11.3 VRZ jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022

Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening 2022 van Veiligheidsregio Zeeland. In 2022 kreeg de wereld te maken met de gevolgen van de Russische invasie van Oekraïne. Hierdoor kwam een grote vluchtelingenstroom op gang. Deze oorlog heeft gezorgd, dat de gemeenten en de Veiligheidsregio gezamenlijk de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne op zich heeft genomen. Zowel de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne als de (crisis)noodopvang is in Zeeland door de gemeenten gecoördineerd opgepakt. In financiële zin heeft de oorlog effect gehad op de exploitatie vanwege de stijgende prijzen. Het jaar 2022 was ook een jaar van bijzondere incidenten. Zo raasden in februari de stormen Eunice en Franklin over onze provincie. Nog extremer was de tornado die in juni over Zierikzee zorgde voor grote schade. In de zomer volgde een lange periode van droogte, met een verhoogde alertheid op natuurbranden en daarmee verhoogde paraatheid van de brandweer en crisisorganisatie. Ook kregen we te maken met extreme regenval op Walcheren en Terneuzen, wat veel inzet van onze brandweereenheden vroeg. In de zomer sloeg de vogelgriep toe en spoelden vele dode vogels aan op de kust. Op verzoek van het waterschap brachten wij partijen samen om te komen tot collectieve oplossingen voor het opruimen van de besmette dode vogels.

Verder werd de crisisorganisatie opgeschaald voor onder andere een grote waterstoring in Vlissingen, een gaslekkage in Cadzand en een zeer grote brand in het AZC in Middelburg. Tijdens de jaarwisseling bleven grote incidenten gelukkig uit. In 2022 kregen we ook te maken met een aantal landelijke ontwikkelingen. De Minister van Justitie en Veiligheid heeft de contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg aangeboden aan de Tweede Kamer. De komende jaren werken we, in lijn met deze contourennota, aan de versterking van de (boven)regionale en landelijke crisisbeheersing. Belangrijke thema’s hierbij zijn informatiegestuurde veiligheid en informatieveiligheid. Het kabinet stelt hiervoor structureel extra middelen beschikbaar vanaf 2023. Eind 2022 is duidelijk geworden dat de energietransitie, met een mogelijke komst van een nieuwe kerncentrale en plannen voor een waterstofcentrale, een versnelling in Zeeland gaat kennen. De impact daarvan bepalen we in 2023. Intern hebben we ons hard ingezet voor het werven van vrijwilligers. Net als andere organisaties hebben wij te maken met krapte op de arbeidsmarkt. We hebben ons actief ingezet om extra mensen te werven om onze organisatie toekomstbestendig te houden. Met het verdwijnen van de laatste coronamaatregelen hebben we in 2022 een inhaalslag gemaakt op het gebied van vakbekwaamheid, opleidingen en themadagen.

We konden weer realistisch trainen en oefenen. In mei lanceerden we de Zeeland Veilig-app, passend bij de website. Met de app krijgt iedereen in Zeeland informatie en advies bij dreigingen en incidenten. Tenslotte is onze huisvestingsvisie vastgesteld, die de basis is voor huidige en/of toekomstige huisvestingsplannen. Zoals aangegeven heeft de oorlog in de Oekraïne ook een grote impact gehad op het financiële reilen en zeilen van de maatschappij als geheel en de VRZ. De kostenstijging van energie en materieel, zoals die breed in de maatschappij gevoeld wordt, heeft ook het resultaat van VRZ beïnvloed. In de BURAP werd reeds al aangegeven dat 2022 met een negatief begrotingsresultaat zou worden afgesloten. Bovenstaande ontwikkelingen en andere externe invloeden hebben dit verder versterkt en het tekort vergroot. In de financiële analyse in het verslag is dit verder toegelicht. Ondanks deze uitkomst kijken we terug op een succesvol jaar waarbij we iedereen bedanken die een bijdrage heeft geleverd aan onze organisatie in 2022. We zijn trots op de inzet van alle partners in de crisisorganisatie, onze eigen medewerkers en in het bijzonder onze brandweervrijwilligers. Samen zetten we ons ook in 2023 weer in voor een veilig Zeeland! Edith van der Reijden, Directeur/Commandant Brandweer

Inhoudsopgave Voorwoord .......................................................................................................................................... 2 Jaarverslag ................................................................................................................................... 5 1 Programma’s .................................................................................................................................... 5 1.1 Bevolkingszorg ........................................................................................................................... 5 1.2 Meldkamer Zeeland – West-Brabant ........................................................................................ 6 1.3 Risicobeheersing........................................................................................................................ 7 1.4 Brandweer ............................................................................................................................... 10 1.5 Crisisbeheersing....................................................................................................................... 13 1.6 Overhead en kostentoerekening .............................................................................................

15 2 Paragrafen ...................................................................................................................................... 16 2.1 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 16 2.2 Bedrijfsvoering......................................................................................................................... 18 2.3 Financiering ............................................................................................................................. 20 2.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 21 2.5 Verbonden partijen ................................................................................................................. 27 2.6 Opvang ontheemden Oekraïne ............................................................................................... 27 De jaarrekening .......................................................................................................................... 29 3. Overzicht van baten en lasten ....................................................................................................... 29 4. Toelichting per programma ...........................................................................................................

32 4.1 Bevolkingszorg ......................................................................................................................... 32 4.2 Meldkamer Zeeland - West-Brabant ....................................................................................... 33 4.3 Risicobeheersing...................................................................................................................... 34 4.4 Brandweer ............................................................................................................................... 35 4.5 Crisisbeheersing....................................................................................................................... 39 4.6 Overhead en kostentoerekening ............................................................................................. 41 4.7 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................. 43 4.8 Onvoorzien .............................................................................................................................. 43 5. Incidentele en structurele lasten en baten ................................................................................... 44 6. Balans per 31 december ................................................................................................................ 45 7.

Grondslagen van resultaatbepaling en waardering ...................................................................... 47 8 Toelichting balans ........................................................................................................................... 48 8.1 Activa ....................................................................................................................................... 48 8.2 Passiva ..................................................................................................................................... 51

8.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ............................................................................. 55 9. Wet Normering Topinkomens 2022 .............................................................................................. 55 10. Vaststelling jaarrekening 2022 .................................................................................................... 58 11. Bijlagen ........................................................................................................................................ 59 Bijlage 1 Realisatie begrote investeringen 2022 ............................................................................... 59 Bijlage 2 Overzicht van baten en lasten per taakveld ....................................................................... 60 Bijlage 3 SiSa 2022 ............................................................................................................................. 61 Bijlage 4 Overzicht kosten wegens inhuur van derden ..................................................................... 61

Jaarverslag 1 Programma’s 1.1 Bevolkingszorg Wat wilden we bereiken? • De acute bevolkingszorg is op orde. • Een snelle en goede herstelzorg. • Een adequate crisiscommunicatie. Wat hebben we hiervoor gedaan? De acute bevolkingszorg is op orde Om onze acute bevolkingszorg op orde te krijgen en houden, hebben we ingezet op vier onderdelen. Ten eerste heeft ons Algemeen Bestuur (AB) het Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB) vastgesteld, conform het landelijk format. Afgelopen jaren hebben we resultaten behaald die passen binnen dit kwaliteitsniveau. De uitwerking van het advies krijgt in 2023 een vervolg. Ten tweede hebben we geïnvesteerd in vakbekwaamheid door de gemeentelijke functionarissen diverse opleidingen en trainingen aan te bieden. Voor het eerst hebben we afgelopen jaar Algemeen Commandanten Bevolkingszorg opgeleid. Daarnaast zijn nieuwe Officieren van Dienst Bevolkingszorg opgeleid en werd deelgenomen aan ROTtrainingen. Tenslotte organiseerden we een succesvolle Bevolkingszorgdag Zeeland in Heinkenszand. Ten derde hebben we een rol gespeeld in de opvang en verzorging van vluchtelingen uit Oekraïne. Het Team Gemeenten Oekraïne (TGO) en het Overleg Noodopvang Vluchtelingen Oekraïne (ONVO) hield regionaal de vraag naar en het aanbod van opvangplekken bij. Het Regionaal Coördinatiecentrum Vluchtelingenspreiding (RCVS) stemde vraag en aanbod op elkaar af.

