Begroting 2024
Tekst van het document
Begroting 2024
Versie: concept voor zienswijze gemeenteraden Datum: 5 april 2023
Begroting 2024 VRLN
1
5 april 2023
Voorwoord Met deze begroting stuurt het bestuur van Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) zowel de inhoudelijke als de financiële kaders, taken en activiteiten voor het jaar 2024. Bij het opmaken van de ontwerp begroting 2024 woedt de oorlog in Oekraïne in al z’n heftigheid voort. Deze oorlog leidde tot een grote vluchtelingenstroom en heeft impact op de wereldwijde economische ontwikkeling. In de activiteiten van de veiligheidsregio in 2023 en helaas waarschijnlijk ook 2024 zien we de effecten van de oorlog terug. In 2020 is het beleidsplan VRLN 2020-2023 vastgesteld. Het beleidsplan voor 2024-2027 is op dit moment nog in ontwikkeling. Er zijn strategische visies voor 2022 tot en met 2030 ontwikkeld voor publieke gezondheid, brandweerzorg en crisisbeheersing. In de begroting 2024 zijn de visies vertaald naar het budgettair kader voor 2024. De noodzaak de taakuitoefening van de veiligheidsregio’s en de GGD’en te versterken is door de rijksoverheid vertaald in extra middelen. Het kabinet trekt extra geld uit voor versterking van de pandemische paraatheid waarin het versterkingsprogramma van de GGD’en is opgenomen. Tevens is extra geld beschikbaar voor verbetering van de informatievoorziening in het kader van pandemiebestrijding. Verder vergroot het kabinet de doeluitkering voor rampenbestrijding en crisisbeheersing om de crisisbeheersing te versterken.
In de begroting 2024 zijn aanvullende rijksmiddelen vertaald naar het budgettair kader voor 2024. De beleidsintensiveringen van VRLN zullen voor een belangrijk deel uit bovenstaande extra rijksmiddelen moeten worden gefinancierd. In het taakveld Publieke Gezondheid zijn voor de versterking van de medische milieukunde extra middelen opgenomen. In het programma Brandweerzorg is een verhoging van het budget voor de kapitaallasten van de materiële voorzieningen opgenomen. In 2023 is er sprake van een forse loon- en prijsstijging. VRLN kan deze autonome ontwikkeling niet in het budgettair kader opvangen en dat maakt het noodzakelijk een verhoging van de gemeentelijke bijdrage te vragen. Aan het Algemeen Bestuur leggen wij voor een wijziging van begroting 2023 en een indexeringsvoorstel in begroting 2024. U mag er op vertrouwen dat onze veiligheidsregio paraat staat voor uw veiligheid en gezondheid. Carolien Angevaren Algemeen directeur Veiligheidsregio Limburg-Noord
Begroting 2024 VRLN
2
5 april 2023
Inhoudsopgave Deel A 1
Algemeen .............................................................................................. 4 1.1 1.2
Deel B 2
Deel C
Programma Publieke Gezondheid .................................................................. 8 Programma Brandweerzorg........................................................................... 17 Programma Crisisbeheersing........................................................................ 23 Programma Bedrijfsvoering/Overhead ......................................................... 29 Risk Factory .................................................................................................... 33
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................. 34 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................ 37 Financiering..................................................................................................... 38 Verbonden Partijen ......................................................................................... 39 Vennootschapsbelasting ............................................................................... 40
Financiële begroting ................................................................... 41
Overzicht baten en lasten .................................................................... 41 4.1 4.2 4.3 4.4
5
Beleidsbegroting ........................................................................... 8
Paragrafen ........................................................................................... 34 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
4
Verdeelsystematiek gemeentefonds .............................................................. 4 Financiële kaders .............................................................................................. 4
Programmaplan ..................................................................................... 8 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
3
Algemeen ..................................................................................... 4
Baten en lasten per programma .................................................................... 41 Overzicht incidenteel en structureel verloop baten en lasten ................... 42 Verdeling baten ............................................................................................... 44 Geprognotiseerde (meerjaren-)balans ......................................................... 44
Financiële positie ................................................................................. 46 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
Aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ......................................... 46 Financiering..................................................................................................... 46 Investeringen .................................................................................................. 46 Reserves en voorzieningen ........................................................................... 47 EMU-saldo ....................................................................................................... 48
Bijlagen ......................................................................................................... 52 1 2 3
Investeringen .................................................................................................. 52 Gemeentelijke bijdragen ................................................................................ 54 Lijst van afkortingen ....................................................................................... 56
Begroting 2024 VRLN
3
5 april 2023
Deel A
1
Algemeen
Algemeen
De begroting is opgesteld conform de door het Algemeen Bestuur op 14 december 2022 vastgestelde kaderbrief 2024.
