Bestuursakkoord 2022 - 2026 'Dichtbij doen, samen sterk vooruit'

Kaderstellend

2022

AAN DIT PROGRAMMA GERELATEERDE VERBONDEN PARTIJEN NV Bredase Investeringsmaatschappij (NV BrIM) Ondernemend Breda Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:

Thema Stimuleren economische ontwikkeling Carla Kranenborg - van Eerd Marike de Nobel 100% Vennootschappen en coöperaties

Bijdrage van de verbonden partij aan het programma Als zelfstandig opererende uitvoeringsorganisatie van de gemeente Breda was NV BrIM (NV Bredase Investeringsmaatschappij) jarenlang verantwoordelijk voor de uitgifte van Bredase bedrijventerreinen. Naast de verkoop en heruitgifte van bedrijfskavels waren acquisitie, promotie en relatiebeheer de belangrijkste taken van de NV BrIM. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij Een aantal jaren geleden viel het besluit om de NV BrIM hiervoor niet langer in te zetten. Sindsdien is gewerkt aan de afbouw en -eventuele- ontmanteling van de NV. Voor wat betreft de reserves van de NV BrIM zijn twee zaken te melden: een deel is ingezet als garantstelling voor een aantal projecten van de Regiodeal West- en Midden-Brabant, het overige wordt -conform afspraken in het kader van het coalitieakkoord- benut voor de revitalisering van werklocaties. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Er zijn geen belangrijke risico's te melden.

NV Werkgelegenheidsinstituut West-Brabant Ondernemend Breda Website NV Werkgelegenheidsinstituut WestBrabant: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:

Thema Stimuleren economische ontwikkeling REWIN Carla Kranenborg - van Eerd Jeroen Bruijns 10,3% Vennootschappen en coöperaties

Bijdrage van de verbonden partij aan het programma •

Het doel van REWIN is het bevorderen van de werkgelegenheid en het versterken van de economische structuur van de regio West-Brabant. De 16 West-Brabantse gemeenten en RWB zijn aandeelhouders van de NV REWIN WestBrabant.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

89

•

REWIN richt zich op de regionale speerpuntsectoren (logistiek, agrofood/biobased, maintenance en creatieve dienstverlening), het werven van nieuwe bedrijven en het stimuleren van start-ups en groei bij het midden- en kleinbedrijf in West-Brabant.

•

Voor de speerpuntsectoren ligt er een programmastructuur. Onder leiding van een Triple Helix-stuurgroep werkt REWIN aan innovatie, business development, human capital en acquisitie.

Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij •

NV REWIN krijgt inhoudelijk aansturing van de Economic Board West-Brabant. Deze zet inhoudelijke lijnen uit, ziet toe op de uitvoering en resultaten en profileert de regio op een hoger schaalniveau.

•

In 2022 vond heroriëntatie plaats en is er een nieuwe ambitie voor de regio geformuleerd: 'West-Brabant is in Nederland dé voorloper in de transitie naar een 'nieuwe economie' en is de plek voor innovatieve ondernemers die daaraan bijdragen'. De activiteiten zijn uitgewerkt in de Economische Agenda 2023-2026. De kernthema's Duurzame Economie en Innovatief Ondernemen zijn vastgesteld.

De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij •

Uiteenlopende zienswijzen over de bijdragen vanuit de gemeenten in de regio zorgen ervoor dat de ambities op onderdelen mogelijk niet uitkomen.

•

Er is steeds meer vraag voor cofinanciering bij subsidieoproepen vanuit het Rijk en de EU. In de regio West-Brabant is geen cofinancieringsfonds. Hierdoor kost het veel tijd en inspanning om op korte termijn alsnog geld beschikbaar te krijgen voor onverwachte kansrijke projecten.

NV Stadsherstel Breda Ondernemend Breda Website NV Stadsherstel Breda: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:

Thema Dynamische stad Stadsherstel Breda Marike de Nobel Carla Kranenborg - van Eerd 13,05% Vennootschappen en coöperaties

