20230927-Uitvoeringsplan waardenetwerk zelf- en samenredzaamheid (1)

den. Zonder dat wij er, op het oog, veel aan doen. Hoe beter onze bijdrage, hoe onzichtbaarder wij zijn. Omdat het de mensen zelf zijn die het werk doen. In de wetenschap dat dit, als wij er niet waren geweest, niet was gebeurd.

13. Resultaat - Wat we hebben als het klaar is Het ultieme resultaat is een stad waarin de mensen goed zorgen voor zichzelf en voor elkaar. De ambitie blijft dezelfde maar toenemende armoede, zorgnood en woningnood stellen zowel burgers als professionals voor nieuwe uitdagingen. Al werkende zullen we, in elke situatie opnieuw, moeten zoeken naar geschikte oplossingen, wat er ook gebeurt. Vast staat dat we beschikken over een goede infrastructuur waarin inwoners, vrijwilligers en professionals elkaar gemakkelijk vinden en samen optrekken. Maar de kans bestaat dat er minder hulp en zorg zal zijn en ook de kwaliteit minder zal zijn. En dat de mensen er meer zelf aan moeten doen dan ze gewend zijn. De tijd dat hulp en zorg konden worden besteld en geconsumeerd was al voorbij, nu helemaal. De werkwijze blijft dezelfde, met de belofte in de sheet op pagina 5 als vertrekpunt. De sheet op de vorige bladzijde laat zien wat dit betekent voor het werk achter de schermen. Het belangrijkste resultaat van dit uitvoeringsplan zal zijn dat alle mensen die een vraag hebben gesteld een goede oplossing hebben gevonden. Een tweede resultaat is dat de klanten die Wmo-maatwerk aanvragen voor begeleiding en dagbesteding minder gebruik hebben hoeven maken van maatwerkvoorzieningen. Verwacht wordt een gemiddelde besparing (over alle aanvragen) van 25 tot 30 procent.

Het belangrijkste wat inwoners of klanten ervan merken is vervat in de belofte: de garantie van goede hulp en zorg voor ieder die dit nodig heeft.

p. 26

Dit impliceert dat ook onderstaande zaken klaar zijn:  Een bekende, vindbare plek waar de inwoners met alle vragen over hulp en zorg terecht kunnen. Telefonisch, digitaal en in de wijk.  Aan de telefoon ervaart de klant een open houding die getuigt van aandacht en respect.  Eén contact volstaat om een oplossing te vinden, hoe ingewikkeld de vraag ook is.  De klant is in alle situaties eigenaar van zijn vraag, proces en resultaat. Dit houdt in dat de klant zelf de vraag onderzoekt, zelf mogelijke oplossingen verkent en zelf de oplossingen kiest die in zijn ogen geschikt zijn en waar hij of zij zich goed bij voelt.  Als voor de oplossing meer dan één organisatie of hulp- of zorgverlener nodig is ervaart de klant samenhang.  Alle klanten die een Wmo-aanvraag indienen worden geïnformeerd over de mogelijkheden van cliëntondersteuning.  Professionals en klantmanagers die in situaties waarin Wmo wordt aangevraagd samen optrekken. ‘Samen’ betekent ook samen met de klant.

14. Monitoren en leren Informatie is voor ons relevant in zoverre het inzicht verschaft in wat we doen en helpt om besluiten te nemen. In de praktijk van alledag worden besluiten vooral genomen door de mensen die samen aan het werk zijn, de klant voorop. Alle informatie die nodig is hebben ze bij de hand. Voor de inrichting, borging en besturing van de klantreis als geheel putten we uit twee informatiebronnen die in de loop der tijd zijn ontwikkeld: een monitor voor de klantreis en het Bredaas Toetsingskader.

Monitor klantreis Voor de klantreis hebben we een monitor ontwikkeld die laat zien via wie de vragen binnenkomen (de klant zelf, familie, een woonconsulent e.d.), met welke vragen mensen komen (bijna altijd drie of meer tegelijk), welke informele hulpbronnen en algemene voorzieningen zij benutten, en of er maatwerkzorg is voorkomen, ingezet, opgeschaald of afgeschaald (inclusief de geldelijke waarde hiervan). Met deze informatie krijgen we een goed inzicht in de essentie van de klantreis: vragen, oplossingen in de vorm van hulpbronnen en netwerken per klant, en welke besparing is gerealiseerd op maatwerkzorg. Omdat de monitor per casus de vraag en hulpbronnen toont6 komt ook in beeld hoe over

Tekst gaat verder op pagina 30

6

In geaggregeerde vorm, zonder herleidbaar te zijn naar specifieke personen.

p. 27

Inzet en resultaat 2024,2025,2026,2027(bedragen worden jaarlijks geïndexeerd). Sub-waardenetwerk