1.1
Verdeelsystematiek gemeentefonds
Vanaf 1 januari 2023 wordt in het gemeentefonds een herzien verdeelmodel gebruikt. Het doel van de herziene verdeling is een stabiel verdeelmodel dat zo goed mogelijk aansluit bij de kosten van gemeenten. Het model is geen eindstation en zal continu onderhoud vragen. De fondsbeheerders hebben besloten het ingroeipad, het pad waarmee gemeenten naar de nieuwe verdeling ingroeien, te beperken tot 3 jaar. Eind 2025 wordt de invoering van het nieuwe model geëvalueerd. De verdeling van de gemeentelijke bijdrage aan VRLN voor de programma’s Brandweerzorg en Crisisbeheersing is gebaseerd op de objectieve gemeentefonds-maatstaven. De verdeling van de bijdrage voor de Jeugdgezondheidszorg is voor een deel gebaseerd op een tweetal gemeentefondsmaatstaven voor het sociaal domein. Voor de bijdrage Jeugdgezondheidszorg geldt dat 2024 het laatste ingroeijaar is voor de nieuwe verdeelsleutel. Vanaf 2025 betalen de gemeenten de bijdrage conform verdeelsleutel. De actualisatie van de verdeelsystematiek gemeentefonds geeft voor de VRLN geen aanleiding de wijze waarop de bijdrage over de individuele gemeenten wordt berekend te wijzigen.
1.2
Financiële kaders
1.2.1 Algemene kaders Aantal inwoners Conform het bepaalde in de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) wordt gerekend met het aantal inwoners op 1 januari voorafgaande aan het begrotingsjaar. Voor 2024 dus 1 januari 2023 gebaseerd op gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek van 524.244 inwoners. Renteomslag In de begroting 2024 wordt gerekend met een renteomslag percentage van 2,25%. De ontwikkelingen op geld- en kapitaalmarkt geven aan dat dit percentage niet meer aansluit op de prijs die voor het aantrekken van geld wordt gerekend. Daar staat tegenover dat in het verleden afgesloten leningen tegen aan lagere prijs zijn aangetrokken. Het resultaat op de financieringsfunctie zal in vergelijking met voorafgaande jaren sterk afnemen. Indexatie algemeen Het Algemeen Bestuur heeft besloten dat kostenontwikkelingen als gevolg van loon- en prijsstijgingen worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage op basis van een vastgesteld kader. Dit kader
Begroting 2024 VRLN
4
5 april 2023
behelst dat kostenstijgingen, die buiten de beïnvloedingssfeer van VRLN liggen, worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. Voor zover de indexatie herleidbaar en belastbaar is aan derden, worden deze lasten doorbelast aan de bijdragen van derden. Voor het resterende deel worden deze lasten meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. Loon- en prijsstijging De onderhandelingen over een arbeidsvoorwaardenakkoord voor het personeel in dienst van de Veiligheidsregio’s voor 2023 e.v. heeft op 28 februari 2023 tot een principeakkoord geleid. Er zal bij de VRLN sprake zijn van een gemiddelde loonkostenstijging van 9,54%. De werkgever heeft nadrukkelijk rekening gehouden met de bijzondere omstandigheden (inflatie) en de effecten daarvan op de koopkracht voor het personeel. Daarnaast zijn in de secundaire arbeidsvoorwaarden voorstellen opgenomen die kostenverhogend uitpakken voor VRLN, te weten: vergoeding woon-werkverkeer is nieuw voor de VRLN en een verhoging van de vergoeding voor thuiswerken en gebruik internet. De inschatting is dat deze secundaire effecten leiden tot € 435.000 meerkosten. Over de invoering van een vroegpensioen/RVU (Regeling Vervroegde Uittreding) en een regeling voor ontheffing nachtdiensten gaan partijen in overleg om voor 1 mei 2023 te komen tot concrete voorstellen. In 2022 zijn de prijzen door de leveranciers van VRLN aangepast.
Het effect daarvan wordt in 2023 zichtbaar. Het Kabinet heeft aangegeven bij Voorjaarsnota 2023 het accres in het gemeentefonds te verhogen om de doorwerking van de prijsstijging 2022 op te vangen. Als VRLN willen we het percentage van de accresverhoging in het gemeentefonds als uitgangspunt voor een begrotingswijziging hanteren. Vooruitlopend hierop is in de ontwerp begroting 2024 opgenomen een stijging van de materiële kosten van 7%. In de vastgestelde begroting 2023 was al een index toegepast van 1,5% en is nu dus aanvullend 5,5% opgenomen. Voor 2023 is dit voor de gemeentelijke bijdrage een bedrag van € 1,436 miljoen. Bovenstaande loon- en prijsstijging vertalen we naar een wijziging van de begroting 2023 en deze wijziging heeft een structurele doorwerking naar 2024. Voor begroting 2024 sluiten we aan bij de door het Algemeen Bestuur vastgestelde indexeringssystematiek. In de kaderbrief 2024 is de gemeentelijke bijdrage aangepast: -
indexatie loonstijging 2024 3,3% ten bedrage van € 1,3 miljoen en
-
indexatie materiële kostenstijging 5,9% ten bedrage van € 1,4 miljoen.
