20251127 Concept narratief Samenwerking Tilburg en Breda in een notendop radenontmoeting 02122025

De samenwerking Tilburg en Breda in een notendop 27 november 2025 Goed wonen, werken, leven voor al onze inwoners in groene metropoolregio Tilburg-Breda. Dat is het doel van de samenwerking tussen de gemeenten Tilburg en Breda. Maatschappelijke opgaven vragen om samenwerking; tussen gemeenten, met onderwijs, bedrijfsleven, organisaties én inwoners. Samen kom je tot betere oplossingen, andere inzichten en vernieuwing. Samen worden we gehoord, zijn we aantrekkelijk voor andere partijen en samen hebben we meer uitvoeringskracht. De dagelijkse verplaatsingen van onze inwoners stoppen niet bij de gemeentegrens. De inwoners van onze steden én regio’s kijken verder dan hun eigen woonplaats en ze bewegen zich vrij in onze stedelijke regio en daarbuiten in het ‘daily urban system’. Want waar je woont, waar je werkt, waar je sport, waar je naar school gaat, waar je gaat uit eten, waar je naar het theater en de bioscoop gaat, en waar je een boswandeling maakt gaat over de gemeenten en regiogrenzen heen. We willen welzijn en welvaart voor ál onze (bijna 1 miljoen) inwoners realiseren. Niet alleen economische ontwikkeling telt, maar ook gezondheid, kansengelijkheid, een duurzame leefomgeving en sterke gemeenschappen in Hart van Brabant en de Baronie.

We hebben de handen ineen geslagen, zodat we elkaar kunnen versterken, zodat we complementair aan elkaar kunnen zijn, een stevige positie kunnen innemen in de metropool Brabant en zodat we meer stem hebben in Den Haag en Brussel. Kenmerken Stedelijke Regio Breda en Tilburg Bijna 1 miljoen inwoners op 40x40 kilometer, met toonaangevende (hoger) onderwijsinstellingen in centrumsteden Tilburg en Breda (o.a. 2 universiteiten, 3 hogescholen, diverse ROC’s), 2 topziekenhuizen, militair vliegveld, multimodaal knooppunt en strategische poort op Europese corridors (Noord-Zuid en West-Oost, zowel voor personen- en goederenverkeer als energie- en economische stromen), veel MKB in slimme maakindustrie en value added & smart logistiek, een gevarieerd landschap met zand- en kleigronden, rijkdom aan (3) nationale parken, met grote spelers op het gebied van recreatie &leisure, cultuur, erfgoed van wereldklasse, bruisende (studenten)steden en een uniek profiel van kennis en toepassing op het raakvlak van technologie en maatschappij (human centered innovation).

Samenwerking Tilburg – Breda én Stedelijke Regio Breda – Tilburg Breda en Tilburg werken al jaren intensief samen. Waar de samenwerking in de Stedelijke Regio Breda – Tilburg (SRBT) zich in hoofdzaak focust op het fysieke en economische domein, zoeken we in de samenwerking Breda en Tilburg naar bundeling van krachten op andere domeinen. Denk aan thema’s als veiligheid, defensie, maatschappelijke weerbaarheid, duurzaamheid, jeugdzorg, gezondheid, transitie landelijk gebied, cultuur, sport en leisure. Ook in de bedrijfsvoering, zoals digitalisering en (krapte op de) arbeidsmarkt liggen kansen voor meer samenwerking.

1

SRBT is een belangrijke drager en versneller in de samenwerking tussen beide steden. Steden die als trekkers en centrumsteden ook een belangrijke rol in de regionale samenwerking vervullen. Die samenwerking tussen de steden en met de regio willen we verbreden, verdiepen en intensiveren op inhoud, positie en profilering. Met als vertrekpunt het realiseren van een brede welvaart voor onze inwoners. Ons onderscheidende economisch profiel: innovatie en creativiteit Onze kennis en kunde op het gebied van toegepaste, mensgerichte digitale technologieën maakt ons uniek. Breda is de stad van de toegepaste technologie en creativiteit, en neemt een koploperspositie in op het gebied van robotisering & A.I. en games. Hiermee is Bredaeen aanjager voor vernieuwing en transformatie binnen de toepassingsgebieden defensie, zorg & gezondheid, logistiek, agrofood en proces-, maakindustrie en maintenance. Vertaling van kennis naar praktische toepassing voor economie en maatschappij staat centraal. In Tilburg voert mensgerichte digitale technologie (human centered innovation) de boventoon in de nieuwe economie die weerbaar en wendbaar moet zijn.

