Presentatie kaderstellende raad 19 juni 2025
Tekst van het document
Kaderstelling Sociaal domein
Anders denken, Anders doen Juni 2025
Programma • 20.00 uur
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Opening en inleiding Wethouder Van de Plasse
•
20.05 uur
Korte terugblik landelijke ontwikkelingen en toekomstige opgaven, mevrouw Van Bambost
•
20.20 uur
Kaderstelling, Wethouder Van de Plasse
•
Denkrichting financiën, mevrouw Van Bambost
• 22.00 uur
Afronding en vervolg, Wethouder Van de Plasse
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Opening Wethouder Van de Plasse
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Terugblik landelijke ontwikkelingen en toekomstige opgaven Strategisch adviseur sociaal domein Mevrouw Van Bambost
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Rapport Nautus Inforaad 14 november 2024 Analyse uitvoering en effecten actie- en koersplan 2020 – 2023 Gemeente Borsele
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Landelijke ontwikkelingen Naast de wettelijke kaders zijn er diverse landelijke programma’s waar wij als gemeente verplicht vorm aan moeten geven: -
Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA); Het Integraal Zorg Akkoord (IZA); De Hervormingsagenda Jeugd (HAJ), en; Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.
Deze programma’s zijn leidend voor de keuzes die worden gemaakt.
Samenhang ontwikkelingen
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Toekomstige opgaven
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Stevig lokaal (sociaal) team
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Kaderstelling Wethouder Van de Plasse
Inleiding kaderstelling Anders denken, Anders doen •
Normaliseren is de toekomst.
•
Omdenken en -doen van zorg naar (positieve) gezondheid.
•
Meer inzet en verbinding van informele ondersteuning en formele zorg.
•
Toename van eigen verantwoordelijkheid van inwoners voor de eigen- en elkaars positieve gezondheid.
•
Meer voorliggende collectieve ondersteuning en minder individuele geïndiceerde zorg.
•
Zorg en ondersteuning beschikbaar voor de meest kwetsbare inwoners van -9 maanden tot 100 jaar.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Ondersteuningsniveaus
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
0. Eigen verantwoordelijkheid inwoner 1. Sterke sociale basis in een vitale samenleving
2. Passende ondersteuning dichtbij inwoners 3. Kwalitatieve zorg en ondersteuning
Extra toelichting: de voorgestelde kaders behorende bij bovenstaande ondersteuningsniveaus zijn ingegeven door de toekomstige opgaven vanuit de landelijke ontwikkelingen. Tijdens de kaderstelling willen we ons vooral richten op de mate waarbinnen uw raad de kaders vorm willen geven (keuzes/aanvullingen in het hoe).
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
0. Eigen verantwoordelijkheid inwoner Inwoners zijn primair zelf verantwoordelijk voor het zorgen voor en verbeteren van hun gezondheid en welzijn.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Kader 1 We zetten in op bewustwording van eigen regie door toegankelijke informatie. Doel: Uitleggen wat de inwoner zelf kan doen, wat voor hulp gezocht kan worden en waar deze beschikbaar kan zijn.
Hoe: •
De gemeente zet in op bewustwordingscampagnes en educatie om inwoners te helpen regie te nemen over hun gezondheid en welzijn.
•
Er wordt duidelijke en toegankelijke informatie geboden over beschikbare ondersteuning en voorzieningen.
•
Persoonlijk contact blijft mogelijk, met extra aandacht voor communicatie die aansluit bij het doenvermogen van alle inwoners (inclusief digitaal).
Kosten •
1e inschatting kosten: circa € 120.000
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
1. Sterke sociale basis in een vitale leefomgeving Een sterk Borsele begint bij een hechte gemeenschap. Samen optrekken in initiatieven die gaan over de omgeving waarin mensen samenleven en die mensen bij elkaar brengen, is daarvoor noodzakelijk. Zo zorgen we met inwoners voor sterke dorpen waar iedereen zich thuis voelt.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Kader 2 We zetten in op samenwerking tussen generaties-zorgen voor elkaar. Doel: In vitale gemeenschappen zorgen inwoners voor elkaar en is iets over hebben voor je omgeving heel gewoon.
