Seurenheide inspiratieboek 01-10-2020 def

INSPIRATIEBOEK SEURENHEIDE Well - Being in Maaspark Well Seurenheide, beleef de verborgen oase 01.10.2020

INHOUD 1. Inleiding • Een verborgen oase in het landschap • Inspiratieboek Seurenheide • Verleiden, inspireren en ondersteunen van initiatiefnemers • Kwalitatief toetsingskader voor de gemeente • Gebiedsconsultatie

5 7 9 9 9

2. De kwaliteiten en waarden • Transformatie van het landschap, van delven naar recreëren 11 • Maaspark Well verbindt uiteenlopende sferen • Water als bindend element • Recreatieve zonering • Seurenheide als ecologische schakel

13 15 17 19

3. Ontsluiting, parkeren en routing • Toegang Maaspark Well • Verspreid onthaal: vinden, verrassen en verbinden • ‘Rondje Leukermeer’ • Herkenbare entree en bewegwijzering

21 23 27 29

4. Toekomstperspectief • Landschap als onderlegger • Ecologie lift mee • Bijzonder overnachten Seurenheide • Maasduinkraag • Watertrap en strandplein • Waterpaviljoen • Strandbad • Bosbad

31 33 37 39 41 43 45 47

5. Uitvoeringsstrategie • Van visie naar uitvoering

49

Bijlage • Locatie verkenning voorzieningen Seurenheide

55

-3-

1. INLEIDING Een verborgen oase in het landschap In de landschappelijke linie van Maasvallei en Maasduinen nabij Kasteel Well, ligt Maaspark Well. De ooit door zanden grindafgraving ontstane waterdoorbraak, herbergt een prachtige door bos en berg omgeven oase. Maaspark Well heeft een centrale ligging en grenst aan het Nationaal park de Maasduinen en de gemeente Bergen, een prachtige plek waar landschap en recreatie samensmelten. Unieke, waardevolle landschappen komen hier samen en verleiden zowel toeristen als de mensen die in de gemeente Bergen wonen om naar buiten te gaan en actief bezig te zijn. Mensen die er recreëren zijn echte buitenmensen, levensgenieters, natuur- en waterliefhebbers. Maaspark Well is een belangrijke schakel in het grote Nationaal park de Maasduinen

landelijke project 'Ruimte voor de Rivier'. De gemeente Bergen heeft hiervoor de structuurvisie Maaspark Well uitgewerkt, waarin alle aspecten van waterveiligheid aan bod komen, maar ook natuur, toerisme, ondernemen en infrastructuur. Maaspark Well wordt een groot natuur- en recreatiegebied tussen de Maas, de Maasduinen, de N271 en de dorpen Aijen en Well. Het deelgebied Seurenheide ligt als een verborgen oase in het Maaspark Well. Een waterkamer waar de tijd heeft stil gestaan en de voorzieningen enigszins zijn gedateerd. Daarnaast is er specifiek aandacht voor de ontsluiting voor snel en langzaam verkeer in het kader van de spreiding van bezoekers in het gebied Maaspark Well. De waterboulevard is recent heringericht en omgevormd tot een

Structuurvisie Maaspark Well

hoogwaardige en attractieve openbare ruimte. Deze verbindt het bezoekerscentrum Maasduinen van het Limburgse landschap met het nog te ontwikkelen waterpaviljoen aan het Leukermeer en de waterpoort aan de Voorhaven. Het deelgebied Seurenheide ligt aan de oostzijde van deze waterboulevard. De centrale zwemplas vormt de schakel tussen het Leukermeer en het nog te ontwikkelen parklandschap ‘de Vissert’. Naast deze belangrijke oost-westverbinding wordt er een ‘rondje om het Leukermeer’ ontwikkeld. De ambitie is om in de toekomst via een aantrekkelijk en herkenbaar pad een wandeling mogelijk te maken rondom het gehele Leukermeer, die de verschillende recreatieve voorzieningen en landschappen met elkaar verbindt.

Centrale ligging

Verborgen Waterkamer

-5-

Plangebied in de context

Inspiratieboek Seurenheide Het Maaspark Well is al volop in ontwikkeling. In het verlengde hiervan hebben we voorliggend inspiratieboek en ontwikkelingsschets opgesteld voor het deelgebied Seurenheide. Centraal in het deelgebied Seurenheide ligt de zwemplas, een prachtig gebied met veel natuurwaarden. Deze waterplas heeft steile oevers en een dagstrand. Het ligt nu geïsoleerd en verborgen van de omgeving en het Leukermeer. De zuidrand van de zwemplas wordt gekenmerkt door een dichte bosrand en is zeer beperkt toegankelijk. Aan de noordrand van de plas liggen een aantal recreatieve functies, zoals het dagstrand, de camperplaats en de manege. Het gebied tussen Well en de zwemplas heeft een agrarisch en wat meer open karakter. De aanwezigheid van de huidige kwaliteiten neemt

niet weg dat er geen verbeteringen mogelijk zijn in het gebied. Een deel van de (recreatie) voorzieningen is wat gedateerd en het gebied mist samenhang en uitstraling. Om deze zaken aan te pakken heeft de gemeente in 2011 de structuurvisie ‘Maaspark Well’ opgesteld met bijbehorend uitvoeringsprogramma. Dit vormt de basis voor het opstellen van dit inspiratieboek voor het deelgebied Seurenheide. In de structuurvisie is het gebied bestemd voor dagrecreatie en landschapsontwikkeling. De verschillende recreatieve activiteiten zijn sterk watergericht en dat dient ook in de ruimtelijke kwaliteit en beleefbaarheid tot uitdrukking te komen. Het vergroten en versterken van de relatie tussen land en water is hierbij dan ook een belangrijk uitgangspunt. Daarnaast lopen er nog een aantal ontwikkelingen zoals de

wens voor een uitkijktoren aan de waterboulevard tussen de zwemplas en het Leukermeer; herinrichting van de infrastructuur; ontwikkelingen rondom manege Seurenheide; ontsluiting en parkeerdruk rondom het bezoekerscentrum, etc. Kortom, er lopen diverse ontwikkelingen, nu is het tijd om door te pakken en deze verborgen oase zichtbaar en beleefbaar te maken. We koesteren wat er al is en geven het gebied en haar omgeving een positieve impuls door de verschillende betrokken partijen te enthousiasmeren en te activeren. Dit inspiratieboek dient om deze kwaliteitsslag in gang te zetten en te kunnen sturen in de goede richting. Het zet een stip op de horizon (waar willen we naar toe over 10 of 20 jaar?) en bepaalt welke sleutelprojecten daar bij horen voor de komende 5 jaar.

-7-

Well - Being

Verleiden, inspireren en ondersteunen van initiatiefnemers Voor u ligt een document om te inspireren, een document dat het deelgebied Seurenheide in al haar facetten toont en u de verborgen oase laat beleven. Seurenheide is een fascinerende plek die blijft verrassen. KuiperCompagnons heeft in opdracht van de gemeente een studie gemaakt van de unieke kwaliteiten van de plek en deze vertaald in een integrale ontwikkelingsschets voorzien van inspiratiebeelden. Seurenheide, beleef de verborgen oase: baden, zonnen, flaneren, ontmoeten, spelen en genieten van een bos- en waterrijke omgeving. Het inspiratieboek is geen definitief ontwerp. Het is een document dat moet inspireren en verschillende partijen enthousiast moet maken om Seurenheide een impuls te geven. Het helpt ontwikkelingen te starten waarmee versterking van de kwaliteit van het gebied wordt gerealiseerd, passend bij de visie en ontwikkelingsschets. Het inspiratieboek ondersteunt initiatiefnemers met concrete ideeën waarmee ze gelijk aan de slag kunnen. Kwalitatief toetsingskader voor de gemeente Tevens heeft de gemeente met dit inspiratieboek een document in handen waarmee op kwalitatieve wijze afgewogen kan worden of initiatieven bijdragen aan de gewenste kwaliteitsverbetering van het gebied. Per ontwikkeling zal maatwerk toegepast moeten worden waarbij steeds een kwalitatieve afweging wordt gemaakt.