Bijdrage van de verbonden partij aan het programma De Gemeente Breda is aandeelhouder van NV Stadsherstel Breda (13,05%). Het doel van Stadsherstel Breda is historisch monumentale gebouwen en/of beeldbepalende objecten te kopen, restaureren en exploiteren. Daarmee werkt NV Stadsherstel Breda ook aan gemeentelijke erfgoeddoelen. De Gemeente Breda en NV Stadsherstel Breda hebben een samenwerkingsovereenkomst die de gemeentelijke inzet borgt in projecten van NV Stadsherstel Breda. Deze is in 2022 geëvalueerd. Een geactualiseerde samenwerkingsoverkomst zal in 2023 worden getekend. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij NV Stadsherstel heeft een vastgoedportefeuille met enkel monumenten. Veelal in eigendom, de Vishal en Lunet B in erfpacht van de gemeente Breda. Momenteel zijn alle objecten verhuurd. De belangrijkste risico's bij de verbonden partij In het Klapkot is nog steeds sprake van leegstand. Er zijn plannen om het Klapkot te koppelen aan de café de Huiskamer. De koppeling van deze twee monumenten is positief ontvangen door de gemeente, maar er is nog geen vergunning voor aangevraagd. Omdat de brouwerij De Oranjeboom de huurder van NV Stadsherstel Breda is, is er geen sprake van inkomstenderving. Aan het Klapkot is daarnaast het gebruik van de Vishal als buitenterras gekoppeld. Bovengenoemde plannen voor het Klapkot voorzien in gebruik van de Vishal.

De plannen om de Vishal met glas dicht te zetten zijn negatief beoordeeld. Dit is een risico voor de verhuurbaarheid door NV Stadsherstel Breda. In 2022 is naar aanleiding van een locatiebezoek in het kader van bovengenoemde plannen handhavend opgetreden tegen zowel de brandveiligheid als manier waarop met de verschillende monumenten gebruikt zijn. NV Stadsherstel Breda is als eigenaar (Klapkot) en erfpachter (Vishal) aangeschreven. Het is de verantwoordelijkheid van NV Stadsherstel Breda deze aanschrijving door te leggen aan de huurder. Het structureel laten gebruiken van beide monumenten door de huurder die past binnen wet- en regelgeving is een risico voor NV Stadsherstel Breda.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

90

Chassé Theater Beheer NV Ondernemend Breda Website NV Stadsherstel Breda: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:

Dynamische stad Chassé Theater Marieke de Nobel Carla Kranenborg - van Eerd 100% Vennootschappen en coöperaties

Bijdrage van de verbonden partij aan het programma Het Chassé Theater is een maatschappelijke instelling die met film en podiumkunsten wil bijdragen aan het geluk van alle inwoners van Breda. Theater en film laten ons genieten, bieden ons nieuwe inzichten over de zin van het leven en appelleren aan onze relatie tot de ander. De gezamenlijk beleefde (film)theaterervaring nodigt uit tot dialoog en maakt het mogelijk om als mens, en als gemeenschap, te groeien. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij De bezoekersaantallen van het Chassé Theater zijn teruggelopen sinds corona. De komende jaren blijft het een uitdaging om weer op het oude niveau te komen. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Het Chassé Theater heeft weinig eigen middelen voor het onderhoud aan het pand en de installaties.

GR Regio West-Brabant Ondernemend Breda Website Regio West-Brabant: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:

Verbindend bestuur Regio West-Brabant Jeroen Bruijns Carla Kranenborg - van Eerd 26,04% Gemeenschappelijke regeling

Bijdrage van de verbonden partij aan het programma De Regio West-Brabant (RWB) is een netwerkorganisatie in het hart van de regio. Vanuit deze GR informeert, faciliteert, verbindt, regisseert en adviseert een team van deskundigen de colleges van de West-Brabantse gemeenten. West-Brabant is een belangrijke strategische gesprekspartner voor andere regio’s, de provincie Noord-Brabant, het Rijk en Europa voor ontwikkelingen die zich binnen en buiten onze regio afspelen. Het beleid van de Regio West-Brabant krijgt vorm aan de hand van programma's. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij In 2022 namen we afscheid van de bestuurders die samen invulling gaven aan het RWB-actieprogramma 2018-2022. Dit was het eerste actieprogramma met een duidelijke focus op het economisch vestigingsklimaat. Tevreden blikken de betrokken bestuurders terug op de behaalde resultaten en op de manier van samenwerken. Met de, veelal nieuwe, bestuurders werken we aan een realistisch Actieprogramma 2024-2028. Het op een slimme manier organiseren van uitvoeringskracht is noodzakelijk om de plannen te verwezenlijken. Tegelijk is duidelijk dat de grote maatschappelijke opgaven moeten leiden tot bijsturing op inhoud. Dat proces is al gaande. De triplehelix samengestelde Economic Board West-Brabant stelde eind 2022 haar nieuwe agenda voor de komende jaren vast.