De indexatiepercentages in de kaderbrief voor begroting 2024 zijn afgeleid van de Macro Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau (cijfer september 2022). In de lijn van de door Algemeen Bestuur vastgestelde indexeringssystematiek vindt op basis van het Centraal Economisch Plan (cijfer maart 2023) bijstelling in de ontwerp begroting 2024 plaats. Onvoorzien In de begroting 2024 is een bedrag opgenomen van € 50.000 voor onvoorzien en daarmee wordt voldaan aan het wettelijk vereiste.
Begroting 2024 VRLN
5
5 april 2023
1.2.2 Ontwikkelingen op basis van bestuurlijke afwegingen Structureel tekort op budget kapitaallasten materieel brandweer Vanaf 2015 is bekend dat het in de regionalisering van de brandweer overgedragen budget voor de kapitaallasten te laag is. Vrijwel direct na de regionalisering is begonnen de brandweerzorg efficiënt(er) te organiseren. De slagkracht en de hieraan gerelateerde capaciteit aan materieel is in de afgelopen jaren telkens weloverwogen naar beneden bijgesteld. Daarnaast is in 2017 een egalisatiereserve voor de kapitaallasten gevormd. De technologische ontwikkeling kent een hoog tempo. Voor een doelmatige inrichting van de brandweerzorg is het noodzakelijk het materieel tijdig te vervangen en daarbij te anticiperen op de technologische vernieuwing. Daarnaast zien we dat de prijsontwikkeling in deze sector hoog is. Op groot transport, tankautospuiten maar ook communicatie apparatuur zien we prijsstijgingen tot wel 30% ten opzichte van vijf jaar geleden. Om het structurele tekort dat ontstaat op te vangen wordt het budget voor de dekking van de kapitaallasten stapsgewijs verhoogd met een bedrag van € 1.048.000 in 2027. Voor de begroting 2024 betekent dit een extra bijdrage van € 524.000. Met deze aanvullende bijdrage vanaf 2024 is het tevens mogelijk de verplichte technologische vernieuwing van het materieel te versnellen.
Versterking Medische Milieukunde Verontreinigingen van de leefomgeving (milieuverontreinigingen zoals bodem, lucht, water en kwaliteit van het binnenklimaat, veehouderij) en klimaatverandering worden door instanties als de WHO gezien als de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid. Deze bedreigingen kunnen zich op de lange termijn uiten, maar ook tijdens een incident. Het werkveld medische milieukunde binnen de GGD Limburg-Noord is met de komst van de Omgevingswet en nieuwe thema’s, zoals klimaatverandering, energietransitie, verduurzaming en gezonde leefomgeving aan versterking toe. Het taakgebied is kwetsbaar ingericht gezien de ambities van de GGD. Op dit moment worden de werkzaamheden door 1 vakspecialist gezondheid (milieugezondheidskunde) en 1 medewerker medische milieukunde uitgevoerd. Daarnaast is het team niet operationeel actief in de bestrijding van incidenten door het ontbreken van een Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS). Deze taak is tegen betaling belegd bij de GGD Zuid-Limburg. Om de rol van Medische Milieukunde te versterken, is het structurele budgettaire kader vanaf 2024 verhoogd met € 150.000. De ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdrage van 2023 naar 2024 zijn het resultaat van bovenstaande bestuurlijke afwegingen. (bedragen in duizenden euro's)
Bedrag
I/S
Gemeentelijke bijdrage 2023 (Begroting) Begrotingswijziging 2023 structurele doorwerking aanvullende loonkostenstijging 2023 Begrotingswijziging 2023 structurele doorwerking aanvullende materiële kostenstijging 2023 Gemeentelijke bijdrage 2023 na wijziging Loonkostenstijging 2024 Materiële kostenstijging 2024 Medische milieukunde Toename kapitaallasten materieel brandweer
60.500 3.068 1.436 65.005 1.348 1.404 150 524
S S S S S S S S
Totaal gemeentelijke bijdrage 2024
68.432
Begroting 2024 VRLN
6
5 april 2023
1.2.3 Algemene dekkingsmiddelen VRLN kent als algemeen dekkingsmiddel het saldo van de financieringsfunctie. Voor 2024 is dit saldo naar verwachting € 350.000.