Tot slot kan de gemeente het inspiratieboek gebruiken bij Er is breed draagvlak voor de aangegeven het uitvoeren van haar eigen acties en het opstellen van ontwikkelingsrichting voor Seurenheide als recreatiepoort plannen. De gemeente neemt haar verantwoordelijkheid met het accent op actieve recreatie en natuurbeleving op hierin, zoals bij de recente herinrichting van de basis van het verrijken van de aanwezige sferen in het waterboulevard. In het verlengde van de landschap en het versterken van de natuurwaarden van het visie/ontwikkelingsschets zijn voor de korte termijn kansrijke gebied. sleutelprojecten benoemd, bijvoorbeeld voor verkeersmaatregelen/ herprofilering de Vissert, het Leuken, Veel belangstellenden vinden een manege in dit gebied wel toeristische bewegwijzering etc. Voor deze sleutelprojecten een kwaliteit. Zeker in combinatie met een recreatief wil en heeft het college deels al budgetten beschikbaar transferium om het gebied te paard, te voet, te fiets, of via gesteld voor nadere planvorming/ onderzoek én uitvoering. het water te ontdekken. Het merendeel van de Het doel is snel naar tastbare resultaten toe te werken die omwonenden ziet dan ook kansen voor het verplaatsen van als vliegwiel werken voor de verdere opwaardering en de manege, omdat het de meeste ontwikkelruimte creëert ontwikkeling van Maaspark Well.

Daarbij zullen ook en daardoor meer vrijheid en ruimte biedt voor eigenaren, marktpartijen, ondernemers en bewoners hun initiatiefnemers om Seurenheide een impuls te geven. inzet moeten plegen; de gemeente kan het niet alleen. De inzet is om met de sleutelprojecten namens de gemeente in Inloopavond gebiedsvisie Seurenheide ieder geval te laten zien dat zij er vertrouwen in heeft, wil investeren en een discussie tot stand wil brengen. De volgende stap is dat andere partijen daarbij aanhaken. Gebiedsconsultatie De gebiedsvisie geeft de gewenste ontwikkelingsrichting voor de toekomst van Seurenheide aan. Tijdens het proces is de omgeving geïnformeerd en heeft een inloopavond plaatsgevonden (d.d. 23 juni 2020 ) waarbij de visie is voorgelegd. Er was veel belangstelling en de belangstellenden hebben positief en enthousiast gereageerd op de getoonde ideeën, kaders en schetsen. -9-

Maasduinkraag met bos- heide en relief

Ontginningslint Boskamers

Van delven naar recreëren

Waterkamer

Verbinding tussen Leuken en Bosserheide

Relicten

2. DE KWALITEITEN EN WAARDEN Transformatie van het landschap, van delven naar recreëren Het landschap van Maaspark Well kent een rijke historie, van delven naar recreëren. In de jaren zestig van de vorige eeuw werd door de Centrale Industriezand Voorziening BV (CIV) op de Bergerheide en Reinderslooi in Well begonnen met de winning van industriezand en grind voor o.a. de betonindustrie. Tot aan 2001 zijn er miljoenen tonnen zand en grind afgegraven. Hierdoor ontstonden het Leukermeer, het Reindersmeer en Seurenheide. De afgraving stond aan de basis van de enorme vlucht die het toerisme in Well sindsdien heeft genomen. Met de ontwikkeling van Maaspark Well is het landschap weer in transformatie. Met het vergroten van de afvoercapaciteit van de Maas worden ook de recreatieve mogelijkheden rondom het Leukermeer en omgeving verruimd, waarbij tevens een versterking plaatsvindt van de landschappelijke en ruimtelijke kwaliteit van de verschillende landschappelijke zones. De oorspronkelijke landschappelijke relicten en patronen vormen daarin de basis. Strandbad Seurenheide is ontstaan door de delving van zand en grind. Deze bijzondere waterkamer is nu een afgesloten dagstrand met een ligweide en natuurbad van ca 18 hectare. De landschappelijke rand om deze plas wordt gevormd door een relict van de Maasduinen. Deze Maasduinkraag wordt gekenmerkt door bos, heide en reliëf.

Hierdoor heeft de plas een verborgen ligging en is deze geïsoleerd van de andere plassen. Het strandbad ligt ingebed in het halfopen ontginningslandschap met boskamers op de overgang tussen Maasdal en Maasduinen. Deze boskamerstructuur is dan ook een belangrijk uitgangspunt als leidraad voor de ontwikkeling/ transformatie van het gebied. Het oude ontginningslint het Leuken liep vroeger door over het kanaal en is nu onderbroken. Hier is nu de kans om de ontbrekende schakel in het Rondje Leukermeer te vervolmaken. Ook liep er een verbinding tussen het Leuken en Bosserheide. De provinciale weg begrenst het gebied aan de noordzijde en loopt parallel aan de rivier en de Maasduinen. Vanaf deze weg is het Maaspark Well slecht beleefbaar. Voor Seurenheide is de ambitie om binnen een helder en samenhangend ontworpen landschappelijk kader een grote diversiteit aan functies mogelijk te maken. De identiteit van het gebied wordt versterkt en meer zichtbaar gemaakt. Hierbij dienen de ruimtelijke, landschappelijke en recreatieve kwaliteiten te worden vergroot.

-11-

Besloten Maasduinen

Maasduinen Half-open overgangslandschap (jong ontginningslandschap)

Reindersmeer

Leukermeer

Open Maasdal (overstromingsgebied) Seuren heide

Overgangslandschap

Seurenheide op de overgang tussen Maasdal en Maasduinen

Rijkdom van het landschap

Maasdal

Maaspark Well verbindt uiteenlopende sferen Maaspark Well ligt op het raakvlak tussen verschillende landschapstypen met ieder hun eigen specifieke kwaliteiten. Ten noordoosten ligt het natuurgebied Maasduinen dat gekenmerkt wordt door grote aaneengesloten bos- en heideterreinen. Op de overgang tussen de Maasduinen en het Maasdal liggen de flanken, het halfopen ontginningslandschap, waar het landschap kleinschalig is en gekenmerkt wordt door een verweving van functies. Beboste en open percelen en lokaal aanwezige bebouwing wisselen elkaar af. Het Maasdal wordt gekenmerkt door grootschalige, overwegend open agrarische gebieden en incidentele bebouwingslocaties. Het Maaspark Well ligt op het ontmoetingspunt tussen deze landschapstypen. Dit betekent dat veel verschillende kwaliteiten hier bij elkaar komen.

een grote variatie aan recreatieve sferen, gebaseerd op de kenmerkende landschappelijke kwaliteiten van deelgebieden. Seurenheide ligt op de overgang tussen het Maasdal en Maasduinen. De voormalige zandwinplas ligt ingebed in de besloten structuur van het landschap en vormt een bijzonder landschappelijk element. Voor Seurenheide betekent dit dat het landschappelijk raamwerk een stevig kader dient te vormen waarbinnen gezocht kan worden naar nieuwe aanvullende functies die bij de ontwikkeling van dit gebied passen en de betekenis van het gebied versterken.

De unieke landschappelijke kenmerken worden ingezet om tot een aantrekkelijk recreatiegebied te komen. Het creëren van een nieuwe hoogwatergeul, het ontwikkelen van nieuwe recreatieve mogelijkheden en het versterken van landschappelijke kenmerken gaan in Maaspark Well dan ook samen op. Het resultaat vormt een breed aanbod van recreatieve voorzieningen, zowel water- als landgebonden, binnen een klein gebied

-13-

Reindersmeer Reindersmeer Sluis Kanaal

Leukermeer

Hoogwatergeul In ontwikkeling

Strandbad Seurenheide

Verbindingskanaal

Voorhaven

Maas Groene rivier In ontwikkeling

Watersysteem & kwaliteit

Leukermeer

Water als bindend element Hoewel er binnen Maaspark Well duidelijk van elkaar onderscheiden deelgebieden zijn te herkennen, hebben de gebieden ook vele onderlinge relaties met elkaar. Het aanwezige water wordt ingezet als verbindend element en vormt een belangrijke structuurdrager. Het water verbindt het Maasdal met de hoogwatergeul en de Voorhaven, via het recreatielandschap rondom het Leukermeer met het natuurgebied Maasduinen en het Reindersmeer. De verschillende plassen hebben door hun ligging en diepte een verschil in waterkwaliteit en gebruikswaarde. Het Leukermeer is een 80 ha. grote recreatieplas met een grote concentratie aan watersportvoorzieningen, zoals onder andere een jachthaven, een groot vakantiepark, etc. Via de voorhaven is het Leukermeer en de Jachthaven “t Leuken" vanaf de Maas bereikbaar. In het kader van "Maaspark Well" wordt het Leukermeer uitgebreid, waarbij de voorhaven vele malen groter zal worden. Hier wordt namelijk in de komende jaren een volledig nieuwe hoogwatergeul aangelegd. Het Reindersmeer is daarentegen een systeem vreemd element in de Maasduinen. Het was eerst gevuld met Maaswater en wordt aangevuld met grondwater. Het water is koel, helder en voedselarm. De blauwe kleur wordt veroorzaakt door het blauwe uitspansel dat weerspiegeld wordt door het kristalheldere water. Het Reindersmeer is ingericht voor natuurontwikkeling en -beleving.