Bereik

Kosten

◆ Telefonisch aanmeldpunt  IMW

Per klant

Bijvangst besparing op Wmomaatwerk

23 Samen: 20.000

140.372

 MEE

139.437

 WIJ

178.259

◆ Sociaal maatschappelijk werk  IMW

2.061.366

1.400

1.472  MEE

2.239

€ 600.000800.000*

2.783.738

1.253

€ 600.000800.000*

 WIJ

3.300

2.443.368

788

€ 600.000800.000*

◆ Onafhankelijke

402

196.644

489

2.000

62.165

31

120

102.186

852

40

54.555

1.364

1.000

223.287

223

clientondersteuning ◆ Clientondersteuning kortdurend ◆ Crisishulp buiten kantoortijden ◆ Psychodiagnostisch onderzoek ◆ Empowerment

€75.000 €150.000

◆ Communitybuiling/ wijknetwerken Surplus

2500

669.035

€365 per klant

◆ Clientondersteuning in de veiligheidsketen/ zicht op veiligheid IMW

38

52.906

1.400

€ 10.000 - € 20.000*

MEE

20

26.771

1.339

€ 10.000 - € 20.000*

◆ Inlopen ontmoeting psychisch kwetsbaren FAMEUS

200

270.699

p. 28

Annahuis

26.531

Augustinusparochie

27.853

◆ Mantelondersteuning Breda Mantelzorg

Digitaal algemeen: 45.000 2) Respijtactiviteiten vanuit netwerk: 28.000 3) Algemene ondersteuning op maat (incl. organisatie en vrijwilligerskosten: 1000

1)

€ 325.000

€ 7,22

€ 100.000

€ 3,57

€ 685.875

€

€

Zie **

685,88

1.110.875 totaal

◆ Mantelzorgwaardering Breda Mantelzorg

5640

€ 504.820

450

€79068

900

€ 215000

89.5

◆ Preventie  Depressiepreventie en mantelzorgondersteuning geestelijke gezondheidszorg GGZ Breburg preventie  Wonen met gemak / Later is nu WIJ

€ 239

◆ Toegankelijkheid Breda Gelijk en Breda voor Iedereen

€ 221.283

*Dit is de bijvangst gemiddeld over het hele jaar. Omdat de eerste klanten in januari binnenkomen en de laatste in december is de totale bijvangst gehalveerd. De feitelijke bijvangst is daarmee hoger dan hier staat. Na een jaar volstaat nog 80 procent van de gevonden oplossingen, na 2 jaar nog 70 procent.

** De kosten die gemaakt worden voor de ondersteuning van een mantelzorger worden al snel terugverdiend. Naar schatting maken 55.000 mantelzorgers 17 miljoen uren aan mantelzorg. Als deze zorg door publieke of private partijen zou moeten worden geleverd zou dat 355 – 486 miljoen euro per jaar kosten. (Bron: Ecorys in opdracht van MantelzorgNL).

p. 29

de hele linie bijvoorbeeld de inbreng is geweest van het eigen netwerk en van vrijwilligers, hoe vaak er samenwerking is geweest met huisartsen of maatwerkvoorzieningen, welke clusters van vragen veel voorkomen e.d. Denk bij clusters aan dementie, overbelaste mantelzorg en het overzicht kwijt zijn. Of vervuiling, verslaving en psychische problematiek. Onder andere zullen we met deze informatie als grondstof onze werkwijzen systematisch toetsen en in gesprek zijn over eigenaarschap, vakmanschap en samenwerking (met klanten, netwerken van klanten, klantmanagers en andere professionals in sociaal en medisch domein). Commitment en besturing van dit leren ligt bij de mensen die het doen. We kunnen niet van huisartsen, wijkverpleegkundigen of maatwerkaanbieders eisen om met ons in gesprek te gaan en van andere disciplines evenmin. Omgekeerd kunnen huisartsen en andere disciplines dat niet eisen van sociaal en maatschappelijk werkers. In elke situatie komen we er alleen uit als we dat samen doen en ook die kwaliteit samen bewaken.

Toetsingskader en activiteiten De indicatoren van het toetsingskader zien we, voor alle duidelijkheid, niet als doelen. Ons doel is de top van het toetsingskader: mensen zorgen goed voor zichzelf en voor elkaar. Daar komen we door klanten zo te ondersteunen dat ze zelfstandig verder kunnen, op hun manier, en elkaar daarin bijstaan. De harde indicatoren bereik, tevredenheid en kosten laten zien of we de mensen bereiken die ons nodig hebben en hoeveel. Of die mensen en wij tevreden zijn met wat er gebeurt. En wat dat per klant kost zodat wij en anderen ons kunnen afvragen of dat te verantwoorden is en waarom. Relevanter voor de ondersteuning zijn de zachte (niet telbare) indicatoren. Of we de vraag bij de klant laten (zelfredzaamheid). Of er een beroep wordt gedaan op hulpbronnen dichtbij en hoe de samenwerking tussen de hulpbronnen is (synergie). En hoe goed ons vakmanschap is. Hoe beter we presteren op deze drie zachte indicatoren, is de aanname in het toetsingskader, hoe beter onze prestatie op de drie harde indicatoren. De tabel op pagina 28 laat aan de hand van de harde indicatoren zien hoe we er straks voor staan als we doen wat we ons hebben voorgenomen. De in de tabel genoemde activiteiten worden kort beschreven in bijlage 1.