Tenslotte vond in november een training plaats over Slachtofferinformatiesystematiek (SIS) samen met de GHOR, landelijke SIS, crisiscommunicatie, ADRZ en ZorgSaam. SIS is een landelijke aanpak die bij een incident zorgt voor snelle en zorgvuldige informatie voor ongeruste verwanten. Afgelopen jaar werd geen SIS ingezet. Een snelle en goede herstelzorg Afgelopen jaar is ons team Preparatie Nafase niet ingezet. We hebben onze kennis en ons netwerk vergroot, bijvoorbeeld door deelname aan een kenniscongres en door gebruik te maken van (de kennis van) de nieuwe landelijke stichting Nafasecentrum. Ook hebben we geïnvesteerd in onze vakbekwaamheid door middel van functiespecifieke training. Een adequate crisiscommunicatie Dit jaar is crisiscommunicatie verzorgd voor 158 grotere en kleinere incidenten en dreigingen. In alle gevallen is binnen 30 minuten de eerste informatie verstrekt en bijgewerkt. Informatie over incidenten en crises wordt gegeven via de liveblog van ZeelandVeilig, de hieraan verbonden sociale media en aan de regionale pers. In mei is als aanvulling op de website de Zeeland Veilig-app gelanceerd. Via de app ontvangen de gebruikers meldingen van grotere incidenten. Via diverse publicaties is aandacht besteed aan de app, net als in de Zeeuwse Week van de Veiligheid. Meer informatie vind je op de website.

5

Wat heeft het gekost?

1 Programma Bevolkingszorg Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Primitieve begroting

Begroting na Rekening wijziging

Saldo

V/N

458.400 -167.000 291.400

498.100 453.861 -167.000 -195.646 331.100 258.215

-44.239 -28.646 -72.885

V V V

1.2 Meldkamer Zeeland – West-Brabant Wat wilden we bereiken? • Het bieden van een snelle en effectieve hulpverlening aan de burger, waarbij deze zoveel mogelijk in het eerste contact geholpen wordt. Daarnaast het snel en effectief begeleiden en coördineren van de hulpdiensten in Zeeland en Midden-West-Brabant. • Onze meldkamer is onderdeel van de Landelijke Meldkamersamenwerking (LMS). Deze heeft tot doel dat meldkamers elkaars werk kunnen overnemen, zodat zij elk incident in Nederland kunnen afhandelen, onafhankelijk van waar het zich voordoet. Dit is ook van belang voor grote incidenten waarin (snel) opgeschaald moet worden. Wat hebben we hiervoor gedaan? Wij maken samen met Veiligheidsregio Midden en West-Brabant gebruik van één Operationeel Centrum Veiligheidsregio/ Brandweer (OCB) binnen de in Bergen op Zoom gevestigde meldkamer. Naast de functie van brandweercentralist is de functie van Calamiteiten Coördinator (CaCo) ten behoeve van de opschaling bij rampenbestrijding en crisisbeheersing 24/7 aanwezig. In 2022 is een kwaliteitsslag gemaakt door onder meer een manager OCB in te huren. In 2023 gaan we verder met het optimaliseren van processen, het gezamenlijk inregelen van processen, het verbeteren van de samenwerking en verdieping op inhoudelijk vlak. Wat heeft het gekost? Primitieve begroting

Begroting na Rekening wijziging

Saldo

V/N

2 Programma Meldkamer Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Mutaties reserves Baten

736.200 0

982.282 1.000

844.917 -137.365 1.000 0

-88.200

-297.082 -159.717

Gerealiseerd resultaat

648.000

686.200

686.200

137.365

V N N

0

6

1.3 Risicobeheersing Wat wilden we bereiken? • Het voorkomen en beperken van brand door middel van risicobeheersing. • Adequate risicocommunicatie en een veerkrachtige samenleving. Wat hebben we hiervoor gedaan? Het voorkomen en beperken van brand door middel van risicobeheersing We werken samen met de Zeeuwse overheden en ketenpartners aan de verdere implementatie van de naar verwachting in 2024 van kracht zijnde Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), wetten zoals binnen het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland (SPOZ). We zijn in de tweede helft van 2022 bezig geweest met het opstellen van een grensoverschrijdend risicoprofiel. Dat wordt in 2023 afgerond. Daarnaast hebben we bijeenkomsten georganiseerd voor betrokken partners bij de energietransitie in Zeeland. Voor risico’s en veiligheid rondom de energietransitie stemden we af met de organisatie van het Zeeuws Energieakkoord. Op het gebied van risicobeheersing hebben we controles gedaan, adviezen gegeven, inspecties gedaan en onderzoek verricht. De resultaten presenteren we hieronder in woord en beeld. Controles brandveiligheid In 2022 hebben we 909 controles gedaan op het gebied van brandveiligheid. De controles zijn conform meerjarenplanning opgepakt. Naast de reguliere controles zijn twee projecten opgestart: project woongebouwen en QuickScan Vlissingen.

Door project woongebouwen hebben we inspanning verricht op het gebied van brandveiligheid, omdat deze buiten het vergunningsstelsel van brandveiligheid valt. 57 woongebouwen zijn beoordeeld. In QuickScan Vlissingen zijn 21 woongebouwen en één woonzorgcentrum geselecteerd die in aanmerkingen kwamen voor een brandveiligheidscontrole. Hierbinnen zijn als pilot ‘zichtcontroles' uitgevoerd. Eén locatie kreeg direct een vervolgcontrole. Vier locaties krijgen dit in 2023. Extra controles van de opvanglocaties voor vluchtelingen en arbeidsmigranten zijn uitgevoerd. Camping- en jachthavencontroles waren vooral hercontroles. Daarnaast beoordeelden we de ‘plannen van aanpak’ ter verbetering van brandcompartimenten en bluswatervoorzieningen. Een vernieuwde meerjarencontroleplanning is in ontwikkeling. Adviezen over brandveiligheid Streefwaarde 2022

Realisatie 2022 (1-1 t/m 31-12)

Aantal adviezen brandveiligheid en brandveilig gebruik Aantal adviezen milieu

900

1010

Aantal adviezen PvE’s, UPD en overig

195

208

Aantal adviezen evenementen*

123

259*

Aantal adviezen vuurwerk

24

10

49

*) Het hogere getal wordt verklaard doordat in twee gebieden een ander registratiesysteem gebruikt wordt. In dit registratiesysteem worden ook kleinere evenementen als apart evenement geregistreerd.

We waren bij grote projecten al vroeg betrokken in de advisering. Specifieke aandacht is gegeven aan het draagvlak voor onze bovenwettelijke adviezen zoals het realiseren van voorzieningen bij het parkeren van elektrische auto’s in parkeergarages. We hebben het adviseringstraject ten behoeve van evenementen onderzocht. De aanbevelingen worden in 2023 uitgewerkt. De adviezen over brandveiligheid en brandveilig gebruik gebeuren op aanvraag van met name de gemeenten.

