Toelichting op wijzigingen reglement van orde

Toelichting wijzigingen reglement van orde

Aan

De lezers van het raadsvoorstel en -besluit reglement van orde

Van

Sjaak van ’t Hof, raadsgriffier

Datum

2 mei 2024

Over

Wijzigingen reglement van orde

Het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad en raadscommissies van de gemeente Bergen (L) 2019 is op een aantal onderdelen aan vernieuwing toe. Enerzijds vanwege wijzigingen in de Gemeentewet, anderzijds om te voldoen aan wensen van raads- en commissieleden. Een overzicht van de voorgestelde wijzigingen: De titel van het reglement van orde is aangepast (presidium is toegevoegd). Artikel 1 Begripsbepalingen. Toegevoegd is dat een raadscommissie een commissie is conform Gemeentewet artikel 82. Zo’n commissie (zoals uitgewerkt in artikel 7) bereidt de besluitvorming van de raad voor en overlegt met het college of de burgemeester. In veel gemeenten mogen, naast raadsleden, alleen personen die op een kieslijst hebben gestaan lid worden van een raadscommissie. Dit met het doel om de democratische legitimatie (enigszins) te waarborgen. In Bergen is dit niet gebruikelijk: iedereen die door een fractie wordt voorgedragen, mag in beginsel lid worden van een commissie. Voorwaarde is wel dat er, net als voor raadsleden geldt, wordt voldaan aan het woonplaatsvereiste, geen met het commissielidmaatschap strijdige functies worden vervuld en dergelijke. Commissieleden zijn gelieerd aan politieke partijen en vervullen hun functie namens die partijen.

De raadscommissies in onze gemeente hebben geen ‘neutrale’ leden die op grond van een bijzondere beroepsmatige deskundigheid zijn aangetrokken. Dat is ook niet nodig. Specifieke deskundigheid kan door fracties worden verkregen door een beroep te doen op ambtelijke bijstand, gebruik te maken van het budget voor fractieondersteuning of een beroep te doen op een bijdrage uit het voor ondersteuning gelabelde griffiebudget. Aan de begripsbepalingen is ook toegevoegd dat het presidium een commissie is conform Gemeentewet artikel 84. De burgemeester is voorzitter en tevens lid van het presidium, dat zou niet mogen als het presidium een commissie conform Gemeentewet artikel 82 zou zijn. Artikel 3 De griffier Tekstuele wijzigingen die geen gevolgen hebben voor de inhoud. Artikel 4 Onderzoek geloofsbrieven en beëdiging raadsleden In lid 1 is het woord benoeming gewijzigd in toelating. De raad benoemt geen raadsleden, laat deze (na hun benoeming) alleen toe. Artikel 5. Benoeming wethouders Sinds kort verplicht de Gemeentewet dat wethouderskandidaten een verklaring omtrent het gedrag (VOG) overleggen. Dit hoeft dus niet meer in het reglement van orde te worden geregeld.

Pagina 1 van 3

Artikel 8 Samenstelling raadscommissies; aanwijzing commissievoorzitters Gewijzigd is dat commissieleden en -voorzitters worden aangewezen in plaats van benoemd. Voor benoemingen zijn schriftelijke stemmingen vereist, onze raad voldoet hier niet aan. Het vaststellen van wie er plaats nemen in welk commissie, wordt beschouwd als hamerstuk waarover geen stemming plaatsvindt. Dat mag alleen in het geval van ‘aanwijzen’ en niet bij ‘benoemen’. Bij de vereisten voor het commissielidmaatschap is Gemeentewet artikel 14, het afleggen van de eed of verklaring en belofte, toegevoegd. Dit is de praktijk in onze gemeente, maar (nog) niet vastgelegd in het reglement van orde. Artikel 9 Zittingsduur en vacatures commissieleden en -voorzitters Aan dit artikel is toegevoegd dat een commissielid (niet zijnde een raadslid) (tijdelijk) ontheffing kan krijgen van het woonplaatsvereiste. Dit is het formeel regelen van eerder ad hoc genomen besluiten. Een algemene bepaling die regelt dat commissieleden buiten de gemeente Bergen mogen wonen, doet geen recht aan het beginsel dat voor hen dezelfde vereisten gelden als voor raadsleden. Artikel 10 Oproep, agenda en stukken In de Gemeentewet zijn de regels voor geheimhouding veranderd. Dit artikel is hierop aangepast.

