005 Bijlage Implementatieplan grondstoffenbeleid 2026 2026001179.pdf

Communicatieplan grondstoffenbeleid 2026 1. Inleiding De gemeente Bloemendaal is bezig met het implementeren van nieuw beleid. Dit communicatieplan is bedoeld om inwoners op de hoogte te stellen van de veranderingen en hen hierin te betrekken. In dit communicatieplan wordt de strategie beschreven om inwoners van de gemeente Bloemendaal ook te motiveren, stimuleren en bewust te maken om grondstoffen meer en beter gescheiden aan te bieden. 2. Situatieanalyse Nieuw beleid is nodig in de gemeente Bloemendaal om de landelijke doelstellingen te halen. Bloemendaal loopt in vergelijking met omliggende gemeenten achter met het behalen van de landelijke doelstellingen voor afval: 75% afvalscheiding, een recyclepercentage van 60% en maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Voor 2035 geldt een recyclepercentage van 65%. Bloemendaal zit nu op 191 kg restafval (fijn en grof) per inwoner met een bronscheidingspercentage van 62% en een recyclepercentage van 54%. Vorig beleid Nieuw beleid 1a. Kleinere afmetingen voor de restafvalbak. Omwisselkosten 1a. Behoud van de 240 en 140 liter restafvalcontainers aan huis 1b. Inzamelfrequentie restafval op termijn verlagen 1b. Inzamelfrequentie restafval verlagen (van 2 naar 4-wekelijkse inzameling) 2. Wekelijkse GFTe inzameling bladvalperiode toevoegen 2. Wekelijkse GFTe inzameling vanaf april tot en met oktober 3.

Aantal groenbakken per huishouden beperken 3. Aantal groenbakken per huishouden beperken 4.Wekelijkse PBD inzameling 4. Wekelijkse PBD inzameling 5. Onderzoek naar meer grondstoffen aan huis 5. Onderzoek naar meer grondstoffen aan huis 6. Afschaffen fysieke afvalkalender 6. Stoppen met de huis-aan-huis verspreiding van de fysieke afvalkalender De huidige situatie Laagbouw; huidige inzameling GFTe wordt nu een keer in de twee weken ingezameld, vanaf juni is er een zomer inzameling waarbij het GFTe een keer per week wordt ingezameld met zomerinzameling. PBD wordt met zakken ingezameld. Eens in de twee weken. De metingen geven aan dat deze kwaliteit zeer goed is. Niet iedere inwoner heeft een minicontainer voor oud-papier en karton, deze is namelijk op vrijwillige basis aan te vragen. Restafval wordt een keer per twee weken ingezameld. Hoogbouw; huidige inzameling De ondergrondse containers zijn met een passysteem gesloten, dit houdt in dat alleen inwoners die recht hebben op het gebruik van de ondergrondse containers ze kunnen gebruiken. Textiel wordt ingezameld middels bovengrondse containers in de wijk Sorteeranalyse De sorteeranalyse van juni 2025 laat zien dat Bloemendaal 168 kg (fijn)restafval per inwoner heeft. Hiervan is maar 32 kg niet recyclebaar, dus daadwerkelijk restafval. Qua volume zit er het meeste PBD in het restafval en qua gewicht nog het meeste GFTe.

Ook bij de laagbouw zit er nog veel PBD en GFTe in het restafval. Knelpunten Veel inwoners maken zich zorgen over het vierwekelijks ophalen van afval. Momenteel ontbreekt het hen aan motivatie om hun afval beter te scheiden. Bovendien is de informatie over afval- en grondstoffenscheiding vaak onvoldoende en niet consistent. 3. Doelstellingen • Inwoners zijn geïnformeerd over het nieuwe beleid en begrijpen de reden hiervoor, ook weten ze wanneer dit van start gaat • Inwoners zijn op de hoogte van de landelijke doelstellingen (en dat Bloemendaal hierop achter loopt en actie moet ondernemen) • Inwoners zijn meer bewust van het belang van scheiden van grondstoffen • Inwoners zijn meer gemotiveerd om grondstoffen te scheiden • Inwoners zijn meer gestimuleerd door de gemeente om grondstoffen te scheiden • Inwoners worden langzaam geprikkeld en zien in dat een 4-wekelijkse inzameling van restafval kan worden geïmplementeerd Smart: Op kennisniveau: • Informatie verstrekken wat het nieuwe beleid concreet voor de inwoner inhoudt. • Informatie verstrekken waarom dit gebeurt.

