20240527 RES2 presentatie raadsledenbijeenkomst

Bijeenkomst Volksvertegenwoordigers 27 & 28 mei 2024

Welkom

Programma • 19.30u

Opening en welkom

• 19.35u

Resultaten RES 1.0

• 19.40u

Opgave RES 2.0

• 19.45u

Netcongestie in West-Brabant

• 19.55u

Toelichting studie energiesysteem West-Brabant

• 20.05u

Vraag & Antwoord

• 20.15u

Uiteen in groepen per deelgebied

• 20.45u

Participatie en communicatie

• 20.55u

Tijdlijn tot RES 2.0

• 21.00u

Afsluiting

5/30/2024

3

Resultaten RES 1.0

RES West-Brabant 16 gemeenten, 2 waterschappen, Provincie, en netbeheerder______... 30 RES regio’s

>35 TWh

+ 0,2 TWh innovatie 5/30/2024

5

5/30/2024

6

Stand RES 1.0 zon en wind december 2023

Stand RES 1.0 zon en wind december 2023 (GWh) Zundert Woensdrecht

Rapportage RES 1.0 2.561 GWh Tussenrapportage 2.553 GWh Dit totaal 2.324 GWh Op te starten (ZoD?) 229 GWh

Steenbergen Rucphen Roosendaal Oosterhout Moerdijk Halderberge Geertruidenberg Etten-Leur Drimmelen Breda Bergen op Zoom Baarle-Nassau Altena Alphen-Chaam -

50

100 Wind

150

Grootschalig zon op veld

200

250

Grootschalig zon op gebouw

300

350

400

450

500

Ambitie

Gerealiseerd en % projecten in proces, volgens begrippenkader Mei 2024

7

Opgave RES 2.0

Onze energievoorziening piept en kraakt

Schaalniveaus

Nationaal

Energiesysteem West-Brabant Sectoren

Provinciaal Gebouwde omgeving

Regionaal

Mobiliteit

Land- en tuinbouw

Industrie

Lokaal Duurzame opwek

Ontwikkelrichtingen

Elektriciteit

Warmte

Baseload centrale opwek*

Infra

Balans

Groen gas Opslag

Flexibiliteit

Waterstof *Afkomstig van wind op zee, kernenergie, biomassa en fossiele centrales (kolen, gas). Niet in scope van RES. 5/30/2024

10

Focus op energiesysteem

Van enkel opwek

Van sectoraal

Van een technisch vraagstuk

Naar energiesysteem van de toekomst

Naar gebiedsgericht en integraal

Naar een sociaal vraagstuk

5/30/2024

11

Solide inhoudelijke basis voor start RES 2.0

Opgave energiesysteem

Start RES 2.0

Gebiedsontwikkelingen

Knelpunten en oplossingen

Ruimtelijke ordening (RO) is buiten scope van RES, maar het energiesysteem en de daarbij horende knelpunten en oplossingen vormen wel input voor RO-beleid. 5/30/2024

12

Schaarste aan ruimte en mensen Niet alles kan meer, i.i.g. niet tegelijk.

Keuzes maken noodzakelijk

Elektriciteit

Warmte

Strategie duurzame opwek

Strategie warmte

- Opslag: Keuze voor locaties - Infrastructuur: Programmeren en prioriteren - Flexibiliteit

- Verdelingsafspraken over benutting schaarse warmtebronnen - Uitwerking WCW

Groen gas

Strategie groen gas

- Strategie voor uitbreiding van productie groen gas - Infrastructuur: Bestaande gasnet voldoende - Opslag voldoende

Waterstof Strategie waterstof

- Regionale aftakkingen - Verdelingsafspraken over benutting schaarse waterstof - Infrastructuur: bestaande gasnet voldoende?