7

Adviezen omgevingsveiligheid en fysieke leefomgeving In 2022 hebben we 123 adviezen gegeven op omgevingsveiligheid en fysieke leefomgeving. Steeds vaker werden omgevingsveiligheidsmaatregelen opgenomen in brandveiligheidsadviezen voor gebouwen. Naast externe veiligheid keken we ook naar andere aspecten zoals brandveiligheid, overstromingsrisico en het risico op natuurbrand. De adviestaken op het gebied van klimaatadaptatie (waaronder natuurbrandbeheersing), transport en (vitale) infrastructuur zijn ondergebracht onder Omgevingsveiligheid. Steeds meer adviesverzoeken kwamen binnen over energietransitie, zoals plannen met betrekking tot waterstofproductie, buurtbatterijen en windturbineparken. We gaven advies op de omgevingsvisies van de gemeenten Vlissingen, Kapelle en Veere. Inspecties en adviezen industriële veiligheid Streefwaarde 2022

Realisatie 2022 (1-1 t/m 31-12)

Aantal bedrijfsbrandweeraanwijzingen

3

0*

Aantal bedrijfsbrandweerinspecties

7

5 **

6

6

21

21

Anatal BRZO-inspecties, nietroutinematig Aantal BRZO-incidentonderzoeken

12

17

4

11

Aantal adviezen bevoegd gezag BRZOinrichtingen Aantal adviezen bevoegd gezag BEVIinrichtingen

50

78

20

31

Grondslag Wet veiligheidsregio’s

Grondslag overige wetgeving Aantal veiligheidsrapportbeoordelingen Aantal BRZO-inspecties, routinematig

*) Geen nieuwe of revisie bedrijfsbrandweeraanwijzingen zijn afgegeven. Dit was ook niet noodzakelijk, omdat de aanwijzingen nog voldoende passend zijn. Dit wordt gecontroleerd tijdens de inspecties. **) Twee inspecties zijn doorgeschoven naar 2023 vanwege bedrijfsverstoring en weersomstandigheden

Met de bedrijfskennis vanuit de inspectiepraktijk kan in algemene zin gesteld worden dat de door ons opgelegde bedrijfsbrandweeraanwijzingen momenteel voldoende passend zijn. De Brzo-inspecteurs zijn gestart met het toepassen van een nieuwe landelijke inspectiewijze. Deze heeft als titel Landelijke Benadering Risicobedrijven (LBR). Naast LBR zijn de inspecteurs gaan werken met een nieuw rapportagesysteem (GIR2.0). Deze veranderingen vergen in de praktijk meer tijd dan voorzien. Er zijn relatief veel incidenten geweest. Bij een aantal kwamen grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen vrij. De nasleep in de vorm van incidentonderzoek kostte tijd. Daarbij gaat het om gezamenlijk overheidstoezicht bij de veroorzakende bedrijven. Dit toezicht betreft zowel de uitvoering van het wettelijk verplicht incidentonderzoek als de afhandeling en opvolging van actiepunten. We willen optimaal voorbereid zijn op nieuwe energiedragers. Daarom zijn we aangesloten bij het vooroverleg inzake nieuwe initiatieven, hebben we afgestemd met de havens van North Sea Port en Rotterdam en bijgedragen aan een uniforme handreiking voor bestrijding van incidenten met nieuwe energiedragers. De hoeveelheid adviezen rond industriële veiligheid is toegenomen. Dit hangt samen met de energietransitie en nieuwe energiedragers.

Voorbeelden van projecten die nog gaan starten, maar afgelopen jaar beslag gelegd hebben op de adviescapaciteit zijn: tankopslag van ammoniak, installaties voor afvang en opslag van CO2 en een ‘Liquefied Natural Gas’–terminal. Brandonderzoek We hebben 41 woningbranden onderzocht en deze data hebben we conform afspraak ingevoerd in de landelijke database van het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV). Brandonderzoek vergroot het inzicht in het ontstaan en de ontwikkeling van brand en levert daarmee een bijdrage aan de veiligheid van de samenleving. Ook levert het onze organisatie leerzame inzichten op. In 2022 zijn bijvoorbeeld zeventien nieuwsflitsen en twee rapporten opgesteld naar aanleiding van branden in Zeeland. 8

Adequate risicocommunicatie en een veerkrachtige samenleving Brandveilig Leven

Streefwaarde 2022 30

Realisatie 2022 (1-1 t/m 31-12) 12

Activiteiten basisonderwijs/ voortgezet onderwijs Woningchecks

25

15

20

15

Voorlichting tijdens evenementen

30

85

Afgehandelde informatie verzoeken

20

225

Lezingen/ presentaties voor groepen

Het aantal informatieverzoeken op het gebied van brandveiligheid is toegenomen, met name vanuit Verenigingen van Eigenaren van woongebouwen. Op scholen vonden beperkt activiteiten plaats vanwege de leerachterstanden door corona. De activiteiten gericht op het voorlichten van burgers over brandveilig leven zijn inmiddels weer opgestart. Bij voorlichtingsactiviteiten rondom de rookmelderplicht zijn we aangehaakt bij de regionale en landelijke campagne. In de maand oktober hadden we een pop-upstore in Vlissingen, onder meer tijdens de Zeeuwse Week van de Veiligheid. Zeeland Veilig Aantal bezoekers Zeelandveilig.nl (sessies) Aantal volgers op: Twitter Facebook Instagram

Streefwaarde 2022 110.000

Realisatie 2022 (1-1 t/m 31-12) 149.200

15.000 8.000 1500

17.254 15.900 1463

Met Zeeland Veilig maken we inwoners bewust van gevaren in de eigen omgeving, stimuleren we hen om zelf bij te dragen aan veiligheid en geven we handvatten om zelfredzaam te zijn mocht er iets misgaan in hun omgeving. Hiervoor zetten we diverse middelen en informatiekanalen in (flyers ‘Wat doe je bij zwaailicht en sirene’, online rookmeldercampagne en aandacht voor de risico’s van natuurbrand via onder andere Omroep Zeeland en sociale media). Wat heeft het gekost? Primitieve Begroting na begroting Rekening wijziging 3 Programma Risicobeheersing Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Mutaties reserves Baten Gerealiseerd resultaat

Saldo

V/N

3.106.780 3.112.554 3.040.147 -103.600 -5.000 -6.424

-72.407 -1.424

V V

0 -23.974 0 3.003.180 3.083.580 3.033.723

23.974 -49.857

N V

9

1.4 Brandweer Wat wilden we bereiken? • Het bestrijden van brand en gevaar voor mens en dier anders dan bij brand. • Het verkennen van gevaarlijke stoffen, het verrichten van ontsmetting en het waarschuwen van de bevolking. • Zorgen voor voldoende opgeleid en geoefend brandweerpersoneel en een goede operationele voorbereiding en evaluatie van incidentbestrijdingen. • Zorgen voor voldoende en betrouwbaar brandweermaterieel en -materiaal (zie paragraaf 2.1). Het bestrijden van brand en gevaar voor mens en dier anders dan bij brand De brandweer is in totaal 3507 keer uitgerukt met een basisbrandweereenheid. Hiervan zijn 581 uitrukken voor het stormweekend in februari 2022. Van deze stormmeldingen zijn er 290 via decentrale uitgifte afgewerkt op de sectie Brandweer (DCU). Van het totaal aantal incidenten is 99 keer opgeschaald naar middelincident, 20 keer naar groot incident en 9 keer naar zeer groot incident. In 2022 werd in 60% van de inzetten voldaan aan de vastgestelde opkomsttijd uit Maatwerk in brandweerzorg. Zeeland was één van de pilotregio’s voor het dekkingsplan Gebiedsgerichte opkomsttijden. De pilot is afgerond en de uniforme systematiek voor het opstellen van dekkingsplannen is landelijk vastgesteld.

