Jaarstukken 2025

Jaarrekening 2025

Gemeente Bergen Provincie Limburg

1

Gemeente Bergen Postbus 140 5854 ZJ Bergen Tel: 0485 - 34 83 83 Fax: 0485 - 34 28 44 Bezoekadres: Raadhuisstraat 2, Bergen Internet: www.bergen.nl E-mail: info@bergen.nl De links van sociale media www.facebook.com/gemeentebergen www.instragram.com/gemeenteBergen_l

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................................................3 Deel 1 Algemeen .....................................................................................................................................5 1. Leeswijzer .............................................................................................................................................6 2. Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................7 Deel 2 Jaarverslag ..................................................................................................................................9 Programma 1 Samenleving ................................................................................................................ 10 1.1 Thema Vitale gemeenschappen ...................................................................................................... 10 1.2 Thema Algemene basisvoorzieningen ............................................................................................ 12 1.3 Thema Maatwerkvoorzieningen ......................................................................................................

17 Programma 2 Ruimte en Economie ................................................................................................... 19 2.1 Thema Milieu en Duurzaamheid ..................................................................................................... 19 2.2 Thema Openbare Ruimte ................................................................................................................ 22 2.3 Thema Ruimtelijke Ontwikkeling ..................................................................................................... 25 2.4 Thema Economie, Recreatie en Toerisme ...................................................................................... 28 Programma 3 Bestuur en Financiën ................................................................................................. 30 3.1 Thema Algemeen Bestuur ............................................................................................................... 30 3.2 Thema Publieke Dienstverlening ..................................................................................................... 31 3.3 Thema Veiligheid .............................................................................................................................

33 3.4 Thema Financiën ............................................................................................................................. 36 3.5 Thema Overhead ............................................................................................................................. 38 4. Samenvatting ................................................................................................................................... 39 Deel 3 De Paragrafen ........................................................................................................................... 40 Paragraaf A Lokale Heffingen ............................................................................................................... 41 Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................... 47 Paragraaf C Onderhoud Kapitaalgoederen ........................................................................................... 54 Paragraaf D Financiering ....................................................................................................................... 57 Paragraaf E Bedrijfsvoering ...................................................................................................................

61 Paragraaf F Verbonden Partijen ............................................................................................................ 68 Paragraaf G Grondbeleid ...................................................................................................................... 77 Paragraaf H Openbaarheid ................................................................................................................... 81

Deel 4 Jaarrekening ............................................................................................................................. 82 4.1 Balans .............................................................................................................................................. 83 4.2 Toelichting bij de balans .................................................................................................................. 87 4.3 Overzicht baten en lasten .............................................................................................................. 105 4.4 Verklaring verschillen tussen begroting en realisatie 2025 ........................................................... 106 4.5 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................... 121 4.6 Overige gegevens accountantsverklaring ..................................................................................... 122 4.7 Sisa ................................................................................................................................................ 129 4.8 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld..................................................................................

150 4.9 Ontwikkeling budget onvoorzien ................................................................................................... 153 4.10 Incidentele baten en lasten ......................................................................................................... 154 4.11 Wet normering Topinkomens (WNT) ........................................................................................... 167 Deel 5 Bijlagen ................................................................................................................................... 170 5.1 Staat formatie en bezetting............................................................................................................ 171 5.2 Staat reserves en voorzieningen ................................................................................................... 172 5.3 Algemene uitkering ........................................................................................................................ 177 5.4 Overzicht lopende investeringen ................................................................................................... 179 5.5 Portefeuilleverdeling ......................................................................................................................

182 5.6 Overzicht kerngegevens ................................................................................................................ 186 5.7 Gebeurtenissen na balansdatum .................................................................................................. 188 5.8 Beleidsindicatoren ......................................................................................................................... 189 5.9 Budgetoverhevelingen ................................................................................................................... 191 5.10 Cashflow overzicht ...................................................................................................................... 193 5.11 Jaarrekening griffie 2025 ............................................................................................................. 194 5.12 Lijst met afkortingen .................................................................................................................... 195

Deel 1 Algemeen

5

1. Leeswijzer Inhoudsopgave De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Jaarverslag De programma’s Het jaarverslag bestaat uit drie programma’s. Elk programma is opgebouwd uit verschillende beleidsthema's. Per thema geven we antwoord op de volgende vragen: • Wat hebben we bereikt? / Wat hebben we gedaan? • Wat heeft het gekost? In het jaarverslag worden 'Wat hebben we bereikt' en 'Wat hebben we gedaan' samen gepresenteerd. Gedachte hierbij is dat acties en doelen in elkaars verlengde liggen. Paragrafen De paragrafen vormen een dwarsdoorsnede van de rekening op een aantal belangrijke onderdelen. De volgende paragrafen zijn opgenomen: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen • Kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Openbaarheid Jaarrekening Balans In de balans worden naast de cijfers per balansdatum tevens de cijfers van de balans van het vorige begrotingsjaar opgenomen. De balans heeft een voorgeschreven opmaak waarbij een toelichting opgenomen is die de belangrijkste balansposten verklaart. Overzicht van baten en lasten In deze resultatenrekening is opgenomen: a. per programma onderdeel de gerealiseerde baten en lasten en het saldo daarvan; b. het overzicht van de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen, de gerealiseerde kosten van de overhead en het bedrag van de heffing voor vennootschapsbelasting; c.

het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten; d. de werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves; e. het gerealiseerde resultaat.

6

2. Aanbiedingsbrief PRC-cyclus Met deze jaarrekening sluiten we het jaar 2025 af. Samen met de gemeenteraad hebben we de planning-, reporting-, en controlcyclus vormgegeven, zodanig dat we periodiek informatie aan de gemeenteraad hebben verstrekt over de voortgang van de opdracht die u ons als college hebt gegeven met het vaststellen van de begroting 2025. De planning-, reporting- en control cyclus voor 2025 zag er als volgt uit: • Kadernota 2025 (raadsbesluit: 9 juli 2024) • Begroting 2025 (raadsbesluit: 5 november 2024) • 1e Kwartaalrapportage 2025 (RIB: 29 april 2025) • Bestuursrapportage 2025 (raadsbesluit: 7 oktober 2025) • 3e Kwartaalrapportage 2025 (RIB: 25 oktober 2025) • Jaarrekening 2025 (raadsbehandeling: 7 juli 2026) Financieel resultaat Het positieve financiële resultaat over 2025 bedraagt € 3.534.205. Via eerder genoemde PRC-cyclus hebben we u steeds geïnformeerd over de actuele prognose en we zien nu bij het opmaken van de Jaarstukken dat we de positieve prognose zelfs nog hebben overtroffen. Onze PRC-cyclus is zodanig dat we de Begroting alleen bijstellen via de Bestuursrapportage. De afwijkingen die we nu presenteren zijn het verschil tussen realisatie en Berap. De verschillen hebben hun oorzaak vooral in de tweede helft van 2025, omdat zaken die eerder bekend waren al via Berap zijn gecorrigeerd. De 10 grootste effecten zijn: 1.

Uitkering Gemeentefonds + € 1.514.497 2. Extra toevoeging APPA-voorziening -/- € 367.896 3. Maatwerk voorzieningen Jeugdwet -/- € 393.825 4. Meeropbrengst pachten + € 302.144 5. Meeropbrengsten planologie + € 200.624 6. Onderhoud bermen + € 179.987 7. Toegang sociaal team + € 167.931 8. Implementatiekosten Omgevingswet + € 144.275 9. Omgevingsvergunningen (bouw) + € 142.439 10. Beschermd wonen + € 131.325 In het hoofdstuk 4.4 van dit jaarverslag leest u een gedetailleerde toelichting van alle verschillen. We stellen voor om het rekeningsaldo als volgt te bestemmen: • Winst uit het grondbedrijf bedraagt dit jaar € 86.656 en wordt toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. • Winst uit anterieure overeenkomsten woningbouw bedraagt dit jaar € 111.793 en wordt toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. • Een bedrag van € 1.130.003 in te zetten voor budgetoverloop naar 2026. De specificatie vindt u als bijlage 9. • Het restant van het resultaat bedraagt € 2.205.753 en conform nota reserves en voorzieningen voegen we dit toe aan de reserve Transitiefonds Openbare Ruimte.

