Toelichting en regels BP Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022 vastgesteld 2

Toelichting en regels

Vastgesteld

Bestemmingsplan

Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Inhoudsopgave

Toelichting

6

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging plangebied 1.3 Geldend(e) plan(nen) 1.4 Leeswijzer

7 7 7 9 10

Hoofdstuk 2 Bestaande situatie 2.1 Landschappelijke context 2.2 Ontstaansgeschiedenis 2.3 Ruimtelijke opzet landgoed

11 11 11 13

Hoofdstuk 3 Toekomstige situatie 3.1 Gebiedsvisie Landgoed Bleijenbeek 3.2 Versterken landschappelijk raamwerk 3.3 Ontwikkelvelden 3.4 Agrarische bedrijven Bleijenbeek 13A & 15A

15 15 15 18 29

Hoofdstuk 4 Beleidskader 4.1 Nationaal beleid 4.2 Provinciaal beleid 4.3 Regionaal beleid 4.4 Gemeentelijk beleid 4.5 Conclusie

30 30 32 36 37 40

Hoofdstuk 5 Milieu- & omgevingsaspecten 5.1 Verkeer & parkeren 5.2 Bodem 5.3 Geluid 5.4 Milieuzonering 5.5 Luchtkwaliteit 5.6 Geur 5.7 Externe veiligheid 5.8 Waterhuishouding 5.9 Ecologie 5.10 Archeologie & cultuurhistorie 5.11 Leidingen 5.12 Vormvrije MER-beoordeling

41 41 44 48 49 52 53 55 57 60 65 69 69

Hoofdstuk 6 Juridische planbeschrijving 6.1 Algemeen 6.2 Bestemmingen

71 71 73

Hoofdstuk 7 Uitvoerbaarheid 7.1 Kostenverhaal 7.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid

75 75 75

2

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Bijlagen bij toelichting Bijlage 1

78

Historisch onderzoek en waardestelling actuele situatie kasteelruïne en landgoed

79

Bijlage 2

Gebiedsvisie Landgoed Bleijenbeek

80

Bijlage 3

Historisch bodemonderzoek

81

Bijlage 4

Verkennend bodemonderzoek Bleijenbeek 6A - 8

82

Bijlage 5

Verkennend bodemonderzoek Bleijenbeek 10

83

Bijlage 6

Verkennend bodemonderzoek Bleijenbeek 12

84

Bijlage 7

Verkennend bodemonderzoek Bleijenbeek 15

85

Bijlage 8

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai

86

Bijlage 9

Geuronderzoek

87

Bijlage 10

Quickscan Wet natuurbescherming

88

Bijlage 11

Stikstofdepositieonderzoek

89

Bijlage 12

Archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek

90

Bijlage 13

Zienswijzennota

91

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

3

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Regels

92

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

93 93 103

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 16 Artikel 17 Artikel 18

Bestemmingsregels Agrarisch met waarden Bedrijf - Nutsvoorziening Groen Horeca Natuur Recreatie - Verblijfsrecreatie Sport - Golfterrein Tuin Verkeer Water Wonen Waarde - Archeologie 2 Waarde - Archeologie 3 Waarde - Archeologie 4 Waarde - Archeologie 5 Waterstaat - Beschermingszone waterkering

104 104 115 116 117 120 122 124 127 128 129 130 136 140 144 148 152

Hoofdstuk 3 Artikel 19 Artikel 20 Artikel 21 Artikel 22 Artikel 23 Artikel 24 Artikel 25 Artikel 26

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene aanduidingsregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Algemene procedureregels Overige regels

153 153 153 154 155 156 157 157 158

Hoofdstuk 4 Artikel 27 Artikel 28

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

160 160 160

Bijlagen bij regels

162

Bijlage 1

Staat van bedrijfsactiviteiten

163

Bijlage 2

Veehouderijlocaties gemeente Bergen

164

Bijlage 3

Ontwerpprincipes en ruimtelijke kwaliteit

165

Bijlage 4

Kaart Cultuurhistorische waarden

166

Bijlage 5

Tabel Cultuurhistorische waarden

167

Bijlage 6

Tabel Cultuurhistorische waarden Geomorfologie

168

Bijlage 7

Kaart Landschappelijke waarden

169

Bijlage 8

Landschappelijke uitwerking & beeldkwaliteit

170

Bijlage 9

Geschiktheidskaart zonne- en windenergie Bergen

171

4

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

5

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Toelichting

6

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Landgoed Bleijenbeek is sinds eind jaren tachtig eigendom van a.s.r. real estate (hierna: initiatiefnemer. Al geruime tijd is de initiatiefnemer samen met de gemeente Bergen op zoek naar mogelijkheden voor de instandhouding en de verdere ontwikkeling van het landgoed. Het centrale doel van de initiatiefnemer en de gemeente is een duurzame doorontwikkeling en instandhouding van het landgoed: met – en door middel van – een gezonde balans van investeren in natuurwaarden, het behouden van cultuurhistorie en het creëren van voldoende economisch en maatschappelijk draagvlak voor sociale leefbaarheid en zelfstandig voortbestaan. In januari 2019 heeft de initiatiefnemer een concept voor de gezamenlijke ontwikkelingsvisie op laten stellen. De Ontwikkelingsvisie legt de focus op het landgoed als ruimtelijke en functionele eenheid. De centrale opgave daarbij is het aanbrengen van een balans tussen de bestaande landschappelijke waarden, de versterking van de landschappelijke kwaliteit en de economische dragers/nieuwe programmaonderdelen. De visie schetst een beeld van deze balans en geeft een kader voor de verdere landschappelijke en programmatische uitwerking. Op 11 januari 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders de gebiedsvisie voor Landgoed Bleijenbeek vastgesteld. Daarna is op 26 januari 2022 de gebiedsvisie in de commissie Ruimte en Economie gepresenteerd.

In het vervolgtraject is de initiatiefnemer gestart met het verder uitwerken van zijn plannen in een nieuw bestemmingsplan voor het totale Landgoed Bleijenbeek. Om de beoogde recreatieve en woningbouwontwikkelingen ook milieutechnisch in te kunnen passen zijn de agrarische bedrijven Bleijenbeek 13A en Bleijenbeek 15A meegenomen binnen de plangrens van onderhavig bestemmingsplan.

1.2

Ligging plangebied

De plangrens van dit bestemmingsplan wordt op hoofdlijnen gevormd door de buitengrens van het bestemmingsplan 'Buitengebied 2018' en het in juli 2022 vastgestelde bestemmingsplan 'Bleijenbeek 6'. Aanvullend hierop zijn aan de noordoostzijde ook de agrarische bedrijven Bleijenbeek 13A en Bleijenbeek 15A binnen de plangrens van onderhavig bestemmingsplan meegenomen. Landgoed Bleijenbeek is destijds bewust buiten het bestemmingsplan 'Buitengebied 2018' gelaten, omdat er toen al sprake was van een apart planproces voor het landgoed. Navolgend de globale ligging en begrenzing van het plangebied:

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

7

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Globale ligging plangebied (rode druppel, bron: maps.google.nl)

Globale begrenzing plangebied (rode omkadering) Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.

8

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

1.3

Geldend(e) plan(nen)

Voor vrijwel alle gronden in het plangebied geldt het bestemmingsplan 'Golfcomplex Bleijenbeek', zoals de gemeenteraad dat heeft vastgesteld op 14 april 1992 en zoals het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg dat heeft goedgekeurd op 10 november 1992. Het deel van het bestemmingsplan 'Golfcomplex Bleijenbeek' waaraan het college van Gedeputeerde Staten goedkeuring heeft onthouden (= zuidoostzijde), valt buiten het plangebied en is inmiddels opgenomen in het bestemmingsplan 'Buitengebied 2018' en het in ontwikkeling zijnde bestemmingsplan 'Buitengebied 2018, 1e herziening'.

