Document · PDF

2023 Gemeente Breda jaarstukken 2022 Raad 17 mei

gemeenteraad 17 mei 2023, gemeente Breda2.754 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Planning & control Sturing & Grip

Jaarstukken lezen met accent(en)

…zonder nadruk op de centen

Raad Gemeente Breda Jaarstukken 2022

Henk Boshove 06 51369916 info@BusinessAct.nl

Ik gooi ‘m er gewoon nog weer even in 

G --------

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

             

Begin with the end in mind (LAATSTE SHEET)

Belangrijkste doelen (met het liefst jaardoelen/mijlpalen) liggen * hoop ik* vast in jullie bestuurlijke planning & control

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Jaarstukken gaan in op mate voortgang belangrijke acties + (deels, zo leert de praktijk) mate realisatie beleid/doelen Jaarstukken = niet alleen jaarrekening = geen financieel gebeuren

De Jaarstukken moeten uiteraard voldoen aan GW/BBV, maar ook de Raad faciliteren bij controlerende rol (beleid/budget) De Raad kan voor de controlerende bij de Jaarstukken maar ten dele steunen op Accountant en Auditcommissie (AC)

Krijg duidelijkheid over wat Accountant bedoeld met adviezen/bevindingen + krijg College reactie + bevraag de accountant daarop

Behandeling van de Jaarstukken is ook gericht op decharge verlenen aan het College van B&W

Zie, begrijp én gebruik de samenhang binnen jullie P&C cyclus (zowel op jaarbasis als ook meerjarig)

Timing sturing = essentieel. Als Raad voldoende gestuurd op Bestuursrapportage/raadsinformatie & zijn Jaarstukken logisch vervolg?

P&C = hulpmiddel, géén doel op zich. Behandel/bekijk/gebruik Jaarstukken ook zo. Zet ze in voor wat je wilt bereiken! Laat je niet teveel afleiden door waan van de dag / wat College presenteert / wat andere fracties inbrengen

Focus op Hoofdlijnen/Hoofdzaken geeft ruimte voor (belangrijke) details. Waar leg JIJ de focus bij de behandeling v/d Jaarstukken? Blijf vasthouden aan (eigen) specifieke thema’s en onderwerpen, dwars door de P&C heen (geldt ook voor de Jaarstukken)

De Jaarstukken zijn primair verantwoording.. Maar gebruik ze óók als belangrijke basis voor lopend jaar en aankomend jaar

Wat is het doel van de Jaarstukken ? Wat is de rol van de Raad ?  Controleren + oordeel - Doel -> resultaat 2022 - Budget -> resultaat 2022 - Reserves -> effect inzet - Investeringen -> realisatie - Grondexploitaties -> realisatie  Performance 2022 -> toekomst  Vertrekpunt komende jaren  Aandachtspunten / ontwikkelingen

Zicht krijgen op waar we staan Nu (2023) Vooruitkijken (2026 e.v.) Impact performance 2022 op voor 2023-2026/2027  Projecten, grondexploitaties, investeringen  Nagaan en bespreken wat de impact en gevolgen daarvan (kunnen) zijn voor 2023 + voor komende begroting 2024-2027    

 Nagaan wat Raad nodig vindt om te doen m.b.t. - Lopende begroting 2023 - (Door)lopend beleid - Te stoppen beleid - Te intensiveren beleid - Nieuw beleid - Inzet reserves - Investeringen/Projecten - Grondexploitaties - Kaders / positie Raad

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

 Nagaan wat de Raad nodig vindt om te doen m.b.t. - Begroting 2024-2027 - (Door)lopend beleid - Afbouw/Intensiveren beleid - Stop of Nieuw beleid - Inzet Reserves - Investeringen/Projecten - Grondexploitaties - Kaders / positie Raad

Stuurmogelijkheden in P & C (1) Doe NIKS met P&C op basis van 1 document

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

TIP (1):

Bekijk nooit één stuk apart. Zoek altijd logische samenhang en een breed (tijd) perspectief (2) Bekijk het thema gericht

Samenhang is extreem belangrijk

(3) Kijk naar wat er niet staat

Stuurmogelijkheden in P & C (2) Doe NIKS met P&C op basis van 1 document Wat betekent dit concreet voor de jaarstukken 2022 die jullie binnenkort bespreken?