7

Dankwoord Ook in 2025 is grote inzet getoond door de ambtelijke organisatie om uitvoering te geven aan de ambities van het coalitieakkoord en onze dienstverlening. Een inzet die de nodige flexibiliteit heeft gevraagd van de ambtelijke organisatie vanwege de tijdelijke locaties van waaruit het werk is verricht. Het 4e kwartaal van 2025 werd het gemeentehuis, na de verbouwingswerkzaamheden, weer in gebruik genomen. We hebben met een relatief kleine organisatie die inspanningen en kwaliteit geleverd waar de inwoners van Bergen recht op hebben. Daar zijn wij trots op!

Bergen, datum Burgemeester en Wethouders van de gemeente Bergen, H.H.M. Timmermans De secretaris

M.H.D. Rauner De burgemeester

8

Deel 2 Jaarverslag

De programma’s Het jaarverslag bestaat uit drie programma’s. Elk programma is opgebouwd uit verschillende beleidsthema's. Per thema geven we antwoord op de volgende vragen: • Wat hebben we bereikt? / Wat hebben we gedaan? • Wat heeft het gekost? In het jaarverslag worden 'Wat hebben we bereikt' en 'Wat hebben we gedaan' samen gepresenteerd. Gedachte hierbij is dat acties en doelen in elkaars verlengde liggen.

9

Programma 1 Samenleving

1.1 Thema Vitale gemeenschappen Waar gaat het thema over? Het thema Vitale Gemeenschappen gaat over het versterken van de samenredzaamheid in de samenleving. Het thema is erop gericht om een gemeenschap te creëren waar mensen naar elkaar omkijken en voor elkaar zorgen, met passende zorg of ondersteuning waar nodig. Er zijn verschillende (vrijwillige) voorzieningen in de gemeente die bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid en die invulling geven aan de aspecten van positieve gezondheid. Denk aan de multifunctionele centra, huiskamers, sport- en speelvoorzieningen, verenigingen en inwonersinitiatieven. De gemeente faciliteert en ondersteunt waar nodig. Hierbij is aandacht voor de veranderende rolverdeling en verhouding tussen inwoners en de gemeente. Wat hebben we bereikt/ Wat hebben we ervoor gedaan? Van zorg naar gezondheid • We hebben een monitoringsysteem voor de voortgang van het beleidsprogramma 'Van Zorg Naar Gezondheid' opgesteld. • We hebben op 19 juni 2025 een zeer druk bezochte netwerkbijeenkomst voor zorg- en welzijnspartijen georganiseerd. • Vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) is een dorpsondersteuner en gezondheidscoach in Afferden gestart. Accommodaties, sport en verenigingen • Duurzaam sportpark:  Het ontwerp voor het sportpark is uitgewerkt. Hierbij is ruimte gereserveerd voor een binnensportaccommodatie.

 Er is een substantiële subsidietoezegging uit het leefbaarheidsfonds van de provincie verkregen. • Het buitensportaccommodatiebeleid is vastgesteld, als voorloper op het integraal accommodatiebeleid. • We hebben structureel overleg met alle uitbaters van de multifunctionele centra van elk dorp binnen de gemeente. • De exploitatieovereenkomst met Optisport is opgezegd, juridische procedure loopt. • Er is met ondersteuning van de gemeente een nieuw bestuur voor 't Luukske aangetreden, waarmee de basis is gelegd voor de toekomstbestendigheid. • We hebben verenigingen en inwonersinitiatieven ondersteund met subsidies. • We leveren een bijdrage aan het onderdeel wonen en zorg in het volkshuisvestingsplan.  Het uitvoeringsplan van het volkshuisvestingsplan is vastgesteld.  We leverden een bijdrage aan de regionale woonzorg-visie. Burgerparticipatie • De Adviesraad Sociaal Domein heeft haar eerste volledige jaar gefunctioneerd. In december heeft een evaluatie plaatsgevonden. Hierbij is door zowel de adviesraad en gemeente de meerwaarde bevestigd. • In het najaar is het burgerberaad op grond van het Integraal Zorgakkoord (IZA) MooiMaasvallei gestart, waarin ook inwoners van de gemeente Bergen meedenken over een toekomstbestendige manier van zorg. • Er is een verkenning gedaan voor de ontwikkeling van een digitale sociale kaart.

De fysieke waaier is bij partners verder uitgerold en goed ontvangen. • De welzijnscoaches zijn actief in kader van het project Welzijn op Recept, door met inwoners invulling te geven aan zingeving, daginvulling en gezonder leven. Regioprogramma Vitaal en Gezond • We hebben deelgenomen aan het regionaal programmateam en portefeuillehoudersoverleg (Vitaal en Gezond).

10

Subsidiebeleid • We hebben uitvoering gegeven aan het subsidiebeleid. We stimuleren en ondersteunen initiatieven van inwoners, waarbij de nadruk ligt op het stimuleren van sociale cohesie. Voorbeelden uit 2025 hiervan zijn Offers Treffe, Kunstmarkt in Well en Nej Talent Orkest Maasduinen. • Het subsidiebeleid is breed met verenigingen geëvalueerd. Naar aanleiding hiervan zijn enkele kleine aanpassingen doorgevoerd. Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

(bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting 2025

Rekening

Verschil

Omschrijving

2024

Primitief

Definitief

2025

Primitief

Definitief

Totale lasten

845

962

1.085

1.067

-105

18

Totale baten

171

153

206

222

-69

-16

Resultaat voor bestemming

674

809

880

845

-36

34

Toevoeging aan reserves

0

10

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

6

0

0

0

10

0

Mutaties reserves

6

10

0

0

10

0

668

799

880

845

-46

34

Reserves

Resultaat na bestemming

11

1.2 Thema Algemene basisvoorzieningen Waar gaat het thema over? Algemene basisvoorzieningen raken de aspecten van het dagelijks leven: ontmoeting, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, wonen, bewegen, cultuur en veiligheid. Ze zijn zichtbaar en laagdrempelig en iedereen kan er gebruik van maken. Dit zorgt ervoor dat inwoners zich kunnen ontwikkelen, mee kunnen doen in de maatschappij en gezond kunnen blijven. Wat hebben we bereikt/ Wat hebben we ervoor gedaan? Gezondheidsbevordering via IZA (Integraal Zorgakkoord) en GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) • Gemeente Bergen participeert in twee IZA transformatieprojecten.  Het transformatieplan IZA voor de samenwerkingsregio Noord en Midden is opgeleverd en in 2025 in uitvoering genomen.  Het transformatieplan MooiMaasvallei voor onder andere Land van Cuijk loopt al wat langer en is tevens in uitvoering. Hier is gestart met de inrichting van voorzorgcirkels. Dit is een netwerk van inwoners die elkaar op verschillende manieren ondersteunen, om zelfredzaam te zijn en vitale gemeenschappen te versterken. • We hebben (lokaal) GALA-middelen ingezet om de sociale basis te ondersteunen, de mentale gezondheid te bevorderen, de onderzoeksfuncties van de GGD verder uit te breiden en verder invulling te geven aan de eerder al ingezette valpreventie en obesitasbestrijding.