Hoe: •
Inwoners ondersteunen elkaar door praktische hulp en sociale betrokkenheid.
•
Gemeente en lokale organisaties stimuleren initiatieven die solidariteit bevorderen zoals buurtprojecten en sociale activiteiten en woon(zorg)vormen.
•
Zij communiceert hierover actief naar haar inwoners.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Kader 3 We zetten in op domein overstijgende samenwerking en een gezonde leefomgeving. Doel: Vanuit diverse taakvelden (zoals woonomgeving, volkshuisvesting, milieu, ruimte) scheppen we gunstige voorwaarden voor het activeren van nieuw sociaal kapitaal. Hoe: •
Investeren in de samenwerking tussen verschillende taakvelden binnen de eigen organisatie tussen beleidsmakers, professionals en inwoners bij sociaal-maatschappelijke vraagstukken.
•
Samenwerken met externe organisaties, ook buiten het sociaal domein, zoals woningcorporaties.
•
Creëren van groene en veilige openbare ruimtes, zoals wandel- en fietspaden en ontmoetingsplekken.
•
Inwoners activeren om vanuit hun talenten bij te dragen aan een hechte en verbonden gemeenschap.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Kader 4 We zetten in op ondersteuning van kwetsbare inwoners/gezinnen. Doel: We geven kwetsbare inwoners/gezinnen erkenning en steun. Hoe: •
We stimuleren de gemeenschap en werkgevers om meer steun en erkenning te geven aan kwetsbare inwoners.
•
Vanuit welzijn richten we ons vooral op steun en erkenning voor kwetsbare inwoners, zoals ondersteuning en begeleiding van mantelzorgers, gezinnen met armoede, inwoners met psychosociale problematiek zoals eenzaamheid, verward gedrag etc.
•
We stimuleren organisaties om mantelzorgvriendelijke werkomstandigheden te creëren.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Kader 5 Samen naar een inclusieve samenleving Doel: Nadrukkelijker zorgen voor ontmoetingsplaatsen en mogelijkheden die bijdragen aan het opbouwen van een sociaal netwerk. Hoe:
•
De gemeente bevordert de aanwezigheid van toegankelijke centrale voorzieningen, zoals dorpshuizen, bibliotheken en andere inlooplocaties.
•
Samen met inwoners, verenigingen en professionele maatschappelijke organisaties organiseert ze activiteiten die een sterker sociaal netwerk ondersteunen.
•
Er is aandacht voor een inclusieve omgeving waar jong en oud elkaar kunnen ontmoeten en waar iedereen zich welkom voelt, ongeacht leeftijd, achtergrond of persoonlijke situatie.
Kosten (kader 2 tot en met 5) : •
1e inschatting kosten: circa € 70.000
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
2. Passende ondersteuning dichtbij inwoners Preventie en een sterk voorliggend aanbod zijn essentieel om vroegtijdig signalen van hulpvragen op te vangen en op te lossen. Hiermee versterken we de zelfredzaamheid en veerkracht van onze gemeenschap.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Kader 6 We zetten nog meer in op voorliggende voorzieningen en lichte ondersteuning voor en door inwoners. Doel: Door vroegtijdig te signaleren en nieuwe oplossingen te ontwikkelen voor de diverse hulpvragen voorkomen we dat problemen escaleren. Hoe: • • • •
Gemeente zorgt samen met inwoners voor een toegankelijk voorliggend aanbod dichtbij huis. Algemeen toegankelijke voorliggende voorzieningen bieden passende steun en een veilige plek aan kwetsbare inwoners. Huidige basisvoorzieningen worden versterkt met laagdrempelige ondersteuning zoals jeugdgezondheidszorg, maatschappelijk werk, opbouwwerk en gezinsondersteuning. Collectieve en innovatieve vormen van zorg, zoals groepsondersteuning rond life-events, worden eerst ingezet voordat individuele hulp wordt geboden.