Balans: Gebiedsgericht

Welk sturingsinstrumentarium? Accent op periode 2025-2028

5/30/2024

14

Netcongestie in West-Brabant

Netcongestie & perspectieven

Raadsbijeenkomsten West-Brabant, 27-28 mei 2024

Agenda

1. Actuele ontwikkelingen 2. Nieuwe realiteit: netcongestie 3. Perspectieven

17

1. Actuele ontwikkelingen

Energietransitie gaat hard en vergroot dynamiek op het net

1

2

Zonne-energie

Windenergie

•

Zon op dak

•

Zonneparken

• •

•

Windmolens

3

4

Elektrisch Vervoer

Verduurzaming van woningen en industrie

Laden achter de (bestaande) meter Publieke laadpalen

•

Warmtepompen

•

Vervanging aardgas industriële processen

2. Nieuwe realiteit: netcongestie Schaarste op blokniveau HS/MS-station

De nieuwe realiteit

3. Perspectieven (1) Waar we op inzetten

1.

2.

3.

4.

Netuitbreiding: • In 2023 breiden we uit met 2000 MW • We investeren in HS/MS (afhankelijkheid TenneT) én MS-LS (programma Productiegroei) Efficiënter netgebruik: • Congestie-management: capaciteit vrijmaken door klanten te belonen ‘spits te mijden’ • Flexibele oplossingsrichtingen: • Aanbieden flexibele individuele en groepscontracten: • In 2023 eerste capaciteits-gebonden contracten (afname) en zonbalans (opwek) • In 2024-2025 bredere uitrol flexibele contracten • Faciliteren technische oplossingen: combineren opwek en afname, wind en zon en net-neutrale opslag (al dan niet in vorm smart energy hubs) Prioriteren en programmeren: • Investeringen: vanaf nieuw IP 2024 wegen we projecten met grootste maatschappelijke relevantie zwaarder mee (PMIEK) • Transportvermogens: maatschappelijk prioriteren (nieuwe code ACM in oktober ingevoerd) Energievisie: • We werken mee aan opstellen van energievisies • We kijken naar gehele energiesysteem: van alternatieve duurzame bronnen (warmtenetten, groen gas en waterstof) tot afname en besparing om elektriciteitsnet te ontlasten

3. Perspectieven (2)

Netuitbreidingen op HS/MS- en MS-niveau

Studie Energiesysteem

Aanleiding

Energiesysteem vraagt om het maken van keuzes AANLEIDING

1. Elke gemeente heeft ruimtelijke ambities en wil verduurzamen. 2. Duurzame bronnen vragen om aanpassen en uitbreiden van het energiesysteem. 3. Ruimte en energie hebben elkaar nodig. Beiden zijn schaars.

4. Realiseren van al deze ambities vraagt om regie.

23

Doel en beoogd resultaat

Wat houdt de energiesysteemverkenning in?

•

Energiesysteemverkenning biedt fundament voor RES 2.0 en meer in het bijzonder hoofdstuk energievisie 2050

•

Energiesysteem verkenning is onderdeel van het integraal programmeren van het energiesysteem

•

Verkenning geeft inzicht in bepalende energiesysteemkeuzes in West-Brabant en Metropoolregio Eindhoven

•

Beide regio’s trekken samen op en wisselen keuzes uit, eigen uitwerking en per regio Integraal programmeren en ontwikkelen energiesysteem Scope energiesysteemverkenning West-Brabant en Metropoolregio Eindhoven

Inventariseren

Agenderen

•

Ruimtelijke en duurzame ontwikkelingen in beeld

•

Toekomstbeelden energiesysteem

•

Inzicht huidige en toekomstige energievraag- en aanbod

•

Benodigde keuzes

•

Consequenties van keuzes

•

Huidige en verwachte uitbreiding energiesysteem

Cyclus

Uitvoeren

Prioriteren

•

Integraal programmeren ruimtelijke ontwikkelingen, verduurzaming en uitbreiding energiesysteem