Uitsluitend rustige recreatie zoals fietsen, wandelen en paardrijden is toegestaan rondom deze plas.

Zwemmen en vissen is hier verboden. Het Reindersmeer is via een kanaal verbonden met het grote Leukermeer. Een sluis voorkomt dat het Reindersmeer leegstroomt via het Leukermeer in de Maas. De zwemplas heeft een geïsoleerde ligging ten opzichte van het Leukermeer. Deze plas heeft een hoge waterkwaliteit en is juist zeer aantrekkelijk om te zwemmen en recreëren. Om deze hoge waterkwaliteit te borgen en als bescherming tegen hoogwater uit de Maas dient de huidige fysieke afscheiding tussen Leukermeer en de zwemplas gehandhaafd te blijven. Het water wordt beleefbaar gemaakt door de realisatie van de ‘waterboulevard’. Deze bestaat uit een bijzonder vormgegeven wandel/ fietspad vanuit de Maasduinen, via het Leukermeer naar het Maasdal. Een route langs verschillende wateren die uitmonden in de Maas. De ‘waterboulevard’ leidt de bezoekers langs verschillende wateren, sferen, belevings-momenten en recreatieve voorzieningen. De plekken waar de verschillende watervormen (hoogwatergeul/ Voorhaven/ Leukermeer/Reijndersmeer) elkaar raken worden geaccentueerd met landart, kunst, een bijzondere functie of markante bebouwing. De ‘waterboulevard’ verbindt deze plekken. In aansluiting op de ‘waterboulevard’ is er ook de wens een meer informele wandelroute te ontwikkelen rond de gehele plas (rondje Leukermeer).

- 15 -

Passieve recreatie/natuureducatie

Maasduinplas Maasduinplas met bezoekerscentrum

Actieve recreatie/beleving Reindersmeer

Intensieve waterrecreatie Leukermeer

Maritiem Maasdal

Seuren heide

Maasduinbad

Gebruikswaarde van het water

Maasduinbad

Maritiem Maasdal

Recreatieve zonering De unieke variatie aan landschappelijke kwaliteiten en het water worden ingezet om in Maaspark Well een gevarieerd aanbod aan recreatieve mogelijkheden te bieden. Ieder landschapstype kent eigen kwaliteiten en eigen mogelijkheden voor recreatieve en landschappelijke functies. Het water en het landschap vormen de drager voor de verschillende activiteiten. Binnen een relatief klein gebied ontstaat hierdoor een breed pallet aan recreatieve mogelijkheden. Dit pallet bestaat uit deelgebieden met een hoge dichtheid aan voorzieningen met een grote uitstraling en deelgebieden waar minder voorzieningen aanwezig zijn of waar de voorzieningen een ingetogen karakter hebben en waar rust gevonden kan worden. Aantrekkelijk voor de recreant, die een divers aanbod heeft en wat langer kan vertoeven en voor de inwoner die in haar eigen omgeving rust en actie kan vinden. We onderscheiden 3 deelgebieden: • Het Maritiem Maasdal als waterpoort, hier ligt het accent op intensieve waterrecreatie op het Leukermeer met het vakantiepark Leukermeer en de Jachthavens als belangrijke recreatieve voorzieningen. • De Maasduinplas met het bezoekerscentrum als natuurpoort waar het accent ligt op natuureducatie en passieve recreatie zoals wandelen, fietsen en paardrijden.

• Het Maasduinbad (zwemplas) in Seurenheide, dit is de recreatiepoort met het accent op actieve recreatie en natuurbeleving, zoals zwemmen, klimmen, kanoën en outdoor-activiteiten.

Elk deelgebied wordt gekenmerkt door gebiedseigen dagen verblijfsrecreatieve voorzieningen. We hebben onderzocht welke aanvullende functies passen bij de draagkracht van het landschap en de ontwikkeling van Seurenheide evenals de betekenis van het gebied versterken. Uit onderzoek blijkt dat er in Seurenheide ruimte is voor één onderscheidende horecavoorziening, het waterpaviljoen, als trekker voor het gebied en schakel tussen de plassen. Aanvullend kunnen er aan het waterpaviljoen kleinschalige, recreatieve voorzieningen worden gekoppeld die het gebied versterken en zorgen voor jaarronde activiteiten, zoals kanoverhuur, een klim/boulderbos, etc. We zetten bij Seurenheide vooral in op actieve & sportieve recreatie in de natuur. Er is een enorme vraag naar camperplaatsen in dit gebied, maar ook steeds meer vraag naar mogelijkheden voor bijzonder overnachten in Seurenheide, zoals eco-lodges, tipi‘s, safaritenten en boomhutten. We willen hier ruimte aan bieden, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan, zoals een uniek en onderscheidend aanvullend recreatieconcept, een goede landschappelijke inpassing die het landschappelijk raamwerk versterkt en architectuur en vormgeving van hoge kwaliteit. De bosbrasserie is hiervoor een fraai voorbeeld van de beoogde kwaliteit en het ambitieniveau.

--17-

goudgroene natuurzone

zilvergroene natuurzone

bosuil

bronsgroene landschapszone

ree

Verbinding van Bos naar Maasdal

Seurenheide als ecologische schakel

das

Seurenheide als ecologische schakel Seurenheide vormt een belangrijke ecologische schakel tussen Maasduinen en Maasdal. Een deel van het plangebied maakt op dit moment onderdeel uit van het robuust nationaal natuurnetwerk. Het Limburgse deel van het natuurnetwerk wordt gevormd door de goudgroene natuurzones. Het doel is in de eerste plaats om de Natura2000 gebieden te behouden en te versterken. Herstel van biodiversiteit van goudgroen zal plaatsvinden via aanleg van zilvergroene natuur en agrarisch natuur- en landschapsbeheer in zilvergroen en bronsgroen. De ambitie van de provincie is het instandhouden van de biodiversiteit. Dat vraagt om een robuust grensoverschrijdend natuur- en waternetwerk van goede kwaliteit, dat ook de effecten van de klimaatverandering voor flora en fauna kan opvangen. Dat netwerk fungeert bovendien als belangrijke recreatiezone, als drager van de landschappelijke structuur en als een belangrijke pijler onder een goed vestigingsklimaat in Limburg.

Het landschap binnen en in de omgeving van het plangebied Maaspark Well wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van kampen, beekdalen, bos- en natuurgebieden, heideontginningsgebieden en de aanwezigheid van cultuurhistorisch waardevolle elementen, zoals boerderijen en andere gebouwen. De aanwezigheid van deze elementen maakt het gebied geschikt voor gebiedskenmerkende en bijzondere flora en fauna. In het plangebied zijn een aantal beschermde faunasoorten aanwezig, zoals onder andere de bever, bosuil, de ree en de das. In het bosgebied achter de huidige manege is ook een dassenburcht aanwezig.

