20250318 presentatie bestuurlijk overleg overheden

Stikstof en Zeeuws gebiedsprogramma bestuurlijk overleg overheden 18 maart 2025

Programma Stikstof

• hoe zat het ook alweer • uitleg en gevolg uitspraken intern salderen • aanpak Zeeland Zeeuws gebiedsprogramma • hoe zat het ook al weer • volgende versie van het Zeeuws gebiedsprogramma • wat doen we al

2

Stikstof – hoe zat het ook al weer

3

Stikstof – vergunningverlening Intern salderen: tegen elkaar wegstrepen van bestaande stikstofrechten met stikstofuitstoot die ontstaat bij een wijziging, uitbreiding of aanpassing van een project op dezelfde locatie Extern salderen: een deel van de stikstofdepositie van een project dat wordt beëindigd (de saldogever) inzetten voor de realisering van een ander project waarvoor stikstofruimte nodig is (saldo-ontvanger)

Additionaliteitstoets: is de vrijkomende stikstofruimte nodig om verslechtering van de natuur tegen te gaan? Zo ja, dan is salderen (intern of extern) niet mogelijk

4

Stikstof – uitspraken intern salderen Intern salderen kan niet meer vergunningvrij -> passende beoordeling Additionaliteitstoets!

Nieuw beoordelingskader geldt: • direct voor lopende zaken en procedures • met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2020 Overgangsregeling: niet handhaven tot 1 januari 2030 als een project gestart is tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2025. Dus vergunning aanvragen voor 1 januari 2030! Greenpeace: de Staat moet de eigen stikstofdoelen voor het einde van 2030 halen, ook inzet op urgente habitattypes

Uitspraak Greenpeace -urgente habitattypes Urgente habitattypes: extra inzet van het Rijk, bijvoorbeeld Grijze duinen – kalkarm

Hoofdboodschap Er moet NU structureel iets gebeuren

De uitspraken raken alle ontwikkelingen, zoals infra, landbouw, woningdeal, energietransitie, verduurzaming, klimaatopgave, recreatie, vergunningverlening etc. Een oplossing is nu niet in beeld!

7

Gevolgen voor ontwikkelingen en opgaven Woondeal • • • • •

Woning bouw maakt vaak gebruik van intern salderen Plannen die door kunnen gaan Plannen die misschien aangepast moeten worden Plannen die voorlopig niet mogelijk zijn Dit kan leiden tot een aanpassing van de programmering

Infra • •

Waar is/wordt intern salderen ingezet? Wat zijn de gevolgen voor de uitvoering?

Landbouw

• Aanpak kabinet stikstofbelasting is gestoeld op agrarische innovatie (verschoning door technieken en managementmaatregelen) • Bij innovatie is per definitie sprake van intern salderen en daarmee vergunningplicht en een afhankelijkheid van additionaliteit. Dit maakt innovatie in de landbouw lastiger

Gevolgen voor ontwikkelingen en opgaven Industrie/klimaatopgave/verduurzaming De industrie is bezig met een klimaatopgave. Dit houdt in dat er verschonende technieken toegepast zullen worden, hierbij is vaak sprake van intern salderen - De mogelijkheden hiertoe worden waarschijnlijk vaak ingeperkt door het additionaliteitsvereiste - Veel bedrijven hebben in de periode 2020-2025 intern gesaldeerd en moeten nu herbeoordeeld worden en vaak alsnog een vergunning aanvragen

- Ook uitbreiding van bedrijventerreinen en industrie is ingewikkelder geworden - Het ‘vast zitten’ van de vergunningverlening is negatief voor het vestigingsklimaat Energietransitie en klimaatmaatregelen in algemene zin zijn moeilijker uitvoerbaar, omdat er vaak eerst stikstofruimte nodig is.