•

Prioriteren binnen schaarse uitvoeringskracht

•

MIEK, PMIEK en GMIEK

•

Realiseren van energieinfrastructuur projecten

•

Versnellen van procedures waar mogelijk

•

Nieuwe vormen van samenwerking

24

Context

Programma energiehoofdinfrastructuur

lokale, provinciale en nationale (beleids)ontwikkeling

II 3050 scenario’s

Project Delta-Rhine corridor

Investeringsplan Net op Land 2024 - 2033

Investeringsplan Net op Zee 2024 - 2033

pMIEK Brabant

Investeringplan Enexis

Uitvoeringsprogramma energie 2024 - 2027

Energieagenda 2019 -2030

Brabants energiesysteem richting 2050

Systeemstudie DNV

RES 1.0 MRE

RES 1.0 West Brabant

Warmtescenario’s MRE

Warmtebalans West Brabant

Positie groen gas MRE

Quickscan batterijopslag

Andere ontwikkelingen kunnen kaderstellend zijn voor wat in de • regio wel en niet mogelijk is

•

Rij k

Nationaal Plan Energiesysteem

Regionale schaal passend voor keuzes voor de inrichting van het

Basis om lokale en bovenregionale keuzes te beïnvloeden

•

Regionale verkenning biedt input voor provinciale energievisie en

MR E

•

Regio *

• energiesysteem

West-Brabant

•

Regionale ontwikkeling energiesysteem hangt sterk samen met

Provincie

•

Samenhang met andere trajecten

• PMIEK 2.0 (voorjaar 2025 opleveren) Gemeente

Omgevingsvisies Energievisies Transitie Visie Warmte

Mate van invloed:

Direct

Bijdragen

Indirect

* Betreft overzicht van gerelateerde energie trajecten, daarnaast vindt ook ontwikkeling van ruimtelijk beleid plaats. 25

Vraag & Antwoord

Deelsessies

•Zaal 29

Stedelijk Gebied (Roosendaal, Etten-Leur, Breda, Oosterhout)

•Zaal 31

Powerport Moerdijk (Moerdijk, Drimmelen, Geertruidenberg)

•Zaal 42

Brabantse Wal (Steenbergen, Bergen op Zoom, Woensdrecht, Halderberge)

•Zaal 44

Zuidelijke zandgronden en Altena (Rucphen, Zundert, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Altena) 5/30/2024

27

Uiteen in groepen per deelgebied

Communicatie & Participatie

Ingenieurs hebben vertrouwen dat het kan

Van de inwoners heeft 20% een uitgesproken opvatting over klimaatbeleid

80% vindt het belangrijk om minder afhankelijk te zijn, maar heeft ook zorgen over betaalbaarheid en impact op de leefomgeving

Energietransitie vraagt om samen keuzes maken

De opgave

In 2024 wordt er getekend en gerekend aan het energiesysteem van morgen in West-Brabant. Tegelijkertijd is het belangrijk om er ook als samenleving klaar voor te zijn. De regio wil daar graag samen mee aan de slag. Met als belangrijkste vraag: Hoe gaan we samen concreet overstappen op een ander energiesysteem? • Rechtvaardig • Duurzaam • Passend bij ons landschap Deze vraag is voor de verschillende subregio’s verschillend. En vraagt om een uitwerking op maat.

Met wie in gesprek?

Volksvertegenwoordigers

Inwoners Stakeholders

Op welke manier? • Met volksvertegenwoordigers • Met stakeholders in de regio • Met inwoners • Op straat • Per subregio andere onderwerpen • Slotbijeenkomst aan het einde

1 februari 2019

Met volksvertegenwoordigers

Met stakeholders

Met inwoners - op straat

In de tijd

Bijeenkomsten volksvertegenwoordigers in mei

Bijeenkomst Stakeholders september Straatgesprekken met tosti-caravan in augustus - oktober Bijeenkomsten volksvertegenwoordigers in november

Tijdlijn tot RES 2.0

Waar werken we aan?

+ Gedeelde toekomstplannen + Verbinding tussen de ingenieurs/ professionals en de gewone mensen + Inzichten en adviezen hoe samen de plannen concreet te maken

Start Omgevingswwet 1 januari Voortgangsmonitor PBL

Foto NP RES

In gesprek met inwoners

Q4

1 juli

aug - okt

2023

2025

2024

december

juli

Webinar raden, PS en AB

Energiesysteemverkenning gereed

november

2030/2035

januari

RES 2.0 in stuurgroep RES Vaststelling RES 2.0 in raden, PS en AB januari

Integrale netimpactanalyse Enexis

Bedankt voor uw aandacht