• Samen met de regiogemeenten is uitvoering gegeven aan de ketenaanpakken Kansrijke Start, Rookvrije generatie en NIX 18. • We hebben samen met de gemeenten van de veiligheidsregio de budgettering van de GGD verruimd in het kader van de toekomstbestendigheid, om de taken van de gezondheidszorg door middel van de juiste bezetting op een kwalitatief goed niveau te kunnen (blijven) uitvoeren. Gezondheid, sport en bewegen • Er is voor de inwoners met een beperking sport beschikbaar via de regionale aanpak 'Iedereen kan sporten'. • We geven via een jaarlijks programma uitvoering aan het beweegprogramma 'De Kracht van Sport en Bewegen'.  Er is een sportieve Buitenschoolse Opvang (BSO) gerealiseerd in Bergen.  Binnen basisonderwijs vindt de motorische screening plaats en waar nodig wordt het ‘beweeg beter programma’ ingezet. • Er is gestart met het High Five project om meer beweging (met de fiets of lopend) richting school te stimuleren. • Vanuit het GALA hebben we de huisartsen een positie gegeven in de bestrijding van obesitas. • We geven samen met de huisartsen verdere invulling aan het concept Positieve Gezondheid. • De inzet van de praktijkondersteuner huisarts (POH) GGZ-jeugd is verhoogd met 4 uur per week (25%) vanaf 2025. • De gemeente heeft 3 zelfhulpwerkgroepen mentale gezondheid 'Herstellen doe je zelf' gefinancierd voor ongeveer 25 personen.

• We hebben de voorzieningen 'Meldpunt signaal' en de regionale voorziening MikMak in Horst aan de Maas mede beschikbaar gemaakt. We hebben de voorzieningen 'Meldpunt signaal' en de regionale voorziening MikMak in Horst aan de Maas mede beschikbaar gemaakt. Bij Meldpunt signaal kan onbegrepen gedrag worden gemeld, MikMak is het verlengde van het herstelhuis, waarbij er voor langere duur gebruik gemaakt kan worden van een tijdelijke opvang. Versteviging samenwerking onderlinge basisvoorzieningen • De relaties tussen de algemene voorzieningen zijn versterkt. • Er zijn bijeenkomsten georganiseerd ten behoeve van intensivering van de samenwerking tussen verenigingen, stichtingen en vrijwilligersorganisaties, die onderdeel vormen van de sociale basis.

12

Lage basisvaardigheden • We hebben een geactualiseerde Regionale beleidsvisie aanpak basisvaardigheden, op basis van nieuwe cijfers en inzichten. • Er is een provinciale subsidie aangevraagd in het kader van het Leven Lang Ontwikkelen Collectief. Hiermee geeft Gilde Opleidingen invulling aan leeraanbod gericht op zowel werkende als niet werkende inwoners voor het vergroten van de zelfredzaamheid. • Inwoners met lage basisvaardigheden in de gemeente kunnen educatieve ondersteuning ontvangen bij het ontwikkelen van hun basisvaardigheden. Dit betreft de doelgroep laaggeletterden (NT1), statushouders en de inburgeraars. • Samen met BiblioPlus is uitvoering gegeven aan de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid. • We bieden inwoners ondersteuning op het gebied van taalvaardigheid en thuisadministratie door middel van cursussen en koppelen van inwoners aan een ‘buddy’. • De Bibliotheek is beschikbaar voor de inwoners in Bergen gedurende de openingstijden van den Asseldonk. Tevens is het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) uitgebreid en is gestart met de uitvoering van een informatiepunt in elke kern, met grote belangstelling van de inwoners. Elke school heeft een Bibliotheek Op School (BOS). • Vanuit Taalhuis Bergen worden voor en met statushouders verschillende activiteiten georganiseerd om de sociale participatie te bevorderen, ook na het inburgeringstraject.

• In het kader van de WEB (Wet Educatie Beroepsonderwijs) is er voor twee groepen inwoners een reken- en taalaanbod aangeboden. • BiblioPlus biedt in het kader van de WEB extra cursusaanbod op het verbeteren van digitale vaardigheden en privacy. Dit vindt plaats op meerdere locaties in de kernen van de gemeente, toegankelijk en dicht bij de inwoners. • Het beleidsplan Aanpak basisvaardigheden is in uitvoering genomen, waarbij de scholingsvraag wordt geïnventariseerd en passend aanbod wordt aangeboden. • Het beleidsprogramma 2025-2028 BiblioPlus is in uitvoering genomen, waarmee de gemeente de nieuwe wettelijke regie taak op het bibliotheekwerk heeft opgepakt. • Samen met de verenigingen is een concept meerjarenonderhoudsplan buitensport opgesteld. Kinderen en Onderwijs • We geven uitvoering aan het onderwijskansenbeleid. Hiertoe onderhouden we intensief contacten met de scholen en kinderopvang. Via de LEWA-overleggen (Lokale Educatieve Welzijnsagenda) en werkgroepen VVE (Voor- en Vroegschoolse Educatie) en ouderbetrokkenheid wordt ook periodiek overleg met betrokkenen gevoerd. • Samen met Mook en Middelaar en Gennep is gestart met het bestuurlijk afstemmingsoverleg Regionale Educatieve Welzijnsagenda (REWA). Dit is een samenwerkingsverband met onder andere GGD, schoolbesturen, kinderopvang bestuur en bibliotheek.

Hierin worden de zaken rondom kinderen, onderwijs en opvang regionaal besproken. • De NPO (Nationaal Programma Onderwijs) middelen zijn volledig ingezet voor onder andere:  sportkooi bij het Voortgezet Onderwijs Gennep;  aanschaf van het logo3000 pakket (een methode voor vergroten van de woordenschat). • Peuters die het nodig hebben, ontvangen een passend voorschools aanbod (Voor- en Vroegschoolse Educatie en Ontwikkelingsgericht Kinderopvang). • We hebben een preventie- en ondersteuningsaanbod voor de jeugd die dat nodig heeft. • Er is adequaat toezicht op kinderopvang en gastouders door de GGD en de inspectie. • Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is vastgesteld. • Er is gestart met de realisatie van Groen-Blauwe Schoolpleinen. In Well is deze gerealiseerd en voor Afferden en Bergen zijn de voorbereidingen gestart. • Er is een Zorg Advies Team (0-4 jaar) actief, welke door de gemeente wordt gefaciliteerd. • Om kinderen een goede start te geven (project Kansrijke Start) zijn 3 interventies gecontinueerd ten behoeve van de gelijke kansen in de eerste 1.000 dagen van een kind. Hierbij gaat het om Kids en Koffie, Centering Pregnancy en samenwerking met Stichting Babyspullen. • Er is gewerkt aan het omzetten van inkoop naar een subsidieregeling met betrekking tot de Voorschoolse Educatie.

Deze subsidieregeling voldoet beter aan de gestelde eisen en regels dan de inkoopregeling. • De inzet van de taalconsulent is gecontinueerd op de kinderopvang in het kader van vroegsignalering en preventies spraak- taal problematiek.

13

Jeugd en jongeren • De eerste kinderburgemeester is geïnstalleerd. • De aanpak straatcoaches is opgeschort en de evaluatie is gestart. • Het jeugd- en jongerenwerk is gecontinueerd, waarbij het bereik onder de jeugd is vergroot door zichtbaar te zijn op de scholen, actief jongeren te benaderen, gebruik van social media en organiseren van evenementen, zoals bijvoorbeeld Hunted. • Er is voorbereidend onderzoek gedaan naar de realisatie van een jeugdhonk. Dit heeft geleid tot een eerste besluit over een pilot jeugdhonk. • De inzet van Maatschappelijk werk jeugd en gezin is geborgd, door middel van een overeenkomst tussen Synthese en gemeente. • De Leerplichtwet is uitgevoerd. In regionaal verband dragen we bij aan de opgave rondom vroegtijdig schoolverlaten en het doorstroompunt voor deze doelgroep. • We hebben een financiële bijdrage geleverd aan de regionaal georganiseerde jeugdtaken. De regionale functies op het gebied van jeugd zijn beschikbaar, zoals:  Jeugdbescherming  Jeugdreclassering  Jeugdzorg Plus  Integrale vroeg hulp en down-team  Crisiszorg  Bemoeizorg & preventie  Centrum Seksueel geweld Ouderen • Mantelzorg  Bestaande mantelzorgondersteuning is beschikbaar.  Er zijn individuele mantelzorgers gekoppeld aan een zorgvrijwilliger.

