Begroting 2026 - openbare toelichting

Begroting 2026 – toelichting financiën en programma 1 25 september 2025

Financiën begroting 2026 1. Exploitatiebegroting › Begrotingstotaal › Meerjarenperspectief (incl. keuzes bij begroting ‘26) › Structureel begrotingssaldo 2. Strategisch investeringsplan (SIP) › Hoe zat het ook alweer? › Totaal SIP 3. Weerstandsvermogen 4. Kengetallen 5. Lokale lasten

Begrotingstotaal

Meerjarenperspectief Het meerjarenperspectief ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1 miljoen Actualisaties en keuzes

2026

2027

2028

2029

Saldo meerjarenperspectief na kadernota 2025

2,00

0,79

2,24

4,58

8,35

7,75

7,19

7,88

Cao gemeenten

-0,70

-2,30

-3,00

-3,00

Parkeren

1,00

1,00

1,00

1,00

Jeugd

-1,90

Inburgering

-1,50

-1,30

-1,10

-0,90

Woonwagenstandplaatsen

-0,72

-0,55

-0,31

-0,31

Samenwerking Baronie

-0,10

-0,10

-0,10

-0,10

Woon-werkverkeer

-1,90

-1,90

-1,90

-1,90

Extra storting algemene reserve

-3,60

-2,10

-3,10

-6,35

0,94

1,29

0,92

0,90

Effecten meicirculaire 2025 Reëel begroten

Keuzes

Saldo meerjarenperspectief begroting 2026

Meerjarenperspectief – reëel begroten Bedragen x € 1 miljoen Reëel begroten

2026

2027

2028

2029

Cao gemeenten

-0,70

-2,30

-3,00

-3,00

Parkeren

1,00

1,00

1,00

1,00

Jeugd

-1,90

Inburgering

-1,50

-1,30

-1,10

-0,90

-3,10

-2,60

-3,10

-2,90

Reëel begroten

Totaal reëel begroten

Meerjarenperspectief - keuzes Bedragen x € 1 miljoen Keuzes

2026

2027

2028

2029

Woonwagenstandplaatsen

-0,72

-0,55

-0,31

-0,31

Samenwerking Baronie

-0,10

-0,10

-0,10

-0,10

Woon-werkverkeer

-1,90

-1,90

-1,90

-1,90

Extra storting algemene reserve

-3,60

-2,10

-3,10

-6,35

-6,32

-4,65

-5,41

-8,66

Keuzes

Totaal keuzes

Structureel begrotingssaldo Structureel begrotingssaldo Bedragen x € 1.000 2026

2027

2028

2029

Saldo baten en lasten

817

13.240

14.514

17.972

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

116

-11.946

-13.591

-17.078

Saldo na bestemming

933

1.294

923

894

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

15.454

15.968

14.747

14.498

Structureel begrotingssaldo c.q.

16.387

17.262

15.670

15.393

• De begroting is structureel sluitend in 2026 en verder. Dit wil zeggen dat we structurele lasten ook met structurele middelen kunnen dekken, zoals het hoort bij solide financiën. • Incidentele baten en lasten zijn ook onderdeel van de begroting: een specificatie hiervan is opgenomen in de begroting (blz. 245).

Exploitatiebegroting Samenvattend: • Uitwerking van richtinggevende keuzes uit kadernota 2025 en keuzes begroting 2026. • Structureel sluitende begroting voor 2026 en verder. • Extra storting in de algemene reserve tussen 2026 en 2029 van € 15,15 miljoen • Weerstandsratio 2,0 • Biedt ruimte om tot maximaal € 30 miljoen aan extra risico’s toe te voegen, voor de grote gebiedsontwikkelingen

Strategisch Investeringsplan (SIP) • Actualisatie bij begroting • Maximale overprogrammering: • • •

Eerste twee jaarschijven 25% Derde jaarschijf 30% Vierde jaarschijf 40%

• Categorieën investeringen: 1. Stedelijke ontwikkelingsgebieden en unieke grootschalige investeringen; 2. Instandhoudings-/vervangingsinvesteringen; 3. Bedrijfsmiddelen en enkelvoudige investeringen. •

Kredietvoteringen bij begroting volgens financiële verordening, zie bijlage raadsvoorstel.

•

Volgende week informele sessie SIP

Strategisch Investeringsplan (SIP) • In 2026 € 110,2 miljoen aan investeringen • In totaal t/m 2029 € 471,6 miljoen aan investeringen: Bedragen x € 1.000

‘

Strategische investeringsplanning

2026

2027

2028

2029

Vitaal en Sociaal Breda

620

620

620

620

Ondernemend Breda

23.420

50.585

44.427

56.350

Duurzaam wonen in Breda

23.568

14.289

11.345

16.492

Basis op Orde

53.978

52.819

43.174

41.462

Organisatie en financiën van Breda

8.564

10.073

6.872

14.701

Totaal gemeentelijke investeringen

110.150

128.386

106.438

129.625

Beschikbare dekkingsmiddelen

90.304

103.303

88.396

93.983

22%

24%

20%

38%

Overprogrammering

• Geheel: vanaf blz. 262 in de begroting.