De bestaande bosgebieden worden zo veel mogelijk opgenomen in de gewenste landschappelijke structuur. Daar waar bos- en of natuurelementen zouden verdwijnen, worden deze elders gecompenseerd. Daarbij wordt gestreefd naar compensatie binnen het plangebied. Uitgangspunt is het creëren van samenhangende De bossen ten zuiden van de zwemplas Seurenheide en ten groenstructuren waardoor deze ook in ecologisch opzicht noorden van het Leukermeer zijn aangewezen als bestaand een meerwaarde hebben. Doorgaande laanstructuren bos- en natuurgebied binnen het Natuurnetwerk Nederland. hebben o.a. een belangrijke waarde voor vleermuizen. Het bos ten zuiden van de zwemplas Seurenheide betreft Het versterken en verrijken van de ecologische waarden en grotendeels een verruigd aangeplant gemengd bos op de biodiversiteit van Seurenheide: bos, heide, weide en voedselarme grond met een slecht ontwikkelde soortenarme water zijn een belangrijk uitgangspunt voor de ondergroei. In het centrum van dit loofbos groeit een transformatie. gemengd bos met dominantie van gewone braam. Het bosgebied grenzend aan de zwemplas Seurenheide betreft pioniersvegetatie op stuifzand. Een brede zone direct grenzend aan de waterplas betreft droge heide. --19-

Nijmegen

B

B

overlast recreatieverkeer

natuurpoort

P recreatiepoort Leukermeer

P

B

Duitsland

B N271

Seuren heide

P

Reindersmeer

overlast recreatieverkeer

P

waterpoort

P

N271, geen herkenbare entree

Oude Baan / Bosserheide, verborgen bestemming

B overlast recreatieverkeer

Toegang Maaspark Well

B

N270 Venlo A73

Entree Maaspark Well mist uitstraling

3. ONTSLUITING, PARKEREN, ROUTING Toegang Maaspark Well De hoofdontsluiting voor Maaspark Well vindt plaats vanaf de huidige aansluiting met de N271 via de Vissert naar de Kampweg en via de Halve Maan, Oude Baan en Bosserheide naar het bezoekerscentrum Maasduinen. Deze toegangen vanaf de N271 hebben geen herkenbare entrees en missen uitstraling. Vanaf de N271 beleef je niet dat je het Maaspark Well doorkruist. Het Maaspark Well heeft aantrekkelijke recreatieve routes en poorten, maar deze zijn niet altijd even goed zichtbaar en herkenbaar: Het vakantiepark Leukermeer en de jachthavens vormen de waterpoort (intensieve waterrecreatie), het bezoekercentrum is de natuurpoort (passieve recreatie en natuureducatie) en Seurenheide wordt de recreatiepoort (actieve recreatie met natuurbeleving). Een goede bereikbaarheid en ontsluiting is gewenst om de parkeerdruk rondom het bezoekerscentrum Maasduinen te ontlasten. Het bezoekerscentrum Maasduinen is erg populair en wordt druk bezocht, waardoor een spanningsveld ontstaat met de omgeving. Mede door de aanwezige natuurwaarden is het gebied aantrekkelijk voor recreanten. Het bezoekerscentrum is een uniek gebouw, letterlijk hangend in de oude sluisbak die het Reindersmeer verbindt met het Leukermeer.

Door verschillende aantrekkelijke plekken aan te bieden binnen het Maaspark Well voor verdere recreatieve en landschappelijke ontwikkelingen worden de bezoekers beter verspreid over het gebied, zodat het er voor iedereen prettig verblijven en recreëren is.

Om de huidige en toekomstige toestroom van bezoekers in goed banen te leiden voor zowel snel als langzaam verkeer dient er goed gekeken te worden naar de ontsluiting van het gebied met specifieke aandacht voor een logische verbinding tussen het bezoekerscentrum aan de sluis en het badstrand Seurenheide en omgeving. Hierbij houden we rekening met het afsluiten van een deel van de Bosserheide langs het kanaal voor gemotoriseerd verkeer in relatie met de reeds heringerichte waterboulevard. Met de waterboulevard is een centrale verbinding voor langzaam verkeer (wandel- en fietspad) gerealiseerd, die een dragende verbinding vormt vanaf het bezoekerscentrum Maasduinen via de zwemplas Seurenheide tot aan de Kampweg op de grens van het Leukermeer en de Vergrote Voorhaven. De bezoeker wordt via deze verbinding langs diverse recreatieve functies geleid. Daarnaast maakt dit pad tevens de unieke landschappelijke gradiënt langs de verschillende waterpartijen in het gebied goed beleefbaar. Deze verbinding heeft een herkenbaar profiel en kwalitatief hoogwaardige uitstraling.

-21-

Nijmegen

Natuurpoort

B

Natuurpoort: educatie en passieve recreatie

P Recreatiepoort Waterpoort

Leukermeer

B

P

P

Reindersmeer

Duitsland

B

Seuren heide

Recreatiepoort: onthaallocatie en actieve recreatie

P

Verspreid onthaal Vinden, verrassen en verbinden N270

Venlo

A73

Waterpoort: jachthavens en waterrecreatie

Verspreid onthaal: vinden, verrassen en verbinden Om de bereikbaarheid en vindbaarheid van het Maaspark Well en de Maasduinen te verbeteren zetten we in op verspreid onthaal. Vanaf de N271 krijgt elke poort eigenheid en herkenbaarheid, maar blijven ze familie van elkaar. Zo sturen we het verkeer via de juiste prikkels van buitenaf het Maaspark Well of de Maasduinen in en presenteren de verschillende onderdelen van het Maaspark en de Maasduinen zich aan de bezoekers en voorbijgangers: vinden, verrassen en verbinden. De brug in de N271 over het verbindingskanaal is een essentieel punt in de beleving. Vanaf de brug willen we het bijzondere uitzicht op Maaspark Well vergroten door het toevoegen van een markante blikvanger, zoals een bijzondere markering op de brug of door kunst op het sluiskanaal, zodat deze plek een herkenbaar baken wordt op de provinciale weg: Welkom in Maaspark Well. We voegen een recreatief vertrekpunt met voorzieningen en parkeren toe aan de recreatiepoort Seurenheide om de drukte te spreiden. Op deze wijze ontstaat een haltermodel met aan beide zijden een publiekstrekker: het bezoekerscentrum aan de noordzijde en het waterpaviljoen met het recreatief transferium aan de zuidzijde. De verbindingsas ’de waterboulevard’ tussen het bestaande bezoekerscentrum en het nieuwe waterpaviljoen wordt zo een belangrijke ruggengraat in de structuur.

Op deze wijze vormt de waterboulevard tussen

de natuurpoort en de recreatiepoort een belangrijke verbinding en verdeler voor fietsers, wandelaars, ruiters en watersporters. Het ontwikkelen van de recreatiepoort betekent een toename van bezoekers tussen de twee trekkers. De vraag is of deze verbinding (de waterboulevard) wat zwaarder zou moeten worden uitgevoerd dan wat nu reeds is aangelegd. In ieder geval dient er goed te worden gemonitord of de waterboulevard de bezoekersaantallen in de toekomst kan faciliteren. De ambitie is om de aantrekkingskracht van de waterboulevard langs het verbindingskanaal nog verder te vergroten. Dit kan door middel van het aanbrengen van kunstobjecten, verblijfsplekken aan het water en activiteiten en evenementen te organiseren, zoals een drijvende waterbioscoop.

waar men informatie kan krijgen over de natuur en haar gebruiksmogelijkheden. Tevens zijn duurzame vormen van recreatie welkom, functies en voorzieningen die het Recreatief Transferium compleet maken: zoals een natuurspeeltuin, een streekproductentuin met verkooppunt, een picknickweide, boulder- of klimbos, kanoverhuur, etc. Vanaf het transferium komt een strandopgang naar het strandbad en het waterpaviljoen. Hier is ook ruimte om goede fietsvoorzieningen op een centrale plek te maken (stallingen, opladen). Het waterpaviljoen is een belangrijke schakel en bestemming tussen het recreatief transferium en het Strandbad en het Leukermeer.

De ruime parkeerconcentratie wordt bij voorkeur zo dicht mogelijk bij de waterboulevard en het waterpaviljoen gesitueerd zodat de loopafstanden optimaal zijn. De recreatiepoort fungeert als fysieke entree voor het omliggende natuur- en recreatiegebied: een Recreatief Transferium. Een startplek en voorziening waar bezoekers hun auto kunnen achterlaten om vervolgens te voet, per fiets of per kano het Maaspark Well in te trekken. Een plaats waar een consumptie genuttigd kan worden of fietsen en kano’s kunnen worden gehuurd. Het startpunt voor een actieve natuurbeleving. Maar ook een plaats

-23-

Brabantse Natuurpoorten Startplek voor actieve natuurbeleving

Recreatief transferium

RECREATIEPOORT STARTPLEK VOOR: Mogelijke voorzieningen: vervoer • Parkeren • Fietsverhuur • Kano/botenverhuur • Arrangementen (zwemmen-fiets/wandelen - eten & drinken) • Oplaadplekken elektrische auto’s • Nieuwe duurzame transportvormen: transport op waterstof, - zonneenergie, over water, via weg horeca • (Grand)café/restaurant, paviljoen aan het water • Zaalverhuur • Bed & Breakfast bedrijvigheid • Landwinkel: verkooppunt streekproducten • Campingboerderij / groepsaccomodatie • Glamping bos & weide

recreatie • Zwemplas / natuurbad • Informatievoorziening • Welkomst paviljoen/V.V.V.-post • Toilet- en kioskgebouw • Speelweide • Outdoor-activiteiten (binnen- en buiten sportlocatie) • Klimbos / schommelbos / boulderbos • Uitzichtplek • Aanlegplaats voor kano’s en boten • Speelvoorzieningen voor kinderen (binnen-buiten) • Speciale voorzieningen voor honden • Manege • Fietsverhuur & reparatie • Openluchttheater (natuur&waterpodium) • Kunst • Streekproductentuin • Kinderboerderij • Evenementen (buitenbios, streekproductenmarkt, theaterfestival, kunstfair) /teambuildingsuitjes (bootcamp)

