2022 06 30 kader memo VN verdrag Handicap

Aan: Domein/Team: Kopie aan:

Gemeenteraad van Borsele Samenleving/Sociaal Domein

Van:

College van burgemeester en wethouders

Zaaknummer: Z21.014136 Documentnummer: D22.591763 Datum: Betreft:

mei 2022 VN-verdrag Handicap

Aanleiding Op 30 juni 2022 staat de kaderstellende raad gepland over het Verdrag Handicap van de Verenigde Naties (VN). Met deze memo informeren wij u over dit VN-verdrag Handicap (hierna: VN-verdrag). Daarnaast maken we via deze memo inzichtelijk wat er in de gemeente Borsele al geregeld is rondom dit verdrag en welke stappen we het komend jaar willen zetten om te komen tot een Lokale Inclusie Agenda vanaf het jaar 2023. Het opstellen van een Lokale Inclusie Agenda is een verplichting voor alle gemeenten in Nederland.

MEMO

Wat is het VN-verdrag Handicap? Op 14 juli 2016 trad het VN-verdrag Handicap in werking. Het doel van het verdrag is het bevorderen, beschermen en waarborgen van de mensenrechten van mensen met een beperking. Oftewel: iedereen moet volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij. Om dit te bewerkstelligen, moeten mensen met een beperking gelijke kansen en mogelijkheden krijgen om te participeren. Om het VN-verdrag geldig te maken in Nederland, heeft het parlement onder andere de Wet gelijke behandeling van mensen met een handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) aangepast. Gemeenten zijn verplicht gesteld om te werken aan een geleidelijke verwezenlijking van het VNverdrag. Het VN-Verdrag gaat over alle beperkingen en over veel mensen. Niet overal zijn harde cijfers van, maar de schatting is dat in Nederland zo’n 2 miljoen mensen een beperking hebben.

Totale toegankelijkheid en inclusie In het verdrag wordt gesproken over ‘totale toegankelijkheid’ en ‘inclusie’. Daarmee wordt bedoeld dat de overheid voorwaarden schept zodat mensen zelfstandig en op een gelijkwaardige manier gebruik kunnen maken van openbare ruimte, vervoer, gebouwen, producten, diensten en informatie. Naast aandacht voor lichamelijke beperkingen moet er ook aandacht zijn voor bijvoorbeeld laaggeletterdheid, mensen met een visuele beperking of mensen met een psychische beperking. Wat moeten we als gemeente doen? Met de ratificatie van het VN-Verdrag in 2016 is aan de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet de verplichting toegevoegd om een plan op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het verdrag. Tegelijkertijd stelt het Besluit toegankelijkheid1 dat alle sectoren, dus ook de overheid, een actieplan moeten maken waarin zij aangeven hoe zij werken aan de geleidelijke verwezenlijking van de algemene toegankelijkheid, dus ook buiten het sociaal domein. Dit actieplan wordt ook wel een Lokale Inclusie Agenda genoemd. In dit plan staan de belangrijkste punten waar we de komende periode mee aan de slag willen gaan. Niet alle voorzieningen in de gemeente hoeven direct toegankelijk te zijn: het gaat om een geleidelijke verbetering. Bij nieuw beleid moet wel rekening worden gehouden met de positie van mensen met een beperking.

Waar staan we nu als gemeente Borsele? In 2021 hebben we in kaart gebracht wat wij binnen gemeente Borsele al doen op het gebied van toegankelijkheid en inclusie. Uit gesprekken met medewerkers uit ieder domein blijkt dat er (bewust en onbewust) zeker aandacht is voor deze thema’s, maar dat er ook nog stappen te zetten zijn. Daarnaast hebben de adviesraden en enkele inwoners gehoor gegeven aan onze oproep om met ons mee te denken over wat we als gemeente beter of anders kunnen doen. Dit past binnen het uitgangspunt ‘Nothing about us, without us’, één van de speerpunten binnen het VN-verdrag Handicap. Vertaald betekent dat: Beslis niets over ons, zonder ons te betrekken.