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Stuurmogelijkheden in P & C (3) Doe NIKS met P&C op basis van 1 document

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

TIP (1):

Bekijk nooit één stuk apart. Zoek altijd logische samenhang en een breed (tijd) perspectief (2) Bekijk het thema gericht

PDF & CTR F

(3) Kijk naar wat er niet staat

Onze Accountant en onze Auditcommissie hebben er naar gekeken. Zal wel goed zijn toch?!

Waar focussen jullie het méést op voor jullie controlerende rol als Raad?

Ik kijk vooral naar de euro tekentjes. Zoveel geld over.. Wát kan ik daarmee doen?!

De programma’s, lekker diep de thema’s in. Ben zó benieuwd wat we hebben bereikt De indicatoren. Ik word gék van die ellenlange teksten!

Ik focus op grote projecten, investeringen, grondexploitaties en nieuw beleid Ik kijk alleen naar de plaatjes

Ik lees van voor tot achter integraal alle pagina’s in het document Document? Dat ding zit online in een app toch? Ik klik me suf

Ik bekijk alleen naar m’n eigen onderwerp, zoals afgesproken in onze fractie

Ik kijk deze keer nergens naar, die begroting was van vorige Raad. Ik kijk liever naar 2023 en vooruit

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Kun je hier wat mee?

Inhoudelijke doelen programma’s versus realisatie (1)

Jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Programmabegroting 2022

Inhoudelijke doelen programma’s versus realisatie (2) •

Korter, bondiger, stukkie overzichtelijker

•

Doorgaan (voortzetting), samenwerking in 3 ketens

•

“Verbeter Breda” als krachtig & langdurig programma

•

2 belangrijke ontwikkelingen/opgaven/opdrachten

•

Bestaanszekerheid herstellen

•

Fors investeren in armoedebestrijding & succesvolle toeleiding naar werk

•

Investeren in (meer/betere) kansen jeugd/jongeren

•

(Grote) stappen zetten om mensen te bewegen (actief of faciliterend) van zorg naar gezondheid en van behandelen naar preventie

•

Minder met generieke voorzieningen, meer maatwerk / dichtbij vanuit de wijken + voor langere termijn

Hoe zou je als Raad in de jaarstukken 2023 de verantwoording willen zien op deze ambitie? Plus hoe aan ‘t eind van de Raadsperiode?

Programmabegroting 2023

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Inhoudelijke doelen programma’s versus realisatie (3) Ter illustratie: Redelijk goed voorbeeld verantwoording

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Jaarstukken 2022

Programmabegroting 2022

Maar wat kan simpel beter vanuit perspectief Raad?

Ter illustratie: Redelijk slecht voorbeeld verantwoording Jaarstukken 2022

Hier heb je zo weinig aan

Met welke kleine aanpassingen maak je dit nóg beter vanuit perspectief Raad?

Thema familie

Inhoudelijke doelen programma’s versus realisatie (4)

Programmabegroting 2022

Jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Thema Onderwijs-Zorg

Programmabegroting 2022

Jaarstukken 2022

Programmabegroting 2023

Wat zou je hier voor 2023 en 2024 eigenlijk aan moeten veranderen vanuit perspectief van de Raad?

BREDAY

Inhoudelijke doelen programma’s versus realisatie (5)

Programmabegroting 2022

Jaarstukken 2022

Programmabegroting 2022

Jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Vroegtijdig schoolverlaten

Jeugdwerkloosheid

Inloop

BREDAY

Aandacht

Inhoudelijke doelen programma’s versus realisatie (6)

Programmabegroting 2022

Jaarstukken 2022

Hier en daar informatie over schoolverlaters en jongeren met bijstandsuitkering. Bundelen? Is TENDGRAFIEK wellicht een idee?