Waterpaviljoen -25-

ruiterroute

Rondje Reindersmeer wandelen

Rondje Leukermeer

Reindersmeer

waterboulevard

ontbrekende schakel

Leukermeer

Seuren heide

paardrijden

relatie dorp mist

fietsroutes

struinroutes

Aantrekkelijke recreatieve routes & poorten

fietsen

Om de bereikbaarheid te optimaliseren zullen er ook aan de ontsluitingsstructuur zaken verbeterd moeten worden. De Vissert en het Leuken worden getransformeerd en heringericht waarbij de uitstraling en de vindbaarheid van de recreatiepoort worden versterkt en er meer ruimte voor de fietsers op de weg wordt gecreëerd (auto te gast): een groene ontvangst naar het Recreatief Transferium. De verbinding tussen de Vissert en het Leuken wordt versterkt en getransformeerd tot een groene ontvangstlaan met zicht op de plas. Het Leuken wordt omgevormd tot een uitnodigende strandweg. Een veilige route voor wandelaars, fietsers en auto’s, met een informeel belevingspad rondom het strandbad. Het nieuwe wegprofiel krijgt een landschappelijke inrichting die past bij de toeristische uitstraling van Maaspark Well en de bezoekers/gasten verwelkomt. Vanaf de route beleeft men straks het landschap van Seurenheide. Zichtlijnen op de plas worden hersteld en kleine geluksmomentjes worden toegevoegd, Landschap als smaakmaker

Zicht op de plas

Belevingspad

Strandweg

Veilige route voor wandelaars, fietsers, auto’s

zoals de uitkijkpier, die de route verbijzonderen. Voorgesteld wordt om een eenduidige en eigen lijn van straatmeubilair te ontwerpen met een natuurlijke uitstraling, die daarmee bijdraagt aan de eigen identiteit en herkenbaarheid van Maaspark Well. ‘Rondje Leukermeer’ In het verlengde van het Leuken zetten we in op een nieuwe langzaamverkeersverbinding over het sluiskanaal door middel van een brug of een pontje. Deze verbinding vormt een belangrijke schakel in het recreatieve routenetwerk. De nieuwe recreatieve route vult als het ware één van de laatste ontbrekende schakels van het ‘rondje plas’ rondom het Leukermeer waarmee de oude historische verbindingsroute weer in ere wordt hersteld. Via een aantrekkelijk en herkenbaar pad is er een wandeling mogelijk rondom de gehele plas, die de verschillende recreatieve voorzieningen en landschappen met elkaar verbindt. Brug als poort

P Het Leuken / de Vissert -27-

1 Glooiend landschap; heide met dennen

4

2 Symbool “kraanvogel” als landmark

5 Herinrichting wegprofiel

Bushalte met boomstambank

3 Rand met tekst “Maaspark Well”

2 1

4

5 3

Zand en grind

Keigoed

Bos en stammen

Naaldbomen

Relief en heide

Herkenbare entrees en bewegwijzering Het vormen van herkenbaar en speciaal vormgegeven bebording/bewegwijzering en informatievoorzieningen versterkt de identiteit en uitstraling van het Maaspark Well en geeft het Nationaal Park de Maasduinen een impuls en vergroot de recreatieve en toeristische aantrekkingskracht. We gaan de entrees aan de N271 zo inrichten dat ze een aantrekkelijke entree gaan vormen voor het Maaspark Well en de Maasduinen. Door deze een leuke, speelse invulling per entree te geven, geënt op het landschap, met een duidelijke naamsvermelding en een baken te geven met bijvoorbeeld de kraanvogel als symbool, sturen we het verkeer via de juiste prikkers van buitenaf het Maaspark Well of de Maasduinen in.

Herkenbare entrees aan de N271

Symbool “Kraanvogel”

Op deze wijze presenteren ook de verschillende onderdelen van het Maaspark en de Maasduinen zich aan de bezoekers en voorbijgangers. Om dit te kunnen realiseren zijn we afhankelijk van de provincie en Nationaal Park de Maasduinen. We stellen voor binnen Maaspark Well de familieband van meubilair door te zetten die daarmee bijdraagt aan de eigen identiteit en herkenbaarheid van het gebied: onder andere in de vorm van keien met tekst erin gegraveerd, bakens, boomstammen banken, poorten en hekwerken.

Corten keerelement met Tekst “Maaspark Well”

-29-

Uitgangspunten ontwikkelingsschets Identiteit en diversiteit van Seurenheide versterken

RECREATIEPOORT WATERBOULEVARD

Bestaande activiteiten/voorzieningen vormen geen belemmering voor de ontwikkeling van het gebied. Onderzoeken welke aanvullende functies bij de ontwikkeling van dit gebied passen en de betekenis van het gebied versterken

WATERPAVILJOEN

STRANDBADZIJDE

Leukermeer

Recreatiepoort: Recreatief Transferium en startplek voor actieve en sportieve recreatie Aanwezige sferen in het landschap verrijken: waterboulevard, bosbad & strandbad en boskamers Water zichtbaar en beleefbaar maken Dagstrand met eenvoudige voorzieningen op/aan het water, openbaar toegankelijk voor iedereen (geen hekken) Horeca op 1 locatie in het plangebied aan het water en de waterboulevard gekoppeld Boskamers als leidraad voor de inrichting van het gebied en bieden ruimte aan flexibel programma

UITKIJKTOREN Seurenheide

Versterken ecologische waarden, verbinden bos en Maasdal en verrijken natuur

BOSKAMERS

Ontwikkelingsschets

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Activiteiten passend bij het landschap door het seizoen heen Herkenbare toeristische bewegwijzering langs de N271 (DNA Maasduinen & Maaspark Well)

Seurenheide

4. TOEKOMSTPERSPECTIEF Landschap als onderlegger De Maasduinen en het Maasdal vormen het goud van Gemeente Bergen, Maaspark Well is de verbindende schakel die deze rijkdom toont. Het landschap met haar (historische) structuren is de drager en onderlegger voor het gebied en alle ontwikkelingen. De specifieke karakteristieken van de verschillende landschappen vormen bij iedere ontwikkeling het vertrekpunt. Het doel is de kwaliteiten en onderscheidende identiteiten van de landschappen op die manier stapje voor stapje verder te ontwikkelen en uit te bouwen. Voor Seurenheide zetten we in op het verrijken van de aanwezige sferen in het landschap en het versterken van de natuurwaarden: de waterbeleving vanaf de waterboulevard,

de bosbadzijde & strandzijde van de plas en de aanleg van de groene boskamers met een flexibele invulling. Denk hierbij aan camperplaatsen, mogelijkheden voor het verplaatsen van de manege en kansen voor onderscheidende overnachtingsmogelijkheden gekoppeld aan bos, weide en het water (yurts, tipi’s, safaritenten, boomhutten, tiny houses, lodges, etc). In de bijlage is een locatie verkenning opgenomen met betrekking tot de mogelijke toepassing van recreatieve voorzieningen gekoppeld aan de ambitie voor het realiseren van een nieuw Recreatief Transferium en de ontwikkeling/uitbreiding van de manege.

Verborgen oase beleven

-31-

Ecologie lift mee Versterken ecologische waarden, verbinden bos en Maasdal, verrijken natuur Ontwikkeling boskamers (bestaand en nieuw) Behouden en versterken dassenburcht en omgeving Waterboulevard ook waardevolle ecologische verbinding Maasduinkraag versterken met heide, gemengd naald/loofbos op stuifzand Biodiversiteit versterken: bos, heide, weide, water

Ecologie lift mee

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Ecologie lift mee Het versterken en verrijken van de ecologische waarden en de biodiversiteit van Seurenheide: bos, heide, weide en water zijn een belangrijk uitgangspunt voor de transformatie van het gebied. Daarbij willen we het bos van de Maasduinen verbinden en versterken met het Maasdal door de ontwikkeling van houtwallen/boszomen zodat de boskamers ontstaan. De houtwallen/boszomen hebben een belangrijke functie voor de biodiversiteit van het cultuurlandschap. Naast een veelheid aan bomen en planten zijn houtsingels van levensbelang voor vogels en dieren, zoals de das, ree en de bosuil.