Begroting 2024 VRLN
7
5 april 2023
Deel B
Beleidsbegroting
2
Programmaplan
2.1
Programma Publieke Gezondheid
2.1.1 Wat willen we bereiken? De overheid is er om de gezondheid van burgers te bewaken en om het individu te beschermen tegen gezondheidsrisico’s van buitenaf waarop zijzelf niet of nauwelijks invloed hebben, zoals infectieziekteuitbraken en de negatieve effecten van gedrag van anderen (meeroken, huiselijk geweld). Ook stimuleert de overheid gedrag dat de gezondheid bevordert. Publieke gezondheidszorg is een vorm van zorg waar mensen niet om vragen omdat ze klachten hebben (cure) of omdat ze ondersteuning nodig hebben (care). Publieke gezondheidszorg omvat de (door individuele burgers ongevraagde) zorg die de overheid aanbiedt om ziekte en gezondheidsschade van de gehele (of groepen in de) bevolking op te sporen en te voorkomen. Manifest ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’ In 2021 is het manifest ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’ opgesteld. Het manifest is leidend voor de gemeenten en de GGD: vergroten van gelijke kansen op positieve gezondheid en het makkelijker maken van gezond leven. De inhoud van het manifest heeft een bredere reikwijdte dan het werk van de GGD: het gaat om een samenwerking met vele partners. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij bestaande overleg- en samenwerkingstafels. De publieke gezondheidszorg blijft veranderen. Er duiken nieuwe infectieziekten zoals corona op en de rol van de inwoner/gemeenschap verandert.
Ook de ideeën over de zorg en de verantwoordelijkheid van de overheid hierbij verandert. Als GGD kunnen wij ons vinden in de visie van Noord-Limburg met betrekking tot vitale gemeenschappen. De ontwikkelingen in de samenleving leiden tot nieuwe uitdagingen en mogelijkheden voor de publieke gezondheid. Het Algemeen Bestuur heeft in 2022 de visie Publieke Gezondheid voor 2030 vastgesteld. In deze visie zijn 5 ambities opgenomen. Ambitie 1: Investeren in een nieuwe generatie GGD Limburg-Noord heeft als missie dat ieder kind zo gezond, veilig en kansrijk mogelijk opgroeit. Wij hebben structurele aandacht voor preventie en in het bijzonder voor het bevorderen van een gezonde leefstijl. Vanaf het eerste moment van de zwangerschap tot 26 jaar. Toename aantal kinderen Na een periode van daling van het aantal kinderen in onze regio was in 2021 (gemiddeld 390 geboortes/maand) sprake van een geboortegolf. Het geboortecijfer over 2022 vlakt iets af maar ligt hoger dan in de periode voor 2021. De toename van het aantal kinderen vertaalt zich naar meer activiteiten vanuit de jeugdgezondheidszorg (JGZ). In 2023 volgen we hoe deze ontwikkeling zich voortzet.
Begroting 2024 VRLN
8
5 april 2023
Doorlopende preventielijn 0-2 jaar Bestuurlijk is ingestemd met het regionaal implementeren van de Doorlopende preventielijn 0-2 jaar. Door te starten met de integrale aanpak bij 0-2 jaar, wordt een basis gelegd voor een doorlopende preventielijn waarbij aandacht is voor gezond opgroeien in Noord- en Midden-Limburg. Dit linkt met programma’s als Kansrijke Start, Eerste 1000 dagen, Gezonde Basisschool van de Toekomst, LiFi en JOGG (Jongeren op gezond gewicht). Met gemeenten zijn hierover financiële afspraken gemaakt tot 2024. Kei Gezond pilot in de gemeenten Roermond, Venlo en Horst aan de Maas Samen met partijen als Maastricht Universitair Medisch Centrum, zorgverzekeraars CZ en VGZ en de GGD Zuid Limburg, werken we in ieder geval voor een periode van drie jaar samen binnen de provincie Limburg in een pilot Kei Gezond. Hierin worden maximaal 800 kinderen met een matig, sterk en extreem Gewichtsgerelateerd Gezondheidsrisico (GGR) en 500 kinderen met een licht verhoogde GGR ondersteund met passende hulp om het overgewicht terug te brengen, weerbaarder te worden en regie te pakken over hun eigen gezondheid. Uitbreiding van MAZL naar Primair- en Middelbaar Beroeps Onderwijs Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen (MAZL) is een methodiek voor een integrale aanpak van ziekteverzuim bij scholieren.