Jeugd 18-/18+

Jeugdwerkloosheid

Hoe kun je als Raad anders focussen & omgaan met BREDAY + daaraan gekoppelde doelen en activiteiten? Binnen de P&C cyclus en daarbuiten?

Meedoen

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Begroting 2023

Inhoudelijke doelen programma’s versus realisatie (7)

Gebruik de Jaarstukken 2022 óók om na te gaan:

(1) Wat zouden enkele simpele aanpassingen kunnen zijn die jullie als Raad beter inzicht geven in doelstellingen en mate/wijze realisatie in programma’s, zodat jullie daar beter gebruik van kunnen maken ?

Jaarstukken 2023

(2) Wat is impact van wat ik ZIE/HOOR/BESPREEK op het lopende begrotingsjaar (2023) en de komende begroting (2024)?

Begrotingsjaar 2023

Begroting 2024-2027

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Hoe sturen en controleren jullie als Raad op de kredieten bij de jaarstukken ?

Kredieten (1)

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Kredieten -> budgetrecht Raad dat wordt ingezet voor een investering Investeringen hebben een doel (soms rechtstreeks gekoppeld aan begrotingsdoelen Raad, soms algemener doel) Aan investeringen/kredieten hangt meestal een extra beslag op beschikbare begrotingsruimte (kapitaallasten) Investeringen / kapitaallasten kunnen soms worden gedekt vanuit bestemmingsreserves Investeringen/kredieten zijn gekoppeld aan investeringsjaren vanuit doelen/noodzaak/begrotingsruimte/capaciteit In feite zijn grondexploitaties en de daarvoor beschikbaar gestelde middelen ook een soort kredieten

Krediet -> Inzet Inhoudelijke doelen -> realisatie Fasering/voortgang i.r.t. planning Randvoorwaarden/Kaders -> naleving Financiële performance Kostenontwikkeling/inflatie -> buffer Rechtmatigheid (budgetrecht Raad) Risico’s -> risicomanagement/buffer Etc.

Jaarstukken 2021 Overzicht Kredieten pagina 285/286

Kredieten (2) SIP Begroting 2023 Inleiding Bredase Begroting pagina 12 (= samenvatting SIP)

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Jullie hebben ingestemd met / besloten dat in de Jaarstukken géén bijgewerkt SIP wordt opgenomen. Wat zou fijn/goed/belangrijk zijn voor jullie als Raad om dan wél te hebben in de Jaarstukken?

Begroting 2023, onderdeel SIP

Hoe vaak komt het woord GRONDEXPLOITATIE voor in Begroting 2022, Begroting 2023 & Jaarstukken 2021 en Jaarstukken 2022 ?

Grondexploitaties (1)

Begroting 2022 & Begroting 2023 circa 100X Jaarstukken 2021 203X Jaarstukken 2022 230X Grondexploitatie = middel Om doelen Breda te realiseren

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Hoe sturen en controleren jullie als Raad op de grondexploitaties bij de jaarstukken ? Vroegâh hadden jullie een fantastisch mooi MPG (MeerjarenPrognose Grondbedrijf). Tot en met 2018. Vanaf 2019 kregen jullie jaarlijks de “Jaarrapportage Grondexploitaties”. Op de inhoudelijke bijlage daarvan leggen jullie jaarlijks *Geheimhouding* op. In voorgaande jaren werd de jaarrapportage genoemd in de Jaarstukken en kregen jullie die ook aangeleverd. In Jaarstukken 2022 wordt de Jaarrapportage niet genoemd.

Hebben jullie de Jaarrapportage grondexploitaties 2022 al?