De contouren voor het Zeeuwse dekkingsplan staan en we weten dat er in de dekking van brandweerzorg voornamelijk een uitdaging ligt bij de factor paraatheid; de beschikbaarheid van mensen. De paraatheid van verschillende posten staat onder druk. Dit komt door meerdere factoren en verschilt per gebied. In 2023 wordt het nieuwe dekkingsplan vastgesteld. In 2022 is aantal stappen gezet om specifieke risico’s te beperken op het gebied van tunnelbrand, natuurbrand en bluswater. Om bevelvoerders te trainen voor een tunnelbrand is een realistische trainingsweek is. Tevens hebben reguliere oefeningen op verschillende oefenavonden plaatsgevonden waarbij de geleerde vaardigheden in het trainingscentrum in Zwitserland beoefend zijn. Ook op het gebied van natuurbrand hebben we verschillende initiatieven ontplooid. We participeren in het interregionale project voor Handcrew Zuid-Nederland. Het aanbestedingstraject voor vier nieuwe combi-tankautospuiten natuurbrand is gestart. Een nieuwe versie van het natuurbrandverspreidingsmodel zorgt ervoor dat snel een voorspelling van het brandverloop in beeld is. In samenspraak met de zes zuidelijke veiligheidsregio’s hebben we een vertaling van de Landelijke Handreiking Bluswater en Bereikbaarheid 2019 naar een Interregionale adviesleidraad Bluswater en Bereikbaarheid opgesteld.

De adviesleidraad is vastgesteld door ons AB en wordt van kracht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De zorg voor bereikbaarheid en bluswatervoorziening in Zeeland is een verantwoordelijkheid van de Zeeuwse gemeenten. Het verkennen van gevaarlijke stoffen, het verrichten van ontsmetting en het waarschuwen van de bevolking In verband met het samengaan van de meldkamer hebben we onze procedures van de gaspakkenteams afgestemd met Veiligheidsregio Midden-en West-Brabant. De inzetprocedures zijn daardoor herzien. Gaspakkenteams zijn omgevormd tot gevaarlijke stofeenheden die nu ook voor eenvoudige incidenten met gevaarlijke stoffen worden ingezet. Het onderzoek voor het uitbesteden van de functie Coördinator Verkenningseenheden (CVE) aan Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is doorgeschoven naar 2023. We verlengden om die reden de uitbesteding van de CVE functie aan Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond tot 1 januari 2025. Zorgen voor voldoende opgeleid en geoefend brandweerpersoneel en een goede operationele voorbereiding en evaluatie van incidentbestrijdingen Vrijwilligers Op 31 december hadden we 1137 vrijwilligers bij de brandweer. In 2022 zijn meer vrijwilligers in dienst gekomen dan uit dienst zijn gegaan; 91 vrijwilligers zijn in dienst gekomen en 76 zijn uit dienst gegaan. In 2021 hadden we 1122 vrijwilligers.

We willen het aantal vrijwilligers waarop onze organisatie gebouwd is in stand houden. Om dat op de lange termijn te realiseren wordt een plan opgesteld. 10

Vakbekwaamheid De vraag naar opleidingen was in 2022 erg groot, vooral voor manschappen. Er zijn veel aanmeldingen voor opleidingen door verloop, vergrijzing en door het stilliggen van de werving door corona. Naast de regulier geplande drie opleidingen zijn in 2022 nog eens drie vergelijkbare opleidingen bij externe leveranciers ingekocht. De vraag naar leergangen is groter dan de capaciteit die wij als opleidingsinstituut kunnen bieden. Daardoor hebben wij extern in moeten kopen. Hiervoor hebben wij gebruik gemaakt van extra budget om de opgelopen achterstand in te lopen. Er zijn afgelopen jaar twee kandidaten gestart bij de voltijdsopleiding officiersopleiding, deze opleiding zullen zij in 2024 afronden. Functie

Aantal personen gestart in 2022

Manschap

84 (Intern: 36, Extern: 48)

Instructeur

12

Docent

7

Bevelvoerder

28

Chauffeur

30

Voertuigbediende/pompbediende

24

Bediende redvoertuig

8

Verkenner gevaarlijke stoffen

8

Na een periode van beperkt oefenen vanwege corona is weer gericht aandacht besteed aan het op niveau brengen van de basisvaardigheden. Door veel ploegen is gebruik gemaakt van de mogelijkheden om realistisch te trainen op een oefencentrum. Daarnaast hebben de volgende oefeningen voor specialismen plaatsgevonden: Specialisme

Oefening

Natuurbrandbestrijding

Meerdere reguliere oefeningen, waaronder een grote oefening natuurbrand in Schouwen-Duiveland.

Industriebrandbestrijding

Meerdere oefeningen in een industriële omgeving met risicovolle bedrijven, brandweeroefeningen bij bedrijven, oefeningen voor (hoofd)officieren van dienst.

Waterongevallen verkenners eenheid brandweer

• • • •

Oefeningen Verkenners eenheid brandweer (VEB)

• •

Gevaarlijke stoffen eenheid (GSE) en Basis ontsmettingseenheid (BOE)

•

De oefeningen uit de brancherichtlijnen zijn ingehaald. Reguliere oefeningen bootteam van waterongevallenteam. Een meerdaagse duikoefening, waarbij meerdere brandweerposten en officieren van dienst hebben geoefend met het waterongevallenteam. Jaarlijkse training in de duiktoren: een basistraining zelfredzaamheid en ‘duiker-in-nood’. De ploegen hebben basisoefeningen gedaan met de geïntroduceerde koffer uit 2021. Alle ploegen hebben een grote inzetoefening gedaan met de sectie brandweer. Meerdere basisoefeningen en een inzetoefening op EVOS in samenwerking met de Basis ontsmettingseenheid (BOE).

Arbeidsveiligheid Onze brandweermensen worden periodiek gekeurd om te bepalen of zij ‘fit for the job’ zijn. Hiervoor is landelijk een protocol afgesproken. Eén van de keuringsonderdelen betreft het lopen op een trap met 100 treden. Dit deden wij tot voor kort voornamelijk op een stairmaster. In 2022 hebben wij een alternatief gevonden voor de stairmaster in Vlissingen, waardoor onze brandweermensen kunnen kiezen tussen een stairmaster of vaste trap. Bij GRIP situaties is multi geëvalueerd. De brandweer heeft voor enkele bijzondere incidenten een evaluatie uitgevoerd. Daarnaast evalueren we ook via brandonderzoek. 11

Zorgen voor voldoende en betrouwbaar brandweermaterieel en -materiaal (zie paragraaf 2.1) In 2022 is nieuwe ademluchtapparatuur in gebruik genomen. Hiervoor zijn alle brandweermedewerkers omgeschoold. De nieuwe apparatuur is op alle medewerkers individueel afgesteld en de drie ademluchtwerkplaatsen zijn aangepast. De basisbrandweerzorg is PFAS-vrij. Alle PFAS-houdende schuimvormende middelen zijn van de tankautospuiten afgehaald of buiten dienst gezet. We streven ernaar de schuimtransitie in 2023 af te ronden. Ontwikkelingen brandweerposten • Goes-West: nieuwbouwplannen gestart, oplevering naar verwachting 2024. • Heinkenszand: nieuwbouwplannen gestart, oplevering naar verwachting eind 2023. • Zierikzee: aankoopfase van grond door de gemeente, volgende stap is ontwerpfase. • Kloosterzande: in overleg met de gemeente stellen we een schetsontwerp op. • Kapelle: de gemeente heeft ons gevraagd de haalbaarheid te onderzoeken voor het samenvoegen van de posten Kapelle en Wemeldinge op een nieuwe locatie. Op verzoek van de gemeente voerden we een analyse uit, op basis waarvan de gemeente heeft besloten de posten voorlopig niet samen te voegen. Wat heeft het gekost? Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Rekening

Saldo

V/N

4 Programma Brandweer Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Mutaties reserves Baten

20.861.953 22.834.924 22.545.204 -289.720 -334.100 -685.450 -622.419 63.031 -802.617

731.559

N

Gerealiseerd resultaat

20.251.953 20.615.298 21.120.167

504.870

N

-275.900 -1.534.176

V N

12

1.5 Crisisbeheersing Wat wilden we bereiken? • Doorontwikkeling informatiegestuurde veiligheid. • Advisering en operationele voorbereiding op het gebied van evenementenveiligheid. • Planvorming en preparatie van de crisisorganisatie. • Vakbekwaamheid van de crisisorganisatie. • Inrichting en continuïteit van de crisisorganisatie. Wat hebben we hiervoor gedaan? Doorontwikkeling informatie gestuurde veiligheid De pilot DigiTwin is geëvalueerd. Met een digitale kopie van onze regio wordt relevante data inzichtelijk gemaakt. Zo vormen we snel een beeld van risico’s en gevolgen van incidenten. De in de pilot betrokken gebruikers gaven aan deze tool in het normale, dagelijkse werk en bij incidenten en crises te willen gebruiken. We werkten samen met de zes zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid6) aan de totstandkoming van een Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK). Advisering en operationele voorbereiding op het gebied van evenementenveiligheid Advisering vindt plaats vanuit risicobeheersing/brandweer (A/B), GHOR (A/B) en Taakgroep Grote Evenementen (C) ✓ A-evenementen: 7 ✓ B en B+ evenementen: 100 ✓ C-evenementen: 8 Er zijn in totaal zeven interdisciplinaire adviezen aangeleverd voor: de Four Freedoms Awards, Bevrijdingsfestival Zeeland, Hrieps, Vestrock, Concert at SEA, de Kustmarathon en Rescue.