 Er zijn 260 mantelzorgcomplimenten (geldelijke bijdrage van € 50) verstrekt en 423 attenties (streekpakket) uitgedeeld in het kader van de Dag van Mantelzorg. • De werkgroep Bergen Dementievriendelijk is actief in de gemeente Bergen, en wordt gefaciliteerd door de gemeente. • Het project Valpreventie is in uitvoering. Dit is verbonden aan het lokale beweegprogramma voor ouderen. • Het project Doortrappen is in uitvoering, door ouderen ondersteuning te bieden bij met name fietsactiviteiten in het kader van vitaliteit. • Het ouderen beleid is vastgesteld. Hierin staat beschreven hoe inwoners van Bergen vitaal ouder kunnen worden. Armoedebestrijding en schuldhulpverlening • Het beleids- en uitvoeringsplan armoedebestrijding en schuldhulpverlening wordt uitgevoerd. • We hebben samen met De Stichting Vincentius Bergen de uitvoering van het Sociaal Noodfonds gecontinueerd. • De inwoners die leven op minimumniveau zijn ondersteund. Voorbeelden hiervan zijn het intensiever uitdragen van de regelingen door middel van de VoorzieningenWijzer, het Informatiepunt bij de Bibliotheek en de vrijwilligers van Humanitas. • Inwoners met mentale problemen zijn geholpen op eigen benen te staan, onafhankelijk van zorg. Hiermee worden zij weer in staat gesteld om zelfstandig in het levensonderhoud te voorzien (GGZ- maatjes) • De beleidsregel participatiefonds is geactualiseerd en verruimd.

• De beleidsregel bijzondere bijstand is geactualiseerd en verruimd.

14

Algemeen • We hebben uitvoering gegeven aan de wettelijke taken op het gebied van:  Het Werkgeversservicepunt Limburg Noord  De Wet Inburgering • Het algemeen maatschappelijk werk, uitgevoerd door Synthese, is beschikbaar voor onze inwoners. • We hebben een gemeentelijke opvanglocatie voor Oekraïners gecontinueerd en de Oekraïners opvang geboden. • Kunst en cultuur  Er is een kunst en cultuurmakelaar actief in de gemeente Bergen. Deze werkt aan de volgende 3 doelen: • verbinding leggen tussen de diverse kunstscheppers; • kunst onder de aandacht brengen in het primair onderwijs; • kunst toegankelijk en beleefbaar maken voor alle inwoners. Dit is geëvalueerd met de gemeenteraad.  Er is een muurschildering bij het Leukermeer gerealiseerd, in samenwerking met de provincie Limburg.  Het bronzen standbeeld 'Teun' is gestolen. Er is opdracht gegeven voor een vervanger.  Op basis van een inwonersinitiatief is een cultuurcommissie gestart. • Onze consulenten van het team toegang zijn getraind voor de top 3 methodiek, om vroegtijdig onveiligheid te signaleren. Dit betreft een eenduidige gesprekstechniek die we in de regio hebben afgesproken met betrekking tot het signaleren van onveiligheid bij kwetsbare inwoners en het communiceren daarover met ketenpartners.

• We nemen deel aan de regionale werkgroepen op het gebied van jeugdzorg, Wmo, Participatiewet, Werkgevers Service Punt, GGZ, GGD, WEB, Sociale Integratie, Sportregio, programmateam Vitaal en Gezond, Biblioplus, Cultuur en ambtelijke samenwerkingstafel. Hiermee borgen we de regionale eenduidigheid. • We hebben diverse overeenkomsten afgesloten met betrokkenen en houden periodiek contact met hen over de activiteiten en behaalde resultaten. Dit alles voor een goede invulling van de algemene basisvoorzieningen. Hierbij moet gedacht worden aan:  overeenkomst met Humanitas over het GGZ-Maatjesproject en project Thuisadministratie;  overeenkomst met de Kunst en Cultuurmakelaars;  overeenkomst met FranciSense over het leveren van drie cursussen 'Herstellen doe je zelf';  overeenkomst voor uitvoering van het maatschappelijk werk (incl.

maatschappelijk werk voor jeugd en gezin en de jeugd-jongerenwerker) door Synthese; dit is inclusief de integratie van de onafhankelijke cliëntondersteuning door MEE;  overeenkomst met 't Kienderbenkske voor de uitvoering van Ontwikkelingsgerichte Kinderopvang en Voorschoolse Educatie;  overeenkomst met Biblioplus voor de beschikbaarheid van de bibliotheek en uitvoering van andere diensten door de bibliotheek zoals het taalhuis, informatiepunt en de voorleesexpress;  overeenkomst met een gecertificeerde taalaanbieder ('Nederlands de Baas') voor het bieden van onderwijs in het kader van de WEB en inburgering;  overeenkomst met Proteion Welzijn voor de uitvoering van de mantelzorgondersteuning en waardering en de coördinatie van de zorgvrijwilligers;  overeenkomsten in verband met de financiering van Jeugdfonds Sport en Cultuur, Stichting Leergeld de Stuwwal, de Stichting Vincentius Bergen, De Voorzieningenwijzer en de Voedselbank Noord-Limburg;  regionale overeenkomst met Markieza voor de inzet van ervaringsdeskundigen.

15

Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

(bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting 2025

Rekening

Verschil

Omschrijving

2024

Primitief

Definitief

2025

Primitief

Definitief

Totale lasten

2.800

2.827

3.520

2.962

-135

558

Totale baten

477

237

792

473

-237

319

2.323

2.590

2.728

2.489

101

240

Toevoeging aan reserves

0

0

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

41

0

116

116

-116

0

Mutaties reserves

41

0

116

116

-116

0

2.282

2.590

2.612

2.372

217

240

Resultaat voor bestemming Reserves

Resultaat na bestemming

16

1.3 Thema Maatwerkvoorzieningen Waar gaat het thema over? Maatwerkvoorzieningen zijn voorzieningen die beschikt worden voor één persoon naar aanleiding van een hulpvraag. Hiermee creëren we een sociaal en financieel vangnet voor onze inwoners die dat nodig hebben. Dit is het sluitstuk aan voorzieningen wat we onze inwoners bieden. Dit gebeurt op basis van indicatie. Wat hebben we bereikt/ Wat hebben we ervoor gedaan? Participatiewet • We hebben inzicht in het klantenbestand, de hulp die geleverd wordt en de kosten die hiermee gemoeid zijn. Alle klanten zijn ingedeeld in participatieladder-treden en perspectief-treden. • We hebben inwoners ondersteund door de inzet van voorzieningen voor inkomen (bijstandsuitkering of bijzondere bijstand), re-integratievoorzieningen, armoedebestrijding, inburgering en volwassenen educatie. Dit op grond van de Participatiewet en de Wet Inburgering. • Het geactualiseerde aanvalsplan is vastgesteld. Hierin staat beschreven hoe het klantenbestand eruit ziet en welke voorzieningen hiervoor kunnen worden ingezet. • We hebben mensen uit de sociale werkvoorziening passende begeleiding en werk geboden. De transitie van de WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) is verder vormgegeven. We hebben de overplaatsing gerealiseerd voor ongeveer 15 personen naar een nieuwe werkplek bij INTOS.