Kosten: •
1e inschatting kosten: circa € 155.000
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
3. Kwalitatieve zorg en ondersteuning Een stevig lokaal team wat domein overstijgend en oplossingsgericht samenwerkt met de gemeenschap is noodzakelijk om in de toekomstige zorgvraag voor de meest kwetsbare inwoners te kunnen voorzien. Hierbij is normalisatie en gemeenschapszorg de basis voor de ondersteuning. Specialistische zorg en maatwerkvoorzieningen zijn gericht op de meest kwetsbare inwoners die deze ondersteuning écht nodig hebben.
Kader 7
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
We werken binnen een stevig lokaal team gebiedsgericht samen in een netwerk van mensen. Doel: We creëren een betere aansluiting van zorg en aanbod bij de hulpvraag door de inrichting van het stevig lokaal team dat de korte lijnen tussen lokaal team, hulpvragers en hulpverleners beter aan elkaar verbindt. Hoe: •
De focus ligt op samenwerking tussen hulpvrager, zorgaanbieder, het stevig lokale team en de gemeenschap.
•
Hobbels in het leven van inwoners worden door hulpverleners niet gemedicaliseerd en geïndividualiseerd, maar benaderd vanuit de mogelijkheden van de inwoner en de maatschappelijke context. Er wordt eerst gekeken naar de mogelijkheden binnen het netwerk van inwoners en de gemeenschap.
•
De toegang tot passende ondersteuning wordt zo dichtbij als mogelijk ingevuld door het stevig lokaal team (gebiedsgericht) in samenwerking met aanpalende domeinen zoals welzijn, onderwijs en bestaanszekerheid.
•
De (kleinschalige) samenwerking met partijen is vooral gericht op de mensen binnen het netwerk, niet alleen op de organisaties.
Kader 8
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Herpositioneren van de toegang tot zorg en eigen inzet huidig lokaal team. Doel: Door het toevoegen van de nodige expertises verstevigen en herpositioneren we onze (huidige) toegang tot zorg en de inzet van ons lokaal team van -9 maanden tot 100+ jaar voor een meer directe en passende aanpak. Daarmee werken we toe naar het verplichte benodigde stevig lokaal team in 2028.
Hoe: •
Professionals bieden naast ondersteuning binnen het stevig lokaal team ook zelf basishulp, zoals basis GGZ, kortdurende hulpverlening, specifieke opvoedondersteuning, indicatieloze dagbesteding en ondersteuning voor volwassenen GGZ. ➢ We kiezen ervoor om het huidige jeugdhulpaanbod op te splitsen in twee delen (beide via inkoop IJZ). Eén deel (basis)ondersteuning brengen we onder in het stevig lokaal team (indicatieloos). Het tweede deel is zwaardere (geïndiceerde) hulp die via maatwerk voorzieningen wordt ingekocht.
•
Professionele (gespecialiseerde) zorg wordt slim georganiseerd en alleen geboden wanneer dit noodzakelijk is, zodat middelen efficiënt worden ingezet. Dit leidt tot meer grip op resultaatgerichte zorg en voorkomt zwaardere zorgvragen.
Kader 9
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Omdenken bij niet passende standaardoplossingen. Doel: We doorbreken vastgelopen systemen en bieden maatwerkoplossingen aan de hand van een methodische werkwijze als de situatie daarom vraagt en onderbouwen waarom we een oplossing buitenom de gebruikelijke regels kiezen. Hoe:
•
Wanneer standaardoplossingen niet toereikend zijn, maken we gebruik van de omgekeerde toets of de doorbraakmethode Instituut Publieke Waarden (IPW) om te bepalen wat écht nodig is voor de inwoner.
•
We zetten een maatwerkpotje en doorbraakbudget in om snel en flexibel ondersteuning te kunnen bieden in complexe situaties.