De hulpbronnen die vanuit het netwerk worden ondersteund zijn niet in de tabel opgenomen maar zullen wel in de meting Kwetsbare Bredanaars separaat worden meegenomen. Per hulpbron is dan in beeld wat het bereik, de tevredenheid en de kosten per klant zijn. De kosten voor gebouwen en faciliteiten die nodig zijn voor de diverse hulpbronnen, bijvoorbeeld vrijwilligers, klanten en omwonenden die alternatieven voor dagbesteding organiseren, zijn inbegrepen in de kosten voor sociaal en maatschappelijk werk. Ook inbegrepen zijn de kosten van huisvesting van diverse vrijwilligersorganisaties zoals OverRood en Humanitas. p. 30

Doel en bijvangst Het is verleidelijk, stelden we eerder al, om in een uitvoeringsplan activiteiten op te nemen en deze te voorzien van doelen, liefst in cijfers en bedragen. Zoals in bovenstaande tekst de beoogde besparingen op maatwerkzorg. Dit wringt echter met ons uitgangspunt dat het eigenaarschap van alles wat we doen bij onze klanten ligt en zij hun reis vormgeven met oplossingen waarmee zij verder kunnen. De Beweging naar de Voorkant heeft geleerd dat de besparing op maatwerk hoger uitvalt naarmate we dit uitgangspunt, het eigenaarschap bij de klant, beter onder de knie hebben en ernaar handelen. We zien de hoogte van de besparing daarom niet als een doel maar als een bijvangst. Het doel is een klant die door kan met zijn leven, op de manier die hij of zij wenst.

15. En verder Naast bovenstaand zijn er twee zaken in de bredere context van dit plan waar we aandacht aan zullen besteden. Achtereenvolgens: 1. Eigenaarschap - De Beweging naar de Voorkant en de borging ervan in de klantreis maatschappelijke ondersteuning heeft ons en de stad veel gebracht. Hoe beter we zijn in ons eigen vak (agogiek, enablement, reablement), leerden we, hoe meer onze klanten eigen oplossingen vinden die passen bij wat zij zelf vinden dat ze nodig hebben. De bijvangst is een substantiële besparing op maatwerkzorg. En een versterking van de sociale basis waar onze klanten en hun hulpbronnen deel van zijn. Wij denken dat deze focus met de klant als eigenaar van wat er gebeurt, en een professional die dit verstaat en steunt zonder over te nemen, ook op andere terreinen zijn vruchten kan afwerpen. We denken in eerste instantie aan opgroeien en participatie, zeker als het gaat om complexe gezinssituaties waar professionals vanuit verschillende hoeken elkaar treffen. Idem dito in situaties waarin voorliggend veld en maatwerkzorg samen optrekken of sociaal en medisch domein. We hopen dat ook de gemeente Breda deze ontwikkeling naar meer eigenaarschap van Bredanaars over hun eigen leven, juist als ze kwetsbaar, niet aaibaar of onmaatschappelijk lijken, blijft stimuleren, over alle domeinen. 2.

Verbeter Breda - Het zal niemand verbazen dat veel van onze klanten aan de arme kant van de tweedeling leven. We zijn blij met de stappen die we als stad gaan zetten met Verbeter Breda, zeker omdat ook daar tot onze vreugde de bewoner als roerganger voorop gaat, al zijn we wel bezorgd dat dit niet de bewoners zijn die we noemden op pagina 7 onder ‘Vragen en mensen’. Het zijn juist deze mensen die leven aan de arme kant van de tweedeling. Dat verandert alleen als ze zelf de hand in die verandering hebben en volop eigenaar zijn van hun leven. Van hun vraag, proces, resultaat en toekomst. p. 31

Onze zorg is dat deze mensen opnieuw niet voor vol aangezien worden en object gemaakt worden, van goedbedoelende beleidsmakers, professionals en bewoners die het goed hebben, en daarmee ieder volhardt in gedrag dat juist de tweedeling bestendigt. Wegnemen van tweedeling begint met mensen serieus nemen, niet aan vergadertafels en andere werkvormen van de systeemwereld, maar in hun eigen leven, nabij, met als vertrekpunt hun dromen, behoeftes, vaardigheden en beleving. In de microwereld waar zij thuis zijn, bij ieder op zijn manier. Aan die uitwerking van Verbeter Breda dragen we graag bij.

Breda, oktober 2023.

p. 32

p. 33