Door nieuwe houtsingels te ontwikkelen en de natuurlijke rand om de zwemplas -de Maasduinkraag- te verrijken met heide en gemengd naald- en loofbos, wordt het landschappelijke raamwerk versterkt en ontstaat een groen continu netwerk van natuur. Ook de waterboulevard is hier onderdeel van en vormt een belangrijke waardevolle ecologische verbinding zowel over land als water. De bestaande dassenburcht(en) worden behouden en integraal opgenomen in de gebiedsontwikkeling. Aan de zuid- en westzijde -de bosbadzijde- van de plas blijft de huidige bosrand gehandhaafd en wordt waar nodig ecologisch versterkt met gemengd bos, natuurvriendelijke oevers, nestgelegenheid en het areaal heide vergroot door opslag te verwijderen.

De bosbadzijde vormt samen met de versterking en ontwikkeling van de boskamers een robuuste ecologische verbinding aan de oostzijde van Seurenheide richting de Maasduinen en het Maasdal. Deze zijde is, in verband met ongunstigere situering ten opzichte van de zon, minder aantrekkelijk om te zwemmen en krijgt een natuuraccent, met vooral rust en stilte. Het bestaande informele struinpad langs de oever biedt natuurliefhebbers de mogelijkheid om de natuur te beleven.

-33-

Paddenstoelen op stammetjes Takkenril

Bos proeven en beleven

Stammenril

Boszoom verrijken

Witte paardenkastanje Gewone hazelaar

Wilde lijsterbes

Krenteboompje

Gewone liguster

Zoete kers

Wilde peer

Zomereik

1. boomlaag

Duidelijker zones weergeven 1

Sleedoorn

Gewone vlier Wilde kardinaalsmuts Gewone braam

2. Struiklaag

Wilde kamperfoelie

2

Bosaardbei

Vingerhelmbloem

Witte bosanemoon

Geel nagelkruid

Paddestoelen

3. Kruidlaag

Mannetjesvaren

3

Biodiversiteit houtwal Noten, vruchten, bessen, kruiden, bloemen, paddenstoelen Toevoegen kruidlaag voor mens en dier -35-

Overnachten in Seurenheide

Bijzonder overnachten Seurenheide Ruimte voor dagcamping, camperplaatsen

Overnachten in de natuur Bos, weide en waterverblijf

Ruimte voor onderscheidende overnachtingsmogelijkheden gekoppeld aan bos, weide en het water: yurts, tipi’s, safaritenten, boomhutten, tiny houses, lodges, etc. bijv. gekoppeld aan de manege of in boskamer Ruimte voor groepsaccomodatie Voorzieningen voor bijzondere overnachtingsmogelijkheden gekoppeld aan waterpaviljoen

Vakantiepark aan het water

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

-37-

natuuroever

Natuuroever

boseiland

zwemoever

Zwemoever Relatie Leukermeer versterken

aanmeeroever

Maasduinkraag

Aanmeeroever

Maasduinkraag De zwemplas is onderdeel van een bijzondere waterkamer en wordt omsloten door de lommerrijke Maasduinkraag. Deze Maasduinkraag wordt gekenmerkt door bos-, heide en reliëf. Hierdoor heeft de plas een verborgen ligging en is geïsoleerd van het Leukermeer. De plas heeft door deze geïsoleerde ligging een hoge waterkwaliteit en is zeer aantrekkelijk om te zwemmen en te recreëren. De zwemplas vormt de schakel tussen het Leukermeer en de boskamers en heeft hierdoor verschillende oevers: zwemoever, natuuroever aan de zuidzijde van de plas en een aanmeeroever aan de zijde van het Leukermeer met de nieuwe drijvende aanlegsteigers. Door het ruimtelijk visueel ‘opener’ te maken ontstaat meer samenhang tussen de verschillende gebieden. Bestaande beplantingen worden uitgedund of verwijderd waardoor de oevers meer zichtbaar worden en de beleving en het contact met het water vergroot wordt. Er dient een fysieke afscheiding tussen beide waterpartijen te blijven in verband met o.a. de waterkwaliteit die wenselijk is in de zwemplas en de bescherming tegen hoogwater.

-39-

1 2

3

5

1 Kanoverhuur

7 Zitrand 6

2 Aanlegsteiger

7

3

8 Douches

Watertrap met terrassen

Watertrap met glijbaan

4 Strandplein met dennen

9

5 Bostrap met klimtouw

10 Duikvlonder

Stapstenen

4 6 Dennen met heidetuin

9

8

7

10

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Betonnen zitrand

Strandplein als schakel

Watertrap en Strandplein Op het smallere gedeelte tussen het Leukermeer en zwemplas Seurenheide is recent een grote trappartij gerealiseerd. Deze nieuwe watertrap vormt de schakel tussen beide plassen. Het is naast trap ook tribune, uitzichtpunt en ‘speelobject’ met stapstenen in het water. Het strandplein koppelt de beide trappen aan elkaar. De waterboulevard kruist hier en wordt op deze plek even onderdeel van het strandplein. Het strandplein biedt toegang tot het strandbad en kent een informele inrichting met maaskeien, heide en dennen.

Trap met glijbaan

Trap met terrassen

Waterboulevard

Bostrap

Stapstenen waterroutes

-41-

Bosbrasserie

Waterpaviljoen als bronpunt Horecapaviljoen aan het water Begin-eindpunt waterboulevard Schakel tussen de twee plassen

Waterpaviljoen

Trekker voor het gebied Paviljoen met zwemgelegenheid Aanvullende horeca zorgt voor jaarronde activiteiten De startplek voor de diverse activiteiten

Inpassing waterpaviljoen

Horeca Jachthavens

Horeca in Maaspark Well NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Waterpaviljoen Aan het strandplein ligt een bijzonder vormgegeven ‘waterpaviljoen’ die de entreefunctie van zowel de zwemplas als het Leukermeer aan de waterboulevard versterkt. Het paviljoen krijgt een representatieve uitstraling en richt zich aan beide zijden op het water. Op het strandplein en de trappen is ruimte voor terrassen en aan de strandbadzijde een veranda aan het waterpaviljoen met ruimte om te loungen en relaxen. Hier kan op deze wijze ook vanuit een buitenbar of eenvoudige kiosk ijsjes en verfrissing worden aangeboden. Ook toiletvoorzieningen (die bijvoorbeeld alleen met mooi weer worden geëxploiteerd) voor het strandbad. Leukermeerzijde

Terrassen

Verhuur bootjes

Groen dak

Enkele douches worden gekoppeld en geïntegreerd in het waterpaviljoen en/of het strandplein. Ook is er ruimte voor kanoverhuur of elektrische bootjes waarmee men de plas kan verkennen en naar het bezoekerscentrum kan varen. Parkeervoorzieningen zijn geconcentreerd op het Recreatief Transferium. Een aantrekkelijke strandopgang leidt de bezoekers van het Recreatief Transferium naar het strandplein met het waterpaviljoen. Het waterpaviljoen vormt een belangrijke ‘blikvanger’ en trekker voor het gebied.

Douches

Bosveranda

-43-

4

3

2

1

5

8 6

7

9

1 Klim-/boulderbos

7 Dagstrand

2 Strandopgang

8 Speel- en zonneweide

3 Aanmeeroever

9 Zwemplas

4

10 Uitkijkpier

Waterpaviljoen

5 Waterplein

11 Avonturen eiland

6 Watertrap

12 Speelpier

10 11

12 Strandopgang/ uitkijkpier

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Zandstrand

Strandbad Het strandbad is een natuurbad met een landschappelijk karakter en wordt een openbaar dagstrand met eenvoudige voorzieningen op/- aan het water. Hier kan je de verborgen oase beleven. De noordoostelijke oever van de zwemplas wordt beter toegankelijk en uitnodigend gemaakt. De hekken worden verwijderd en het strandbad wordt voor iedereen openbaar toegankelijk. In de bosrand loopt het belevingspad en is er ruimte voor actieve natuurbeleving, zoals een klimbos of een boulderbos met verschillende parcours voor jong en oud. Dit zijn ook kansrijke meekoppelkansen in combinatie met de ontwikkeling en exploitatie van het waterpaviljoen. Boulderbos

Dagstrand

Belevingspad

De nu nog dichte bosrand aan deze zijde wordt sterk uitgedund en wordt meer betrokken bij de totale zwemplas. Grote boomgroepen in gras en heide, waar ook gelegen kan worden, gaan het beeld bepalen. Het strandbad biedt vertier en verkoeling. Het heeft een ruime groene speel- en zonneweide met een natuurlijke karakter en overgang naar de Maasduinkraag. Direct aan het water ligt een zandstrand. Langs deze zijde is het mogelijk in het water enkele bijzondere objecten te plaatsen, zoals een glijbaan gekoppeld aan de nieuwe watertrap en een eenvoudig duikplatform in het water.