Schoolmedewerkers, jeugdartsen en leerplichtambtenaren hebben samen aandacht en zorg voor leerlingen met ziekteverzuim, waardoor problematiek vroegtijdig in beeld komt. Tot 2024 wordt de inzet van MAZL op het MBO deels door de provincie vergoed (voor 18+). Voor de inzet van MAZL voor de doelgroep 18- op het MBO en voor een eventuele uitbreiding naar het primair onderwijs is nog geen financiële dekking. De inzet van MAZL in het Voortgezet Onderwijs is reeds geborgd in de begroting van de GGD. Ambitie 2: Versterken van de gezondheidsbescherming Bedreigingen in de publieke gezondheid zullen er altijd zijn. Niet elke crisis of uitdaging voor de publieke gezondheid is te voorkomen of laat zich voorspellen. Op de juiste manier omgaan met acute situaties die de publieke gezondheid bedreigen is daarom belangrijk. Juist ook om te voorkomen dat de gezondheidsverschillen in de regio verder toenemen. GGD Limburg-Noord is verantwoordelijk voor het op peil houden van de bescherming tegen gezondheidsrisico’s waar inwoners zelf niet of nauwelijks invloed op hebben en mogelijk ook geen weet van hebben. Versterking Infectieziektebestrijding Een versteviging van de reguliere infectieziektebestrijding is nodig om klaar te kunnen staan voor een komende pandemie. GGD’en zijn op dit moment onvoldoende geëquipeerd om hun rol op het gebied van infectieziektebestrijding kwalitatief goed uit te voeren.
In opdracht van het Ministerie van VWS is er een programma opgezet gericht op het oplossen van urgente kwetsbaarheden voor pandemische paraatheid op de korte termijn. GGD’en vragen bij VWS subsidie aan via een Specifieke Uitkering (SPUK). De looptijd is 2 jaar (2023 en 2024).
Begroting 2024 VRLN
9
5 april 2023
Vaccinatievoorziening bij GGD’en De versteviging van de infectieziektebestrijding kent ook een samenhang met het vaccinatiestelsel. Landelijk is er een principebesluit genomen op het organiseren van een vaccinatievoorziening voor volwassenen bij de GGD’en. Volwassenen kunnen bij de vaccinatievoorziening terecht voor vaccinaties, informatie en advies, het voeren van een gesprek over vaccineren (zoals in geval van twijfel of bij onderliggende aandoeningen) en het krijgen van de vaccinatie. De vaccinatievoorziening voor volwassenen voert regie op het vaccineren in de GGD-regio en kan verbindingen leggen met andere ketenpartners die betrokkenheid hebben bij het indiceren, voorlichten of zetten van vaccinaties, zoals huisartsen, JGZ-professionals en medisch specialisten. De vaccinatievoorziening voor volwassenen is regionaal het expertisecentrum op het gebied van vaccinatiezorg. Een nadere uitwerking van de plannen vindt plaats. Versterking Forensische Geneeskunde Het aantal lijk- en euthanasieschouwingen stijgt. In de periode 2017 t/m 2020 verrichtte GGD LimburgNoord jaarlijks tussen de 650 en 720 lijk- en euthanasieschouwingen. In 2021 steeg dit aantal naar 868 schouwingen en dit aantal is in 2022 gestegen naar 943 schouwingen. Onderzocht wordt welke oorzaken hieraan ten grondslag liggen. Meest voor de hand liggende oorzaak lijkt de vergrijzing.
Te overwegen valt financiering per verrichting in te voeren voor lijk- en euthanasieschouwingen. Het budget beweegt dan mee met de productie. Zuid-Limburg volgt deze systematiek en ook de andere onderdelen van forensische geneeskunde kennen een financiering per verrichting. In 2018 is er een herberekening geweest van de gemeentelijke bijdrage voor lijk- en euthanasieschouwingen. Als we de productie-aantallen van 2018 als uitgangspunt nemen, vertaalt de productiestijging zich in een uitzetting van het budgettair kader met € 140.000 à € 150.000. Bij facturering gaat de generieke gemeentelijke bijdrage omlaag, want dan factureren we per verrichting naar de individuele gemeente. Voor deze wijziging in financiering moet administratief nog het een en ander worden ingeregeld. De bedoeling is om hiermee in 2023 te starten. De verlaging van de generieke gemeentelijke bijdrage wordt meegenomen in de wijziging van de begroting 2023 en vertaalt zich dan vervolgens in het structurele budgettaire kader. Ambitie 3: Informatie laten werken voor publieke gezondheid GGD Limburg-Noord zet in op het verkrijgen, verrijken, delen en duiden van data. Daarnaast zet de GGD zich in voor het toepassen van technologische innovaties. Dit alles met behoud van Informatieveiligheid. Versterken monitoringsfunctie Nieuwe technologieën bieden kansen.
Ook als het gaat om het vergroten van veiligheid en gezondheid. Tegelijkertijd schept dit ook verwachtingen. We moeten als GGD meegaan met de snelheid van de informatiemaatschappij waarbinnen wij werken en tegelijkertijd betrouwbaar blijven. In onze monitoringstaak kan data inzicht bieden in de situatie en laten zien wat er mogelijk is of wat de effecten zijn van bepaalde besluiten. Dit betekent dat we zowel kwantitatief, kwalitatief en procesgericht (beleids)onderzoek doen. Sturen op data creëert maatschappelijke waarde als deze kennis wordt ingezet ter ondersteuning van ons gezamenlijke doel.
