Brief Oprichting stichting waarborgfonds

veiligheidsregio \

Postbus 1 t 5900 AA Venlo 088 - 11 90 000

limbur!t-noord

info@vrln.nl www.vrln.nl

Gemeenteraden van de deelnemende gemeenten t.a.v. de voorzitter

r

datum

12april2023

uw kenmerk

ons kenmerk U1T054355

ll]ililil ililililt llilil ilil ilililill llll llll lllll lll lill

behandeld door

Claudia Knapen

telefoonnummer bijlage(n)

+31 881 1 90288 1

onderwerp OprichtingStichtingWaarborgfonds Geachte heer, mevrouw, Het Algemeen Bestuur VRLN heeft op 1 april 2022 ingestemd met de oprichting van de

landelijke Stichting Expertisebureau Veiligheidsregio's. Hiermee kunnen veiligheidsregio's collectief een ongevallenverzekering inkopen en per 1 januari 2024 de schades afwikkelen. De volgende stap is het inrichten van een waarborgfonds voor niet-verzekerbare aanspraken na dienstongevallen. Op 16 december jl. heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters veiligheidsregio's, mede op advies van de Bestuurlijke Advies Commissie Brandweer, het principebesluit genomen tot het oprichten van een Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's. Verzoek Het besluit tot het oprichten van de Stichting Waarborgfonds wordt pas genomen nadat de raden van de deelnemende gemeenten een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen ter kennis van het algemeen bestuur te brengen. Dit is op basis van artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Hierbij wordt u de mogelijkheid geboden eventuele wensen en bedenkingen ten aanzien van de oprichting en deelname aan de stichting waarborgfonds veiligheidsregio's kenbaar te maken. De reactietermijn loopt tót 6 juli 2023. Met het oog op tijdige doorgeleiding naar het Algemeen Bestuur verzoeken wij u, indien mogelijk, voor 15 juni 2023 uw reactie kenbaar te maken.

Huidige situatie De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio's (RCDV) is enige tijd aan de slag met het thema 'Goedwerkgeverschap na dienstongevallen'. Ten tijde van de regionalisering van de brandweer zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen. Als gevolg van een aantal interne en externe ontwikkelingen is een toenemend bewustzijn bij veiligheidsregio's ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. Dit bewustzijn is de afgelopen jaren gegroeid door een toenemende onderlinge samenwerking van veiligheidsregio's op dit vlak. ln de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de venivachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Veelal spitst zich dit

Nrjneegseweg 42 Postbus 11 5900 AA Vorrlo

t +31 (0)BB 11 90 000 t +31 \o)-/7 35 42 454

e lnÍo@vrln.nl i wn'w vrln.rtl

\ï,:*r,l*j;reuio toe op de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, tenrvijl de medewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is sprake van een 'verharding'van de verzekeringsmarkt, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, premies stijgen en voorwaarden versoberd worden met als gevolg dat de verzekerbaarheid onder druk komt te staan. Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte dat verzekeren 'slechts'een van de mogelijke opties is om financiële risico's als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. ln feite is daarmee de stap gezet van 'verzekeringsdenken naar risicodenken'. Ook is de stap van 'verzekeringsdenken naar het denken in aanspraken': niet de verzekering, maar de aanspraak dient leidend te zijn voor de medewerker. Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio's veelal kwetsbaar is ingevuld door'eenpitters' met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Om invulling te geven aan deze uitdagingen is de RCDV het Project Risicomanagement & Verzekeringen gestart om via landelijke samenwerking, antwoord te vinden op bovenstaande ontwikkeling.

Kort gezegd is het de bedoeling om: o Landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen; . Het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken); o Een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken; e Het oprichten van een (landelijk) expertisebureau dat kan adviseren en bemiddelen; o Het aangaan van strategische samenwerkingsverbanden.