Voor het buiten behandeling stellen van de vergunningaanvraag van Rescue zijn verschillende Woo-verzoeken ingediend en zijn de gevraagde correspondentie en documenten (indien nodig geanonimiseerd) aangeleverd. Planvorming en preparatie van de crisisorganisatie De ontwikkeling van de (wettelijk verplichte) regionale planvorming heeft in brede zin plaatsgevonden, met name op de zes prioritaire risico’s uit het Regionaal Risicoprofiel 2020-2023. We werken continu aan het behoud van de operationaliteit van de piketten crisisorganisatie. Met name bij enkele specialistische functies blijkt dit lastig in te vullen, doordat de populariteit van een piketfunctie afneemt en vergrijzing hierbij een rol speelt. Voor een aantal piketten is succesvol geworven op competenties buiten de organisatie. De personele bezetting van de GHOR-piketten bleef een aandachtspunt. Er zijn nieuwe functionarissen geworven en opgeleid voor de piketten Officier van Dienst Geneeskundig Noord én Zuid, maar nog onvoldoende om weer over te kunnen gaan naar twee piketten. Samen met de ketenpartners in de zorg bestendigen we de samenwerking die tijdens Covid-19 is ontstaan. Er is een convenant voor samenwerking vastgesteld bij branden, ongevallen, rampen en crises tussen Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, Veiligheidsregio Zeeland, Politie Zeeland-West-Brabant en het Openbaar Ministerie Zeeland-West-Brabant.

De inzet bij corona is twee keer geëvalueerd: een evaluatie vanuit het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement en een onderzoek naar de rol van de GHOR. De aanbevelingen passen in de ontwikkeling in ons Meerjarenbeleidsplan. Op 30 november is een systeemtest gehouden waarbij de gehele crisisorganisatie is ingezet. Gemeente Goes was de bron van het incident. De systeemtest is binnen het niveau van GRIP3 gehouden. De evaluatie volgt in 2023.

13

Vakbekwaamheid van de crisisorganisatie Diverse trainingen, oefeningen en kennissessies zijn georganiseerd voor CoPi, ROT, (R)BT, strategisch adviseurs en liaisons. De secties en kolommen trainen zowel individueel en gezamenlijk. Als overige activiteiten hebben we nog drie themasessies over de energietransitie gehad, diverse opleidingen crisisorganisatie en rampenbestrijding (basis algemeen, basis bestuur, verdiepingscursus) en vier trainingen en twee oefeningen op nucleair. Na de coronaperiode vonden dit jaar weer fysieke trainingen en oefeningen plaats. Gewerkt werd met digitale trainingen en basiscursussen in de vorm van e-learning. Omdat dit jaar een inhaalslag werd gemaakt op het gebied van (multidisciplinaire) vakbekwaamheid, heeft geen doorontwikkeling naar competentiegerichte vakbekwaamheid plaatsgevonden. Dit wordt doorgeschoven naar 2023. Evalueren is een continu proces. Multidisciplinair worden verbeterpunten middels de werkgroep Evalueren Groot uitgevoerd. Het deugdelijk kwaliteitssysteem van het evalueren en het structureel implementeren van verbeteringen vraagt toekomstgericht verdere ontwikkeling en borging. Inrichting en continuïteit van de crisisorganisatie Het op peil houden van de vakbekwaamheid van de functionarissen vraagt de nodige inspanning.

Ondanks de druk op de functionarissen zijn ze zeer betrokken en bereid om hun (vrije) tijd te besteden aan de crisisorganisatie. De bestaande operationele informatiesystemen zijn continu geüpdatet en nieuwe mogelijkheden van deze systemen zijn toegevoegd. In samenwerking met de nucleaire ketenpartners is een onderzoek gestart naar het gebruik van LCMS als informatieplatform. Een aantal faciliteiten in het crisiscentrum, met name ten behoeve van digitaal vergaderen, is vernieuwd en/of geüpdatet. Operationele gegevens De ontwikkelingen in Oekraïne zijn gemonitord en geanalyseerd op potentiële negatieve effecten in Zeeland (onder andere op nucleair gebied en voor de havens). Daarnaast hebben we een coördinerende rol op ons genomen tussen alle betrokken partijen bij het aanspoelen van dode vogels. Tenslotte hebben we het risico op natuurbrand gemonitord. De crisisorganisatie is afgelopen jaar zes keer opgeschaald geweest volgens de GRIP-systematiek: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

13 juni 2022, Grip 1 Autoherstelbedrijf Terneuzen 27 juni 2022, GRIP 2, Windhoos Zierikzee 25 juli 2022, GRIP 2, Drinkwater lekkage Vlissingen 24 september 2022, GRIP 1, Gaslekkage Cadzand 15 december 2022, GRIP 1, Brand in portiekflat Vlissingen 17 december 2022, GRIP 2, Brand AZC Middelburg

Wat heeft het gekost? Primitieve Begroting na begroting wijziging 5 Programma Crisisbeheersing Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Mutaties reserves Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Rekening

Saldo

V/N

4.075.607 -198.900

3.850.945 3.526.292 -324.653 -647.038 -708.649 -61.611

V V

0 0 3.876.707

430.338 430.338 0 -55.602 0 55.602 3.578.643 3.247.981 -330.662

N V

14

1.6 Overhead en kostentoerekening In de programma’s worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Wij werken niet met kostendekkende heffingen of tarieven en opereren niet in concurrentie met de markt. Om deze redenen wordt doorberekening van overhead aan de programma’s zoveel mogelijk achterwege gelaten. Primitieve Begroting na begroting Rekening wijziging 2022 2022 2022 6 Overhead en kostentoerekening Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Mutaties reserves Baten Gerealiseerd resultaat

Saldo

V/N

8.024.561 8.716.137 8.422.577 -293.560 0 -38.700 -52.095 -13.395

V V

0 -272.000 -96.970 175.030 8.024.561 8.405.437 8.273.512 -131.925

N V

Voor een toelichting verwijzen wij naar paragraaf 4.6. 1.6.1 Algemene dekkingsmiddelen

7 Algemene dekkingsmiddelen Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Mutaties reserves Baten Gerealiseerd resultaat

Primitieve begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Saldo

V/N

-230.674 -35.604.124

-60.000 -46.287 13.713 -36.020.029 -36.018.823 1.206

N N

-311.003 -36.145.801

-311.003 -311.003 0 -36.391.032 -36.376.113 14.919

N

Rekening 2022

Voor een toelichting verwijzen wij naar paragraaf 4.7. 1.6.2 Onvoorzien Primitieve Begroting na begroting Rekening wijziging 2022 2022 2022 8 Onvoorzien Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Mutaties reserves Baten Gerealiseerd resultaat

544.886 -24.504

Saldo

V/N

50.000 0

192.700 0

352.186 24.504

N N

0 50.000

0 -135.336 -135.336 192.700 385.046 192.346

V N

Voor een toelichting verwijzen wij naar paragraaf 4.8.