Doel is dat West-Brabant koploper wordt in de transitie naar een nieuwe economie met innovatief ondernemerschap. Dit betekent dat een nog sterker accent op lopende programma’s als plant-based en circulaire economie komt te liggen. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij •

De afhankelijkheid van de (vaak personele) inzet van gemeenten bepaalt de slagingskans van regionale projecten.

•

Uiteenlopende zienswijzen zorgen ervoor dat de basisfinanciering van de GR onder (toenemende) druk staat.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

91

•

Het risico op kleinschalig collectief vervoer betreft het faillissement van de huidige vervoerder en een capaciteitstekort.

•

Er is steeds vaker vraag naar cofinanciering bij subsidieoproepen vanuit het Rijk en de EU. In de regio West-Brabant is geen cofinancieringsfonds. Hierdoor kost het veel tijd en inspanning om op korte termijn alsnog geld beschikbaar te krijgen voor onverwachte kansrijke projecten.

Belgisch-Nederlands Grensoverleg

Ondernemend Breda Website BENEGO: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:

Verbindend bestuur BENEGO Jeroen Bruijns Boaz Adank 9,53% Overige verbonden partijen

Bijdrage van de verbonden partij aan het programma In totaal 21 grensgemeenten in de provincies Antwerpen respectievelijk Noord-Brabant vormen samen het BelgischNederlands Grensoverleg (BENEGO). Het totale gebied heeft 877.000 inwoners. en een oppervlakte van 151.000 ha. Het samenwerkingsverband werd opgericht in 1968 als een informele associatie van een 11-tal gemeenten die behoren tot de provincies Noord-Brabant respectievelijk Antwerpen. In 1986 werd het samenwerkingsverband geformaliseerd tot een internationale rechtspersoon. BENEGO is juridisch een zogenaamde BGTS (Benelux Groepering voor Territoriale Samenwerking). Doel is het bevorderen van grensoverschrijdend bestuurlijk overleg en grensoverschrijdende samenwerking en het behartigen van de gemeenschappelijke belangen. Om zo bedreigingen te keren én kansen te pakken, in samenwerking met alle instanties die daarbij kunnen helpen. De landsgrens die met het Verdrag van Schengen vrijwel onzichtbaar is geworden, vormt in de praktijk vaak nog een obstakel als het gaat om thema’s als klimaatverandering, grensarbeid, bestrijding van criminaliteit, milieubescherming en waterbeheersing, rampenpreventie, ambulancevervoer en openbaar vervoer. Daarnaast worden kansen die de nabijheid van het buurland biedt over en weer nog onvoldoende benut. De samenwerking en afstemming binnen BENEGO focust op vier themalijnen: •

Veiligheid en criminaliteitsbestrijding

•

Gezondheidszorg

•

Economie en arbeidsmarkt

•

Natuurontwikkeling, Toerisme en Recreatie

Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij Het netwerk bestaat inmiddels meer dan vijftig jaar en de activiteiten worden bekostigd via de jaarlijkse bijdragen van de deelnemende gemeenten. BENEGO is in 2020 gestart met een professionaliseringsslag voor betere samenwerking, grotere zichtbaarheid en betere externe communicatie. Mede vanwege corona en beëindiging extern programmamanagement heeft dit proces vertraging opgelopen. In 2022 hebben hierdoor weinig activiteiten plaatsgevonden. De focus lag op een diepgaande evaluatie van het BENEGO verband onder alle deelnemende gemeenten. De resultaten bieden handvatten voor herijking van de focus, actieagenda en organisatie van BENEGO naar de toekomst toe. Besluitvorming hierover is voorzien in het voorjaar van 2023. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Voor de continuïteit van dit netwerk is bestuurlijk draagvlak essentieel.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

92

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Duurzaam wonen

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

DUURZAAM WONEN IN BREDA TERUGBLIK OP ONZE AMBITIE We hebben stappen gezet om de woningbouwopgave uit het bestuursakkoord ‘Dichtbij doen, samen sterk vooruit’ te behalen. Daarbij hebben we 6000 woningen gebouwd en in harde plannen opgenomen, waarvan 30% sociale huur, 40% middelduur en 30% vrije sector. We hebben de Bredase Woon- en Bouwagenda uitgevoerd om de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod in Breda te bevorderen.