Begroting 2024 VRLN
10
5 april 2023
Ambitie 4: Publieke gezondheid en publieke veiligheid vanzelfsprekend verbonden GGD Limburg-Noord zet zich in op de borging van publieke gezondheid binnen de publieke veiligheid. Versterken van verbinding veiligheid en gezondheid Wat publieke gezondheid en publieke veiligheid gemeen hebben, is een verantwoordelijkheid voor de hele samenleving, met tegelijkertijd risicogerichte aandacht voor groepen die kwetsbaar zijn, waaronder jeugd. Een belangrijke meerwaarde van de samenwerking tussen publieke gezondheid en veiligheid is meer gezamenlijk zicht krijgen op groepen die kwetsbaar zijn. Sociale veiligheid richt zich op risico’s als huiselijk geweld, kindermishandeling, zedenzaken en onnatuurlijke dood. Het hele veld van sociale veiligheid is vanzelfsprekend breder dan uitsluitend deze aspecten van publieke gezondheid. Het draait om risico’s van criminaliteit en overlast in alle verschijningsvormen. Ook gaat het om risico’s binnen de sociale veiligheid die grootschalig optreden vragen. Dit ligt op het raakvlak met zowel fysieke veiligheid als publieke gezondheid. Het omvat risico’s als verstoring openbare orde en maatschappelijke onrust, zowel reguliere als opgeschaalde publieke gezondheid. Onbegrepen gedrag In onze regio wordt door gemeenten gewerkt aan een sluitende aanpak voor personen met onbegrepen gedrag. ZonMW heeft subsidie beschikbaar gesteld.
De GGD komt personen met onbegrepen gedrag tegen in de arrestantenzorg, in het project Nu Niet Zwanger, in activiteiten in het kader van seksuele gezondheid en in de JGZ. Daarnaast ligt er voor de GGD in het kader van de gezondheidsbewaking een taak op het gebied van monitoring en advisering. In het perspectief van 2024 willen we met gemeenten afstemmen hoe die taak ingevuld kan gaan worden. Ambitie 5: Samenwerken aan een duurzame leefomgeving GGD Limburg-Noord adviseert gemeenten om samen met haar partners, voor en met inwoners een zo gezond en veilig mogelijk leven, thuis, in de directe woonomgeving, op school, op het werk en in de vrije tijd, te creëren. Versterking Medische Milieukunde Verontreinigingen van de leefomgeving (milieuverontreinigingen zoals bodem, lucht, water en kwaliteit van het binnenklimaat, veehouderij) en klimaatverandering worden door instanties als de WHO gezien als de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid. Deze bedreigingen kunnen zich op de lange termijn uiten, maar ook tijdens een incident. Het werkveld medische milieukunde binnen de GGD Limburg-Noord is met de komst van de Omgevingswet en nieuwe thema’s, zoals klimaatverandering, energietransitie, verduurzaming en gezonde leefomgeving aan versterking toe. Het taakgebied is kwetsbaar ingericht gezien de ambities van de GGD.
Op dit moment worden de werkzaamheden door 1 vakspecialist gezondheid (milieugezondheidskundige) en 1 medewerker medische milieukunde uitgevoerd. Daarnaast is het team niet operationeel actief in de bestrijding van incidenten door het ontbreken van een Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS). Deze taak is tegen betaling belegd bij de GGD Zuid-Limburg. Om de rol van Medische Milieukunde te versterken, willen we het team uitbreiden met 1 fte vakspecialist en 0,5 fte GAGS. Om dit te kunnen realiseren, is een structurele uitbreiding van het budgettair kader van € 150.000 nodig.
Begroting 2024 VRLN
11
5 april 2023
2.1.2 Wat gaan we daarvoor doen? Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie onderdelen: -
Publieke gezondheidszorg voor de jeugd;
-
Publieke gezondheidszorg algemeen en
-
Publieke gezondheidszorg tijdens crisissituaties.
In onderstaand schema staan de doelen en prestaties van de GGD opgenomen. Op deze wijze geven we inzicht in de activiteiten van de GGD in onze regio. Op lokaal niveau, dus voor de individuele gemeente, is voor 2024 een lokaal uitvoeringsplan beschikbaar.
2.1.3 Waar sturen we op? Publieke gezondheidszorg voor de jeugd Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties
Veilig en gezond
Uitvoeren basispakket JGZ Aanbieden van contactmomenten (73.000
opgroeien van alle
voor alle kinderen (86.000) consulten, verdeeld over 19 fysieke
kinderen in Limburg-
consultatiebureaus) conform Landelijk
Noord, inclusief de
Professioneel Kader en professionele
nieuwkomers.
richtlijnen.