• Binnen drie weken na het besluit voor het verhogen van de frequentie op PBD en GFTe, en het verlagen van de frequentie van restafval zijn alle inwoners van de gemeente Bloemendaal op de hoogte van het nieuwe beleid. • Twee weken voor de uitrol van de nieuwe inzamelfrequenties zijn de inwoners op de hoogte van deze acties. Ook weten ze wat er eventueel van hen wordt verwacht. Op houdingniveau: • Eventuele zorgen over de inzamelfrequentie wegnemen. • Op de start van het aangepaste beleid staan de meeste inwoners van de gemeente Bloemendaal neutraal tot positief tegenover de nieuwe inzameling (monitoren lokale media en klantenservice). Op gedragsniveau: • Meewerken aan betere afvalscheiding cq. 1 keer per 4 weken grijze container aanbieden. • Actief meedenken in mogelijkheden om nog beter afval te scheiden (naar 75% scheiding): van ‘klachten’ verbeterinformatie maken. • Twee maanden na het invoeren van het nieuwe beleid verloopt de nieuwe vorm van afvalinzameling conform de projectplanning (monitoren aanbiedgedrag). 4. Strategie Het doel is om inwoners te informeren dat het beleid ook in Bloemendaal nodig is en dat de daarmee de landelijke doelstellingen ook in Bloemendaal haalbaar zijn. We kiezen als gemeente voor een gelaagde communicatiestrategie. Deze is gebaseerd op framing, handelingsperspectief en het beïnvloedingsmodel van Cialdini.

De gemeente zet in op duidelijke communicatie waarbij de boodschap wordt herhaald met als doel om het gedrag van de inwoners te veranderen. Het Strategisch Frame: "Van Afval naar Grondstof" Centraal in de strategie staat de taalswitch. We praten niet langer over 'afval weggooien', maar over 'grondstoffen verzamelen'. Door te laten zien dat 136 kg van de 168 kg (fijn)restafval eigenlijk waardevol materiaal is voor nieuwe producten, veranderen we de perceptie van de inwoners in Bloemendaal van 'last' naar 'bijdrage'. De Drie Strategische Pijlers Pijler 1: Transparantie en Urgentie (De 'Waarom'-fase) De communicatie opent met een eerlijke en duidelijke boodschap: Bloemendaal loopt achter. Dit creëert een gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid. We koppelen de noodzaak direct aan de landelijke doelstellingen om te laten zien dat dit geen 'pestmaatregel' is van de gemeente, maar een noodzakelijke wettelijke en ecologische stap. Het eerste persbericht en de startcampagne zetten direct deze toon om speculatie te voorkomen. Pijler 2: Servicegericht Faciliteren en Zorgen Wegnemen (De 'Hoe'-fase) Weerstand tegen de 4-wekelijkse restafvalinzameling wordt weggenomen door de voordelen aan de voorkant te benadrukken.