Thema Wonen in Breda WAT HEBBEN WE BEREIKT? •

De gemeente en de corporaties hebben afgesproken dat zij zich ieder vanuit hun eigen rol zouden inzetten om 1.200 sociale huurwoningen te bouwen óf in harde plannen vast te leggen in de periode 2019 tot en met 2022. Deze opgave is op gemeentelijk niveau gehaald, maar onvoldoende met de Bredase corporaties. Zij hebben in deze periode 522 sociale huurwoningen opgeleverd of in harde plannen vastgelegd. In de Bredase Woon- en Bouwagenda trekken we gezamenlijk op en hebben we afspraken gemaakt om deze bestuursperiode 1.800 sociale huurwoningen in harde plannen vast te leggen.

•

De corporaties en de gemeente hebben een overeenkomst ondertekend met aanvullende afspraken over de bouw van sociale huurwoningen. Hiermee willen we de voorwaarden voor de corporaties scheppen om de gewenste sociale huurwoningen te bouwen of te verwerven. We zetten extra in op de bouw van sociale huurwoningen door Bredase corporaties.

•

Bij het thema ‘grote woonprojecten in de stad’ beschrijven we de stand van zaken van de woningbouwopgave.

WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN? We hebben in 2022 samen met de corporaties en de huurderskoepels gewerkt aan vele thema’s en onderwerpen die zijn vastgelegd in de alliantieafspraken, waaronder: •

De evaluatie van de 'plus' op de Kwetsbare wijken en Vroegsignaleringswijken is uitgevoerd.

•

Het projectplan Transformatieopgave buurten is gestart.

•

We hebben overeenstemming bereikt over de resterende inzet van de locatiegebonden impulsen.

•

Met de corporaties hebben we samenwerkingsafspraken gemaakt over nieuwbouw.

•

De projectvoorbereiding voor Anders Wonen is gestart.

•

Om te komen tot een grotere ‘goedkope’ woningvoorraad hebben we de notitie Verruiming Goedkope Voorraad vastgesteld. Daarin is afgesproken welk instrumentarium daarvoor wordt ingezet.

•

De jaarrapportage Klik voor Wonen 2021 is gepresenteerd. Daaruit blijkt dat de druk op de sociale huurmarkt onverminderd hoog is.

•

We hebben afspraken gemaakt met de corporaties over de opvang en huisvesting van asielzoekers, vluchtelingen en statushouders.

•

We hebben gewerkt aan de Jaarschijf 2023. Binnen de alliantie hebben we afgesproken om voor 2023 toe te werken naar een ‘opgepluste’ jaarschijf. Dat is een ‘plus’ boven op de bestaande afspraken, waarin we de concrete resultaten en activiteiten per thema noemen én de ‘opgepluste’ ambitie met de bijbehorende rollen en verantwoordelijkheden. Een belangrijk onderdeel van die ‘plus’ is het aantal woningen (permanent en tijdelijk), de nieuwe taakstelling voor statushouders en de bijbehorende afspraken over de toewijzing van woningen. Daarnaast ligt de nadruk op zorg- en energiearmoede, veiligheid, wonen en zorg, en duurzaamheid.

In 2022 hebben we de actualisatie van de doelgroepenverordening voorbereid. Daarbij nemen we 'sociale koop' op als nieuwe categorie. Verder hebben we in 2022 de regeling Opkoopbescherming opgesteld, die wordt opgenomen in de Huisvestingsverordening Breda. Hoewel opkoopbescherming vooral een verhuurverbod is, leidt het ook tot het zelf bewonen van gekochte woningen. Het project voor de eerste 150 tijdelijke woningen loopt en de haalbaarheidsstudie voor 500 aanvullende tijdelijke woningen op 3 aangewezen locaties is gestart. Daarnaast hebben we de verkoop afgerond van een kantoorgebouw waar tijdelijke

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

95

woningen worden gemaakt. In 3 projecten (Eigenwijks Brabantpark, Gageldonksestraat en gemengd wonen aan de Rijpstraat) onderzoeken we een andere manier van organisatie en financiering. De campagne Wonen met gemak is na een gedwongen stilstand door covid weer hervat. De middelen uit het bestedingsplan Impuls voor de woonagenda zijn deels ingezet bij projecten. Hierin is € 2,1 miljoen beschikbaar gesteld voor de bouw van sociale huurwoningen. Voor dit volledige bedrag hebben de Bredase corporaties een subsidieaanvraag ingediend. Voor middeldure woningen is € 6,6 miljoen beschikbaar. Hiervan wordt circa € 2,5 miljoen ingezet voor de bouw van middeldure woningen in de Bouverijen en bij Klavers Jansen. De resterende middelen zijn nog niet ingezet vanwege het complexe planproces van een aantal woningbouwprojecten. Deze middelen worden meegenomen in een nieuw bestedingsplan Wonen (inclusief woonzorgeenheden) en gebiedsontwikkeling voor de periode 2022-2026. Startersleningen: •