Belangrijk om hierover tegelijk met Jaarstukken te beschikken als Raad

Raadsvoorstel bij Jaarrapportage Grondexploitaties behelst veelal het voorstel dat de Raad expliciet akkoord gaat met de parameters, de herziening van de grondexploitaties (de facto akkoord gaan met inhoud, kredieten, fasering, etc), eventueel het afsluiten grondexploitaties / openen nieuwe grondexploitaties, aanpassingen voorzieningen, winstnemingen, etc. D ie laatsten kunnen ook in raadsvoorstel bij Jaarstukken zijn opgenomen

Jaarstukken 2022, Jaarrekening, Toelichting vlottende activa

Grondexploitaties (2)

Begroting 2022, paragraaf Grondbeleid

Jaarstukken 2022, Paragraaf Grondbeleid

Jaarstukken 2022 Paragraaf Grondbeleid

19 Jaarstukken 2022 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Sheet 7 mei 2022 sessie

Reserves & Voorzieningen ..en relatie met de inhoud (1)

Enkele uitzonderingen bij de meeste gemeenten. Ook bij Breda

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Reserves en voorzieningen (2) In verleden vastgestelde spelregels / kaders / uitgangspunten of gewoontes Voorbeeld van Gemeente Zoetermeer

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Handig voor de Raad (niet alleen voor nieuwe raadsleden / burgerraadsleden) om inzicht te krijgen hoe bepaalde spelregels / kaders / gewoonten uit het verleden effect hebben op de Jaarstukken (idem bij begroting, zie voorbeeld hierna)

In verleden vastgestelde spelregels / kaders / uitgangspunten of gewoontes (2)

Voorbeeld van Gemeente Tilburg (begroting 2023)

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Reserves & Voorzieningen (3)

Bestemmingsreserves en voorzieningen (uitzonderingen daargelaten) hebben altijd een relatie met de inhoud & doelen van de gemeente Qua systematiek Inhoudelijk Bekijk ze het liefst in meerjarig perspectief …achteruit én (ver) vooruit indien mogelijk Met beleidsbegroting, met financiële deel begroting, met paragrafen

Probeer die relatie te leggen én anders.. Laat het je uitleggen! Nog beter -> zorg dat het duidelijk(er) wordt gemaakt IN de jaarlijkse P&C documenten

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Met ctr F (zoeken) komt reserve versnellingsopgave 2x voor in Bestuursrapportage 2022

Reserves & Voorzieningen (4). “Knoop” jaren en documenten aan elkaar Bestuursrapportage 2022

Begroting 2023

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Jaarstukken 2022 Raadsvoorstellen 1e kwartaal 2023? Kadernota? Begroting 2024?

Reserves en voorzieningen (5) Egalisatievoorzieningen

Jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Begroting 2023

Resultaat & bestemming (1) Gewoontes? “Spelregels” ?

Jaarstukken 2022

Bestuursrapportage 2022

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Paar voorbeelden van spelregels die kort zijn of heel uitgebreid -> Zoetermeer, Haarlemmermeer, Weert, Rijswijk, Lingewaard. Voorbeelden aan Griffie gegeven voor wie interesse heeft

Resultaatbestemming, spelregels & gewoontes” (2)

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

+ € 17,1 mln. Voorstel overhevelen = bijna € 50 mln. Spelregels? Dat geeft handvatten Best veel gemeenten hebben die (door Raad vastgesteld) Overheveling kan dan uiteraard alsnog o.b.v. spelregels of in afwijking van spelregels Debat

Integrale afweging?

Beleidsdoelen geraakt door budgetoverhevelingen? Follow up / sturing op & haalbaarheid overhevelingen?

Alles Overhevelen? Deel ad hoc inzetten voor NU (lopend jaar)? Afwegen inzet bij Kadernota vooruitlopend op begroting 2024?

