College brief Gebiedsinvesteringen Netten op Zee tranche 2

Aan: gemeenteraad van Borsele

*Z0376FFCCCF*

Uw kenmerk Uw brief van Behandeld door Doorkiesnummer

: : : M. van Maldegem - Baaijens : 06 - 29 19 11 16

Zaaknummer : Z24.036611 Documentnummer : D25.671112 Bijlagen :2 Heinkenszand,

Onderwerp:

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee tranche 2

Geachte gemeenteraad, Op 24 mei 2024 ondertekenden de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Middelburg, NoordBeveland, Reimerswaal, Veere en Vlissingen, de Provincie Zeeland en het ministerie van Klimaat en Groene Groei de gezamenlijke overeenkomst voor de gebiedsinvesteringen in het kader van Netten op Zee voor de eerste tranche. De Rijksoverheid stelt hiervoor nu een tweede tranche middelen beschikbaar. Voor de regio Zeeland is € 49,0 miljoen gereserveerd. Om aanspraak te maken op deze middelen moet de regio Zeeland voor 1 november 2025 een regioplan indienen bij het ministerie van KGG. Met deze brief namens colleges uit de regio informeren wij u over een aantal zaken met betrekking tot de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee. Eerst geven we kort de stand van zaken voor de eerste tranche. Daarna beschrijven wij voor de tweede tranche de kaders waarbinnen deze beschikbaar worden gesteld, en de afbakening van het impactgebied. Ten slotte geven we de wijze van verdeling van de middelen en het verdere proces. We vragen u om binnen de kaders van deze gezamenlijke brief uw gedachten voor onze gemeente mee te geven tijdens de kaderstellende raadsbijeenkomst op 24 juni 2025, zodat we deze in het afstemmingsproces tussen Rijk en de partners uit de regio kunnen meenemen.

Eerste tranche Netten op Zee In december 2024 heeft het ministerie de middelen beschikbaar gesteld vanuit de eerste tranche aan de provincie. De Provincie Zeeland heeft de middelen via overeenkomsten beschikbaar gesteld aan de gemeenten. In Bijlage 1 vindt u een overzicht van alle lopende projecten per partner. Tweede tranche Netten op Zee Kaders, doel en invulling Gebiedsinvesteringen Netten op Zee De minister van Klimaat en Groene Groei heeft ons door middel van een brief d.d. 6-11-2024 geïnformeerd over de tweede tranche. Een kopie van deze brief is bijgevoegd (Bijlage 2).

De kaders waarbinnen het gezamenlijke regioplan moet worden opgesteld, zijn op hoofdlijnen de volgende: Doel en thema's: • Het doel van de gebiedsinvesteringen is om de leefkwaliteit van de omgeving van de aanlandlocaties te verbeteren; • Ter versterking van de leefbaarheid worden de middelen ingezet voor investeringen in de thema's: o behoud en versterken van natuur, o verbeteren van de fysieke leefomgeving, o versterken van de regionale economie, o versnellen en toepassen van de (duurzame) energietransitie. Type projecten: De bijdrage vanuit de Rijksoverheid voor gebiedsinvesteringen is een extra impuls voor de regio. De middelen worden uitsluitend ter beschikking gesteld voor acties die: • De leefkwaliteit versterken in het gebied dat nadelige gevolgen ondervindt van de aanlanding; • Klimaatneutraliteit als randvoorwaarde hebben; • Een positief saldo van maatschappelijke baten en lasten hebben; • Additioneel zijn aan bestaande of geplande publieke investeringen en niet vallen binnen een bestaande regeling van de Rijksoverheid; • Niet strijdig zijn met opgaven uit het regeerakkoord of onderliggend Rijksbeleid. Daarbij wordt er gevraagd om een brede betrokkenheid vanuit de regio (vanuit inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven, etc.).

De minister van KGG geeft in de genoemde brief aan dat de regionale opgave in het regioplan helder moet zijn en dat de voorgestelde investeringen hier logisch uit voortkomen en een bijdrage leveren aan de beoogde doelen. Ze zijn daarmee doeltreffend op de opgaves in de regio. Het gaat daarbij om een impuls met een langdurig effect op de leefkwaliteit. Tevens heeft het ministerie tijdens onze gesprekken aangegeven een voorkeur te hebben voor projecten met een bovenlokale impact en/of gemeentegrens overstijgende projecten. Gebiedsafbakening De minister stelt in haar brief dat de regio verantwoordelijk is voor de geografische afbakening van het gebied waar de aanlanding impact heeft. In de eerste tranche van de gebiedsinvesteringen Netten op Zee is dit gebied in overleg met het toenmalige ministerie bepaald aan de hand van de aanlanding van de windparken Borsele I t/m IV, Nederwiek 1 en IJmuiden Ver Alpha en de 380 kVhoogspanningsverbinding bovengronds die daarop volgt. Dit gebied strekt zich uit van Veere, Noord-Beveland, Vlissingen, Middelburg, Borsele, Goes, Kapelle tot Reimerswaal. De leefkwaliteit in deze gemeenten staat door de maatregelen in meer of mindere mate onder druk. Daarom is vanuit de regio aangegeven om de middelen nadrukkelijk in te zetten voor