Uitsnede verbeelding bestemmingsplan 'Golfcomplex Bleijenbeek' met globale begrenzing plangebied (rode omkadering) Om de beoogde nieuwe recreatieve functies, herbestemmingen van bestaande bouwvlakken en woningbouwontwikkelingen uit de ontwikkelingsvisie op landgoed Bleijenbeek mogelijk te maken, zal het bestemmingsplan voor de gronden in het plangebied moeten worden herzien. Omdat het een integrale gebiedsontwikkeling betreft, is er voor gekozen om het hele landgoed binnen één actueel, nieuw bestemmingsplan te brengen, waarbij het golfcomplex uiteraard behouden blijft en de natuurlijke en cultuurhistorische waarden op het landgoed behouden blijven en waar mogelijk worden versterkt. Alle agrarische bedrijven op het landgoed zelf worden beëindigd en worden (op de locatie Bleijenbeek 17 na, waar niks voor terug komt) omgezet naar de woonfunctie. Voor de functieverandering van het voormalige agrarische bedrijf Bleijenbeek 6 naar 'wonen', direct aansluitend op het landgoed, heeft de gemeenteraad op 11 juli 2022 al een nieuw bestemmingsplan vastgesteld. Aan de oostzijde van het landgoed is binnen het geldende bestemmingsplan nog een bestemmingsvlak 'Hotel en Sportakkomodatie' aanwezig, waarbinnen nog 16.000 m² bebouwd mag worden. Deze niet ingevulde bestemming wordt omgezet naar maximaal 35 onzelfstandige lodges van 40 m² (totaal 1.400 m² bebouwd).

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

9

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

De twee agrarische bedrijven aan de noordoostzijde van het plangebied vallen binnen het bestemmingsplan 'Buitengebied 2018', zoals de gemeenteraad dat heeft vastgesteld op 12 november 2019. In het geldende bestemmingsplan zijn beide agrarische bedrijven voorzien van een agrarisch bouwvlak, waarbij Bleijenbeek 15A aanvullend is voorzien van de aanduiding 'intensieve veehouderij'. Om de beoogde recreatieve en woningbouwontwikkelingen op landgoed Bleijenbeek ook milieutechnisch in te kunnen passen, zijn beide veehouderijen binnen de plangrens van onderhavig bestemmingsplan meegenomen.

1.4

Leeswijzer

Het bestemmingsplan bestaat uit meerdere onderdelen: een verbeelding waarop de bestemmingen in het plangebied zijn aangegeven en regels waarin de bepalingen voor de op de verbeelding vermelde bestemmingen zijn opgenomen. Het bestemmingsplan gaat vergezeld van een toelichting waarin de achtergronden van het bestemmingsplan zijn beschreven. De verbeelding vormt samen met de regels het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan. In de toelichting worden de keuzes die in het bestemmingsplan worden gemaakt nader gemotiveerd en verantwoord. De toelichting kan globaal opgedeeld worden in vier delen. Inleiding en gebiedsvisie In hoofdstuk 1 zijn de aanleidingen en het kader voor de planherziening beschreven. Hoofdstuk 2 en 3 geven respectievelijk een beschrijving van de bestaande situatie en de toekomstige situatie in het plangebied. Verantwoording Hoofdstukken 4 en 5 geven de achtergronden, toelichting en motivatie op de gemaakte keuzen weer die uiteindelijk hebben geleid tot de uitgewerkte planopzet. In dit planonderdeel worden onder meer het (beleids)kader en de milieuaspecten uiteengezet. Juridische planbeschrijving In hoofdstuk 6 wordt de juridische planopzet beschreven. Doel is een nadere onderbouwing te geven wat met het plan wordt beoogd en hoe de instrumenten regels en verbeelding hierbij worden gehanteerd.

Uitvoerbaarheid Het laatste deel (hoofdstuk 7) gaat in op de financieel-economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.

10

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Hoofdstuk 2 2.1

Bestaande situatie

Landschappelijke context

Landgoed Bleijenbeek maakt onderdeel uit van het gevarieerde landschap parallel langs de Maas met rivierduinen, voormalige maasmeanders en achterliggend ontginningslandschap. Het landgoed sluit direct aan op de noordflank van Nationaal Park 'De Maasduinen'. Het 'Paviljoen Bleijenbeek' is de noordelijke ontvangstlocatie voor het Nationaal Park.

Begrenzing Nationaal Park 'De Maasduinen' met globale aanduiding ligging plangebied (rode ster) De Eckeltsebeek is de grootste beek in de gemeente Bergen en de enige die van nature door het rivierduincomplex loopt. Aan de beek ligt de oude bewoningsplaats Bleijenbeek. Het voormalige kasteel is in de Tweede Wereldoorlog verwoest. Zowel de ruïne als de historische park- en tuinaanleg hebben in 2011 de status Rijksmonument gekregen. Het omliggende landgoed kent zichtassen, oude lanen, bomenrijen en oude bosgebieden die ook doorlopen in het aangrenzende rivierduingebied. Het beekdal is nog duidelijk te herkennen; langs de beek komt broekbos, singels en bloemrijk gras- en akkerland voor. Ten noorden van de kasteelruïne loopt de doorgaande weg ‘Bleijenbeek’ van Afferden naar Siebengewald en Goch.

2.2

Ontstaansgeschiedenis

Bleijenbeek is gesticht in de 14e eeuw als verdedigbare omgrachte boerderij aan de loop van de vergraven Eckeltsebeek omringd door woeste gronden. In de loop van de volgende eeuwen groeide het strategisch belang en ontwikkelde kasteel Bleijenbeek zich tot centrum van een grootgrondbezit met pachtboerderijen, landbouwgronden en bossen. Hoogtepunt in de geschiedenis van kasteel en landgoed vormde de periode 1688 - 1709 met de grote verbouwing onder Arnold Schenck van Nydeggen en Maria Catharina van Hoensbroek. Dit was de belangrijkste en meest vormende periode die aan de huidige situatie ten grondslag ligt:

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

11

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

 Opzet van de gebouwen;  Indeling van de tuin binnen de grachten;  Lanenpatroon met noord- en zuidlaan;  Aanleg kasteelboomgaard;  Beplanting en rechttrekken van doorgaande openbare wegen tot lanen;  Spiegelbergerbos met dwarslaan. Deze aanleg, die getypeerd kan worden als barokaanleg, bepaalt tot op heden de ruimtelijke indeling van het landgoed. In 2014 heeft Stichting in Arcadië een historisch onderzoek naar de ontwikkelingsgeschiedenis en cultuurhistorische waardestelling van de bestaande situatie van het landgoed Bleijenbeek uitgevoerd. Dit onderzoek is als bijlage 1 bij de toelichting gevoegd. Het onderzoek richt zich op de tuin- en parkaanleg op het landgoed en in het bijzonder op de directe omgeving van de kasteelruïne. Bouwkundig onderzoek naar de bebouwing maakt geen onderdeel uit het onderzoek. Aan het einde van het onderzoek zijn aandachtspunten geformuleerd en aanbevelingen gedaan voor nader onderzoek en de planvorming, die uiteindelijk heeft geleid tot onderhavig bestemmingsplan.

Tranchot-Muffingkaart (1805) met bosgebieden, akkers en de lanenstructuur De ontwikkelingsgeschiedenis van het landgoed en kasteel Bleijenbeek heeft veel sporen nagelaten in het landschap, zoals boerderijen, lanen, waterlopen, boscomplexen, windsingels. Deze getuigen van de rijke ontwikkelingsgeschiedenis van het landgoedcomplex. De structuur van de aanleg is tot op heden opvallend goed in stand gebleven. Voor meer informatie over de waardebepalende 'landgoed'onderdelen van het landgoed wordt verwezen naar bladzijde 8 van de 'Gebiedsvisie landgoed Bleijenbeek' in bijlage 2 bij deze toelichting.