Het aanjagen van transities in het bedrijfsleven naar een meer duurzame (circulaire), inclusieve en digitale economie in combinatie met (regie voeren op) missiegerichte innovatie helpt ons op weg naar een toekomstbestendige economie met meer toegevoegde waarde en verdienvermogen. Met betekenisvol werk voor zoveel mogelijk inwoners. En innovaties die bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken in het sociaal en ecologisch domein, zoals gezondheid en zorg en energietransitie. Economie ten dienste van een brede welvaart dus. Een sterk en attractief vestigings- en ondernemersklimaat, het uitbouwen van innovatieclusters, vergroten van de startersdynamiek vanuit sterke talentpositie en bruisende steden zorgen voor een goede uitgangspositie om te werken aan de economie van de toekomst. Onze nationale koploperspositie als logistieke hotspot onderscheidt ons van de rest van het land. En onze sterke toekomstgericht circulaire (petro)chemische sector is uitzonderlijk. Dat profiel past bij onze steden en onze regio. We vullen elkaar aan en we versterken elkaar met gezonde concurrentie die tot kracht leidt. We maken onderdeel uit van de innovatieve Brabant-metropool; we zijn de stedelijke regio van toepassingen, en van oplossingen. In transities (grondstoffen, voedsel, circulair, maakindustrie) en verbinden van sectoren. Dit profiel versterkt onze eigenheid.

En maakt ons als collectief interessant. Als gesprekspartner voor andere overheden, als regio om je in te vestigen en als gebied om in te investeren. En daarmee vergroot het de kwaliteit van leven voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers. We creëren samen een metropoolregio waarbij de menselijke maat en nabijheid kernkwaliteiten blijven, waar ook onze kinderen later een baan kunnen vinden, gezond kunnen leven en perspectief hebben. Samen maken we Brabant Relevante vragen op dit moment zijn hoe wij ons verhouden tot de ontwikkelingen elders in Brabant of daarbuiten. We zijn de economische draaischijf van de Rijn/ Maas Delta tussen de mainports Rotterdam, Antwerpen, Brainport Eindhoven en het Duitse Ruhrgebied. We hebben stevige troeven in handen op het gebied van defensie en maatschappelijke

2

weerbaarheid gelet op de huidige geopolitieke spanningen en hybride en militaire dreigingen. We zijn een krachtige stedelijke regio in Brabant en complementair aan Metropoolregio Brainport Eindhoven. Tilburg en Breda zijn -vastgelegd in het provinciale Beleidskader Toekomstbestendig bestuursamen één regio op de kaart: een regio van mensgerichte en toegepaste digitale technologie en creativiteit (human centered innovation) die het hart vormt van Brabant tussen (landelijk) West-Brabant, agrofood in Noordoost-Brabant en de high-tech Brainportregio Eindhoven in Zuidoost-Brabant. Daarmee zijn wij - gezien onze schaalgrootte, bijzondere ligging en unieke ecosysteem- een interessante gesprekspartner voor het Rijk en provincie. In lobbydossiers zoals defensie, vervoer gevaarlijke stoffen over het spoor, het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, NOVEX Stedelijk Brabant en het tegengaan van ondermijning trekken we samen op. Samen worden we -beter- gehoord. Alleen ga je sneller, samen kom je verder Op dit moment zijn we goede buren. En het oude adagium van ‘liever een goede buur dan een verre vriend’ is ook hier op zijn plaats. Deze samenwerking is organisch en vanuit de inhoud (opgaven en ambities) gegroeid. We vinden elkaar op thema’s als het wietexperiment, netcongestie, en grote evenementen als de kermis en de Special Olympics.