Op 1 julÍ 2022heeft het Veiligheidsberaad besloten tot oprichting van het expertisebureau risicobeheer. Op 12 oktober is het expertisebureau feitelijk opgericht. De voorliggende brief gaat over de stap te komen tot een waarborgfonds. De aangewezen rechtsvorm voor het waarborgfonds is een stichting. Toekomstige situatie De veiligheidsregio's hebben straks een waarborgfonds waarmee zijgezamenlijk de Landelijke

Aanspraken na Dienstongevallen financieren voor zover deze niet verzekerd zijn. Daarnaast hebben ze een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en per l januari 2024deze schades kunnen afwikkelen. Op termijn kunnen ook andersoortige risico's door dit expertisebureau worden opgepakt. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio's. Naar veruvachting levert de samenwerking behalve een efficiency- en kwaliteitsslag op termijn ook een besparing op doordat de verhouding schade-premie ongevallenverzekering ongeveer 1:2 is. Daarnaast wordt met het expertisebureau behalve een kwaliteitsslag ook een besparing verwacht door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Deelname aan het waarborgfonds is vrijwillig. Wel is deelname aan het expertisebureau een vereiste gelet op de onderlinge samenhang. Reeds bij deelname van een beperkt aantal veiligheidsregio's is het overigens al opportuun om het waarborgfonds op te richten, omdat de niet-verzekerbare aanspraken die gelden op grond van Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen anders door de individuele veiligheidsregio gedragen worden.

Nilrrecryselvcgl 42

t-F31 (0)88 11 90 000

e rnÍo(@vrln.rrl

PostbLts 11

f +31 (Al// 3tt 42 454

i u,n'rv vrlri nl

5900 AA Vcnlo

t\h. veiligheidsregio limbuÍg-noord

Werking De deelnemers (veiligheidsregio's) stoÍen jaarlijks een bijdrage in het waarborgfonds. lndien er op grond van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen een uitkering dient te worden gedaan aan een medewerker die een dienstongeval is overkomen én deze aanspraak niet gedekt wordt door de ongevallenverzekering, volgt een betaling uit het waarborgfonds aan de veiligheidsregio. De veiligheidsregio gebruikt deze vergoeding vervolgens om de aanspraak van de betreffende medewerker mee te betalen. Vergunning Het waarborgfonds is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van risico's, in ieder geval de (niet-verzekerde) aanspraken na een dienstongeval. Dit heet'verzekeren' en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht onder de volgende voonvaarden: í. Er is geen winstoogmerk; 2. De jaarlijkse inleg bedraagt maximaal 5 miljoen euro per jaar; 3. De maximale technische reserve bedraagt maximaal 25 miljoen euro; 4. Er is een Raad van Toezicht van tenminste drie personen benoemd door of werkzaam bij de overheid met de volgende expertises: risicomanagement, actuariaat en verzekeringen. Rechtsvorm Het is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere rechtspersoon, zoals het expertisebureau.

Hier liggen de volgende overwegingen aan ten grondslag: 1. Het is de veruvachting van juridisch experts dat de AFM en de DNB niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten; de AFM is de vergunningverlenende instantie voor het expertisebureau; 2. Het samenvoegen van de activiteiten van het waarborgfonds met de werkzaamheden van een veiligheidsregio of het expertisebureau leidt tot aansprakelijkheidsrisico's voor deze organisaties. Met het oog op de eis dat geen sprake mag zijn van een winstoogmerk is de keuze voor rechtspersonen beperkt. Dat maakt namelijk dat gekozen moet worden tussen de rechtsvorm 'stichting'en de rechtsvorm 'onderlinge waarborgmaatschappij'. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvorm. Hierbij is de afweging gemaakt dat de stichting de voorkeur geniet boven de onderlinge waarborgmaatschappij met het oog op de lichte structuur. Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten, is bij deze eveneens voor de stichting gekozen. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. Het Algemeen Bestuur VRLN is bevoegd tot het oprichten van een stichting indien de gemeenschappelijke regeling in deze mogelijkheid voorziet en dat in het bijzonder aangewezen moet worden geacht te zijn voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang.