12

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

2.3

Ruimtelijke opzet landgoed

Landgoed Bleijenbeek is sinds eind jaren tachtig eigendom van de initiatiefnemer. Het Landgoed is ca. 268 ha groot en bestaat uit (oppervlakten in hectare, circa):  110 ha bos en natuur;  57 ha cultuurgrond;  90 ha golfbaan Bleijenbeek;  3 ha erf, ondergrond en omliggend grond bij opstallen;  5 ha overig (wegen en waterlopen);  3 ha historische buitenplaats kasteelruïne Bleijenbeek.

Overzicht opstallen Landgoed Bleijenbeek Op het landgoed komen de volgende opstallen voor:  Rijksmonument Kasteelruïne Bleijenbeek;  Voormalige boerderij Aldenhof, Bleijenbeek 12;  Voormalige boerderij Bleijenbeek 15;  Hoeve Bleijenbeek (=Kasteelse Hof op afbeelding), agrarische bedrijfswoning en voormalige bedrijfsgebouwen, Bleijenbeek 10;  Voormalige agrarische bedrijfswoning en voormalige bedrijfsgebouwen, Bleijenbeek 17;  Voormalige agrarische bedrijfswoning en bedrijfsgebouwen, Bleijenbeek 8 en 6A;  Paviljoen Bleijenbeek, Bleijenbeek 14;  Poaterskapel (=buiten plangrens);  Voormalige hoeve 'Boshof' (was tot in de 2e helft van de 19e eeuw aanwezig). Voor de voormalige boerderij Bleijenbeek 6 (= gelegen direct ten westen van het landgoed, net buiten de plangrens van onderhavig bestemmingsplan) is inmiddels een bestemmingsplan vastgesteld om de functieverandering naar wonen mogelijk te maken.

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

13

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Het huidige eigendom komt grotendeels overeen met de begrenzing van het kerngebied historische landgoed. In de afgelopen ruim 18 jaar zijn al diverse stappen gezet in de doorontwikkeling van het landgoed:  In 2004 zijn circa 110 ha in erfpacht uitgegeven aan golfbaan Landgoed Bleijenbeek, die de golfbaan heeft aangelegd. De golfbaan is in 2005 geopend.  Samen met de golfbaan is circa 30 ha nieuwe natuur langs de Eckeltsebeek aangelegd.  In één van de vrijgekomen voormalige boerderijen is de greenkeepersloods van de golfbaan gevestigd.  De overige vier voormalige boerderijlocaties hebben nog geen duurzaam toekomstige woon- of bedrijfsfunctie, en worden grotendeels en al jarenlang door middel van tijdelijke bewoning beheerd.  In 2009 heeft de initiatiefnemer het initiatief genomen tot het oprichting van stichting Kasteelruïne Bleijenbeek. De kasteelruïne is in de periode 2010 - 2016 goeddeels geconsolideerd. Het object is in 2014 in erfpacht uitgegeven aan Stichting Limburgs Landschap.  De initiatiefnemer heeft ruim 13.000 m² aan gronden ter beschikking gesteld aan de gemeente voor de aanleg van een vrij liggend fietspad tussen Afferden en Siebengewald.

14

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Hoofdstuk 3 3.1

Toekomstige situatie

Gebiedsvisie Landgoed Bleijenbeek

Het college van burgemeester en wethouders heeft op 11 januari 2022 de gebiedsvisie 'Landgoed Bleijenbeek' vastgesteld (zie bijlage 2). Landgoed Bleijenbeek is buiten de kasteelruïne beperkt herkenbaar. Het landgoed straalt geen eigen identiteit uit, er mist levendigheid en samenhang met de omgeving; het 'landgoed-gevoel' ontbreekt. Het aanwezige landschappelijke raamwerk is in zijn opzet sterk, maar in praktijk aangetast en incompleet ten opzichte van de historische toestand (er ontbreekt veel laanbeplanting en er missen paden). Om het landgoed weer beleefbaar te maken en de vroegere allure terug te brengen is het nodig dat het landgoed als geheel versterkt wordt. In de visie worden de mogelijkheden geschetst voor een duurzame instandhouding en ontwikkeling van landgoed Bleijenbeek. De basis daarvoor is een stevig landschappelijk raamwerk gecombineerd met een aantal ontwikkelvelden. Daarbij gaat het enerzijds om het versterken van de herkenbaarheid en de samenhang binnen het landgoed en anderzijds om het versterken van de levendigheid door toevoegen van programma. Een gezonde balans van investeren in natuurwaarden, behoud van cultuurhistorie en creëren van voldoende economisch en maatschappelijk draagvlak zorgt voor sociale leefbaarheid en zelfstandig voortbestaan van het landgoed.

De visie is gebaseerd twee samenhangende en elkaar versterkende onderdelen:  Het landschappelijk raamwerk: dit landschappelijk raamwerk - bestaande uit de openbaar toegankelijke lanen, paden, bosgebieden en akkers - levert een stevig groen kader waarbinnen programma kan worden toegevoegd;  De ontwikkelvelden: binnen het landschappelijke raamwerk worden ontwikkelvelden aangewezen waar 'rood' programma aan het landgoed toegevoegd kan worden. Het toegevoegde programma versterkt het landgoed ruimtelijk én functioneel.

3.2

Versterken landschappelijk raamwerk

Het versterken van het landschappelijk raamwerk op het landgoed bestaat uit vier pijlers: 1. Herstellen en beheren van bestaande landschappelijke elementen; 2. Versterken en aanvullen padenstructuur op basis van historische analyse en waardebepaling; 3. Koesteren samenspel beplanting en open ruimtes (ook in het bosgedeelte); versterken van zichtlijnen; 4. Toevoegen nieuwe beplanting in relatie tot nieuw programma (vooral langs de oostelijke rand). De basis van het landschappelijke raamwerk bestaat uit het herstel van bestaande landschappelijke elementen plus de aanvullingen van paden- en lanenstructuur. Daarmee wordt een ruimtelijk en functioneel samenhangend netwerk gerealiseerd. Ook de (nieuwe) beplanting rond de ontwikkelvelden versterkt het raamwerk. Door het toevoegen van opgaande beplanting wordt de oostelijke rand gedefinieerd. De openheid van de akkers en de aanwezige zichtlijnen zijn belangrijk voor de beleving van het landgoed. Ad 1 De huidige lanenstructuur bestaat uit losse, overwegend noord-zuid georiënteerde stukken. Door ontbrekende lanen of bomenrijen toe te voegen ontstaat een samenhangend netwerk. De lanen rond het kasteeleiland (1) worden hersteld op het historische tracé. De andere lanen/bomenrijen zijn toevoegingen ten opzichte van de historische situatie:  De bomenrij ten westen en oosten van de ruïne versterkt ruimtelijk de continuïteit van de weg (2).

 De oorspronkelijke laan langs de Eckeltsebeek is verdwenen en de weg is naar het zuiden verplaatst (3).  Laan Aldenhof aansluiten op lanenstelsel (7).  Aan de oostrand wordt de bestaande enkele bomenrij aangevuld tot laan (10).  Deze laan wordt doorgetrokken tot aan het paviljoen (9);  Bij de locatie Boshof (10) wordt de laan aangevuld tot aan de bestaande laan (11).

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

15

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

De nieuwe laanbeplanting is vastgelegd in lid 21.2 van de regels (=voorwaardelijke verplichting). Ad 2 Het bestaande padennetwerk wordt op drie plekken aangevuld om de ontbrekende schakels in de noord-zuid verbindingen van het Nationaal Park 'De Maasduinen' te sluiten. Door de extra verbindingen is het mogelijk het landgoed op drie plekken van noord naar zuid te doorkruisen, bovendien zorgen de routes voor een afbakening van het landgoed.