In 2022 zijn er 14 startersleningen verstrekt aan koopstarters tot en met 35 jaar. Dit is veel minder dan in voorgaande jaren. Dat kwam vooral door een tekort aan koopwoningen in het prijssegment waarvoor mensen een starterslening konden aanvragen.

•

Er zijn 29 Toekomstbestending Wonen-leningen verstrekt aan mensen die in hun eigen huis en omgeving willen blijven wonen en/of energiemaatregelen willen treffen. 25 leningen bestonden enkel uit duurzaamheidsmaatregelen en 4 bestonden uit een combinatie met levensloopbestendige maatregelen.

In 2022 hebben we 15 formele verzoeken in behandeling genomen voor een toetsing aan de huisvestingsverordening en/of het splitsen van panden met woonruimten in meerdere appartementsrechten. Daarnaast hebben we in 2022 een regionaal woningbehoefteonderzoek uitgevoerd. De definitieve resultaten delen we in het eerste kwartaal van 2023. De Taskforce en het Actieplan Doorstroming zijn doorgeschoven naar 2023 vanwege de beperkte personele capaciteit.

RISICO'S Er zijn geen risico's voor dit thema benoemd.

INDICATOREN Programma-indicatoren Indicator Naam: Omgevingsvisie (Nr. 2205) Omschrijving: De indicator in de begroting loopt gelijk op met indicatoren in de Omgevingsvisie zelf Bron: nader te bepalen

Meeteenheid: nader te bepalen

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

Zie toelichting In 2021 is de ontwikkeling afgerond van de indicatoren voor de Omgevingsvisie zelf. Aansluitend zoeken we een passende overkoepelende indicator om op te nemen in de begroting en jaarrekening. Op dit moment (februari 2023) wordt uitgegaan van de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024.

Indicator Naam: Prettig wonen (Nr. 56) Omschrijving: Rapportcijfer prettig wonen in de buurt Bron: Buurtenquête

Meeteenheid: Score tussen 1 en 10

Realisatie 2019

Realisatie 2020

7,6

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

7,7

Zie toelichting

Realisatie 2022

Deze indicator wordt éénmaal per 2 jaar gemeten, in de oneven jaren. Voor 2022 is geen streefwaarde bepaald en is ook geen realisatiewaarde beschikbaar.

Indicator Naam: Duurzaam wonen (Nr. 57) Omschrijving: % woningen in Breda dat geen gasaansluiting heeft Bron:

Meeteenheid: % Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

Zie toelichting Deze indicator is in de begroting 2022 voor het eerst concreet geformuleerd. Realisatiecijfers 2022 zijn nog niet beschikbaar.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

96

Thema-indicatoren Wonen in Breda Indicator Naam: Zoektijd woningzoekenden (Nr. 58) Omschrijving: Zoektijd woningzoekenden alle reactiemodellen in jaren (inschrijfduur en loting) Bron: Jaarrapportage Klik voor wonen

Meeteenheid: Tijdsduur in jaren

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

2

2,3

2,4

Afbuigen van de opwaartse trend

2,4

De zoektijd bedroeg in 2022 2,4 jaar. Hiermee is de realisatiewaarde behaald.

Productindicatoren Product Wonen Indicator Naam: Nieuw gebouwde woningen (Nr. 59) Omschrijving: Aantal nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV

Meeteenheid: Aantal per 1.000

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

6,2

7,4

6,2

Zie toelichting

8,2

Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. De gemeente stuurt op andere indicatoren, namelijk harde planvoorraad woningen (indicator 2204) en oplevering woningen (indicator 67)

Indicator Naam: Demografische druk (Nr. 60) Omschrijving: Groene en grijze druk (percentage jongeren tot 20 jaar en ouderen van 65 jaar of ouder ten opzichte van bevolking van 20 tot 65 jaar) Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV

Meeteenheid: %

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

66,4

66,8

66,9

Zie toelichting

66,8

Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Ter vergelijking: de demografische druk voor heel Nederland is in 2022 uitgekomen op 70,3%

Indicator Naam: Woonlasten éénpersoonshuishoudens (Nr. 61) Omschrijving: Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishoudens Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV

Meeteenheid: Bedrag

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

654

662

691

Zie toelichting

745

Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde.