Waterspeelobjekten

-45-

1 Klim- uitkijktoren 2 Heideweitje met picknickbanken/hangmatjes 3

Bestaande struinroute

4 Natuurontwikkeling

1

2

3

Heideweitje met hangmatjes

4

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Groene oase

Bosbad Langs de waterboulevard bevinden zich diverse verblijfsplekken en wordt het water optimaal beleefd. Aan het Leukermeer is ruimte voor een uitkijk/klimtoren als landmark aan de plas. Dit is een nieuwe uitkijktoren in de reeks van uitkijkplekken die de gemeente Bergen op verschillende plekken met elkaar verbindt. Aan de andere zijde van de waterboulevard aan de zwemplas in de Maasduinkraag is ruimte voor een heideweitje met hangmatjes om je onder te dompelen in de natuur. De Japanners noemen het shinrin-yoku – oftewel bosbaden. Het concept houdt in dat je je heel bewust en langzaam door het bos beweegt, terwijl je probeert alles in je op te nemen.

Bosbaden

Shinrin-yoku

Deze meditatieve manier van wandelen is de wereld aan het veroveren, simpelweg omdat het een goed middel is gebleken om stress te verlagen en je gezondheid te verbeteren. Het bosbaden sluit hiermee aan op de natuurlijke omgeving en het well-being in Seurenheide. Voor de zuidzijde van de zwemplas is de ambitie en wens om de bestaande natuurwaarden te versterken. Deze zijde behoudt hiermee haar natuuraccent, met vooral rust, stilte en ruimte voor natuurontwikkeling.

Klim- en uitkijktoren

-47-

well being

5. UITVOERINGSSTRATEGIE Van visie naar uitvoering Het inspiratieboek fungeert als een kompas voor toekomstige ontwikkelingen in Seurenheide. In de gebiedsvisie en ontwikkelingsschets zijn de hoofdlijnen aangegeven waarbinnen ruimte wordt geboden aan voorziene en nog niet voorziene ontwikkelingen. De ontwikkelingsschets is de leidraad voor de gemeente, de (agrarische) ondernemers, de bewoners en andere initiatiefnemers die willen investeren in de toekomst van Seurenheide. De visie wordt pas realiteit als (alle) partijen hieraan meewerken en tot actie wordt overgegaan. Het is een uitdaging voor iedereen persoonlijk en professioneel om zijn (of haar) eigen verantwoordelijkheid hierin te nemen en eigen bijdrage te leveren. Een ontwikkelingsvisie met ambities is mooi, maar heeft alleen waarde als we er ook concrete projecten en acties aan kunnen verbinden. Om deze ambities te verwezenlijken hebben we een groot aantal ingrepen en maatregelen bedacht die hieraan bijdragen. Dit kan grootschalig en publiek, maar ook kleinschalig en privaat. “Welke opgaven pakken we eerst aan, hoe gaan we dit aanpakken en, met welke financiële middelen?”

Voor de uitvoering van de ontwikkelingsvisie is een gezamenlijke inspanning nodig van de ondernemers, de bewoners, marktpartijen, andere overheden, de gemeente, etc. Alleen met een gezamenlijke inspanning en verantwoordelijkheid van al deze partijen slagen we erin de ontwikkelingsvisie voor Seurenheide succesvol tot uitvoering te brengen. Niet alles kan in één keer uitgevoerd worden. Daarom maken we bij de uitvoering van de ontwikkelingsvisie onderscheid tussen de korte en langere termijn: • Korte termijn: binnen één tot 5 jaar na vaststelling van de ontwikkelingsvisie. Voor de korte termijn benoemen we een aantal sleutelprojecten die een belangrijke bijdrage leveren aan de richting die we bepalen in de ontwikkelingsvisie, die prioriteit hebben en waarvan de betrokken partijen en verantwoordelijkheden duidelijk zijn en zicht is op beschikbaarheid van budgetten. • Langere termijn: tussen 5 en 10/20 jaar na vaststelling. Voor de projecten voor de langere termijn geldt dat nu nog niet inzichtelijk is welke exacte kosten de projecten met zich meedragen en welke partijen bij deze projecten een rol of verantwoordelijkheid hebben.

Voor de uitvoering zullen we gezamenlijk op zoek gaan naar budgetten in de vorm van subsidies, bijdragen van derden of andere vormen van financiële middelen. Op basis daarvan wordt bepaald welke kansen op uitvoering er zijn, welke partijen een rol en verantwoordelijkheid hebben en welke budgetten beschikbaar zijn. De complete projectenmatrix met sleutelprojecten (ook voor de lange termijn) is in het overzicht in beeld gebracht. In deze matrix wordt per project aangegeven welke partijen erbij betrokken zijn, wat de planning is, hoe de financiën geregeld zijn en met welke bijzonderheden we te maken hebben. Een aantal ontwikkelingen/initiatieven in het Maaspark Well wordt nu al opgepakt of is in uitvoering. Het gaat daarbij onder meer om onderstaande projecten: herinrichting van de waterboulevard en planontwikkeling en herprofilering de Vissert. De hier genoemde projecten zijn voorbeelden van ontwikkelingen die een bijdrage leveren aan versterking van de beleving van de landschappelijke kwaliteit van Seurenheide.

-49-

Ontwikkeling voorzieningen onafhankelijk van de varianten: Versterken waterboulevard en watertrap Herinrichting zwemplas/dagstrand Strandplein Waterpaviljoen Aanleg landschappelijk raamwerk (boskamers) en behouden en versterken dassenburcht en omgeving Versterken ecologische waarden, verbinden bos en Maasdal, verrijken natuur (bos, weide, water) Herprofilering toegangswegen Bewegwijzering vanaf de N271 Aanleg klim/boulderbos Uitkijktoren Inrichting heideweitje met hangmatjes/picknickbanken Aanleg nieuwe recreatieve verbinding over het kanaal als onderdeel rondje Leukermeer Kunst op het kanaal NB bij bovengenoemde voorzieningen zijn indien noodzakelijk de aanleg van verlichting en meubilair een integraal onderdeel NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

-51-

BIJLAGE

-53-

1.Handhaven manege op de huidige locatie

2.Manege verplaatsen naar locatie camperplaats

3. Manege verplaatsen naar nieuwe boskamer

Locatie verkenning voorzieningen Seurenheide Het gebied tussen Well en het strandbad wordt ontwikkeld als een recreatief aantrekkelijk landschapspark. We willen de rijkdom van het landschap beleefbaar maken. Voor dit kleinschalige landschap met een coulisseachtige opbouw, wordt ingezet op het ontwikkelen van een helder en sterk ruimtelijk raamwerk waarbinnen vervolgens verschillende recreatieve functies zich kunnen ontwikkelen. We stellen voor het bestaande landschap te versterken en een park-, landgoedachtig landschap te creëren, bestaande uit lanen, houtwallen, bosschages, open weiden en bijzondere bebouwing. De bestaande beplantings- en bebouwingselementen/ erven worden als vanzelfsprekend in deze structuur opgenomen. Binnen de door de houtwallen/boszomen ontstane ‘boskamers’ is ruimte voor nieuwe recreatieve voorzieningen. De overgangen naar de openbare ruimte, de lanen, houtwal- en bosstructuren dienen zorgvuldig te worden vormgegeven en bij te dragen aan de groene en parkachtige uitstraling van het gehele gebied. Bestaande activiteiten/ voorzieningen vormen geen belemmering voor de ontwikkeling van het gebied. We hebben onderzocht welke aanvullende functies passen bij de draagkracht van het landschap, de ontwikkeling van

Seurenheide bevorderen en de betekenis van het gebied versterken. We zetten bij Seurenheide vooral in op actieve & sportieve recreatie in de natuur. Er is een enorme vraag naar camperplaatsen in dit gebied, maar ook kansen voor mogelijkheden voor bijzonder overnachten in Seurenheide. We willen ruimte hieraan bieden mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan, zoals een uniek en onderscheidend aanvullend recreatieconcept, een goede landschappelijke inpassing die het landschappelijk raamwerk versterkt. Alle voorzieningen in het gebied dienen, eventueel in onderlinge samenwerking, voldoende parkeergelegenheid te bieden afgestemd op het eigen bezoekersprofiel. Er liggen hier verschillende opgaven die in samenhang met elkaar moeten worden uitgewerkt. De manege heeft aangegeven te willen ontwikkelen en kwalitatief te willen uitbreiden. Dit is gekoppeld aan de inpassingsmogelijkheden van het nieuwe Recreatief Transferium.