• We hebben inwoners met een indicatie 'nieuw beschut werken' en 'garantiebaan' begeleid naar een nieuwe werkplek. Jeugdwet • We hebben inwoners ondersteund door de inzet van begeleiding, behandeling en wonen in een veilige omgeving. Dit hebben we gedaan op basis van de Jeugdwet. • Kinderen zijn op een passende wijze ondersteund om hen voor te bereiden op de schoolperiode. • Kinderen in de gemeente zijn in staat om passend onderwijs te volgen. Indien nodig leveren we een bijdrage aan het vervoer. • We hebben in 2025 aan 145 kinderen Ontwikkelingsgerichte Kinderopvang en aan 22 kinderen Voorschoolse Educatie geboden. • We zien een toename van de complexiteit van aanvragen in het kader van de Jeugdwet, als gevolg van complexere gezinsproblematieken. Wet Maatschappelijke Ondersteuning • We zijn in samenwerking met de gemeente Gennep gestart met het project Wij(k)kracht. Dit betreft een project voor jongeren (18+) welke onvoldoende ondersteuning ervaren in ambulante begeleiding maar waarvoor beschermd wonen te zware ondersteuning is. • We hebben inwoners ondersteund door de inzet van mobiliteitsvoorzieningen, begeleiding, dagbesteding, hulp bij het huishouden en het realiseren van woningaanpassingen. Dit doen we op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) met als doel de zelfredzaamheid en participatie van onze inwoners te behouden en vergroten.

• De toegang tot Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang is lokaal georganiseerd. • De doelgroep Wmo groeit, waarmee de kans op voorzieningen die de doelgroep nodig heeft evenredig meegroeit. Reden hiervoor is de 'dubbele vergrijzing'. We hebben steeds meer ouderen die ook steeds ouder worden. Inburgering • Nieuwkomers zijn gehuisvest en ondersteund bij de verdere inburgering. We hebben de taakstelling huisvesting statushouders gerealiseerd. • We bieden nieuwkomers die zich vestigen in de gemeente Bergen een ondersteuningstraject vanuit de Wet Inburgering, om het integratieproces te bespoedigen. Deze ondersteuning is gericht op taal, maatschappelijke begeleiding, financiële ontzorging en werk. • Er is gestart met verplichte workshops ter vergroting van de sociale integratie binnen onze gemeente.

17

Algemeen • We hebben samen met inwoners die een hulpvraag hebben onderzocht wat de beste ondersteuning is voor het participeren en de zelfredzaamheid. Het onderzoek (keukentafelgesprek) doen we door een brede uitvraag volgens het principe van Positieve Gezondheid. Hierbij komen aspecten aan bod zoals financiële ondersteuning, begeleiding, hulp bij huishouden en de weg naar werk. Als uitkomst van dit onderzoek kan een maatwerkvoorziening worden ingezet wanneer een inwoner blijkt onvoldoende zelfredzaam te zijn. • We hebben voor 7 gezinnen een sociaal medische indicatie (SMI) ingezet, zodat de kinderen ondersteund worden bij hun ontwikkeling. • De verordening SMI is ingetrokken en ter vervanging is een beleidsregel vastgesteld. • Wij hebben meegewerkt aan de nieuwe aanbesteding Jeugdwet als onderdeel van het regionale project Sturing en Inkoop, met als doel kwalitatief goede en passende zorg binnen financiële afspraken in te kopen. • Voor huishoudelijk werk is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor aanpassing van contracten, dan wel nieuwe inkoop, om de hulp bij huishouden blijvend te kunnen aanbieden. • De toegangsmedewerkers zijn in 2025 geschoold in het zelf indiceren van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. • We bieden laagdrempelige schuldhulpverlening aan, daar waar dat noodzakelijk is.

We geven uitvoering aan de versterking van de vroegsignalering van achterstanden, door samen te werken met zorgverzekeraars, energieleveranciers en woningcorporaties. • We hebben uitvoering gegeven aan de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en het Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen (BBZ). Hiermee bereiken we dat medewerkers binnen de WSW blijvend passend werk en begeleiding aangeboden krijgen. Bij de BBZ zorgen wij dat (startende of noodlijdende) ondernemers passende ondersteuning krijgen bij het voeren van hun onderneming. • We hebben uitvoering gegeven aan het contract leerlingenvervoer, zodat leerlingen die niet zelfstandig kunnen reizen een passend aanbod van en naar school ontvangen. • In samenwerking met de regio is gewerkt aan de wijziging van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR), die toeziet op de inkoop van zorg voor de regio Noord- (en Midden) Limburg. • Er is gestart met de doorontwikkeling van het Sociaal Team, naar aanleiding van de actuele ontwikkeling om te kunnen voldoen aan de hervormingsagenda, richtinggevend kader en samen voor veilig. Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

(bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting 2025

Rekening

Verschil

Omschrijving

2024

Primitief

Definitief

2025

Primitief

Definitief

Totale lasten

18.225

17.211

18.401

18.299

-1.089

101

Totale baten

4.561

3.896

4.774

4.713

-816

61

Resultaat voor bestemming

13.664

13.315

13.627

13.587

-272

40

Toevoeging aan reserves

0

196

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

927

0

196

196

0

0

Mutaties reserves

927

196

196

196

0

0

12.737

13.118

13.431

13.391

-272

40

Reserves

Resultaat na bestemming

18

Programma 2 Ruimte en Economie

2.1 Thema Milieu en Duurzaamheid Waar gaat het thema over? • • • • • •

Riolering & water Klimaatbestendig bos- en natuurbeheer Afval en huisvuilinzameling Programma Klimaatklaar & Leefbaar Energie/duurzaamheid - Programma VerduurSAMEN2030 Energielandgoed Wells Meer

Wat hebben we bereikt/ Wat hebben we ervoor gedaan? Riolering en Water • In 2025 is er via het regionaal samenwerkingsverband Waterpanel Noord (15 gemeenten, waterschap, waterschapsbedrijf en waterleidingmaatschappij) aan diverse projecten gewerkt en zijn projecten opgeleverd in het kader van een water robuuste en klimaatbestendige inrichting. Voorbeelden zijn restopgave Kader richtlijn Water (KRW), Bouwstenen water en riolering omgevingsplannen, Waterklaar, Groenblauwe revolutie schoolpleinen, Stresstesten Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) en grondwatermeetnet. • Binnen de kaders van het in 2019 vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) zijn we in 2025 doorgegaan met het afkoppelen van regenwater. In totaal is er in 2025 (particulier en openbaar samen) circa 26.600 m2 verhard oppervlak afgekoppeld. • In 2025 is in Afferden circa 12.000 meter vrijverval-riolering gereinigd en geïnspecteerd. Hieruit is gebleken dat er 330 meter vrijverval-leiding gerenoveerd dient te worden. Deze renovatie zal in 2026 plaatsvinden. • Op een tweetal locaties hebben in 2025 grootschalige riolering-renovaties plaatsgevonden door middel van relining/vervanging:  op de Wis te Wellerlooi 65 meter;  op 't Zand te Well 60 meter. • In 2025 is een hemelwaterstructuurplan opgesteld. Dit beschrijft hoe de gemeente omgaat met regenwater, voor nu en in de toekomst.