Indicator Naam: Woonlasten meerpersoonshuishoudens (Nr. 62) Omschrijving: Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV

Meeteenheid: Bedrag

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

754

764

804

Zie toelichting

861

Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde.

Indicator Naam: Gemiddelde WOZ-waarde (Nr. 63) Omschrijving: WOZ-waarde woningen in duizend euro Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV

Meeteenheid: Bedrag in duizend euro

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

271

292

313

Zie toelichting

336

Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Voor 2022 is op dit moment (medio april 2023) een voorlopig realisatiecijfer beschikbaar.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

97

Indicator Naam: Aantal sociale huurwoningen in de goedkope klasse (Nr. 64) Omschrijving: Aantal zelfstandige huurwoningen in de goedkope prijsklasse Bron: Monitor sociale voorraad

Meeteenheid: Aantal

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

2.749

2.724

2.877

Zie toelichting

2.863

Het aantal sociale huurwoningen in de goedkope klasse is gelijk gebleven. De streefwaarde is wel behaald.

Indicator Naam: Aantal sociale huurwoningen in de betaalbare klasse (Nr. 65) Omschrijving: Aantal zelfstandige huurwoningen in de betaalbare prijsklasse Bron: Monitor sociale voorraad

Meeteenheid: Aantal

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

15.363

15.271

14.897

Zie toelichting

14.921

In 2022 zijn 24 woningen toegevoegd. De streefwaarde wordt getracht in 2023 te worden behaald.

Indicator Naam: Aantal sociale huurwoningen in de bereikbare klasse (Nr. 66) Omschrijving: Aantal zelfstandige huurwoningen in de bereikbare prijsklasse Bron: Monitor sociale voorraad

Meeteenheid: Aantal

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

3.800

4.034

4.218

Zie toelichting

4.218

Het aantal sociale huurwoningen in de bereikbare klasse bedraagt 4218. De streefwaarde is hiermee behaald.

Thema Verdeling beschikbare ruimte WAT HEBBEN WE BEREIKT? De inwerkingtreding van de Omgevingswet is opnieuw uitgesteld, dit keer tot 1 januari 2024. Op dit moment werken we al in de geest van de Omgevingswet. We hebben het intakeproces verbeterd en werken met een intaketafel en een omgevingstafel. Die evalueren we in 2023 en waar nodig stellen we die bij. We zijn gestart met de omgevingstafel en hebben een verplichte participatieleidraad voor alle ruimtelijke ontwikkelingen in de stad. Hiermee betrekken we alle relevante partijen op een snelle, duidelijke en transparante manier. Ontwikkelende partijen stellen bij grootschalige en complexe gebiedsontwikkelingen een participatieplan op, dat wij toetsen aan de participatieleidraad. Wanneer we nieuwe initiatieven en plannen beoordelen, zijn de ambities van de stad, zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie 2040, het toetsingskader. Waar nodig sturen we deze initiatieven en plannen bij. Bij ruimtelijke ontwikkelingen bepalen we de optimale kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Vooruitlopend op de Omgevingswet verankeren we die kwaliteit nu al in een groot aantal bestemmingsplannen die we voorbereiden voor bestuurlijke besluitvorming. Daarmee faciliteren we de groeiambities van de stad zo goed mogelijk binnen het nu nog geldende wettelijke kader.

WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN? •

We hebben een pakket aangeschaft en ingericht waarin we de bestaande bestemmingsplannen hebben opgenomen als voorbereiding op het tijdelijke omgevingsplan. Ook kunnen we testen en oefenen met plannen die samen het uiteindelijke omgevingsplan gaan vormen. We hebben in dit pakket een standaard gemaakt waarmee we dit omgevingsplan op kunnen bouwen. We hebben daarnaast een meerjarenplanning opgesteld, waarin we de gebieden hebben bepaald waarvoor we een omgevingsplan gaan maken en een tijdspad hebben bepaald voor de uitwerking daarvan. Hiermee werken we in 5 jaar toe naar één omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente Breda. Daarmee vervangen we alle nu nog geldende bestemmingsplannen. Bij de uitwerking van de omgevingsplannen gaan we beleidsneutraal te werk. We zijn in het eerste gebied gestart om het deelomgevingsplan te maken, dat de test vormt voor de volgende deelgebieden. Zo blijven we ons systeem voor juridisch-planologische

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

98

instrumenten testen en doorontwikkelen. De uitvoering van de meerjarenplanning blijft alleen haalbaar met extra middelen en capaciteit. •

We werken aan een parapluplan met regels voor veelvoorkomende vragen, zoals dakkapellen en uitbouwen.