De boodschap is: Restafval hoeft maar eens in de 4 weken opgehaald te worden, omdat we uw PBD voortaan elke week ophalen en GFTe van april tot en met oktober ook wekelijks ophalen. We bieden daarnaast concrete oplossingen tegen geuroverlast (zoals tips voor GFTe-scheiding en gratis aanrechtbakjes) zodat de inwoner zich gesteund voelt. Pijler 3: Consistentie en Gedragskopieën (De 'Volhouden'-fase) Gedragsverandering vraagt om herhaling en bewijs dat het werkt. We zetten lokale 'Grondstofhelden' in: inwoners uit Bloemendaal die laten zien hoe zij makkelijk met de nieuwe frequenties omgaan. Communicatie-matrix per doelgroep De strategie differentieert tussen woonsituaties, aangezien de barrières daar verschillend zijn: • Laagbouw (Focus op Routine): Communicatie via de fysieke afvalkalender, de Meerlanden App en gerichte brieven. Focus ligt op het optimaal benutten van de wekelijkse PBD- en GFTe-routes om de restafvalcontainer leeg te houden. • Hoogbouw (Focus op Toegankelijkheid): Communicatie via VvE's en woningcorporaties. Focus ligt hier op het gebruik van de ondergrondse containers (voorkomen van bijplaatsingen) en informatieavonden op locatie. 5.

Communicatiemiddelen en -kanalen De gemeente Bloemendaal beschikt over verschillende communicatiekanalen en -middelen die worden ingezet om inwoners te informeren over het nieuwe grondstoffenbeleid en hen te stimuleren om afval beter te scheiden. Via de gemeentelijke website en het platform Bloemendaal zet stappen wordt structureel aandacht besteed aan duurzaamheidsthema’s. Dit platform wordt ingezet om inwoners te inspireren en handelingsperspectief te bieden, bijvoorbeeld door uitleg te geven over grondstofstromen, hergebruik, reparatie en afvalpreventie. Daarnaast wordt de algemene gemeentelijke nieuwsbrief en de nieuwsbrief van Bloemendaal zet stappen ingezet om inwoners actief te informeren. Daarnaast worden de socialmedia- kanalen van de gemeente kunnen gebruikt om informatie laagdrempelig te delen en een bredere doelgroep te bereiken. Daarnaast kunnen initiatieven rondom hergebruik en reparatie worden onderstreept, zoals repaircafés, kringloopwinkels en doorgeefkanalen. Ter ondersteuning van de gemeentelijke kanalen wordt de lokale media benaderd, zoals de Bloemendaler (via een vaste gemeentepagina eens per twee weken of losse advertenties) en, waar relevant, het Haarlems Dagblad. In samenwerking met de afdeling Communicatie van Meerlanden kunnen gerichte communicatiecampagnes worden ontwikkeld.

Deze campagnes kunnen zich richten op zowel het verminderen van afval als het verbeteren van de kwaliteit van ingezamelde grondstoffen. Binnen deze aanpak kunnen specifieke campagnes worden opgezet voor bijvoorbeeld, de invoering van het nieuwe beleid, hergebruik, PBD en GFTe. Allereest zou er een campagne ontwikkeld moeten worden om inwoners te informeren, motiveren en ondersteunen bij de overgang naar nieuw beleid. Inwoners moeten hierdoor op de hoogte zijn van wat er van hen verwacht wordt en vanaf wanneer het in gaat. Waarbij ook wordt verwezen naar de landelijke doelstellingen. In een PBD-campagne kan de nadruk liggen op duidelijke wel- en niet-lijsten, het verminderen van plastic verpakkingen bij het doen van boodschappen en praktische uitleg over het correct scheiden van plastic. Veelvoorkomende misverstanden, zoals het idee dat afvalstromen alsnog worden samengevoegd of verbrand, kunnen hierbij actief worden weerlegd om het nut van scheiding te verduidelijken. De GFTe-campagne kan zich richten op het verminderen van etensresten, extra aandacht voor keukenafval en heldere scheidingsinstructies via wel- en niet-lijsten. Daarbij kan uitleg worden gegeven over het belang van GFTe-scheiding en wat er met het ingezamelde GFTe gebeurt. Ook kan inzicht worden geboden in de producten die Meerlanden van GFTe maakt, eventueel door middel van een kijkje achter de schermen.