De nieuwe hemelwaterstructuur is een basis voor het gemeentelijk wegen water en rioleringsprogramma (GWWRP). • In 2025 zijn de overstortvijvers aan de Schilderslaan, Vlammertsehof en in Afferden uitgebaggerd. Hier is in totaal 2300 m3 slib verwijderd en afgevoerd. • Op de locatie aan de Wethouder Breekstraat in Siebengewald is een multifunctionele speeltuin gerealiseerd. Deze voorziening is zodanig ingericht dat tijdens piekbuien tijdelijk water kan worden opgevangen. Het verzamelde hemelwater infiltreert vervolgens lokaal in de ondergrond, waarmee de speeltuin bijdraagt aan een duurzame en klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte. • In 2025 zijn er op diverse locaties 22 infiltratiekolken geplaatst om hemelwater direct in de bodem te infiltreren. • In 2025 is er circa 75 km aan watergangen opgeschoond, met extra aandacht voor het gebied Tuindorp in Wellerlooi. Hier zijn ook circa 120 duikers gereinigd en doorgespoten. • In 2025 is het gemeentelijke rioleringsplan (GRP) vervangen door het Gemeentelijke Wegen Water en Riolerings Programma (GWWRP). Klimaatbestendig bos- en natuur beheer • De Marke stichting heeft namens ons uitvoering gegeven aan bos- en natuurbeheer. • In 2025 zijn de bossen in Wellerlooi sterk gedund ten behoeve van natuurlijke verjonging.

• In enkele bospercelen heeft over een oppervlakte van 250 m2 een “praktijkproef steenmeelonderzoek” plaatsgevonden. Hierbij is een gedeelte van de humuslaag verwijderd om gedurende enkele jaren de gevolgen van stikstof en verzuring op de bodem in beeld te brengen. .

19

Afval en huisvuilinzameling • Tegen de aanbestedingsprocedure en gunning van de inzameling van huishoudelijk afval en aanverwante dienstverlening was een kortgeding aanhangig gemaakt, wat medio januari 2025 bij de rechtbank is behandeld. Gemeente Bergen en Gennep hebben deze zaak gewonnen. • Vanaf 1 maart 2025 is de nieuwe inzamelaar Remondis met de inzameling van huishoudelijk afval (GFT, restafval, PMD, luiers, glas en aanverwante dienstverlening) in onze gemeente gestart. Dit betekende tevens een aanpassing in de inzamelfrequentie van de grijze container van 1 keer per 2 weken naar 1 keer per 4 weken. Hiermee hopen we te bereiken dat onze inwoners nog beter hun afval scheiden. Vanaf oktober 2025 kunnen de inwoners ook weer gebruik maken van een afval-app. • Het resultaat van de aanpassing van de inzamelfrequentie van de grijze container is direct zichtbaar. In 2025 is er 87 kg aan restafval per inwoner via de grijze container ingezameld. In 2024 was dit nog 106 kg per inwoner. De landelijke doelstelling ligt op 100 kg per inwoner. • Uit de sorteeranalyse van het afval in de grijze container in 2025 blijkt dat het aandeel GFT-afval gedaald is van 42% in 2024 naar 35% in 2025. Daarbij valt op dat het tuinafval gedaald was naar 0% en er enkel nog groente- en fruitafval in de grijze container zit. Ook dit afval hoort echter in de groene container.

Hiervoor zal Limburgbreed aandacht gevraagd worden via een postercampagne in 2026. • Samen met een aantal Noord- en Midden-Limburgse gemeenten hebben we de inkoop, onderhoud en reiniging van ondergrondse containers in de markt gezet. Reinigingsdienst Maasland heeft de regie hierbij gevoerd en zal bij de uitvoering van het contract ook de regie hierover voeren. Deze contracten gaan op 1 januari 2026 in. • Papierinzamelaar Van Munster heeft aangegeven het inzamelcontract per 31 december 2026 te beëindigen met gemeente Bergen. Samen met de papierinzamelende verenigingen zijn we aan het onderzoeken welke mogelijkheden er nog zijn voor het inzamelen van oud papier met vrijwilligers. • In 2025 hebben we een onderhandse aanbesteding in de markt gezet voor de inzameling van herbruikbare spullen en elektrische en elektronische apparatuur. Daarbij heeft Stichting Actief de opdracht wederom gegund gekregen en zal de dienstverlening door hen de komende jaren voortgezet worden. Programma Klimaatklaar & Leefbaar • Het programma bestaat uit vijf themalijnen; biodiversiteit en landschap, toekomstgericht landbouwsysteem, klimaatbestendige leefomgeving, toekomstbestendig watersysteem en energieonafhankelijk in 2030. De verantwoording van dit programma valt in deze jaarrekening uiteen in de diverse thema’s onder programma 2 Ruimte & Economie.

• Aan de Wethouder Breekstraat in Siebengewald is een nieuwe ontmoetingsplek gerealiseerd waar men elkaar kan treffen, bewegen en spelen én waar regenwater op een slimme manier wordt opgevangen en geïnfiltreerd. Vanuit ZonMW, Gezonde Leefomgeving Integrale Aanpak (GLIA) is een bijdrage geleverd. Energie/duurzaamheid - Programma VerduurSAMEN2030 • In 2025 is verder ingezet op het verduurzamen van woningen en gebouwen. o De gemeente ontving een subsidie van € 747.925 uit het Nationaal Isolatieprogramma (3e tranche). Dit bedrag wordt in de komende jaren uitgegeven aan: advies, begeleiding en doehet-zelf subsidie voor woning isolatie. o Inwoners maakten volop gebruik van diverse subsidiemogelijkheden; in totaal is € 149.895 verstrekt voor isolatie en ventilatie. o Ook werd het aanbod aan advies en hulpmiddelen uitgebreid, onder andere met Smart Twin (software voor inzicht in de verduurzamingsmogelijkheden) en de groene gereedschapskist met kennis, tips en hulpmiddelen op het gebied van verduurzamen. • Verenigingen hebben hun gebouwen verder verduurzaamd met behulp van de subsidie voor collectieve initiatieven (inwonersinitiatievensubsidie)en vervullen hierbij een ambassadeursrol tot het verduurzamen van woningen. • Er zijn 3 nieuwe energiecoaches (vrijwilligers) en een expertisecoach gestart. Ook hebben 26 leerlingen hun junior energiecoach diploma behaald.

• VerduurSAMEN2030 was zichtbaar in lokale en landelijke communicatie, onder meer via de Groen Markt in Afferden, de jaarlijkse VerduurSAMEN2030-krant en het RTL-programma 'Klimaatbewust werkt'.

20

• • • •

Op bedrijventerrein De Flammert is, in aansluiting op de Green Deal, een werkgroep opgericht die een voorverkenning naar een Energy Hub is gestart. Een Energy Hub is een lokale samenwerking tussen bedrijven of organisaties die hun energieopwek, -opslag en -verbruik op elkaar afstemmen. Samen met omliggende gemeenten is de voorverkenning Totaal Gebiedsgerichte Mestverwaarding afgerond. Het project richt zich op het verminderen van mestoverschotten, het verduurzamen van de energievoorziening en het bieden van oplossingen voor boeren. Vanuit VerduurSAMEN2030 is bovendien bijgedragen aan de Regionale Energie Strategie (RES), waaronder het Regionaal Energiebeeld en deelname aan diverse werkgroepen. De gemeenteraad is via raadsinformatiebrieven en de RES-voortgangsrapportage op de hoogte gehouden. Ter compensatie van geïsoleerde spouwmuren is extra aandacht besteed aan het compenseren van verblijfplaatsen van vleermuizen.