investeringen in gebieden waar de impact het grootste is. Vanuit de regio komen we tot de volgende aanvullende analyse van de impact voor de leefkwaliteit: •

• •

• •

Grootste impact bij tracé 380 kV bovengronds en hoogspanningsstations, met impact op inwoners van de dorpen in de directe omgeving van het tracé (met nog nader te bepalen bandbreedte die gebiedsafhankelijk kan variëren) en landbouwers. Hoogspannings- en converterstations kennen deze zelfde impact. De impact van de kabels in de omgeving van het Veerse Meer: o Grote overlast bij aanleg van de aanlanding op de Veerse Gatdam en het Veerse Meer (tijdelijk), o De omslagpunten waar de kabel in en uit het water gaat (structureel), o Blijvende beperkingen bij ontwikkelingen die grenzen aan de kabel in het meer. Impact van de ondergrondse kabel: met name gericht op de eigenaren van de percelen waar de kabel wordt aangelegd (voornamelijk landbouwers). Impact van kabel in de Westerschelde is minimaal.

De projecten vanuit de gebiedsinvesteringen moeten zich daarmee focussen op de impact op de leefomgeving, de omgeving nabij het 380 kV-hoogspanningsverbinding en de stations en het Veerse Meer. Een specifieke doelgroep waarvoor de nadelige effecten van de aanlanding voelbaar zijn, is de landbouwsector. Een doelgroep die niet direct impact ondervindt van de bovengrondse tracés en de hoogspannings- en converterstations, zijn ondernemers. Ondernemers in de regio worden echter wel uitgedaagd om in het kader van de energietransitie grote investeringen te doen. Zij ondervinden daarnaast de gevolgen van een overvol energienetwerk, terwijl in hun naaste omgeving grote investeringen worden gedaan in nieuwe netwerken, waarvan zij op korte termijn niet profiteren. Om die reden zullen wij bezien waar we deze doelgroep mee kunnen nemen in de projecten. Dit past bij de thema’s die de minister in de voorwaarden voor de tweede tranche meegeeft. Wijze van inzet en verdeling van middelen In de afstemming binnen de regio willen we inzetten op een drieslag in projecten; regionale projecten met impact op de gehele regio, projecten met bovenlokale impact, en lokale projecten met impact binnen de gemeente. De verdeelsleutel van de eerste tranche dient als basis voor de verdeling van de tweede tranche.

Er wordt door alle partijen een percentage van de uiteindelijk toegewezen gelden opzij gelegd voor de regionale projecten. Van de overige middelen wordt een deel ingezet voor projecten met een bovenlokale impact, en een deel voor lokale projecten. Uiteraard moeten alle projecten voldoen aan de voorwaarden van het ministerie en de regionale uitwerking zoals hierboven beschreven. Proces De planning die vanuit het ministerie meegegeven is, is als volgt: Oktober 2024 Oktober 2024 – juni 2025 Juni 2025 – december 2025

Regio’s infomeren over opzet tweede tranche. Uitwerken maatregelen. Vaststellen acties regio’s / definitieve regioplannen en uitwerken administratieve overeenkomst.

1 november 2025 31 december 2025 Q1 2026

Inleveren concept definitief regioplan bij het ministerie. Inleveren definitief regioplan bij het ministerie. Formaliseren en ondertekenen administratieve overeenkomst met daarin alle acties van de eerste en tweede tranche.

Het concept definitieve regioplan moet voor 1 november 2025 worden ingediend bij het ministerie. De periode van 1 november tot 31 december gebruiken we om het gezamenlijke regioplan definitief vorm te geven. Wij verzoeken u daarom om uw gedachten voor dit regioplan mee te geven tijdens de kaderstellende raadsbijeenkomst op 24 juni 2025.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Borsele,

J.M. Jansen de secretaris,

G.M. Dijksterhuis de burgemeester,

Bijlagen: Bijlage 1: Overzicht projecten GNOZ 1e tranche Bijlage 2: Brief Min KGG over GNOZ 2e tranche