De gemeenschappelijke regeling VRLN voorziet in de mogelijkheid tot oprichten van een privaatrechtel ijke rechtspersoon.

Kostenneutraliteit De insteek van goed werkgeverschap is om primair een kwaliteitsslag te maken. Dit neemt niet weg dat het uitgangspunt bij de ontwikkeling van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen is de financiering kostenneutraal te laten plaatsvinden. De insteek is kostenneutraliteit bezien vanuit landelijk perspectief, omdat het vertrekpunt van elke veiligheidsregio ten aanzien van de financiering en verzekering van schades na dienstongevallen verschillend is. Het is overigens de verwachting dat de samenwerking in zowel

t +3j (0)8[] 1 1 90 000 f t 31 (0)'l'l 35 42, 454

Nilmocrlrr:lvcty 42

u

PosLbus 1 1

e rnÍo@vr ll ll i qrrviv.vrln.rrl

590U AA Vcnlo

veiligheidsregio limbuÍg-noord

het expertisebureau als het waarborgfonds behalve een kwaliteitsslag op termijn ook tot (aanzienlijk) financieel voordeel voor de deelnemers leidt. Dit voordeel wordt in eerste aanleg gebruikt om het waarborgfonds mee te vullen.

De kostenneutraliteit heeft betrekking op drie kostencomponenten: a.) de premie ongevallenverzekering (inclusief onafhankelijke medische dienst); b.) de fee voor de dienstverlening van de makelaar; c.) de algemene reserye voor de niet-verzekerbare risico's. De premie ongevallenverzekering en de makelaarsdienst zijn weliswaar bekend, maar bijeen complexe zaak zonder verzekeringsdekking zal de veiligheidsregio een beroep moeten doen op de algemene reserve. Dit laatste zit nog niet verdisconteerd. Ook is een premie ongevallenverzekering geen vast gegeven. Bij een volgende aanbesteding kan dit immers anders uitpakken. Tot slot gaat het om risico's. Als er toevallig net een grotere groep personeel tegelijk letsel oploopt dan heeft dit gevolgen voor de schadelast. Daarom geldt bij het uitgangspunt kostenneutraliteit dat een zekere slag om de arm gehouden moet worden. De venvachting is dat de veiligheidsregio's hun deelname aan het waarborgfonds kunnen financieren uit hun huidige begroting. VRLN zal een initiële bijdrage van ongeveer € 150.000 leveren aan het waarborgfonds. Deze omvang sluit aan bij de reservering die VRLN zelf jaarlijks heeft aangehouden voor het financiële risico van dienstongevallen. ln die zin is er geen sprake van nieuw beleid.

Alleen in geval de veiligheidsregio een uitkering wil doen bovenop de aanspraken, die gelden op grond van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen, zal deze ten laste komen van de algemene reserve. Verdeelsleutel

Voor het waarborgfonds is een verdeelsleutel overeengekomen op basis van inwoneraantal. Dat is een eenvoudige maat voor het vormgeven van de onderlinge solidariteit, immers er bestaat een relatie tussen het aantal inwoners en het aantal brandweermedewerkers. Het schadebeeld is over het hele land min of meer vergelijkbaar. De verdeelsleutel wordt na 5 jaar geëvalueerd. Vervolg De formele oprichting van het waarborgfonds volgt zo spoedig na de definitieve besluitvorming in het Veiligheidsberaad. Beoogd wordt het waarborgfonds per 1 januari 2024 operationeel te hebben met het oog op de invoering van de Landelijke Regeling Aanspraken na

Dienstongevallen en de ingangsdatum van de gezamenlijke ongevallenverzekering.

Met vriendelijke groet,

Namens het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Limburg-Noord,

de

s

de

c.M