Voorbeelden van inwoners kunnen worden gebruikt om te laten zien hoe afvalscheiding in de praktijk goed kan werken. In alle communicatie kan structureel aandacht worden besteed aan de landelijke doelstellingen, zoals 75% afvalscheiding, 60% recycling, maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar en de ambitie van een circulaire economie in 2050. Daarbij kan worden benoemd dat Bloemendaal momenteel achterloopt op deze doelstellingen en dat gezamenlijke inzet nodig is om deze te behalen. Door de nadruk te leggen op grondstoffen in plaats van afval en inzichtelijk te maken wat daadwerkelijk restafval is, kan het belang van goed scheiden concreet worden gemaakt. Ook worden de communicatiekanalen van Meerlanden ingezet, waaronder de Meerlanden App, de Meerlanden-website en socialmedia-kanalen. Tot slot kunnen specifieke middelen worden ingezet door de grondstofcoach voor bepaalde doelgroepen en locaties. Denk hierbij aan in gesprek gaan met inwoners over het nieuwe beleid, het delen van goede voorbeelden via storytelling op locaties waar bijplaatsingen plaatsvinden, het organiseren van informatieavonden voor hoogbouwlocaties in samenwerking met VvE’s en woningcorporaties, en de inzet van de GFTe-bakfiets voor voorlichting, het uitdelen van aanrechtbakjes en praktische uitleg over GFTe-scheiding.

Op deze manier kan de communicatie flexibel worden afgestemd op verschillende woonsituaties en op de behoeften van inwoners. Waar passend kan projectmatig een grondstofcoach worden ingezet om inwoners persoonlijk te ondersteunen en vragen te beantwoorden. Wie Kanaal Gemeente Bloemendaal - Gemeentewebsite - Bloemendaal zet stappen - Social media - Nieuwsbrieven - Lokale kranten; de Bloemendaler - Repaircafe’s - Kringloopwinkel Meerlanden - Meerlanden app (scheidingswijzer) - Website - Social media (Facebook, Instagram, YouTube) - Communicatie ondersteuning Campagnes (voorbeelden) - Over de invoering van nieuw beleid - GFTe - PBD - Hergebruik Grondstofcoach - Projectmatige inzet campagnes - GFTe bakfiets - Informatieavonden 6. Evaluatie, monitoring en bijsturing Meetbaar maken: enquêtes, rapportages, interviews • Wat meten we? o Mate van bewustwording o Mate van motivatie o Mate van stimulatie door de gemeente o Maandelijkse rapportage van Meerlanden 7. Fases Tijdlijn: • Fase 1: Besluitvorming o Het nieuwe beleid en de fases kenbaar maken aan de inwoners.

• Fase 2: Implementatie nieuwe beleid o Terugkoppeling enquête aan inwoners (globaal) o PBD-campagne o GFTe campagne o Inzet grondstofcoach • Fase 3: Evaluatie o Evaluatie door middel van enquêtes en of interviews en dit terugkoppeling aan inwoners o Communicatie en hierin de gemeentelijke en landelijke doelstellingen kenbaar maken o Inzet grondstofcoach • Fase 4: Proef met verlaging ophaalfrequentie restafval o Proefjaar restafval verlagen o Campagne landelijke doelstellingen: Communicatie over restafval (en het verlagen van frequentie), en hierin de gemeentelijke en landelijke doelstellingen kenbaar maken o Evaluatie en terugkoppeling aan inwoners o Inzet grondstofcoach • Fase 5: Doorvoeren nieuw beleid restafval o Invoeren beleid voor het verlagen frequentie voor restafval o Communicatie en hierin de gemeentelijke en landelijke doelstellingen kenbaar maken o Inzet grondstofcoach 8. Kosten De kosten voor de communicatie worden gedekt door de afvalstoffenheffing. Voorbeeld Heemstede: Ontwikkelingskosten strategie, concept en uitwerking Bedrag 1. Ontwikkeling frame “van afval naar grondstof” campagne 15.000 2. Drukwerk en middelen (bewonersbrieven, wijzigingskaarten, infographic) ? 3. Advertentie krant 3.000 4. Aanrecht bakjes, inzet bakfiets ? 5. Optioneel inzet grondstofcoach ? 6. Enquêtes uitvoeren ? 7. Onvoorzien X