16

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Ad 3 De vorm en openheid van de akkers is een belangrijk kenmerk van het landgoed. In het samenspel van open akkers en bos zijn de randen belangrijk; deels maken deze randen onderdeel uit van oude bospercelen. De randen en de openheid dienen gekoesterd te worden. Een bijzondere kans is het herstel van openheid en zichtlijnen door de sloop van de bebouwing en opstanden van het voormalige agrarische bedrijfsperceel met bedrijfswoning op de locatie Bleijenbeek 17 net ten noordoosten van de kasteelruïne (zie de afbeelding in paragraaf 2.3 voor de exacte locatie).

Ad 4 Door passende beplanting aan de ontwikkelvelden toe te voegen versterkt het nieuwe programma het landgoed-karakter. Daarbij gaat het niet om het 'verstoppen' van programma maar juist om de enscenering van doorzichten en het zichtbaar maken van samenhang. De ontwikkelingen ter hoogte van Bleijenbeek 15 en in de zone ten zuiden daarvan zijn aanleiding om de oostelijke grens van het landgoed duidelijker te definiëren.

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

17

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van de ontwikkelvelden wordt verwezen naar paragraaf 3.3. De inpassing is vastgelegd in dit bestemmingsplan in lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting).

3.3

Ontwikkelvelden

3.3.1

Uitgangspunten

Het landschappelijke raamwerk vormt het kader waarbinnen ruimte ontstaat voor het toevoegen van programma binnen de ontwikkelvelden. Tegelijk zorgt het toegevoegde programma voor de financiering van elementen van het landschappelijke raamwerk. De volgende uitgangspunten gelden voor de ontwikkelvelden: 1. Ontwikkelvelden dragen ruimtelijk en functioneel bij aan landgoed; a. Ruimtelijk: Versterken landgoedstructuur door landschappelijke inpassing en kwaliteitsverbetering. b. Functioneel: Programmatische invulling in relatie met landgoed/ Nationaal Park/ golfbaan. 2. Balans landschappelijk raamwerk en programmatische invulling; a. Tussen het gebouwde programma en het landschappelijke raamwerk is een goed evenwicht belangrijk. De juiste balans geldt niet alleen voor het landgoed als geheel maar ook per ontwikkelveld. Daarbij is variatie tussen de verschillende ontwikkelvelden mogelijk en wenselijk. 3. Behoud door ontwikkeling en eigen sociale kracht; a. Sociaal versterken en (be)leefbaar maken door:  Woonfunctie in bestaande bebouwing op erven (behoud van bebouwing) + landschappelijke inpassing;  Ontwikkelvelden in aansluiting aan bestaande bebouwing + landschappelijke inpassing + kwaliteitsverbetering;  Nieuwe woonbebouwing op voormalige woonlocatie in combinatie met sloop van bestaande (niet historisch waardevolle) bebouwing. 4. Bebouwing draagt bij aan landgoed'gevoel'. a.

Toekomstige bebouwing staat niet alleen 'in' het landgoed, maar draagt bij aan het landgoed'gevoel' en versterkt de herkenbaarheid van het landgoed. Voorbeelden van elementen die de herkenbaarheid versterken:

18

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

   3.3.2

Bebouwing is 'familie van elkaar' door bijvoorbeeld kleur- of materiaalgebruik of terugkerende details. Herkenbaarheid in de erfinrichting, door gebruik te maken van hetzelfde type hekwerk of poort. Terugkerende verhardingselementen of erfbeplanting.

Herontwikkeling bestaande locaties

Op navolgende afbeelding zijn alle bestaande en nieuwe locaties te zien die (her)ontwikkeld worden:

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

19

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Bleijenbeek 6A - 8 Karakteristiek  Woning en grote schuur uit de wederopbouwperiode;  Paardenbak;  Werkplaats voor groendienst golfbaan;  Het doorgaande wandelpad loopt over het erf;  Het erf ligt verscholen van de openbare weg en wordt min of meer omringd door de golfbaan, geen ‘landgoed-gevoel’;  De begrenzing van het erf is niet duidelijk en erfbeplanting ontbreekt grotendeels, daardoor is niet duidelijk of het om openbaar gebied of een privé-erf gaat. Nieuwe functie  Burgerwoning met bijgebouwen;  Dierenverblijf (ploegpaarden);  Museum(opslag) historische werktuigen. De Greenkeepersloods wordt uitgeplaatst. Landschappelijke inrichting  Landgoed karakter herstellen door: 1. Aanplanten laanbomen langs de bestaande weg; 2. Duidelijke definitie van het erf door middel van beplanting. Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van dit ontwikkelveld wordt verwezen naar lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting):

20

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Bleijenbeek 10, Hoeve Bleijenbeek Karakteristiek  Terrein en gebouwen vormen sinds het midden van de 20e eeuw een eenheid met het historische kasteelerf;  Vanwege de ligging op het kruispunt van de doorgaande wegen en routes, heeft dit complex van gebouwen en erven een beeldbepalende positie in op het landgoed. Huidige toestand  Boerenwoning en verschillende ruïneuze schuren uit de wederopbouwperiode met bijbehorend erf. Nieuwe functie  Burgerwoning met bijgebouwen, waarvan één nieuw bijgebouw in de vorm van een hooimijt;  Kleinschalige overnachtingsmogelijkheid (B&B) in huidige aangebouwde woning;  Eén nieuwe recreatiewoning. Landschappelijke inrichting  Aanvullen lanenstructuur;  Hoogstamfruitboomgaard;  Erfinrichting;  Noordelijk weiland open houden;  Handhaven waterloop. Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van dit ontwikkelveld wordt verwezen naar lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting).

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

21

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Bleijenbeek 12, Aldenhof Karakteristiek  Restant van een historische boerderij op eeuwenoude locatie;  De huidige schuur dateert uit 19e eeuw en de daaraan vastgebouwde woning dateert uit de wederopbouwperiode;  De locatie werd gebruikt voor de voorbereiding voor de film ‘De wilde boerderij’. Momenteel in gebruik als burgerwoning;  De aangrenzende akker is ingezaaid met oude gewassen. De rogge wordt gebruikt als grondstof voor het in 2019 gelanceerde ambachtelijk gebrouwen bier 'Oerbleij';  Het erf vormt een schakel tussen het kasteelerf en het golfpark;  Het erf is kaal en open. Nieuwe functie  Burgerwoning met bijgebouwen;  Verblijfsaccommodatie/ Bed & Breakfast in bestaand hoofdgebouw;  Vergaderaccommodatie ten behoeve van kleine bijeenkomsten & cursussen in bestaand hoofdgebouw;  Restauratie bestaande historische gebouwen. Landschappelijke inrichting  Herstel erfinrichting in authentieke opzet;  Handhaven/ versterken relatie erf en ambachtelijke landbouwgronden;  Laan Aldenhof met lanenstelsel verbinden. Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van dit ontwikkelveld wordt verwezen naar lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting).