Gevolgen voor ontwikkelingen en opgaven Recreatie • Vaak gelegen nabij de duingebieden • Herontwikkelingen en uitbreidingen zorgen bijna altijd voor stikstofdepositie. • Nu intern salderen vergunningplichtig is en vergunningverlening niet zondermeer mogelijk is, heeft dat gevolgen voor de ondernemers PAS-melders • Legalisatie van de PAS-melders wordt nog lastiger, • Voorgestelde oplossingsrichtingen zijn veelal gestoeld op intern salderen (bijv. innovatie). • Dit is nu dus vergunningplichtig en door de verplichte additionaliteitstoets vaak lastig vergunbaar. • Afzien van handhaving is bestuurlijk gewenst maar juridisch vrijwel onmogelijk: zonder mogelijkheid tot intern- of extern salderen is er immers geen zicht op legalisatie.

Wat betekent dit voor projecten Voor ontwikkelingen waar intern gesaldeerd is of gaat worden geldt: 1. Alle toestemmingen afgerond en project al gerealiseerd (gestart tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2025: tot 1 januari 2030 de gelegenheid om alsnog een natuurvergunning aan te vragen) Op basis van het aantal bestuurlijke rechtsoordelen, positieve weigeringen en adviezen aan RUD/DCMR: minimaal 90. Naar verwachting honderden in Zeeland. 2. Alle toestemmingen afgerond en project niet gerealiseerd: realisatie kan starten als alsnog een natuurvergunning is aangevraagd en een positief besluit op de aanvraag is genomen. 3. In nog lopende procedures: alsnog een natuurvergunning aanvragen. Let op: vergunningverlening bij een depositie op de Kop van Schouwen, Manteling van Walcheren en Brabantse Wal is lastig!

Stikstof – aanpak landelijk Ministeriële Commissie Economie en Natuurherstel Inzet op: • Te verkennen wat er mogelijk is of kan worden in de vergunningverlening; • een programma van maatregelen op te stellen gericht op een gegarandeerde vermindering van de stikstofuitstoot en natuurherstel; • in kaart te brengen wat de impact is van de ‘terugwerkende kracht’ uit de uitspraak van Raad van State en daar een oplossing voor bieden; • inzet te plegen richting Brussel en EU-wetgeving. IPO: bestuurlijke kopgroep die advies uitbrengt aan de ministeriële commissie

Ook input van VNG en UvW

Stikstof – aanpak Zeeland GS besluit 11 februari: oprichting van een crisisorganisatie Opstellen van een Stikstofplan 1. Beweging in de vergunningverlening door reductie van stikstof 2. Propositie richting Rijk om Zeeland aan te wijzen als prioritair gebied voor grote maatschappelijke opgaven 3. Zorgen voor bemensing nu en in de toekomst Stikstofplan wordt onderdeel van het Zeeuws gebiedsprogramma

Zes sporen: 1. Monitoring 2. Juridisch 3. Communicatie 4. Uitvoering/borging van maatregelen 5. Beleid/Zeeland 2050 6. Recruitment Om tot een geborgde dalende stikstoftrend te komen zijn geborgde structurele maatregelen en ruimtelijke keuzes nodig

Wij zijn al bezig Beleid • Volgende versie van het Zeeuws gebiedsprogramma • Buitenland : richting Vlaams – Nederlandse Top; 1 april • Rijksbeleid: inzet op financiering in Zeeland • Zeeland 2050: aanhaken bij het proces Uitvoering • Ondertussen doorgaan met uitvoering Programma Natuur fase 1, en natuurherstel en uitvoering koplopermaatregelen • Gestart met uitvoering maatregelen die zeer zeker bij prioriteiten zitten • Gestart met nieuwe ideeën • Intensieve samenwerking met het Rijk rond opkoopregelingen Monitoring • 1 mei eerste ronde rapportage koplopermaatregelen • Effecten van maatregelen

Wij vragen wij aan u • Informatie over projecten die gebruik hebben gemaakt van intern salderen en gestart zijn tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2025: om hoeveel plannen/projecten gaat het? Mogelijkheid tot legalisatie tot 1 januari 2030! • Vroegtijdig overleg over nieuwe projecten met een berekende stikstofdepositie • Bereken zo vroeg mogelijk de stikstofdepositie van een plan of project