•
Oplossingen buiten vastomlijnde regelingen worden mogelijk gemaakt.
Kader 10
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Sturing door middel van datagedreven werken. Doel: We krijgen meer grip en inzicht op de afgegeven zorg. Hoe: •
•
•
•
Door data te verzamelen, analyseren en te gebruiken in leerbijeenkomsten op lokaal niveau, ontstaat een cyclus van leren en verbeteren. Door betere sturing op zowel de collectieve als individuele en financiële resultaten. Dit helpt ons (gemeente en zorgaanbieders) om effectiever en efficiënter te werken. Door het beter interpreteren van de resultaten krijgen we handvaten om geen onnodige zorg te verlenen en betere beslissingen te nemen. We verstevigen resultaatverantwoording naar zorgaanbieders zodat we sneller zorg kunnen op- en afschalen. Dit doen we door het invoeren van evaluatiemomenten op 3, 6 en 9 maanden na de indicatiestelling.
Kosten (kader 7 tot en met 10): •
1e inschatting kosten: circa € 575.000
Opzetten projectplan door ontwikkeling Stevig lokaal team Sturing Doel: Inrichting van een projectstructuur met een stevige projectleider Hoe: Het op zorgvuldige en effectieve wijze realiseren van de ingrijpende transitie met alle personele, organisatorische en financiële vereisten gedurende een periode van 3 jaar. Kosten: •
1e inschatting kosten: circa € 810.000 (€ 270.000 per jaar).
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Denkrichting financiën
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Denkrichting financiën Thema
Euro
Kader
Eigen verantwoordelijkheid inwoners
120.000
Kader 1
Sociale basis in een vitale leefomgeving
70.000
Kaders 2 t/m 5
Passende zorg en ondersteuning dichtbij inwoners
155.000
Kader 6
Kwalitatieve zorg en ondersteuning
575.000
Kaders 7 t/m 10
Totaal structureel
920.000
Thema
Euro
Jaren
Opzetten projectplan Stevig Lokaal Team
270.000
2026-2028
Totaal incidenteel voor periode 2026-2028
810.000
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Voorstel dekking • Op basis van het zwaarwegend advies van de deskundigencommissie van Ark heeft het kabinet in de Voorjaarsnota 2025 middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de jaren 2025-2026-2027 (voor Borsele in totaal circa € 2,8 miljoen). • Wij stellen voor deze incidentele middelen structureel te investeren in het doorontwikkelen en versterken van het Stevig lokaal team en het optimaliseren van de voorliggende voorzieningen en de sociale basis (€ 920.000 per jaar). • Risico: vanaf 2028 ligt er opnieuw een taakstelling voor de gemeente vanuit het Rijk van circa € 1,5 miljoen. • Het voorstel zal worden verwerkt in de kadernota 2026-2029. En het hiervoor genoemde risico zal worden meegenomen bij de begroting in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. • Wij stellen voor de incidentele ontwikkelkosten ad € 810.000 (€ 270.000 per jaar gedurende 2026-2028) te dekken uit het jaarrekening resultaat 2024.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Koppeling kadernota • Onze uitgaven voor de jeugdhulp ramen we voor 2026 en 2027 bij met € 3,2 miljoen. We brengen dat in beeld in de aanstaande kadernota 2026-2029. • We voorzien een daling van de extra uitgaven van € 3,2 miljoen tot € 1,3 miljoen in 2028 en vervolgens naar € 850.000 in 2029. • Dit heeft twee aanleidingen: a) een nieuwe aanbesteding voor de jeugdhulp; b) de inzet van het ‘Stevig Lokaal Team’.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Vervolgstappen • Vaststelling kaders • Bestendigen voorgestelde financiën zoals opgenomen in de nog vast te stellen kadernota 2026-2029 • Verwerken van de kaders in de nieuwe beleidsnota Sociaal domein welke in de raad van november ter besluitvorming wordt aangeboden.
In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.
Afronding