22

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Bleijenbeek 15 Karakteristiek  Omvangrijk boerderij/gebouwencomplex in baksteen en mansardekappen uit omstreeks 1900 1920.  De locatie ligt buiten het historische kerngebied van het landgoed op de overgang naar het open agrarisch gebied  Verwaarloosd kaal erf. De boerderij is niet meer als zodanig in gebruik en de woning wordt antikraak bewoond. Het gebouw is bouwkundig in zeer slechte staat. Nieuwe functie  (Excellent) wonen: de aanwezige groene kwaliteiten bieden een aantrekkelijke omgevingskwaliteit voor een hoogwaardig woonmilieu.  In verband met de slechte bouwkundige staat wordt het bestaande gebouwencomplex gesloopt. Op basis van de huidige bebouwingscontour kunnen twee woningen gebouwd worden;  De omliggende landbouwgronden worden gebruikt/verpacht voor agrarisch gebruik. Landschappelijke inrichting  De oostrand van het landgoed wordt versterkt en duidelijker begrensd door landschappelijke inpassing en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.  De weg Bleijenbeek vormt een duidelijke grens naar het open agrarisch gebied aan de oostkant. Deze zone wordt versterkt door: 1. huidige enkelzijdige bomenrij aanvullen tot laanbeplanting. Aan de oostzijde worden ter plaatse van de landbouwgronden geen bomen toegevoegd in verband met schaduwwerking; 2. toevoegen opgaande beplanting/struweel en open velden als geleiding tussen de woonkavels; 3.

landschappelijke inpassing van de woningen: ruime groene opzet van kavels en bebouwing, aandacht voor erfafscheiding en inrichting.  De locaties van de woonpercelen houden rekening met belangrijke zichtlijnen en de openheid van het gebied door afstand te houden vanaf de bosrand aan de noordzijde en vanaf de weg Bleijenbeek/ Horsterbeekweg aan de zuidzijde. Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van dit ontwikkelveld wordt verwezen naar lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting).

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

23

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Bleijenbeek 17 Karakteristiek  Een kleine boerderij uit de wederopbouwperiode op een niet historische locatie binnen het landgoed. De hoge erfbeplanting bestaat vooral uit coniferen;  Het erf ligt in het directe zicht van het kasteelcomplex en vormt een belemmering in de lange zichtlijnen. Nieuwe functie  Landbouwgrond. Landschappelijke inrichting  Open landschap met langere zichtlijnen en het centraal stellen van de kasteelruïne. Alle bebouwing ter plaatse wordt gesloopt en alle niet gebiedseigen beplanting wordt uit dit 'non'ontwikkelveld verwijderd. De grond komt weer beschikbaar voor landbouw. De Boshof Karakteristiek  Open landbouwgebied ter plaatse van een verdwenen historische boerderij met erf, die tot het oudste kernbezit van Bleijenbeek behoort. Nieuwe functie  (Excellent) wonen, één vrijstaande en bijzondere woning. Landschappelijke inrichting  Zorgvuldige invulling erf en uitwerking beeldkwaliteit (aansluiten bij de ‘familie van erven Bleijenbeek’);  Locatie en begrenzing van de kavel houdt rekening met de route naar de Poaterskapel;  Minimaliseren ontsluiting. Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van dit ontwikkelveld wordt verwezen naar lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting).

24

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

3.3.3

Ontwikkeling nieuwe locaties

Op navolgende afbeelding zijn alle nieuwe locaties te zien die ontwikkeld worden met tekst aangegeven:

Bleijenbeek 14 Karakteristiek  Het clubhuis van de golfclub Bleijenbeek is gevestigd in een recent gebouw;  De kavel ten oosten is in gebruik als landbouwgrond;  De locatie ligt buiten het historische kerngebied van het landgoed;  Het gebouw is in gebruik als clubhuis voor de golfclub. Met steun van de NGF is hier ook het Nationaal Golfmuseum gevestigd;  Naast de functie als clubhuis fungeert het als openbare horeca met onthaalfunctie voor het landgoed en voor de noordelijke entree van Nationaal Park 'De Maasduinen';  Oriëntatie en uitstraling van de entree dragen niet bij aan het ‘landgoed-gevoel’;  De aangrenzende akker wordt omringd door opgaande beplanting van de golfbaan. Nieuwe functie  Versterken van de onthaalfunctie voor het landgoed en het Nationaal Park;  Verbinding met recreatief routenetwerk (Nationaal Park 'De Maasduinen');  Ensemble van kleinschalige verblijfsaccommodaties (lodges) op aangrenzende kavel; ontsloten vanuit kavel Bleijenbeek 14;  De lodges zijn in aantal (maximaal 35 stuks) en vormgeving ondergeschikt aan het landschap: 1. lodges in een groene setting met voldoende afstand tot de randen (beperkt zichtbaar vanaf de weg); 2. bebouwing heeft een beperkt volume (tot een maximum bouwhoogte van 5,0 m); 3. hoogwaardige uitstraling met ingetogen kleur- en materiaalgebruik.

 Aan de zuidoostzijde van dit ontwikkelveld wordt een vervangend gebouw gerealiseerd voor de greenkeepersloods ten behoeven van het onderhoud van het golfterrein, die zich nu nog ter plaatse van het voormalig agrarisch erf op de locatie Bleijenbeek 6A - 8 bevindt.

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

25

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Landschappelijke inrichting  Laanstructuur vanuit het noorden doortrekken en daarmee het paviljoen aan het landgoed koppelen.  Door toevoegen beplanting en doortrekken waterpartij ook het ten oosten liggende terrein bij het landgoed betrekken. Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van dit ontwikkelveld wordt verwezen naar lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting).

26

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

De beoogde situatie ter hoogte van de nieuwe greenkeepersloods ziet er als volgt uit:

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

27

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Ten zuiden van Bleijenbeek 15 Karakteristiek  De locatie ligt buiten het historische kerngebied van het landgoed op de overgang naar het open agrarisch gebied Nieuwe functie  (Excellent) wonen: de aanwezige groene kwaliteiten bieden een aantrekkelijke omgevingskwaliteit voor een hoogwaardig woonmilieu.  Ten zuiden van erf #15 is ruimte voor 5 woonkavels met een oppervlak van elk 1.500 - 2.000 m²;  Tussen de woonkavels zorgt een open veldje voor onderbreking van de bebouwing. Dit veld is uitgeefbaar en kan door een van de toekomstige bewoners gebruikt worden als paardenwei etc.  De omliggende landbouwgronden worden gebruikt/verpacht voor agrarisch gebruik. Landschappelijke inrichting  De oostrand van het landgoed wordt versterkt en duidelijker begrensd door landschappelijke inpassing en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.  De weg Bleijenbeek vormt een duidelijke grens naar het open agrarisch gebied aan de oostkant. Deze zone wordt versterkt door: 1. huidige enkelzijdige bomenrij aanvullen tot laanbeplanting aan weerszijden; 2. toevoegen opgaande beplanting/struweel en open velden als geleiding tussen de woonkavels; 3. landschappelijke inpassing van de woningen: ruime groene opzet van kavels en bebouwing, aandacht voor erfafscheiding en inrichting.

 De locaties van de woonpercelen houden rekening met belangrijke zichtlijnen en de openheid van het gebied door afstand te houden vanaf de bosrand aan de noordzijde en de weg Bleijenbeek Horsterbeekweg aan de zuidzijde. Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van dit ontwikkelveld wordt verwezen naar lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting).

28

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

3.4

Agrarische bedrijven Bleijenbeek 13A & 15A

Om de beoogde ontwikkelingen binnen de ontwikkelvelden mogelijk te maken, is het noodzakelijk dat de bestaande veehouderijen op de locaties Bleijenbeek 13A en Bleijenbeek 15A binnen de plangrens van onderhavig bestemmingsplan meegenomen worden. De initiatiefnemer heeft met de eigenaar van beide locaties (= maatschap) afspraken gemaakt over het inleveren van het vergunningsrecht voor het houden van varkens op nr. 15A zodat de geurhindercontour van de bestaande intensieve veehouderij ter plaatse fors verkleint en er in de zone ten zuiden van Bleijenbeek 15 mogelijkheden ontstaan om nieuwe vrijstaande burgerwoningen te realiseren ter versterking van de woonfunctie op het landgoed. De bouwvlakken van de nieuwe woningen ter plaatse van de ontwikkelvelden liggen op minimaal 50 m afstand van de agrarische bouwvlakken van de veehouderijen op nr. 13A en nr. 15A. Zie subparagraaf 5.4.2 voor de bespreking van het aspect milieuzonering in relatie tot de 50 m contour en 5.6.2 voor de bespreking van het uitgevoerde geuronderzoek. Ook bieden de afspraken de mogelijkheid voor de maatschap om, onder voortzetting van de overige bedrijfsvoering, een nieuw containerveld aan te leggen tussen nr. 13A en nr. 15A.