Weerstandsvermogen De weerstandscapaciteit en het risicoprofiel ontwikkelen zich als volgt: Bedragen x € 1 miljoen Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

2026

2027

2028

2029

97,8

107,6

118,5

130,9

Risicoprofiel

66,5

Totaal vrij beschikbaar weerstandsvermogen

64,4

Stijging risicoprofiel met € 7,2 miljoen t.o.v. jaarrekening ‘24. Fluctuaties: •

Stijging risico afvalservice met € 8,3 miljoen

•

Stijging risico netcongestie met € 4,8 miljoen (bij jaarstukken ‘24 als pm opgenomen)

•

Stijging risico borgstellingen en leningen met € 5,5 miljoen (bij jaarstukken ’24 als pm opgenomen)

•

Daling risico achterstalligheid kapitaalgoederen met € 2,3 miljoen

•

Daling risico inflatie en sensitiviteit met € 6,2 miljoen

Ratio weerstandsvermogen: 2,0

Kengetallen Rekening

Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

waarde

Solvabiliteitsratio *

19,64%

19,66%

18,14%

16,99%

17,25%

17,91%

18,97%

< 20%

Solvabiliteitsratio exclusief doorleningen

24,04%

23,69%

21,48%

19,81%

19,83%

20,37%

21,37%

< 20%

0,12%

1,92%

1,73%

1,76%

1,90%

1,72%

1,67%

< 0%

Belastingcapaciteit *

88,26%

84,83%

84,70%

85,83%

86,97%

88,15%

89,34%

> 105%

Netto schuldquote *

54,34%

49,81%

58,28%

64,80%

72,26%

75,61%

76,35%

> 130%

Gecorrigeerde netto schuldquote *

37,98%

36,07%

45,14%

52,00%

59,51%

63,25%

64,62%

> 130%

1,74%

0,84%

2,19%

2,20%

2,26%

2,25%

2,22%

> 35%

1,6

1,9

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

< 1,0

41,86%

44,77%

45,05%

45,05%

45,05%

45,05%

45,05%

Begroting Signalerings-

Stabiliteit

Structurele exploitatieruimte * Wendbaarheid

Weerbaarheid Grondexploitaties * Ratio weerstandsvermogen Onbenutte belastingcapaciteit

* deze kengetallen zijn wettelijk voorgeschreven

Ontwikkeling lokale lasten De lokale lasten ontwikkelen zich als volgt: • De onroerende zaakbelasting (OZB) blijft gelijk. •

Voor Bredanaars met een eigen huis hangt het financiële effect van de procentuele stijging van de OZB af van de ontwikkeling van de WOZ-waarde van hun woning.

• De afvalstoffenheffing wordt ten opzichte van 2025 met 2% geïndexeerd, zoals afgesproken in het bestuursakkoord. •

Het bedraagt voor een eenpersoonshuishouden € 271,8 en voor een meerpersoonshuishouden € 402,48.

• De rioolheffing wordt ten opzichte van 2025 met 2% geïndexeerd. •

Het bedraagt € 201,72 voor waterverbruik tot 500 m3.

Programma 1 Vitaal en Sociaal • Toezegging college concrete verbeterpunten cyclische producten beginnend bij programma 1 volgens deze toezeggingen: • • •

Concreter en helderder taalgebruik Visuals die bijdragen aan inzichtelijkheid Indicatoren stuurbaarder maken

• Naar aanleiding van motie Grip op beleidseffecten • Klankbordgroep (afvaardiging raadsleden) is gedurende het proces hierbij betrokken en geïnformeerd.

Concrete verbeteringen programma 1 •

Teksten zijn in het algemeen concreter en korter geworden

•

Doelen en activiteiten zijn concreter geformuleerd en geactualiseerd op basis van beleidskaders

•

Per thema doelenboom: visualisatie van de hoofddoelenstellingen, wat we daarvoor gaan doen en hoe we monitoren met welke beleidsindicatoren

•

Er zit een verbinding in de thema’s en subthema’s

•

Er zijn visuals (afbeeldingen) opgenomen, met name visuals uit beleidskaders (diagrammen) of iconen

•

Logische nummering toegepast

•

Hyperlinks beleidskaders in programmatekst opgenomen

Stuurbaarder maken beleidsindicatoren •

Het stuurbaarder maken van beleidsindicatoren ligt genuanceerder.

•

De relatie tussen beleidsindicatoren en de beooogde effecten en uitkomsten van activiteiten kan beter.

•

Er zijn in deze pilot geen nieuwe beleidsindicatoren ontwikkeld of voorgesteld. Dit gebeurt tijdens het reguliere herijkingsproces (in het voorjaar van 2026).