Energielandgoed Wells Meer (ELWM) • Op 22 april 2025 heeft de raad, naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State van 24 december 2024, een herstelbesluit genomen voor ELWM. Vervolgens heeft de Raad van State op 24 september een positieve definitieve uitspraak gedaan waardoor het bestemmingsplan en de vergunningen voor zon en wind onherroepelijk zijn geworden. • Provincie Limburg heeft de rol van bevoegd gezag opgepakt en besloten de procedure op te starten voor het volgen van een projectprocedure voor de aansluiting van ELWM op het hoogspanningsnet. De procedure is gestart met het openbaar maken van het startdocument en het organiseren van twee inloopbijeenkomsten in gemeente Venray en Bergen. • We werken intensief samen met TenneT, Enexis, provincie Limburg en gemeente Venray om het moment van realisatie van het Energielandgoed af te stemmen op de werkzaamheden, investeringen en realisatie van de kabels en het station. Hierbij is de ontsluiting van het ELWM mede afhankelijk van de verzwaring van het net tussen Venray en Boxmeer. Ingebruikname van de aansluiting ELWM staat nu in de planning voor 2032. • De BV ELWM heeft een verzoek bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland ingediend om de in 2023 verleende Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE) beschikking voor het zon- en windproject in te trekken.

Er kan niet voldaan worden aan de voorwaarde om een bewijs van opdrachtverlening vóór 31 december 2025 te verstrekken. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft de beschikking op 29 december 2025 ingetrokken. De in 2024 verleende subsidie vanuit de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) ten behoeve van de planfinanciering voor zonneweides en windparken is dit jaar nog verder ingezet voor werkzaamheden met betrekking tot het Energielandgoed. Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

(bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting 2025

Rekening

Verschil

Omschrijving

2024

Primitief

Definitief

2025

Primitief

Definitief

Totale lasten

4.334

3.833

6.918

4.443

-610

2.475

Totale baten

1.024

690

3.483

987

-297

2.496

Resultaat voor bestemming

3.309

3.143

3.435

3.456

-314

-21

Toevoeging aan reserves

201

162

109

109

-109

0

Onttrekking aan reserves

202

0

354

354

-191

0

0

162

244

244

-82

0

3.309

2.980

3.191

3.212

-232

-21

Reserves

Mutaties reserves Resultaat na bestemming

21

2.2 Thema Openbare Ruimte Waar gaat het thema over? • • • • • • • • •

Onderhoud en reconstructie Groenvoorziening Verhogen van biodiversiteit Bestrijding van de eikenprocessierups Verkeer en vervoer Rehabilitatie wegen buitengebieden Openbare verlichting Kabels en Leidingen Kunstwerken

Wat hebben we bereikt/ Wat hebben we ervoor gedaan? Onderhoud en reconstructie • In 2025 is de realisatie gestart van de volgende wegreconstructies:  reconstructie St. Petrusstraat en Keulerstraat in Nieuw Bergen;  reconstructie Nieuweweg in Siebengewald;  verharding van de hoofdwegen in het Bargapark in Nieuw Bergen. • In 2025 zijn middels een participatie traject met de bewoners de ontwerpen van de volgende straten opgesteld en vastgesteld:  herinrichting Siebengewaldseweg, Gochsedijk en Beltweg;  Catharinastraat in Wellerlooi. • In 2025 is circa 20% van de wegen op bedrijventerrein De Flammert gerehabiliteerd. • In 2025 zijn markeringen aangepast aan het 60km/h regime. Deze werkzaamheden zijn gecombineerd met de reguliere hermarkeringsronde. Hiermee zijn op circa 75 locaties markeringswerkzaamheden uitgevoerd. • In 2025 zijn op 56 locaties kleine onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan diverse soorten bestratingen verspreid binnen de gemeente. • In 2025 is 18,5 km wegbermen verlaagd, waardoor stagnatie van water op de weg wordt voorkomen. • In 2025 is de het Gemeentelijk Wegen Water en Riolerings Programma (GWWRP) opgesteld en vastgesteld. Groenvoorziening • In 2025 zijn naar aanleiding van de boomveiligheidsinspectie danwel reconstructiewerkzaamheden circa 40 bomen gekapt. In totaal zijn ter vervanging circa 80 bomen geplant.

• In 2025 is het bestek maaien/korven van de sloten voor het tweede jaar gecombineerd met het bestek ecologisch maaien. Dit is efficiënter en de werken zijn op elkaar afgestemd. Het maaisel is in eigen beheer afgevoerd. Verhogen biodiversiteit • In 2025 is de biodiversiteit in bermen, landschapselementen en beplanting binnen de kom verder verhoogd. Dit is gedaan door gevarieerde inheemse beplanting te gebruiken. Bestrijding eikenprocessierups • Overlast gevende nesten zijn actief verwijderd. In totaal gaat het om enkele nesten. De overlast loopt terug. • De proef met de vlinderfilterkasten in Well verloopt goed. In Bergen zijn er 2 vlinderfilterkasten geplaatst als aanvulling. Deze biologische manier van monitoren en bestrijden betreft een proef van 3 jaar die in 2023 is gestart.

22

Verkeer en vervoer • Via de regionale organisatie Trendsportal zijn samen met de 7 andere Noord-Limburgse gemeenten diverse thema's en projecten nader uitgewerkt met de volgende hoofddoelen:  het verhogen van de kwaliteit van leven door middel van mobiliteit waaraan iedereen kan meedoen;  het verbeteren van de ruimtelijk-economische bereikbaarheid, voor de toeristische-, agro-, maak- en logistieke sector in Noord-Limburg;  het verbeteren van de verkeersveiligheid, streven naar minder verkeersslachtoffers;  een aantrekkelijk mobiliteitssysteem wat robuust, attractief en betrouwbaar is voor de fietser en voetganger;  het ondersteunen van de milieu- en energietransitie, door over te schakelen op schone en stille mobiliteit;  op basis van de genoemde doelen is in 2025 onder andere gewerkt aan of gestart met de volgende projecten: • Doelgroepenaanpak duurzaam reizen • Fietsstimulering • Deelmobiliteit/ Autodelen • Groot verkeer veilig door de bebouwde kom • Regionale aanpak weginrichting • Vervoersgelijkheid • Corridoraanpak • Mobiliteitshubs • Regionale uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid • Monitoring en Evaluatie • De samenwerking op het gebied van verkeerseducatie, verkeersveiligheid rondom scholen en routes naar scholen tussen de provincie, basisscholen en de gemeente is ook in 2025 gecontinueerd. Hetzelfde geldt voor de doelgroepenaanpak verkeersveiligheid 18+.

• De gesprekken tussen de provincie Limburg, de dorpsraden en de gemeente Bergen met betrekking tot de verkeersveiligheid op de N271 zijn gecontinueerd. In 2026 zal dit een vervolg krijgen, waarbij uit te voeren acties meer concreet zullen gaan worden. • Er zijn verspreid over de gemeente 10 nieuwe publieke laadpalen geplaatst. • Het project 'Komportalen in Dialect' is in 2025 uitgevoerd en afgerond. • We zijn in gesprek met de ondernemers van het Rembrandtplein over de parkeersituatie in de omgeving van de nieuwe locatie van de apotheek. Dit zal in 2026 worden voortgezet. • Er zijn maatregelen getroffen in overleg met de bewoners van Rembrandstaete om het uitrijden van de parkeerkelder veiliger te maken. • In het buitengebied van onze gemeente is de 60km/uur zone van kracht geworden door de plaatsing van de 60km zone borden. De komende jaren gaan we aan de slag met de uitvoering van het verbeteren van de weginrichting van de 60km wegen, zodat deze beter zal aansluiten bij de maximumsnelheid. • In de St. Petrusstraat, ter hoogte van de zijkant van de Action is de parkeersituatie en de laad- en loszone aangepast en verbeterd. • Samen met bedrijvenvereniging De Flammert is gewerkt aan een verkeersveiligheidsplan voor het bedrijventerrrein.