Voor de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing ter hoogte van deze locatie wordt verwezen naar lid 21.2 in combinatie met bijlage 8 bij de regels (=voorwaardelijke verplichting). Het loslaten van het vergunningsrecht voor het houden van varkens op Bleijenbeek 15A zorgt er voor dat er meer dan voldoende stikstofruimte is, om alle beoogde nieuwe recreatieve functies en nieuwe woonfuncties te kunnen realiseren in de directe nabijheid van het Natura 2000-gebied 'Maasduinen'. Zie subparagraaf 5.9.2 voor de bespreking van het uitgevoerde stikstofdepositieonderzoek.

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

29

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Hoofdstuk 4

Beleidskader

4.1

Nationaal beleid

4.1.1

Nationale omgevingsvisie

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de opvolger van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), waarin het Rijk een lange termijn visie geeft op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft richting en helpt keuzes te maken. Bij de afweging van keuzes wordt bij voorkeur gekozen voor slimme combinaties van functies, wordt uitgegaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden en worden beslissingen niet uitgesteld of doorgeschoven. De nationale belangen en opgaven waarop het Rijk wil sturen en richting wil geven, komen samen in de volgende vier prioriteiten:  Ruimte maken voor klimaatadaptatie en energietransitie;  De economie van Nederland verduurzamen en ons groeipotentieel behouden;  Steden en regio's sterker en leefbaarder maken  Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen. Planspecifiek De voorgenomen ontwikkeling is niet in strijd met de prioriteiten uit de NOVI. De NOVI vormt geen belemmering voor dit plan.

4.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) borgt een aantal van de nationale ruimtelijke belangen die deel uitmaken van het beleid, zoals beschreven in de voorganger van de NOVI, oftewel de SVIR. Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt, vervalt het Barro. De regels van het Barro worden dan vervangen door het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Het Bkl wordt de uitwerking, in regelgeving, van het beleid dat in de NOVI staat. Zolang de Omgevingswet nog niet van kracht is, is het Barro nog van toepassing. In het Barro, ook wel bekend als de AMvB Ruimte, zijn 14 nationale belangen opgenomen die juridische borging vereisen. Het besluit is gericht op doorwerking van de nationale belangen in provinciaal beleid en gemeentelijke bestemmingsplannen. Dat betekent dat het Barro voor de opgenomen onderwerpen regels geeft over bestemmingen en het gebruik van gronden. Daarnaast kan zij aan de gemeente opdragen in de toelichting bij een bestemmingsplan bepaalde zaken uitdrukkelijk te motiveren. Planspecifiek In het Barro worden geen specifieke uitspraken gedaan met betrekking tot het voorliggende plangebied.

4.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

De in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte geïntroduceerde 'ladder voor duurzame verstedelijking' is als procesvereiste vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In het geval van een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet in de toelichting een onderbouwing opgenomen worden van nut en noodzaak van de nieuwe stedelijke ruimtevraag en de ruimtelijke inpassing. Hierbij wordt uitgegaan van de 'ladder voor duurzame verstedelijking'. De ladder worden in artikel 3.1.6, lid 2 Bro als volgt omschreven: 'De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.'

30

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

In het kader van de duurzame ladder wordt ten aanzien van de definitie van bestaand stedelijk gebied de definitie uit de Bro gehanteerd: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal-culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur.' Volgens de nota van toelichting bij het Bro moet worden bekeken of door het benutten van leegstaande verstedelijkingsruimte in bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien in de behoefte. Zoals ook volgt uit onder andere de uitspraak met het nummer 201303578/1/R4 kunnen, naar het oordeel van de Raad van State, planologische mogelijkheden waarvan nog geen gebruik is gemaakt, als leegstaande verstedelijkingsruimte worden aangemerkt. Een dergelijke locatie wordt gezien als onderdeel van het bestaand stedelijk gebied. Planspecifiek Onderhavige ontwikkeling van het landgoed Bleijenbeek betreft een totaalontwikkeling bestaande uit verschillende bouwstenen, die samen zorgen voor een landschappelijk aanvaardbaar en economisch haalbaar plan. In dat licht moet ook de toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking bekeken worden.

Het aantal nieuwe vrijstaande burgerwoningen met bijgebouwen dat op basis van onderhavig bestemmingsplan kan worden toegevoegd in het plangebied bedraagt:  Bleijenbeek 15: 1 (2 nieuw minus 1 sloop (=bedrijfswoning inclusief alle agrarische bedrijfsbebouwing));  Ten zuiden van Bleijenbeek 15: 5;  'De Boshof': 1;  Bleijenbeek 17: -1 (= sloop bedrijfswoning inclusief alle agrarische bedrijfsbebouwing) Totale planologische toevoeging: 6 vrijstaande burgerwoningen Daarnaast worden er 3 voormalige agrarische bedrijven (Bleijenbeek 6A/8, Bleijenbeek 10 en Bleijenbeek 12), gelegen tussen de holes op het golfcomplex, omgezet van de agrarische bedrijfsfunctie naar een woonfunctie. Deze functieverandering voorkomt leegstand en verpaupering. Per saldo is daarmee sprake van een afname met 5 agrarische bedrijfslocaties op het hele landgoed, waarbij op de locaties Bleijenbeek 15 en Bleijenbeek 17 ook alle (voormalige) agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt wordt. Aanvullend hierop wordt er verblijfsrecreatie toegevoegd in de vorm van maximaal 35 lodges op de locatie Bleijenbeek 14. Dit zijn kleinere verblijfsrecreatieve eenheden. Uitgaande van de maximaal toegestane oppervlakte per lodge zoals opgenomen in sublid 8.1.2, bedraagt de maximum bebouwde oppervlakte ter plaatse 35 x 40 = 1.400 m².

Omdat deze verblijfsrecreatie komt ter plaatse van bestemming ''Hotel en Sportakkomodatie', waarbinnen in totaal 17.500 m² mag worden bebouwd (= voetprint), en waarvan pas circa 1.500 m² benut is voor de voetprint van het paviljoen, past de oppervlakte van de lodges ruimschoots binnen de planologische ruimte aan bebouwd oppervlak van circa 16.000 m². Op basis van jurisprudentie is bij een toevoeging van 11 woningen of minder geen sprake van een stedelijke ontwikkeling (ABRvS 16 september 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2921). Voorliggend initiatief voorziet slechts in het toevoegen van 6 woningen. Zodoende is artikel 3.6.1, tweede lid Bro niet van toepassing. De ladder voor duurzame verstedelijking hoeft niet doorlopen te worden.

4.1.4

Conclusie

In het plangebied zijn geen nationale belangen in het geding.

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

31

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

4.2

Provinciaal beleid

4.2.1

Provinciale Omgevingsvisie Limburg

Provinciale Staten hebben op 1 oktober 2021 de nieuwe Provinciale Omgevingsvisie Limburg vastgesteld. Op 25 oktober is deze visie in werking getreden. De Omgevingsvisie is een strategische en lange termijn (2030 - 2050) visie op de fysieke leefomgeving en beschrijft onderwerpen zoals wonen, infrastructuur, milieu, water, natuur, landschap, bodem, ruimtelijke economie, luchtkwaliteit en cultureel erfgoed. Daarnaast worden ook de aspecten gezondheid en een gezonde leefomgeving in de Omgevingsvisie meegenomen. In veel gevallen zal het mogelijk zijn om opgaven in samenhang op te pakken en zo win-winsituaties te creëren. Soms zullen opgaven echter met elkaar concurreren om de beperkt beschikbare ruimte. Dat vraagt om keuzes waarbij de belangen van economie, energievoorziening, veiligheid en gezondheid, natuur en ruimtelijke kwaliteit tegen elkaar moeten worden afgewogen. Die balans zal per gebied anders uitpakken. Dat past bij het principe om te werken vanuit de kenmerken en identiteit van gebieden. In gebieden als de Maasduinen is de landbouw minder grootschalig en vervult verblijfsrecreatie een belangrijke rol. De provincie wil die samenwerking stimuleren en waar nodig initiëren. Planspecifiek Het plangebied is grotendeels gelegen in de groenblauwe mantel (nu nog 'groenblauwe landschapszone').