Als ook op thema’s in het fysieke domein waar we afspraken maken met het Rijk, zoals de Regionale Woondeal, op het gebied van verstedelijking en mobiliteit. Op het gebied van cultuur versterken we elkaar door visies met elkaar af te stemmen en de balans te zoeken. . We zijn complementair aan elkaar waardoor samenwerking effectief loont voor onze regio. Onze samenwerking kent nog geen formele structuur, we kiezen voor het maatwerk dat bij onze gezamenlijke agenda past. Samenwerkingsafspraken maken we om de afstemming te organiseren op inhoud, strategie en belangenbehartiging. Hart van Brabant en De Baronie intensiveren de samenwerking. Ook de triple helix organisaties Midpoint Brabant en REWIN vinden elkaar steeds beter. Het gesprek over enige formalisering van een governancestructuur moet echter in de bestuursperiode 2026-2030 wel gevoerd worden. Omdat het effectiever en efficiënter kan. De vraagstukken die op ons afkomen worden alsmaar complexer en omvangrijker. Een gezamenlijke governance vergemakkelijkt de samenwerking tussen de gemeentelijke organisaties en andere triple helix partners. Het zorgt voor borging. Daarnaast voorkomt het bestuurlijke drukte en geeft het duidelijkheid over de positie en rol van de gemeenteraden.

In 2026 starten we met een lichte vorm van afstemming tussen de beide gemeenschappelijke regelingen Baronie en Hart van Brabant (‘dagelijks besturen’ van beide regio’s). Dat zorgt voor coördinatie en samenhang, continuïteit en het begeleiden van de energie op de juiste plek. Samenwerkingsagenda Belangrijke thema’s die we in een concrete samenwerkingsagenda (voor de korte en middellange termijn) gaan uitwerken zijn onder andere: - maatschappelijke weerbaarheid, veiligheid en defensie; - de economie van de toekomst;

3

▪

-

-

-

economisch profiel (vanuit transities) o.b.v. Human Centered Innovation en Toegepaste technologie & creativiteit (ruimtelijk inzetten op brede spoorzonegebieden/ innovatiedistrict van Spoorzone013 tot ’t Zoet); ▪ innovatieontwikkeling en ondersteuning aan start-ups en scale-ups (MKB) i.s.m. Midpoint Brabant en REWIN de verstedelijkingsopgave (duurzame en integrale stedelijke ontwikkeling, SRBT) inclusief; ▪ een mobiliteitsstrategie waarbij veiligheid, continuïteit en weerbaarheid belangrijke uitgangspunten zijn, met een verbinding naar belangrijke lobbydossiers zoals Delta Rhine corridor en spoorveiligheid; ▪ bruisende binnensteden met veel ruimte voor cultuur, leisure en sport; (grens)landschappen en kansen in Europa: ▪ de stedelijke regio als schakel tussen de Vlaamse Ruit en Randstad, dus nabij (Vlaanderen) en in het grotere Europa; ▪ de transitie van het landelijk gebied in de nabijheid van de steden, klimaat, energie en warmte, rekening houdend met de beperkte omgevingsruimte; ▪ Meerjarig Financieel Kader 2028 e.v., rapport Draghi – data en AI bedrijfsvoering: digitalisering en (krapte op de) arbeidsmarkt.

Tot slot Tilburg en Breda zijn elkaars natuurlijke samenwerkingspartners en we ervaren dat schaalgrootte ertoe doet. We zijn trots op onze regio en we hebben vertrouwen in onze gezamenlijke toekomst. Wij zetten ons vol trots in voor de één miljoen inwoners in onze regio. We verbinden vanuit kansen en zetten in op een evenwichtige ontwikkeling van ons gebied. Samen zijn we stevige gesprekspartner op provinciaal en (inter-)nationaal niveau. We willen uitgroeien tot een complete en in balans ontwikkelde metropoolregio Tilburg-Breda als onderdeel van de innovatieve metropool die Brabant is. Samen maken we Brabant.

4