•

We verbeteren het niveau van onze dienstverlening met de middelen die daarvoor beschikbaar zijn gesteld. We stellen onder meer een coördinator klantvragen en een schrijfcoach aan. Ook werken we onze keten voor Intake en Initiatieven verder uit en we beschrijven de rollen en functies die daarin een plek krijgen.

•

De software die wij gebruiken voor het proces en de archivering van alle initiatieven en vergunningen, is ingericht en aangepast aan de Omgevingswet.

RISICO'S We zien nog steeds een risico dat de landelijke voorziening niet op tijd klaar is, onvoldoende getest is en dat wij er onvoldoende mee hebben kunnen oefenen. Minister De Jonge heeft (onder meer door de technische onvolkomenheden in de landelijke voorziening) besloten om de invoeringsdatum van de Omgevingswet te verschuiven naar 1 januari 2024. Wij blijven daarom noodgedwongen met tijdelijke oplossingen te werken. Daarmee kunnen we oefenen met de nieuwe manier van werken, maar hiervoor blijven extra capaciteit en middelen nodig.

INDICATOREN Voor dit thema zijn geen indicatoren van toepassing.

Thema Grote woonprojecten in de stad WAT HEBBEN WE BEREIKT? •

We hebben stappen gezet om de woningbouwopgave uit het bestuursakkoord ‘Dichtbij doen, samen sterk vooruit’ te halen. Die opgave bestond uit de bouw en het in harde plannen omzetten van 6.000 woningen in deze bestuursperiode (30% sociale huur, 40% middelduur en 30% vrije sector). Om deze doelstelling te halen, hebben we een handelingsperspectief opgesteld voor nieuwe en lopende woningbouwprojecten. Projecten waarvan het bestemmingsplan is vastgesteld of de anterieure overeenkomst is getekend, willen we zo snel mogelijk laten bouwen. Bij projecten in de zachte plancapaciteit hebben we een selectie gemaakt op basis van het aantal woningen (> 20) en het aandeel betaalbaar (< 70%). Bij het merendeel van deze projecten is het programma gewijzigd naar 30/40/30. Bij de overige projecten is snelle realisatie een eis. Deze aanpak heeft onder meer geleid tot het versneld vaststellen van de haalbaarheid van een aantal projecten of het tekenen van de anterieure overeenkomst. Daarnaast leidt dit tot de ontwikkeling van circa 600 extra woningen (200 sociale huur en 400 middelduur).

•

In 2022 zijn 971 woningen gebouwd: 132 sociale huur, 133 middelduur, 665 vrije sector en van 41 woningen is het prijssegment nog onbekend. 11 woningen zijn gerealiseerd door Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO).

•

In deze bestuursperiode is voor 312 woningen een hard plan gemaakt: 35 sociale huur, 95 middelduur en 178 vrije sector. In het nieuwe bestuursakkoord zijn afspraken gemaakt over het aanjagen van de woningbouw. Uitgangspunt is om meer betaalbare woningen te bouwen, waarbij het uitgangspunt is 30% sociale huur, 40% middelduur en 30% vrije sector. Om de doelstellingen te bereiken is er in 2022 gestart met het maken van een instrumentenkoffer betaalbaar wonen. Deze zal in 2023 ter vaststelling aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

•

In het BO MIRT is besloten om bij te dragen aan mobiliteitsmaatregelen voor de ontwikkeling van de grootschalige woningbouwlocatie ’t Zoet met € 49,7 miljoen. In het BO Leefomgeving is een subsidie toegekend van € 16,25 miljoen voor de ontwikkeling van het Chassékwartier. Voor beide gebieden werken we de planvorming verder uit om aan de voorwaarden van deze subsidies te kunnen voldoen, onder meer in tempo, aantal woningen en cofinanciering.

WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN? Om onze doelstellingen op het gebied van woningbouw te bereiken, is een nieuwe versnellingsagenda nodig. Daarom hebben we gewerkt aan de uitwerking en uitvoering van de Bredase Woon- en Bouwagenda. Deze agenda bevat acties aan de hand van 5 pijlers: samenwerking, lopende projecten, nieuwe projecten, procesaanpak en beleid op orde. We werken onder meer aan een betere procesaanpak van projecten, een aanpassing van ons beleid (zoals een nieuwe doelgroepenverordening) en een nieuw bestedingsplan.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

99

Het aantal projecten waar we aan werken is toegenomen. Ook zijn projecten vaker groter in omvang en complexiteit. We doorlopen ruimtelijke procedures om de bouw van woningen mogelijk te maken. Voor onder meer de projecten Heikantsestraat, Tuinzigtlaan, Hof van Cantrijn, Cosunpark en Slotlaan hebben we een nieuw bestemmingsplan vastgesteld om de bouw van woningen mogelijk te maken. De Regionale Investeringsagenda, die in 2021 is uitgewerkt, was bedoeld als bouwsteen voor een verstedelijkingsakkoord SRBT. Medio 2022 is echter gebleken dat het Rijk op dit punt zijn koers heeft veranderd. Tijdens het BO Leefomgeving bleek dat het Rijk niet langer afspraken wil maken met de individuele stedelijke regio's in Brabant. Daarmee is een verstedelijkingsakkoord SRBT (als uitwerking van de verstedelijkingsstrategie Brabant) van de baan. In plaats daarvan wil het Rijk afspraken maken op de schaal van het NOVEX-gebied Stedelijk Brabant. SRBT is daar een onderdeel van. Tijdens het BO MIRT in november 2022 hebben we een eerste versie van het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant besproken. In een volgende versie, die we bespreken tijdens het BO Leefomgeving in juni 2023, zijn de regionale paragrafen uitgewerkt, inclusief een eerste set van afspraken met het Rijk, de provincie en de regio.

Het concept van de verstedelijkingsstrategie SRBT uit 2022 wordt hiervoor geüpgraded naar een Ontwikkelperspectief SRBT, dat een onderdeel vormt van het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant.

RISICO'S De opgaven op de Bredase woningmarkt zijn groot en de doelstellingen op het gebied van woningbouw zijn ambitieus. We hebben een groot aantal bestemmingsplannen in voorbereiding voor bestuurlijke besluitvorming. Het aantal woningbouwprojecten groeit. Tegelijkertijd is de realisatie hiervan complex, mede door de veranderende economische situatie, de druk op de arbeidsmarkt, de stijgende grondstofkosten en de stikstofproblematiek. Dit kan leiden tot vertraging en zelfs stagnatie van de bouw. Daarom werken we nauw samen met onze partners om deze projecten tóch af te ronden.

INDICATOREN Thema-indicatoren Grote woonprojecten in de stad Indicator Naam: Harde planvoorraad woningen (Nr. 2204) Omschrijving: Het aantal woningen in harde planvoorraad Bron: Afdeling Ruimte

Meeteenheid: Aantal

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

2.700

2.877

4.050

4.000

3.395

De streefwaarde is niet volledig gerealiseerd. De vaststelling van het bestemmingsplan van een aantal woningbouwprojecten is onder meer door veranderende marktomstandigheden doorgeschoven naar 2023.

Indicator Naam: Opleveringen woningen (Nr. 67) Omschrijving: Gerealiseerde woningbouw (bruto toevoeging) Bron: Afdeling Ruimte

Meeteenheid: Aantal

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

Realisatie 2022

1.056

867

851

1.500

971

Het streefaantal van 1.500 gerealiseerde woningen sec is niet gerealiseerd in 2022. Wel zijn meer woningen gerealiseerd dan in 2020 en 2021, maar niet meer woningen dan in 2019. Tegelijkertijd hebben we wél voldaan aan de doelstelling '6.000 woningen realiseren of in harde plannen hebben in de periode 2019 tot en met 2022'. Dit aantal is uitgekomen op ruim 7.000.

Thema Bereikbaar Breda WAT HEBBEN WE BEREIKT? De bereikbaarheid per auto en per fiets is verder verbeterd dankzij meerdere infrastructurele projecten, zoals de turborotonde aan de Leursebaan. Ook hebben we meerdere plannen gemaakt om de komende jaren straten en wegen aan te passen. Via campagnes hebben we inwoners en bezoekers van Breda bewuster gemaakt van hun mobiliteitsgedrag.

Jaarstukken 2022

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

100