Verkleinen
Aanbieden van extra zorg
gezondheidsverschillen
voor kinderen met extra
Aanbieden van extra contactmomenten.
zorgbehoeften Proactief inspelen op
Uitvoeren lokaal aanbod
- Aanbieden zorg op maat.
behoeften van
JGZ
- Differentiatie in aard, frequentie en
gemeenten, ouders en
discipline van contactmomenten.
kinderen op het gebied van JGZ Optimale start voor alle
Aanbieden van zorg op
- Uitvoeren pre- en perinataal aanbod.
kinderen
maat in eerste 1.000 dagen - Participatie JGZ preventieagenda. van het kind
- Participatie Kansrijke Start.
Bestrijden van door
Minimaal 95% van
Uitvoeren RVP (70.000 vaccinaties), inclusief
vaccinatie te voorkomen
kinderen (WHO-norm) is
de 22 wekenprik voor zwangere vrouwen
infectieziekten op
gevaccineerd conform
(3.500 vaccinaties).
individueel en
Rijksvaccinatieprogramma
populatieniveau
(RVP).
Faciliteren
Informeren en adviseren
- Opstellen Integrale Jeugdrapportage.
beleidsontwikkeling
van gemeenten over
- Gezondheidsmonitor kind en jeugd.
publieke gezondheid
gezondheidsbeleid op
- Borgen jeugdgezondheidszorg in lokale
jeugd
basis van monitoring,
uitvoeringsplannen
rapportage en onderzoek
Begroting 2024 VRLN
12
5 april 2023
Sluitend aanbod van
Samenwerking in sociaal
preventieve en
domein versterken
Deelname aan lokale coalities.
gespecialiseerde zorg Continue verbetering van Signaleren kansen,
Uitvoeren van verdiepend onderzoek en het
publieke
adviseren over trends en ontwikkelingen.
ontwikkelingen en
gezondheidszorg voor de bedreigingen en jeugd
samenbrengen van diverse informatiebronnen
Publieke gezondheid algemeen Strategisch doel Operationeel doel Prestaties Het voorkomen of Signaleren en
- Afhandelen van meldingen van infectieziekten (minimaal
vroegtijdig
bestrijden van
95% binnen de wettelijke normtijden)
signaleren van
infectieziekten en
- Op specialisaties infectieziektebestrijding, tuberculose (30
besmettelijke
monitoren
patiënten met ziekteverschijnselen in behandeling en 60
infectieziekten
vaccinatiegraad
geïnfecteerden zonder ziekteverschijnselen in beeld), seksuele gezondheid (3.500 consulten), reizigersadvisering (11.500 consulten, 15.000 vaccinaties): i. Preventieve en voorlichtingsactiviteiten geven zowel individueel als in groepsverband, als aan risicogroepen; ii. Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid; iii. Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten t.b.v. antibioticaresistentie en infectiepreventie; iv. Uitvoeren van bron- en contactonderzoek; v. Screening op en behandeling van infectieziekten.
Het beschermen
Signaleren van
- Gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen opstellen
van de bevolking
factoren die
- Uitvoeren verdiepend onderzoek naar gezondheid en -
tegen
gezondheids-
gezondheidsrisico’s
gezondheids-
risico’s met zich
- Uitvoeren forensisch geneeskundige zorg:
bedreigende
mee brengen en
i. Lijkschouw (700 maal) bij vermoeden niet-natuurlijke dood
factoren en het
het bevorderen van en euthanasie (275 verklaringen);
stimuleren van
een leefomgeving
ii. Forensisch medisch onderzoek bij incidenten, huiselijk
een gezonde
die uitnodigt tot
geweld, zedenzaken en kindermishandeling (1.500 maal);
leefstijl en -
gezond gedrag
iii. Afname alcohol- en drugscontroles en medische
omgeving
arrestantenzorg (2.000 controles); iv. Opstellen letselbeschrijvingen (50 stuks). - (Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico’s op gebied van milieu en ruimtelijke ordening, als ook over de leefomgeving in
Begroting 2024 VRLN
13
5 april 2023
relatie tot de gezondheid. Voorlichting over voorkomende gezondheidsbedreigende factoren, o.a. asbest, gewasbeschermingsmiddelen, eikenprocessierups, hitte, houtkachels en windmolens (200 maal). - Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (10 adviezen). - Ondersteunen van gemeenten bij invoering Omgevingswet en borging van gezondheid in omgevingsvisies en -plannen. Het houden van
Uitvoeren van
- Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven
toezicht
toezicht op de
(KDV), buitenschoolse opvang (BSO), gastouderbureaus
kinderopvang en
(GOB) en gastouders (GO) (800 jaarlijkse onderzoeken).