Jaarstukken 2022

Risico’s en weerstandsvermogen (1)

In deze top16 staan diverse “verzamel” risico’s

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Risico’s die nauwelijks veranderen, maar er wel elk jaar in staan versus Risico’s die er niet in staan omdat omvang in € niet/lastig in te schatten is, maar wel zeer relevant

Risico’s en weerstandsvermogen (2)

Jaarstukken 2021

Jaarstukken 2022

Door er één of twee overzichten uit voorgaande jaren naast te zetten heb je langere tijdlijn

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Andere Opzet, Inhoud, Duiding. Elk risico kun je als Raadslid openklappen + alle info zien. Gekwantificeerde ÉN Niet Gekwantificeerde risico’s

Sheet uit sessie 6 oktober inzake jullie Begroting 2023

Risico’s en weerstandsvermogen (3) even “gluren bij de buren” [Rotterdam]

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Andere keuzes ten aanzien van effect van incidenteel of structureel risico in relatie tot het benodigde weerstandsvermogen (Groningen), zicht op overige risico’s + zicht op maximaal risico versus actuele inschatting (Haarlem). Plus ook andere risico’s

Risico’s en weerstandsvermogen (4) even “gluren bij de buren” [Groningen, Haarlem]

Gemeente Groningen Begroting 2023

Begroting 2023 Haarlem

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Risico’s en weerstandsvermogen (5) Grondexploitaties Grondexploitatie risico’s Overstijgende risico’s Gronden en panden risico’s ->>> Jaarrapportage Grondexploitaties 2022 met geheim verklaarde bijlage

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Risico’s en weerstandsvermogen (6)

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Ik mis dit mooie overzicht in jullie jaarstukken 2022 (tenzij ik niet goed gekeken heb)

Wat controleert de externe accountant?

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

M.i.v. 2023 (in 2022 wéér jaar uitgesteld) -> Geen afzonderlijke rechtmatigheidcontrole meer door de accountant.

Wat betekent dit voor de Auditcommissie (AC) en wat betekent dit voor de Raad? niet niet

Welke taken vervult de Auditcommissie? En wat betekent dit voor de Raad?

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Hoe ontzorgt de AC de Raad ten aanzien van de Accountant en wat brengt dat de Raad Hoe ondersteunt de AC de controlerende (en kaderstellende) rol van de Raad inzake de Jaarstukken Wat/hoe/wanneer ontvangt de Raad van Breda input, advies vanuit de AC inzake de Jaarstukken Hoe kan de Raad deze input/adviezen inzetten voor haar eigen controlerende rol Wat doet de AC niet en wat betekent dit voor de Raad voor de controlerende rol

Veel gemeenteraden denken dat de jaarstukken integraal worden “afgedekt” voor de Raad vanuit de controle door de externe accountant en de rol/inzet/werkzaamheden van de AC NOPE Raad heeft eigen controlerende rol en verantwoordelijkheid inzake het geheel van de Jaarstukken Jaarstukken vaststellen = ook decharge verlenen als Raad aan het College van B&W over het gevoerde beleid en de daarover afgelegde verantwoording

             

Begin with the end in mind

Belangrijkste doelen (met het liefst jaardoelen/mijlpalen) liggen * hoop ik* vast in jullie bestuurlijke planning & control

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

Jaarstukken gaan in op mate voortgang belangrijke acties + (deels, zo leert de praktijk) mate realisatie beleid/doelen Jaarstukken = niet alleen jaarrekening = geen financieel gebeuren

Krijg duidelijkheid over wat Accountant bedoeld met adviezen/bevindingen + krijg College reactie + bevraag de accountant daarop

Behandeling van de Jaarstukken is ook gericht op decharge verlenen aan het College van B&W

Zie, begrijp én gebruik de samenhang binnen jullie P&C cyclus (zowel op jaarbasis als ook meerjarig)

Timing sturing = essentieel. Als Raad voldoende gestuurd op Bestuursrapportage/raadsinformatie & zijn Jaarstukken logisch vervolg?

De Jaarstukken zijn primair verantwoording.. Maar gebruik ze óók als belangrijke basis voor lopend jaar en aankomend jaar

Meer inzicht vertalen naar slimme keuzes & actie Have fun met P&C!

Jaarstukken 2022 Raad Breda Henk Boshove 17 mei 2023

KOP nooit in het zand steken.. Altijd in beweging blijven als Raad (samen met Griffie, Auditcommissie, Accountant, Rekenkamer)

Henk Boshove 06 51369916 info@BusinessAct.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12767528/1