15

2 Paragrafen 2.1 Onderhoud kapitaalgoederen Oplopende kapitaallasten voor vervangingsinvesteringen De komende jaren komt een piek aan te vervangen (brandweer)voertuigen en -materiaal aan. Het niet doen van deze vervangingen leidt tot vermindering van de operationaliteit en de slagkracht van de brandweer. In ons investeringsplan staan alleen vervangingsinvesteringen en geen uitbreidingsinvesteringen. De verwachting in de begroting 2022 was dat de kapitaallasten zich in de toekomst om en nabij de € 5,5 mln. zouden stabiliseren (prijsniveau 2022 en een rekenrente van 2% voor de financieringsbehoefte). Bij de overdracht van budget voor de regionale brandweer aan de Veiligheidsregio in 2013 is rekening gehouden met een niveau van € 4,2 mln. aan kapitaallasten. Hierop zijn in het verleden bezuinigingen gerealiseerd in de vorm van een lagere marktrente (2%), verlenging van afschrijvingstermijnen en de invoer van restwaarden op voertuigen. Vervolgens is het budget in de begroting 2020 voor het eerst weer verhoogd, gedekt door een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Het kapitaallastenniveau in de meerjarenbegroting bedraagt sinds dat moment ca. € 3,7 mln. Door de forse prijsstijgingen van onder andere energie, grondstoffen, chips en halffabricaten die momenteel aan de orde zijn, zijn de geraamde investeringsbudgetten niet meer toereikend.

Ook de kapitaalmarktrente loopt momenteel op. De ECB heeft in korte tijd een aantal renteverhogingen doorgevoerd om de inflatie te beteugelen. De rekenrente voor de financieringsbehoefte in de VRZ-begroting is momenteel 2%. De 10-jaars marktrente is inmiddels tot ruim boven de 3% gestegen en zal, gelet op de inflatie, naar verwachting nog verder stijgen, waardoor bijstelling van deze rekenrente noodzakelijk is geworden. De volgende correcties zijn uitgevoerd om tot een meer reëel plan te komen: 1. Correctie voor prijsinflatie voor de uit te voeren investeringen in 2023: 15%. 2. Correctie voor prijsinflatie voor de uit te voeren investeringen vanaf 2024: 20%. 3. Verhoging rekenrente financieringsbehoefte van 2% naar 4%. Door de inflatie en de oplopende rente zullen op termijn de kapitaallasten oplopen van structureel circa € 5,5 mln. naar circa € 7 mln.

€ 8.000.000

€ 7.000.000

Nieuw

€ 6.000.000

Oud € 5.000.000

€ 4.000.000

€ 3.000.000

€ 2.000.000

Onderhoud (brandweer)materieel en - materiaal Voor onderhoud werken we met drie servicecentra: Terneuzen (kazerne Koegors), Middelburg (kazerne Stromenweg) en Borssele (kazerne Quistenburg). De servicecentra voeren beheertaken uit op het gebied van grote en kleine voertuigen, bepakkingen, ademlucht en bluskleding. Daarnaast wordt een aantal beheertaken centraal 16

uitgevoerd, zoals niet-repressieve kleding, verbindingsmiddelen. Deze zijn binnen één van de servicecentra gepositioneerd. We zijn gestart met de implementatie van een nieuw materieel beheersysteem: McMain. Onderhoudsmedewerkers, coördinatoren en medewerkers zijn opgeleid voor de registratie in het nieuwe systeem. Onderhoudskosten voertuigen en materiaal (exclusief kosten eigen onderhoudspersoneel) Realisatie Begroting 2022 Begroting 2022 2021 na wijziging Onderhoud materieel en -materiaal 1.187.358 977.700 1.162.896 Investeringsplan Werkplaatsinrichting servicecentra 24.617 0 45.656 Ademluchttestbanken 194.231 0 Totaal 1.406.206 977.700 1.208.552

Realisatie 2022 1.381.063 42.555 1.423.618

Het onderhoudsbudget staat onder druk. Dit hangt samen met de ouderdom van de activa. Het investeringsplan voorziet in de vervanging van veel activa, waardoor de onderhoudskosten mogelijk dalen. In 2023 en 2024 worden, net als in 2022, lagere afschrijvingslasten verwacht dan begroot. Het verschil wordt opnieuw incidenteel ingezet om het onderhoudsbudget voor brandweermaterieel en -materiaal te verhogen. Onderhoud kantoren (Middelburg, Goes, Borssele, Terneuzen) Wij zijn sinds januari 2017 eigenaar van het kantoorgebouw Segeerssingel 10 te Middelburg. Het gebouw plus de verbouwingskosten worden in 25 jaar afgeschreven zonder rekening te houden met een restwaarde. Uiteindelijk resteert de aanschafwaarde van de grond op de balans. Medio 2020 is de Meldkamer Zeeland-Brabant gehuisvest in Bergen op Zoom. Een vleugel van de Segeerssingel staat sindsdien leeg. Een duurzame waardevermindering op grond van Notitie waardering en afschrijving van materiële vaste active (Commissie BBV) is niet van toepassing. De vleugel wordt incidenteel nog gebruikt voor het geven van trainingen aan derden en is daarnaast ook opgenomen in de huisvestingsvisie en de mogelijke herinrichting van het pand. Tot op dit ogenblijk is nog geen sprake van een mogelijk veranderende gebruiksduur c.q. gebruiksintensiviteit in de toekomst.

In de reserve Meldkamer is een bedrag van € 135.000 gereserveerd om deze vleugel te verbouwen. Hiervoor zijn middelen ontvangen van het Rijk. De ontwikkelingen met betrekking tot het pand Segeerssingel in Middelburg vragen om heroverweging van in het verleden gemaakte keuzes. Het vertrek van de politie uit het naastgelegen pand, de verhuizing van de meldkamer naar Bergen op Zoom, de heroriëntatie van crisisbeheersing en het verminderd gebruik van kantoorwerkplekken maken dat de situatie opnieuw bekeken moet worden. Een bestuurlijke verkenner heeft een onderzoek ingesteld naar mogelijke gezamenlijke huisvesting met GGD en RUD. Vooralsnog heeft dit niet geleid tot nieuwe inzichten. Onderhoudskosten kantoren (exclusief kosten eigen onderhoudspersoneel) Realisatie Begroting 2021 2022 Gebruikers- en eigenaarsonderhoud 42.644 76.400 Segeerssingel 10 Middelburg Kantoormeubilair 6.287 0 Investeringsplan* Aanpassingen Segeerssingel 10 51.219 0 Totaal 100.150 76.400

Begroting 2022 na wijz 76.400

Realisatie 2022 59.426

5.000

16.683

8.000 89.400

0 76.109

* Investeringen in de huisvesting volgen op besluitvorming op het onderzoek naar de samenwerking GGD, RUD en VRZ.