• Er zijn gesprekken gevoerd met inwoners en de dorpsraden van Aijen en Bergen over de uitvoering van snelheidsremmende voorzieningen in de vorm van punaises. De uitvoering is voorzien voor voorjaar 2026. Rehabilitatie wegen buitengebieden • In 2025 zijn naast de wegen op De Flammert de werkzaamheden voor de rehabilitatie van 3,5 km wegen in het buitengebied voorbereid, aanbesteed en uitgevoerd. Openbare verlichting • In 2025 is het werk voor de verledding van circa 500 armaturen aanbesteed en gegund. Hiermee is 83% van het verlichtingsareaal voorzien van een LED-armatuur. Daarnaast is de kern Aijen volledig voorzien van LED armaturen en nostalgische lichtmasten.

23

Kabels en Leidingen • In 2025 is door kabel- en leidingbeheerders onderhoud uitgevoerd aan de kabels en leidingen binnen de gemeente Bergen. De gemeente Bergen heeft hiervoor 456 meldingen en 71 vergunningsverzoeken ontvangen en afgehandeld. Kunstwerken • Op basis van de schouw, de meerjarenplanning en begroting zijn in 2025 diverse onderhoudswerkzaamheden aan de kunstwerken uitgevoerd. Wat heeft het gekost? Baten en Lasten

(bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting 2025

Rekening

Verschil

Omschrijving

2024

Primitief

Definitief

2025

Primitief

Definitief

Totale lasten

3.993

4.590

4.520

4.204

386

316

Totale baten

214

21

21

88

-67

-67

3.779

4.568

4.499

4.115

453

383

Toevoeging aan reserves

247

467

257

257

0

0

Onttrekking aan reserves

482

257

632

632

-165

0

Mutaties reserves

235

210

375

375

-165

0

3.544

4.358

4.123

3.740

618

383

Resultaat voor bestemming Reserves

Resultaat na bestemming

24

2.3 Thema Ruimtelijke Ontwikkeling Waar gaat het thema over? Het thema Ruimtelijke Ontwikkeling staat voor de zorg voor een evenwichtig ruimtelijk beleid, met de Omgevingsvisie Bergen 2030 'De meest toekomstbestendige gemeente van Nederland' als leidraad. Hierbij staan de thema's wonen, werken, verzorgen, gezondheid, recreëren en natuur centraal. In de Omgevingsvisie zijn hiertoe 10 ambities benoemd. Ook in 2025 is gewerkt aan de realisatie van deze ambities door bij nieuw beleid, verzoeken en vergunningaanvragen hiermee rekening te houden. We werken, met aandacht voor wat leeft in de samenleving, aan nieuw beleid en brengen projecten tot uitvoering. Daarbij wordt tevens ingezet op regionale samenwerking met diverse partijen. Wat hebben we bereikt/ Wat hebben we ervoor gedaan? Woningbouwplanning • Begin 2025 werd een aantal plannen fors vertraagd door de stikstofproblematiek. Dit betrof 223 bouwtitels. Inmiddels hebben wij via alternatieve ruimtelijke procedures en aanvullende (ecologische) onderbouwingen voor alle plannen een potentiële oplossing gevonden. December 2025/februari 2026 is het toch gelukt om voor 181 bouwtitels het plan vast te stellen of de omgevingsvergunning (fase 1) te verlenen. Voor de resterende 42 volgt ruimtelijke besluitvorming nog in het 1e kwartaal 2026.

• Daarmee zou het aantal verleende bouwtitels in de projectlocaties begin 2026 uitkomen op 395 (behoudens kans op beroep). Daarnaast zijn de afgelopen 4 jaar nog diverse individuele bouwtitels vergund, waarmee het totaal op 410 uitkomt. Hiermee is het doel uit het coalitieakkoord van 400 bouwtitels behaald. • Wij hebben de woningbouwvoorraad voor de komende jaren verder uitgebreid. Deze bedraagt nu 612 potentiële woningen, verdeeld over alle kernen. Doorontwikkeling Maasdal en bijbehorende projecten • In dit meerjarig proces werken wij aan een goede omgevingskwaliteit van het Maasdal, waarbij de gebiedskwaliteiten en kwetsbaarheden van het gebied centraal staan. Bij projecten zoals het hoogwaterbeschermingsprogramma en Kader Richtlijn Water (KRW) steken we, daar waar de kwaliteit van de omgeving dit vraagt, in op maatwerk. • In 2025 is de Dijkversterking Nieuw Bergen afgerond. • Bij KRW projecten wordt nog steeds ingezet op een integraal proces, waarbij de kwaliteit van het water en de biodiversiteit, maar ook die van het landschap verbetert. • Samen met de provincie Limburg, Waterschap Limburg, het Ministerie en Rijkswaterstaat bereiden we de integrale gebiedsontwikkeling Groene Rivier voor.

• In 2025 is verder gewerkt aan de systeemmaatregel Groene Rivier Well, waarin onder andere de volgende aspecten worden meegenomen: o natuurherstel Wellse Molenbeek; o toekomstbestendige landbouw; o een goede aansluiting van de Groene Rivier op Maaspark Well. Transitie landelijk gebied: landschap, landbouw en natuur. • In 2025 zijn de benodigde vergunningen verleend voor het Maasheggenproject en is het project in overleg met regio en provincie met 2 jaar verlengd. Inmiddels is 6,6 kilometer maasheggen en zijn bomen aangeplant. De voorbereidingen voor het plantseizoen 2025-2026 zijn getroffen. Grondeigenaren die meedoen met de aanplant komen in aanmerking voor een beheervergoeding, die via de Coöperatie Natuurrijk Limburg wordt verstrekt. Het Steunpunt Landschapsbeheer van St. Limburgs Landschap organiseert plant- en onderhoudsdagen voor vrijwilligers, zoals de succesvolle plantdag met basisschool De Fontein in Nieuw Bergen. • Op verzoek van de gemeenteraad is een notitie opgesteld over gewasbeschermingsmiddelen en is een raadsbijeenkomst georganiseerd rondom dit thema ter verkenning van deze problematiek in Bergen. • Ook in 2025 is verder gewerkt aan diverse verzoeken van agrarische ondernemers die willen stoppen in het kader van de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderijen (LBV).

Er zijn 8 deelnemers aan de stoppersregeling, waarbij de gemeente de ondernemers faciliteert door het opstellen van een omgevingsplan.

25

• •

•

•

De thema's binnen het Limburgs Offensief Stikstof (LOS) zijn natuur, stikstof, water en klimaat. Via de bestaande Plattelandscoalitie wordt richting gegeven aan de aanpak (gebiedsgerichte samenwerking Siebengewald). Het doel van de transitie van het Nationaal Park De Maasduinen is het realiseren van een sterker merk, grotere natuurwaarde en meer beleving. Er zijn ook in 2025 subsidiemiddelen aangevraagd en verkregen. Hiervoor zijn diverse plannen opgesteld, projecten gestart en nieuwe vrijwilligers aangetrokken. We hebben concreet uitvoering gegeven aan het volgende:  Het boek 'De Maasduinen, natuurlijk Noord-Limburg' is uitgegeven.  De derde Ecotop Maasduinen is georganiseerd.  Er zijn onderzoeken gedaan en er is gewerkt aan het verspreiden van bezoekers door de Toeristische Opstap Punten aantrekkelijker en beter vindbaar te maken.  Er zijn diverse educatie-projecten voor binding van ambassadeurs, boeren en inwoners en het uitdragen van het verhaal van het Nationaal Park De Maasduinen. Het afgelopen jaar heeft een project gedraaid rondom de controle van de uitvoering van landschappelijke inpassingsplannen. 55 locaties zijn bezocht en gecontroleerd. Een groot aantal initiatiefnemers heeft zich gehouden aan de plannen. Anderen, ongeveer één derde, zijn op de naleving aangesproken.