Zeeuws gebiedsprogramma

Zeeuws gebiedsprogramma: hoe zat het ook al weer • NPLG: Juli 2023 concept gebiedsprogramma • Koplopermaatregelen: 28 miljoen • Huidige kabinet: NPLG & transitiefonds geschrapt • Aanpak Rijk is nog onduidelijk • Juli 2024 GS besluit volgende versie van het Zeeuws gebiedsprogramma • Zeeuws gebiedsprogramma: Integrale samenhangende aanpak van de doelen voor natuur, landbouw, stikstof, water, zoetwaterbeschikbaarheid en klimaatadaptatie in het landelijk gebied

Zeeuws gebiedsprogramma - doelen Thema

Subthema

Provinciaal doel

Termijn

Water

Kaderrichtlijn Water

Grond- en oppervlaktewater voldoen aan de KRW-doelen

2027

Natuur

Natura 2000 (VHR)

Het bereiken van een gunstige staat van instandhouding, verslechtering uitsluiten, en het bevorderen van biodiversiteit

Natuurnetwerk Zeeland

Het realiseren van het Natuurnetwerk. Resterende opgave 485 ha (2024)

2027

Bos

Het realiseren van de doelstelling van het de Zeeuwse Bosvisie, namelijk de aanleg van nieuw bos: 205 ha binnen NNZ, 205 ha buiten NNZ, 4 ha compensatie

2030

Groenblauwe dooradering

Stimuleren en zoeken naar meekoppelkansen

Agrarisch natuurbeheer

Uitbreiding van het areaal agrarisch natuurbeheer in het landelijk gebied

Gefaseerd tot 2050

Stikstof

Richtinggevend reductiedoel van 631 ton uit stal- en veldemissies (32% van de totale emissie in Zeeland) als bijdrage aan de landelijke opgave van 74% van de stikstofgevoelige natuur onder de KDW

2035

Hitte, droogte, wateroverlast en zeespiegelstijging

Zeeland in 2050 klimaatrobuust en waterbestendig

2050

Volhoudbare landbouw, passend op de locatie en met een verdienmodel

continu

Zo goed mogelijk omgaan met verzilting/verdroging

continu

Klimaatadaptatie Landbouw Verzilting/verdroging

Zoetwaterbeschikbaarheid

Zeeuws gebiedsprogramma - stand van zaken • • • •

Integrale opgaven voor natuur, water, klimaat, landbouw en zoet waterbeschikbaarheid in het landelijk gebied Ruimtelijke inrichtingskeuzes Meekoppelkansen Integrale maatregelen inventariseren

Externe werkgroep: overheden en sectoren aan tafel •

Koplopermaatregelen: 28 miljoen voor o.a. ontwikkelen regionale keten eiwit- en biobased teelten, aanpak stimuleren biologische landbouw, verder uitwerken KPI's, stimulering regelbare drainage, pilot zoet/zout stuwen

Zeeuws gebiedsprogramma -stand van zaken Daarnaast aandacht voor: • • • • • •

• •

Brede welvaart Leefomgevingskwaliteit Programma onder de Omgevingswet Gebiedenaanpak Monitoring Relatie andere provinciale programma’s zoals Omgevingsvisie, RA, KASz, Energievisie, RES, Uitvoeringsprogramma LG Relatie Nota Ruimte Motie Van Campen: actieplan voor kustprovincies. Zoet water en stikstof

Zeeuws gebiedsprogramma -planning •

Q1/Q2: mogelijk ruimtelijke inrichtingskeuzes

•

Q3: Zeeuws gebiedsprogramma in GS

•

Q3: Zeeuws gebiedsprogramma ter inzage Informatiebijeenkomsten voor betrokken partijen

•

Q4: naar PS

VRAGEN?

natuurbescherming@zeeland.nl stikstof@zeeland.nl