We hebben vijf kantoorlocaties: Middelburg (Segeerssingel en Stromenweg), Goes (Oranjeweg), Borssele (Quistenburg) en Terneuzen (Koegors). Op een aantal kleinere posten zijn werkruimtes. 17

Onderhoud en vervanging brandweerposten Het eigendom van de brandweerposten en het beheer daarvan is bij de vorming van de Veiligheidsregio in 2013 niet aan ons overgedragen. Voor alle brandweerposten is een verdeling van de verantwoordelijkheid voor het onderhoud afgesproken. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen onderhoudskosten voor rekening van de gemeenten en onderhoudskosten voor rekening van ons. Onderhoudskosten brandweerposten (exclusief kosten eigen onderhoudspersoneel) Realisatie Begroting 2021 2022 Gebruikersonderhoud brandweerposten

211.246

126.600

Begroting 2022 na wijziging 211.600

Realisatie 2022

Eigenaarsonderhoud Stadsgewest Vlissingen-Middelburg1 Energiebesparende maatregelen

70.675

72.000

72.000

72.583

0

0

12.800

0

Vervanging inventaris brandweerposten

26.198

25.000

25.000

25.000

Inventaris kazerne Rilland

14.663

30.000

0

0

Totaal

322.782

253.600

321.400

328.162

230.579

Investeringsplan

2.2 Bedrijfsvoering Visie en kernwaarden Onze visie is samen zorgen voor een veilig Zeeland. In 2022 is ons meerjarenbeleidsplan 2022-2025 vastgesteld. Hierin staat onze visie uitgewerkt aan de hand van vier speerpunten. Op het gebied van mens en organisatie en het samenwerken in netwerken ligt een duidelijke opgave voor bedrijfsvoering. Ook ten aanzien van informatie gestuurde veiligheid en informatieveiligheid hebben we een belangrijke opgave. In 2022 is onze huisvestingsvisie vastgesteld. Deze visie borduurt voort op de principes van tijd- en plaatsonafhankelijk werken. De reductie van het aantal kantoorwerkplekken wordt in de toekomst verder vormgegeven. De transitie naar activiteit-gebonden werkplekken is hier onderdeel van. Samenstelling Managementteam (MT) Het MT neemt de aansturing op strategisch niveau voor haar rekening. Het MT bestaat sinds begin 2022 uit de directeur/commandant brandweer, manager risico- en crisisbeheersing, manager brandweerzorg en manager bedrijfsvoering (1 januari 2022 gestart). De manager brandweerzorg heeft een baan buiten VRZ aanvaard. Voor de functie wordt geworven. De werkzaamheden zijn tot die tijd verdeeld tussen de directeur en manager bedrijfsvoering.

Samenwerking GGD/RUD/VRZ In 2022 zijn we begonnen met de uitwerking van diverse thema’s zoals het stroomlijnen van begrotings-, verantwoordings- en besluitvormingsprocessen en samenwerking met de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) en de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) op bedrijfsvoering en de samenwerking op het gebied van de omgevingswet. De voortgang werd bemoeilijkt door onder meer personele wisselingen, beperkingen en nasleep van de coronacrisis. Rechtmatigheidsverantwoording Het was de bedoeling dat gemeenschappelijke regelingen vanaf 2021 een rechtmatigheidsverantwoording af zouden geven. Dit besluit is doorgeschoven naar 2023. De accountant geeft tot en met 2022 een verklaring af over getrouw 1 Na onderzoek is gebleken dat de Stadsgewestelijke Brandweer Middelburg-Vlissingen (SGB) abusievelijk het volledige onderhoudsbudget, bedoeld voor zowel het

eigenaarsonderhoud en het gebruikersonderhoud, heeft overgedragen aan VRZ. Afgesproken is dat voor het eigenaarsonderhoud jaarlijks tot een bedrag van € 68.000 in rekening gebracht mag worden bij VRZ. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.

18

beeld en financiële rechtmatigheid. Dat laatste komt vanaf 2023 bij het Dagelijks Bestuur (DB) te liggen. De accountant geeft vanaf 2023 een verklaring af over getrouw beeld. 2022 is benut om de organisatie en interne beheersing zodanig in te richten dat het afgeven van deze verantwoording door het DB mogelijk is. Bij de voorbereiding werken we samen met de Zeeuwse gemeenten en andere gemeenschappelijke regelingen. Doorzetten van de ingezette ontwikkeling meerjarenbeleidsplan We richten ons in het meerjarenbeleidsplan op de volgende thema’s: personeelsbeleid, informatiegestuurde organisatie, duurzaamheid en kwaliteitszorg. We hebben te maken met schaarste op de arbeidsmarkt. Daarom hebben we afgelopen jaar ons wervings- en selectieproces onderzocht, zodat we ook in 2023 gericht kunnen werven en we zijn gestart met een strategisch personeelsplan. Uit externe onderzoeken (Twijnstra Gudde, 2017; Berenschot, 2020) blijkt dat met relatief weinig mensen, veel en goed werk wordt verzet op het gebied van bedrijfsvoering. We hebben een onderzoek afgerond naar een nieuwe manier van rapporteren middels de bestuursrapportage. We hebben een bestuursrapportage gemaakt in nieuwe stijl en deze is positief ontvangen. In december hebben we een presentatie gegeven aan het AB met een doorkijk naar de financiële en beleidsmatige ontwikkelingen voor 2023-2024.

De gemeenteraden hebben dit document ontvangen en zijn daardoor meegenomen in de belangrijkste ontwikkelingen voor 2023 en 2024. In 2022 is een securityboard opgericht die het mogelijk maakt om integraal af te stemmen tussen verschillende verantwoordelijken binnen het interne (informatie)veiligheidsdomein. In 2022 zijn geen klachten ontvangen die moesten worden afgehandeld via de formele procedure, zoals omschreven in de klachtenregeling. In 2022 kende onze organisatie geen datalek zoals bedoeld in de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Het in 2021 aangeschafte Enterprise Resource Planning (ERP) pakket AFAS is in 2022 verder geïmplementeerd. Afgelopen jaar is het contractmanagementsysteem volledig operationeel geworden. Hierdoor kunnen budgetten en verplichtingen beter worden beheerd. In 2022 hebben we ingezet op de verdere ontwikkeling van Business intelligence. Business intelligence richt zich met name op de bedrijfsprestaties en levert bruikbare inzichten die leiden tot betere en snellere beslissingen. Er zijn stappen gezet om de bedrijfsinformatie effectief te bundelen door de ontwikkeling van een datawarehouse. Ook zijn afgelopen jaar verschillende initiatieven en procesoptimalisaties gestart om de kwaliteit van onze data te verbeteren.

Informatiegestuurde veiligheid en informatieveiligheid Afgelopen jaar hebben we verschillende innovaties geïnitieerd om de operationele informatiepositie te verbeteren. Uit de evaluatie Wet Veiligheidsregio’s concluderen we dat een sterke informatiepositie essentiëler wordt in het voorkomen en bestrijden van incidenten, rampen en crises. In de realisatie van informatiegestuurde veiligheid is daarom aansluiting gezocht bij landelijke- en bovenregionale ontwikkelingen zoals de Zuid 6-samenwerking en het landelijk ontwikkelteam Knooppunt Coördinatie Regio’s en Rijk (KCR2). Tot slot zijn initiatieven gestart om de ontwikkeling van geografische informatievoorziening verder te professionaliseren. Door de toenemende digitalisering is het zorgvuldig omgaan met informatie van groot belang. Afgelopen jaar hebben we in lijn met het versnellingsprogramma Informatieveiligheid de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) verder geïmplementeerd en is de informatieorganisatie versterkt met een chief information security manager. Hiermee zetten we de eerste stappen om de komende jaren te groeien naar vitale infrastructuur. Formatie Per 31 december 2022 hebben we een formatie van 222,2 fte, inclusief Bevolkingszorg. De werkelijke bezetting per die datum is 213,96 fte. Er is een verschil van 8,24 fte. De verschillen in bezetting zijn per onderdeel aangegeven in onderstaande tabel.

Daar waar er sprake is van een lagere bezetting, staan nog vacatures open.

19

Ziekteverzuim In 2022 was het ziekteverzuimcijfer gemiddeld 4,36%. Landelijk was het gemiddeld 5,5% (CBS). Inhuur en advieskosten De inhuur van derden laat in 2022 een duidelijk dalende lijn zien ten opzichte van 2021. Dit is vooral te wijten aan de inhuur die plaatsgevonden heeft in het kader van de coronapandemie in 2021 en die in 2022 niet meer nodig was. Naar verwachting dalen de lasten de komende jaren weer. Een deel van deze kosten inhuur derden is gedekt uit een onderbesteding op de salariskosten. De cijfers tot en met 2022 betreffen de werkelijke kosten. De cijfers vanaf 2023 zijn de kosten op begrotingsbasis.