MEMO

De gesprekken met de adviesraden en de Lokale Inclusie Agenda hebben we geordend aan de hand van zeven thema’s. Binnen ieder thema hebben we diverse actiepunten op een rij gezet, waar u als gemeenteraad in meer of mindere mate prioriteit aan kan geven. Hieronder lichten we deze thema’s kort toe. Thema: Bewustwording. Om te komen tot een inclusieve samenleving, is bewustwording van groot belang. Niet alleen bij ambtenaren werkzaam bij gemeente Borsele, maar ook bij inwoners. Het besef dat er drempels in de samenleving bestaan voor mensen met een beperking zorgt ervoor dat er begrip ontstaat voor de verschillende perspectieven van waaruit mensen denken, met en zonder beperking.

1

Zie ‘Besluit algemene toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte’ op https://wetten.overheid.nl/

Thema: Fysieke toegankelijkheid. Iedereen moet zichzelf kunnen zijn en moet zich zelfstandig en veilig kunnen verplaatsen. Daarom moeten de gemeente, bewoners en ondernemers de stad zo toegankelijk mogelijk maken voor mensen met een beperking. Fysieke toegankelijkheid gaat dus niet alleen over gebouwen, maar ook over de fysieke leefomgeving van onze inwoners. Thema: Informatie & communicatie. Toegankelijkheid tot informatie is net zo belangrijk als fysieke toegankelijkheid. Inwoners moeten weten waar ze terecht kunnen bij vragen of voor ondersteuning. De informatie moet daarnaast op verschillende manieren worden aangeboden, zodat ook blinde mensen kunnen lezen wat bijvoorbeeld staat geschreven op een website. Thema: Welzijn, gezondheid en ondersteuning. Ondersteuning op het gebied van gezondheid en zorg is een taak die onder andere via de Wmo bij de gemeenten is belegd. Welzijn wordt door meer factoren dan alleen fysieke gezondheid bepaald. Gemeenten hebben ook een rol in de bevordering van welzijn van inwoners (met een beperking). Thema: Vrije tijd. In hun vrije tijd kunnen inwoners aan allerhande activiteiten deelnemen en locaties bezoeken. Op verschillende terreinen heeft de gemeente andere rollen, maar overal valt te werken aan verbetering van de toegankelijkheid. Denk hierbij aan sporten, spelen, evenementen, cultuur en burgerschap. Thema: Wonen.

Voor het creëren van een thuis is van belang dat de woning is ingericht naar de wens en bruikbaarheid van de bewoner. Het kan zijn dat daarvoor fysieke aanpassingen of begeleiding nodig zijn. Prettig wonen kan ook te maken hebben met de bereikbaarheid en de directe omgeving van de woning. Thema: Onderwijs. Op het gebied van onderwijs en de rol van gemeenten denkt men in eerste instantie vaak aan de huisvesting. Gemeenten hebben inderdaad de taak om toe te werken naar de verbetering van de algehele toegankelijkheid van onderwijsgebouwen, maar er speelt meer. Ook op het gebied van onder andere voorschool, begeleiding, naschoolse activiteiten en bewustwording bij leerlingen is er aandacht nodig.

MEMO

Doel: Een lokale inclusie agenda vanaf 2023 Gemeenten zijn verplicht een Lokale Inclusie Agenda op te stellen. De vorm waarin ze dat dat doen, staat vrij. Ons doel is om eind 2022 een Lokale Inclusie Agenda op te leveren voor de jaren 2023 en verder (looptijd nog te bepalen) met daarin de belangrijkste actiepunten. Het is van belang om samen te besluiten wat voor gemeente de gemeente Borsele wil zijn. Daarom staat het thema VN-verdrag Handicap geagendeerd voor de kaderstellende raadsvergadering op 30 juni 2022. Tijdens deze vergadering willen we de kaders laten vaststellen en prioriteiten ophalen voor de uitwerking van de Lokale Inclusie Agenda. Na deze kaderstellende raad leggen we een voorstel ter besluitvorming aan u voor over de Lokale Inclusie Agenda Borsele.