Dit gebied omvat onder andere de landschappelijk en cultuurhistorisch waardevolle beekdalen. De gebieden van de groenblauwe mantel hebben vaak een functie als buffer rond en verbindingszones tussen bestaande natuurgebieden, zoals het Natura 2000-gebied 'Maasduinen'. Net zoals het plangebied betreft dit gebieden met overwegend (extensievere) landbouwgebieden, monumenten, kleinschalige landschapselementen en waterlopen. In de groenblauwe mantel staat het klimaatadaptief maken van het watersysteem centraal (zoals eerder al is gebeurd bij de herinrichting van de Eckeltsebeek). Er zijn hier kansen voor natuurwaarden en landschapskwaliteit in combinatie met andere functies zoals landbouw en vrijetijdseconomie. De doorontwikkeling van landgoed Bleijenbeek, waarbij het versterken van het landschappelijk raamwerk, de recreatieve functie en de woonfunctie centraal staan, draagt hier zeker aan bij. De provincie faciliteert en ondersteunt omvorming naar meer extensieve vormen van land- en tuinbouw. Sturing op dieraantallen gebeurt via de doorwerking van wet- en regelgeving vanuit het Rijk. Ook kijkt de provincie naar de mogelijkheid om in te spelen op kansen die ontstaan bij het stoppen van bedrijven als gevolg van rijksregelgeving en autonome ontwikkelingen.

Omdat in het plangebied sprake is van een vermindering van de agrarische bedrijfsactiviteiten (inleveren van het vergunningsrecht voor het houden van varkens op Bleijenbeek 15A en functieverandering 5 voormalige agrarische bedrijven naar wonen (4x) of landbouwgrond zonder bouwvlak (1x)), treedt er per saldo een verbetering op voor de natuurwaarden in en om het plangebied en vindt er een verschuiving plaats naar meer extensieve vormen van land- en tuinbouw. Het plan maakt geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk, die de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied aantasten.

4.2.2

Omgevingsverordening Limburg 2014

Naast het POL2014 (inmiddels vervangen door de nieuwe Provinciale Omgevingsvisie Limburg (zie subparagraaf hiervoor) is ook de Omgevingsverordening Limburg 2014 op 12 december 2014 vastgesteld. Deze verordening blijft nog geldig tot dat de nieuwe Omgevingswet in werking treedt. Hierin staan de regels die nodig zijn om het omgevingsbeleid uit de omgevingsvisie juridische binding te geven. Planspecifiek Omdat onderhavig bestemmingsplan, los van de ontwikkelvelden, toch ook een beheersgericht bestemmingsplan is, zijn deze al bestaande functies op het landgoed niet getoetst aan de Omgevingsverordening. Kaart 4 'beschermingszone natuur en landschap De belangrijkste kaartlaag voor de ontwikkelvelden in het plangebied betreft kaart 4 'beschermingszone natuur en landschap':

32

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Bronsgroene landschapszone Zoals te zien op voorgaande afbeelding ligt van alle ontwikkelvelden waar nieuwe woningen voorzien zijn, alleen de locatie 'De Boshof' (= noordzijde plangebied) binnen de bronsgroene landschapszone. Ook het ontwikkelveld voor de nieuwe lodges (ten oosten van het paviljoen op de locatie Bleijenbeek 14) en de locatie van de nieuwe greenkeepersloods liggen niet binnen niet binnen een door de provincie aangewezen landschaps- of natuurzone. In de omgevingsverordening is een motiveringsplicht opgenomen die gemeenten vraagt om in de toelichting op nieuwe bestemmingsplannen (voor onderdelen van de bronsgroene landschapszone) aan te geven hoe met de bescherming en versterking van de kernkwaliteiten in het betreffende gebied wordt omgegaan (POL 7.5.4). Deze motiveringsplicht is juridisch vastgesteld in artikel 2.7.2. ‘Bronsgroene landschapszone’: "De toelichting bij een ruimtelijk plan dat betrekking heeft op een gebied gelegen in de Bronsgroene landschapszone, bevat een beschrijving van de in het plangebied voorkomende kernkwaliteiten, de wijze waarop met de bescherming en versterking van de kernkwaliteiten is omgegaan en hoe de negatieve effecten zijn gecompenseerd.

Als er sprake is van negatieve effecten op natuurwaarden zal er een compensatie plaats moeten vinden." Als onderdeel van de landschappelijke versterking van het landgoed is rondom vrijwel alle ontwikkelvelden voorzien in een robuuste, uitgebreide landschappelijke inpassing. Alleen bij het solitaire woonperceel 'De Boshof' (zie subparagraaf 3.3.2) is richting het zuiden juist voorzien in openheid om het landgoed vanuit deze woning te kunnen beleven. Goudgroene natuurzone Omdat in het plangebied sprake is van een vermindering van de agrarische bedrijfsactiviteiten (inleveren van het vergunningsrecht voor het houden van varkens op Bleijenbeek 15A en functieverandering 5 voormalige agrarische bedrijven naar wonen (4x) of landbouwgrond zonder bouwvlak (1x)), treedt er per saldo een verbetering op voor de natuurwaarden rondom het plangebied. Het bestemmingsplan maakt geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk die de wezenlijke kenmerken en waarden van het omliggende natuurgebied aantasten.

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

33

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Aan de randen van het plangebied (noordwestzijde en zuidzijde) zijn daarnaast enkele kleine delen, die zowel vallen binnen de 'Goudgroene natuurzone' alsmede de begrenzing van het Natura 2000gebied 'Maasduinen' en in de praktijk al de functie van natuurgebied hadden, bestemd als 'Natuur'. Lodges In artikel 2.4.6 van de Omgevingsverordening staat over verblijfsrecreatie dat: "een ruimtelijk plan voor een gebied gelegen in de regio Noord-Limburg niet voorziet in de toevoeging van vestigingsmogelijkheden voor voorzieningen voor vrijetijdseconomie aan de bestaande voorraad vrijetijdseconomie alsmede aan de bestaande planvoorraad vrijetijdseconomie anders dan in overeenstemming met de thematische principes zoals beschreven in paragraaf 6.4 van het POL2014 en de bestuursafspraken regionale uitwerking POL2014 voor de regio Noord-Limburg. Gemeenten en provincie bevorderen de kwaliteit van de verblijfsrecreatie langs twee lijnen:  Het toestaan van kwalitatief goede nieuwe plannen;  Het saneren van kwalitatief slechte bedrijven c.q. intrekken van (niet meer gewenste) verblijfsrecreatieve bestemmingen. Het is wenselijk dat deze beide lijnen regionaal in balans zijn (verevening).