Zie bijlage 4 voor een overzicht van de kosten wegens inhuur van derden. 2.3 Financiering De financieringsparagraaf is samen met het treasurystatuut voorgeschreven in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). In de Wet Fido zijn kaders opgenomen ter beperking van het renterisico op de netto vlottende schuld en het renterisico op de vaste schuld (renterisiconorm). In de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo) zijn kaders opgenomen ter beperking van de risico’s bij het hanteren van financiële derivaten en het uitzetten van overtollige middelen. Renterisico Het renterisico wordt direct gerelateerd aan het budgettaire risico. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. De renterisiconorm is vastgelegd in de Uitvoeringregeling financiering decentrale overheden (Ufdo) en houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossing en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal.

20

Berekening renterisiconorm

2022

Begrotingstotaal

€ 37.082.827

Percentage regeling

20%

Renterisiconorm

€ 7.416.565 2022

Renterisiconorm vaste schuld

Budget

Renteherziening op vaste schuld o/g

-

Aflossingen

€ 1.833.803,92

Renterisico

€ 1.833.803,92

Renterisiconorm

€ 7.416.565

Ruimte onder renterisiconorm

€ 5.582.761

Overschrijding renterisiconorm

€-

In 2022 hebben we de renterisiconorm niet overschreden. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is vastgelegd in de Uitvoeringregeling financiering decentrale overheden (Ufdo) en bedraagt voor gemeenschappelijke regelingen 8,2% van het begrotingstotaal. Onze limiet voor de netto vlottende schuld bedraagt circa € 3.041.000. Kasgeldlimiet per kwartaal 2022 (x € 1.000) 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal Omvang begroting per 1 januari 2022 1)

2)

3)

4)

Toegestane kasgeldlimiet - in procenten - in bedrag Omvang vlottende korte schuld - opgenomen gelden korter dan 1 jaar - schuld in rekening-courant - gestorte gelden door derden korter dan 1 jaar - overige geldleningen niet zijnde vaste schuld Vlottende middelen - contante gelden in kas - tegoeden in rekening-courant - overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld (2-3) Toegestane kasgeldlimiet (1) Ruimte (+)/overschrijding (-); (1-4)

37.083

37.083

37.083

37.083

8,20% 3.041

8,20% 3.041

8,20% 3.041

8,20% 3.041

0 0

0 0

0

0 0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0 0

0 0

0 0

0 0

0

0

0

0

0

0

0

0

0 3.041 3.041

0 3.041 3.041

0 3.041 3.041

0 3.041 3.041

In 2022 hebben we de kasgeldlimiet niet overschreden. Uitzettingen In de Ruddo is vastgelegd dat openbare lichamen alleen overtollige middelen, voor een periode langer dan drie maanden, mogen uitzetten bij financiële ondernemingen die zijn gevestigd in een EU-lidstaat en die ten minste beschikken over een AA-rating, afgegeven door ten minste twee ratingbureaus. In 2022 zijn geen uitzettingen van gelden geweest bij banken. Het eventuele positieve saldo op de bank wordt dagelijks afgeroomd door het Ministerie van Financiën in het kader van het Schatkistbankieren. 2.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Risicomanagement is een onderdeel van goed bestuur (Good Governance) en een belangrijk middel om de continuïteit van de organisatie te waarborgen. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 19 december 2013 is de ‘Notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen’ vastgesteld. De notitie is ook in 2023 nog steeds actueel. In deze notitie worden de termen risico’s, weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen als volgt gedefinieerd: 21

• •

Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate VRZ in staat is om omvangrijke tegenvallers op te vangen, zonder dat het beleid aanzienlijk moet worden aangepast. Risico’s moeten in dit verband worden gezien als reële, maar niet altijd te meten, bedreigingen die, ook nadat alles in het werk gesteld is om het optreden ervan te voorkomen, of de gevolgen ervan te verminderen, kunnen leiden tot uitgaven die niet begroot zijn.

Naast de interne behoefte om risico’s in beeld te hebben en te beheersen is er ook vanuit het Rijk wetgeving opgelegd omtrent risico’s. In het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) wordt in artikelen 9 en 26 gesteld dat in ieder geval in de begroting en de jaarrekening een paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt opgenomen. In deze paragraaf worden ten minste opgenomen: • • •

een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; een inventarisatie van de risico's; het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's.

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is in artikel 11 BBV omschreven als “de middelen en mogelijkheden waarover een organisatie beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken”. Volgens de ‘Notitie weerstandsvermogen en risicomanagement’ wordt de beschikbare weerstandscapaciteit bepaald aan de hand van de post onvoorzien, de algemene reserve en het onbestemde deel van de bestemmingsreserves. Voor de beoordeling van een dergelijke ratio kan gebruik worden gemaakt van de onderstaande waarderingstabel, welke door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement in samenwerking met de Universiteit van Twente is samengesteld. Waardering weerstandcapaciteit Waarderingscijfer Betekenis x≥ 2,0 A Uitstekend 1,4 ≤ x < 2,0 B Ruim Voldoende 1,0 ≤ x < 1,4 C Voldoende 0,8 ≤ x < 1,0 D Matig 0,6 ≤ x < 0,8 E Onvoldoende x < 0,6 F Ruim onvoldoende Benodigde weerstandscapaciteit Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen moet de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. De risico’s die VRZ loopt zijn bepalend voor de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. Om de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen is het noodzakelijk de risico’s te voorzien van een kwantificering van zowel kans als financiële gevolgen.

Door de maximale gevolgen van de individuele risico’s bij elkaar op te tellen ontstaat een te negatief oordeel over het weerstandsvermogen. Het is immers vrijwel zeker dat niet alle risico’s zich tegelijkertijd voor zullen doen. Daarnaast zal niet ieder risico zich daadwerkelijk in de maximale omvang voordoen. Een aantal risico’s is qua omvang en waarschijnlijkheid niet in te schatten. Voor de kans dat een risico optreedt, wordt gewerkt met kans-klassen van 90% tot 10%. De onderstaande risico’s zijn geïnventariseerd: Risico’s

01

Zeer hoog risico (90%) In de begroting 2024 is uitgegaan van een loonkostenstijging van 3,9 %. De werkelijke loonkostenstijging vanaf 1 mei 2024 of een wijziging in de

Kans op optreden in 2024

Impact 2024 (€)

Benodigde weerstandscapaciteit 2024 (€)

90%

240.000

216.000

22

02

03

04

05

06

07

08

09

10 11

pensioenpremies kan hiervan afwijken. Een nadelig verschil nacalculatorisch van 1% is meegenomen als risico. In de begroting 2023 en 2024 is uitgegaan van een prijsstijging van respectievelijk 5,9% en 2,4% (VZG-norm). De werkelijke prijsstijging in 2023 en 2024 kan hiervan afwijken. Een nadelig verschil nacalculatorisch van 1,5% is meegenomen als risico. De ontwikkelingen op de meldkamer met betrekking tot het hoge ziekteverzuim , de structureel benodigde formatie en de mogelijke beperking voor de inzetbaarheid voor 55+ medewerkers in de nachtdiensten, maken dat er mogelijk een uitbreiding van de het structurele budget nodig is. De incidentele meerkosten kunnen vooralsnog opgevangen worden uit de hiervoor gevormde bestemmingsreserve. Voor wat betreft het aandeel van de VRZ in de meerkosten geldt een percentage van 26%. Overschrijding van de belastingvrije ruimte WKR waardoor loonheffing verschuldigd is over het bedrag van de overschrijding. Hoog risico (70%) Er is de afgelopen jaren sprake van hogere onderhoudskosten van brandweermaterieel en materiaal dan begroot. Dit hangt samen met de ouderdom van de activa. Dit nadeel wordt elk jaar nog als incidenteel beschouwd, omdat het investeringsplan voorziet in de vervanging van veel activa.