De binding met het water is niet noodzakelijk voor de manege, maar alle functies behorend bij de manege dienen wel aaneengesloten te worden gesitueerd. We kunnen ons drie oplossingsrichtingen/scenario’s voorstellen: 1.Handhaven manege op de huidige locatie 2.Manege verplaatsen naar locatie camperplaats 3.Manege verplaatsen naar nieuwe boskamer De verschillende scenario’s zijn afhankelijk van initiatiefnemers/eigenaren in het gebied. Het betreft forse investeringen. Het derde scenario waarbij we inzetten op het verplaatsen van de manege naar de nieuwe boskamer heeft de voorkeur, omdat het de meeste ontwikkelruimte creëert en daardoor meer vrijheid biedt voor initiatiefnemers om Seurenheide een impuls te geven.

We hebben drie varianten voor de locatie manege onderzocht: handhaven en ontwikkelen op de huidige locatie of volledig verplaatsen binnen het plangebied op de huidige camperplaats of in een nieuwe boskamer.

-55-

7

2 3 4 5

Scenario 1 1 Recreatief transferium

1 6

2 Waterboulevard 3 Waterpaviljoen 4

Strandbadzijde

5 Bosbadzijde 6 Boskamers Maasduinen 7 Manege

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Scenario 1

.

1.Handhaven manege op de huidige locatie: De vernieuwing/uitbreiding manege op de huidige locatie, waarbij de manege zich oriënteert op het kanaal en daarmee een verbinding legt. Het nieuwe parkeerterrein/ Recreatief Transferium in dit scenario ontwikkelen op de huidige camperplaats. Hier is ook ruimte voor een aantal nieuwe unieke kampeervoorzieningen in de boskamer: zoals overnachten met paard of in een boomhut, etc. Langs de nieuwe strandroute is ruimte voor een picknickplaats met speelaanleiding. Deze strategisch gelegen locatie kan een rol vervullen als ontmoetingsplek en zitgelegenheid met speelaanleiding. In de nieuw te ontwikkelen boskamers is ruimte voor nieuwe recreatieve functies.

Voordelen: • De manege hoeft niet verplaatst te worden Nadelen: • De uitbreidingsmogelijkheden zijn beperkt • Aandacht voor asbestsanering huidige gebouwen en staat van onderhoud • Het Recreatief Transferium komt verder van het kanaal te liggen en minder in het zicht van de N271 • Afstand tot waterpaviljoen en strandplein is groter • De manege ligt aan het strandbad en verbindingsmogelijkheden maar heeft daar geen directe relatie mee

-57-

Manege Seurenheide

5

4

6

3

Boskamers scenario 1

2

1 Uniek verblijven in de boskamer 2 Manege-gebouw 3 Speeltuin & terras

7

1

4 Paardenbak 5 Paardenwei 6 Stapmolen

8

7 Recreatief Transferium 9

8 Rustpunt & picknickweitje 9 Ruimte voor nieuwe functies

-59-

2 3

1

7

4 5

6

1 Recreatief Transferium 2 Waterboulevard 3 Waterpaviljoen 4

Strandbadzijde

5 Bosbadzijde 6 Boskamers Maasduinen 7 Manege

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Scenario 2 2.Manege verplaatsen naar locatie camperplaats: Het nieuwe parkeerterrein/ Recreatief Transferium ontwikkelen op de huidige locatie van de manege. De ruime parkeerconcentratie is zo dicht mogelijk bij de waterboulevard en het waterpaviljoen gesitueerd zodat de loopafstanden optimaal zijn. De strategisch gelegen locatie van de bestaande boerderij/manege kan in de toekomst heringevuld worden en ruimte bieden aan functies die het Recreatief Transferium versterken zoals fietsverhuur, een streekwinkel, een klein informatiepunt, etc. Rondom de erfbebouwing en de ruime parkeerconcentratie is ruimte voor duurzame vormen van recreatie, functies en voorzieningen die het Recreatief Transferium compleet maken: zoals een streekproductentuin, een speelweide met uitkijkpunt of een kunstwerk, etc. Vanaf het transferium zijn directe routes naar het waterpaviljoen en het strandplein. De manege wordt in dit scenario verplaatst naar de locatie van de boskamer waarin nu de huidige camperplaats ligt. De manege oriënteert zich naar het strandbad met een speeltuin en terras aan de strandweg. En kan zo een rol spelen als ontmoetingsplek, zitgelegenheid met speeltuin in het recreatieve netwerk. In de nieuw te ontwikkelen boskamers is ruimte voor nieuwe recreatieve functies, zoals een boshoeve als groepsaccommodatie met een maisdoolhof en een boomgaard.

Voordelen: • Door de verplaatsing/nieuwe situering manege is de ligging van het Recreatief Transferium in de directe nabijheid van de waterboulevard, hierdoor kortere loopafstanden tussen de verschillende recreatieve voorzieningen • Directe koppeling van het Recreatief Transferium met ontwikkeling waterpaviljoen en strandplein • Nieuwbouw met allure passend bij Seurenheide rekening houdend met fraaie landschappelijke inpassing (hekwerk, poort, groen) Nadelen: • De manege gesitueerd in de directe nabijheid van het strandbad, gaat ten koste van ontwikkelingsruimte voor verblijfsrecreatieve functies welke wel een directe relatie met het strandbad behoeven

-61-

Groepsaccomodatie Verblijven op de kwekerij

Boskamers

Zorgboerderij

Ambachten leren op de Groene hoeve

1 9 Boskamers scenario 2

3 2

4

1 Uitkijk & speelweide 2 Nieuwe functies locatie manege 8

6

3 Erftuin 5

10

7

4

Bostuin

5

Manege

6 Paardenbak 7 Paardenwei 8 Stapmolen

11

9 Recreatief Transferium 10 Speeltuin/ terras 11 Ruimte voor nieuwe functies

-63-

2 3

1 6

4

1 Recreatief Transferium 7

5

2 Waterboulevard 3 Waterpaviljoen 4

Strandbadzijde

5 Bosbadzijde 6 Boskamers Maasduinen 7 Manege

NB bovenstaande ontwikkelingsschets is richtinggevend en geen blauwdruk en eindbeeld

Scenario 3 3. Manege verplaatsen naar nieuwe boskamer: Het nieuwe parkeerterrein/Recreatief Transferium ontwikkelen op de huidige locatie van de manege. De ruime parkeerconcentratie is zo dicht mogelijk bij de waterboulevard en het waterpaviljoen gesitueerd zodat de loopafstanden optimaal zijn. De bestaande boerderij krijgt een nieuwe bestemming en kan ruimte bieden aan functies die het Recreatief Transferium versterken zoals fietsverhuur, een streekwinkel, een klein informatiepunt, etc. Rondom de erfbebouwing en de ruime parkeerconcentratie is ruimte voor duurzame vormen van recreatie en functies en voorzieningen die het Recreatief Transferium compleet maken: zoals een streekproductentuin, een speelweide met uitkijkpunt of een kunstwerk, etc. Op deze wijze ontstaat een Cultuurlandgoed (met kunst, openluchttheater, speelweide, etc.) als startplek voor een actieve beleving. Vanaf het transferium zijn directe routes naar het waterpaviljoen en het strandplein. De manege wordt in dit scenario verplaatst naar de locatie van de nieuwe boskamer. In deze hippische boskamer ligt de bebouwing van de manege iets terug en presenteert zich met de kop van het gebouw aan de groene ontvangstlaan, maar vormt geen gesloten bebouwingswand aan de direct grenzende openbare ruimte. De manege heeft op deze locatie naast de relatie met de Maasduinen ook uitloopmogelijkheden richting het Maasdal.