Initiatieven voor uitbreiding of nieuwe vestiging verblijfsrecreatie worden voorgelegd aan het Portefeuillehoudersoverleg (PHO) en op voorwaarde dat:  Bij nieuwvestiging kwaliteit wordt toegevoegd en regionale verevening van toeristische capaciteit plaats vindt;  Bij uitbreiding kwaliteitsverbetering/transformatie plaatsvindt en bij uitbreiding van méér dan 25% regionale verevening van toeristische capaciteit boven 25% plaatsvindt." Omdat op basis van het geldende bestemmingsplan 'Golfcomplex Bleijenbeek':  ter plaatse van de bestemming 'Recreatie - Verblijfsrecreatie' al een hotel- en sportaccommodatie mogelijk is (zie artikel 3 'Hotel- en Sportakkomodatie' met een maximum bebouwde oppervlakte van 17.500 m² (= conform lid 3.3 geldend bestemmingsplan);  het bestaande paviljoen Bleijenbeek (in onderhavig bestemmingsplan vallend binnen de bestemming 'Horeca', maar in het geldende bestemmingsplan nog vallend binnen artikel 3 'Hotelen Sportakkomodatie') met circa 960 m² een veel kleinere bebouwde oppervlakte heeft dan de toegestane 17.500 m²;  de bebouwde oppervlakte (=paviljoen) binnen de bestemming 'Horeca' veel kleiner is (namelijk circa 1.500 m²) dan de in het geldende bestemmingsplan opgenomen maximum bebouwde oppervlakte van 17.500 m²; heeft er geen regionale afstemming plaatsgevonden over de beoogde vestiging van de verblijfsrecreatieve functie in de vorm van lodges

(maximaal 35 x 40 = 1.400 m² bebouwde oppervlakte) op het landgoed. Op basis van het geldende bestemmingsplan zou er immers een veel grotere bebouwde oppervlakte aan verblijfsrecreatieve voorzieningen mogelijk zijn. Kaart 8 'milieubeschermingsgebieden Daarnaast is er voor de ontwikkelvelden getoetst aan kaart 8 'milieubeschermingsgebieden' om te kijken of één van de ontwikkelvelden binnen een stiltegebied valt:

34

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

Zoals te zien op voorgaande afbeelding liggen alle ontwikkelvelden waar nieuwe woningen voorzien zijn, ook de locatie 'De Boshof' (= noordzijde plangebied), buiten stiltegebieden. Dit geldt ook voor het openbaar toegankelijke toegangspad naar de Boshof toe. Los van het voorgaande is het bestaande pad langs de rand van het Natura 2000-gebied een openbare weg, zodat ook aan artikel 4.6.1 van de Omgevingsverordening wordt voldaan. Er mag met een motorvoertuig of bromfiets met draaiende verbrandingsmotor naar de nieuwe woning gereden worden via deze openbare weg.

4.2.3

Omgevingsverordening Limburg

Op 17 december 2021 hebben Provinciale Staten van Limburg de nieuwe Omgevingsverordening Limburg vastgesteld. Deze is nog niet in werking getreden, maar er is wel al aan getoetst. In deze verordening staan de regels die nodig zijn om het omgevingsbeleid van de nieuwe Omgevingsvisie juridische binding te geven. Planspecifiek In de Omgevingsverordening maken zowel het westelijke deel (ten westen van de centrale noord-zuid gerichte bomenlaan midden over het landgoed) als het beekdal onderdeel uit van het gebied dat op de kaart 7 'Landschap' is aangeduid als 'groenblauwe mantel'. Feitelijk betreft het de voormalige 'bronsgroene landschapszone'. De toelichting bij de Omgevingsverordening zegt hier over: "De beschermingsregimes van de huidige Zilvergroene natuurzone en de huidige Bronsgroene landschapszone komen in de omgevingsverordening sterk overeen. Ook in gebruik van deze gebieden (veelal agrarisch, grondgebonden landbouw) is weinig verschil (dit in tegenstelling tot de Goudgroene natuurzone waar het natuurbelang prevaleert). Het enige wat er verandert is dat ook voor de (voormalige) bronsgroene natuurzone inzichtelijk moet worden gemaakt wat de betekenis van een ontwikkeling in een ‘plangebied’ is voor de natuurwaarden in aangrenzende gebieden van het Natuurnetwerk Limburg. Dit wordt in de vigerende verordening ook gevraagd voor de Zilvergroene natuurzone.

Belangrijk is ons te realiseren dat dit niet meer is dan een motiveringsplicht en geen gebodsbepaling. De verwachting is dat deze motiveringsplicht in veel situaties weinig extra inspanning (motivering) vergt omdat verbindings- of bufferfuncties niet geraakt worden. De samenvoeging van de twee zones sluit aan bij de wens tot harmonisatie van de naamgeving van natuurzoneringen vanuit de Omgevingswet." Dit betekent dat er ook bij de toekomstige Omgevingsverordening op dezelfde wijze wordt omgegaan met de voormalige bronsgroene landschapszone. De aanduiding die in de nu nog geldende Omgevingsverordening werd aangemerkt als 'goudgroene natuurzone' is nu aangeduid als 'Natuurnetwerk'. Ook daar verandert de wijze waarop omgegaan wordt met de natuurwaarden binnen deze zone niet.

bestemmingsplan "Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022" (vastgesteld)

35

bestemmingsplan Landgoed Bleijenbeek e.o. 2022

4.2.4

Conclusie

In het plangebied zijn geen provinciale belangen in het geding.

4.3

Regionaal beleid

4.3.1

Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020 - 2024

De gemeente Bergen heeft samen met de gemeenten in Noord-Limburg (Beesel, Gennep, Horst aan de Maas, Mook en Middelaar, Venlo, Venray en Peel en Maas en de provincie Limburg) afspraken gemaakt over de regionale woningmarkt. In 2016 resulteerde dit in de ‘Regionale Structuurvisie wonen Noord-Limburg’. Ondertussen heeft de gemeenteraad op 22 september 2020 de geactualiseerde ‘Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020 – 2024’ vastgesteld. Op grond van artikel 2.1, lid 3 Wet ruimtelijke ordening (Wro) heeft de ‘Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020 – 2024’ de status van een intergemeentelijke structuurvisie. Hierdoor heeft het document een juridische status en een zelfbindend karakter. Voor de gemeente Bergen gold in het kader van de ‘Regionale Structuurvisie wonen Noord-Limburg’ een reductieopgave van 109 woningbouwplannen in de periode 2016 - 2020. Uit de recent vastgestelde Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020 - 2024 blijkt dat de gemeente Bergen de gestelde opgave heeft overtroffen. Eén van de centrale opgaven in de Regionale Woonvisie is de kwalitatieve mismatch tussen de (toekomstige) woningbehoefte en de bestaande woningvoorraad. Hierover staat aangegeven dat bij nieuwbouw bij voorkeur ingezet wordt op de realisatie van toekomstbestendige en flexibele woonsegmenten.

Hierbij dienen de huishoudprognose van E’til (Progneff) als referentieprognose ten aanzien van het aantal nog toe te voegen nieuwbouwwoningen. Echter, de kwalitatieve toets is leidend. Progneff wordt daardoor als basis gehanteerd, maar er is (indien kwalitatief wenselijk) ruimte om ‘goede dingen’ te blijven realiseren. Daarvoor gelden de volgende regionale uitgangspunten:  Toevoegen van woningen in principe alleen in de kernen;  Gekeken dient te worden naar koppelkansen;  Toevoegen van woningen leidt niet tot het vergroten van het kwetsbare woningoverschot;  Het type toe te voegen woning moet passen binnen de kwalitatieve behoefte;  De regio streeft sociale en duurzame woonconcepten na;  Er wordt gezocht naar aansluiting op de landelijk, regionale en lokale duurzaamheidsdoelen. Door in te zetten op de juiste kwaliteit woningen wordt de langste keten op het gebied van doorstroming bewerkstelligd. Ouderen stromen van grote gezinswoningen naar nultredenwoningen en gezinnen kunnen hierdoor de volgende stap in hun wooncarrière maken waardoor er weer starterswoningen vrijkomen voor de nieuwe starters. Hierbij is het ook van belang de balans tussen de koop- en huursector te herstellen. In Noord-Limburg ligt de nadruk sterk op de koopsector.