Artikel 11 Openbare kennisgeving Het RIS (NotuBiz) is (en voor een deel wordt) dé website waar alle informatie van, voor en over de raad is te vinden. Dit is dan ook de meest logische plek voor de aankondiging van vergaderingen (gebeurt al in de praktijk). Artikel 12 Spreekrecht Het is niet de bedoeling dat iemand over hetzelfde onderwerp vaker dan één keer inspreekt. Om te voorkomen dat iemand die heeft ingesproken zich in een volgende vergadering door een ander laat vertegenwoordigen om hetzelfde ten gehore te brengen, is de bepaling opgenomen dat dit niet mag. De uiterlijke termijn waarvoor iemand zich kan aanmelden om in te spreken, is gedefinieerd. ‘Redelijke termijn’ is te vaag. De bepaling dat er een voorstel wordt gedaan voor de behandeling van de inbreng van een inspreker, wordt vrijwel nooit nageleefd. Vandaar dat deze facultatief is gemaakt. Artikel 15 Spreekregels In de bepaling over spreektijden stond een fout, deze is hersteld. Bij lid 2 is het woord ‘insprekers’ verwijderd, voor hen staan al regels in artikel 12. Artikel 23 Verslagen en besluitenlijsten Dit artikel is aangepast aan de realiteit: er zijn nu ook beelden van vergaderingen voorhanden. Artikel 26 Amendementen en subamendementen en Artikel 26 Moties Geschrapt is ‘bij de voorzitter’. Artikel 28 Collegevoorstellen Dit artikel is verduidelijkt en uitgebreid.

Artikel 30 Schriftelijke vragen De beantwoordingstermijn is op 20 werkdagen gezet. Die wordt in de praktijk al zo gehanteerd. Artikel 31 Mondelinge vragen Toegevoegd is de mogelijkheid om -in spoedeisende gevallen- te stellen vragen korter dan 24 uur aan te melden bij de griffier. Het blijft de bedoeling concrete vragen aan te melden en niet alleen de onderwerpen waarover deze gaan. Dit met het doel ervoor te zorgen dat de vragen daadwerkelijk mondeling worden beantwoord. Om dezelfde reden wordt het aantal per onderwerp te stellen vragen beperkt tot maximaal 3.

Artikel 35 Advies; geen stemmingen Tekst is aangepast vanwege wijziging van de Gemeentewet. Artikel 36 Spreekregels De in het presidium afgesproken deadline voor het indienen van technische vragen is opgenomen. Artikel 37 Rondvraag Zie bij artikel 31. Artikel 41 Verslagen en besluitenlijsten Zie bij artikel 23. Artikel 47 Geluid- en beeldregistraties Artikel is aangepast aan de huidige situatie (er worden geluid- én beeldregistraties gemaakt). Artikel 50 Inwerkingtreding Is geactualiseerd. +++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Aan de fracties is gevraagd uiterlijk 23 april 2024 te reageren op het nieuwe reglement van orde. De VVD heeft laten weten met de wijzigingen te kunnen instemmen. Het CDA stelt voor om niet alleen raadsleden maar ook leden van andere commissies het recht te geven in te vallen voor afwezige commissieleden. Dit voorstel is overgenomen. Geldt ook voor de toevoeging ‘maximaal’ bij het aanwijzen van één plaatsvervangend lid per fractie. Verder vraagt het CDA zich af of het nodig is dat de raad commissieleden ontslaat. Het antwoord is ‘nee’. Een commissielid kan ontslag nemen (of automatisch krijgen bij het niet meer voldoen aan de lidmaatschapseisen) zonder dat hiervoor een raadsbesluit nodig is. De overige fracties hebben niet gereageerd. Het nieuwe reglement van orde is ook voorgelegd aan het college van B&W.

Namens het college heeft gemeentesecretaris Bert Timmermans enkele tekstwijzigingen en -aanvullingen voorgesteld. Deze voorstellen, die geen gevolgen hebben voor de inhoud maar wel verduidelijkend zijn, zijn overgenomen.