vergunde bedrijven - Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag nieuwe opvanglocatie. - Uitvoeren overige onderzoeken bij KDV, BSO, GOB en GO. - Inspecteren en adviseren van tattoo- en piercingshops, (tijdelijke) huisvestinglocaties vluchtelingen en statushouders en seksbedrijven (90 inspecties). Continue
Signaleren kansen, Uitvoeren van verdiepend onderzoek en het adviseren over
verbetering van
ontwikkelingen en
de algemene
bedreigingen en
publieke
samenbrengen van
trends en ontwikkelingen.
gezondheidszorg diverse informatiebronnen
Publieke gezondheid in crisissituaties Strategisch doel Operationeel doel
Prestaties
Regie op en
Zorginstellingen zijn
Actuele informatie over de mate van voorbereiding en
voorbereiding
zich bewust van hun rol continuïteit in de zorgketen.
van de
en eigen
geneeskundige
verantwoordelijkheid
hulpverlening bij
binnen de zorgketen
crises Bijdragen aan de Adviseert over
- Adviseren en bieden van ondersteuning t.a.v.
borging van
crisisbeheersing om
crisisbeheersing aan partners in de zorgketen om een
geneeskundige
zorgcontinuïteit
positieve bijdrage te leveren aan zorg continuïteit.
hulpverlening
verstoring te beperken,
- Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over
als ook over
evenementen en infrastructurele projecten aan
risicobeheersing om
gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in
crises te voorkomen
relatie met de nieuwe Omgevingswet).
Begroting 2024 VRLN
14
5 april 2023
Coördineren,
Borgen van een
- Voldoen aan normen zoals vastgelegd in het
aansturen en
kwalitatief hoogstaande Geneeskundig Crisisplan.
regisseren van
crisisorganisatie die
- Continue beschikbaarheid van gekwalificeerde
de
24/7 paraat is.
crisisfunctionarissen.
geneeskundige
- Uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en
hulpverlening
blijvende vakbekwaamheid d.m.v. een actueel
tijdens
opleidingsplan.
crisissituaties
- Borging beschikbaarheid van materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) permanent op orde. Verbinden van
- Informatiemanagement t.b.v. instellingen.
geneeskundige
- Realiseren van een systeem t.b.v. informatie
hulpverlening met
uitwisseling in de zorgketen in het kader van
openbare orde en
rampenbestrijding en crisisbeheersing.
veiligheid Visie zelfredzaamheid
- Analyseren van zelfredzaamheid kwetsbare groepen.
GHOR en
- Bieden van handelingsperspectieven tijdens rampen
veiligheidsregio ten
en crisis.
uitvoering brengen
- Adviseren van sociale netwerken en zorginstellingen rondom verminderd zelfredzamen.
Beperken van
Borgen opgeschaalde
Inzetten van psychosociale hulpverlening, medische
gezondheids-
publieke gezondheids-
milieukunde, opgeschaalde infectieziektebestrijding en
schade
processen en
het opstarten van een gezondheidsonderzoek bij
ondersteunen bevoegd
rampen. Als ook het adviseren van bevoegd gezag.
gezag bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust
Begroting 2024 VRLN
15
5 april 2023
2.1.4 Wat kost het? De lasten van het programma Publieke Gezondheid bedragen € 23,6 miljoen exclusief de toerekening van overhead. Dat is € 45 per inwoner. De gemeenten dekken met hun bijdragen € 17 miljoen van de programmalasten. Dat is € 32 per inwoner. Programma Publieke Gezondheid
(bedragen in duizenden euro's) Begroting 2024
Lasten
23.569
Baten
23.384
Algemene dekkingsmiddelen
0
Onvoorzien
0
Geraam d saldo van baten en lasten
185
Stortingen in reserves
2
Ontrekkingen van reserves Geraam d resultaat
Begroting 2024 VRLN
187 0
16
5 april 2023
2.2
Programma Brandweerzorg
2.2.1 Wat willen we bereiken? Visie op brandweerzorg Het Algemeen Bestuur heeft in 2021 de visie op brandweerzorg vastgesteld. Deze visie is vertaald naar het Repressief Brandweer Organisatieplan (RBOP). Hierin zijn de lijnen voor de komende jaren vastgelegd: • De behapbare basis; • Risicogerichte specialismen; • Flexibel repressief organisatiemodel; • Gebiedsgerichte opkomsttijden in het volgende dekkingsplan; • Toekomstbestendige brandweerzorg, met inachtneming van de ‘deeltijdrichtlijn’; • Informatiegestuurd werken en continu ontwikkelen van onze kennis. Hieronder staat een aantal strategische aandachtspunten verwoord. Deeltijdregeling brandweervrijwilligers In 2022 is duidelijk geworden dat het Nederlandse stelsel van vrijwillige brandweer grotendeels kan worden gehandhaafd en taakdifferentiatie niet vereist wordt door Europees recht. Vereiste is dat de rechtspositie van brandweervrijwilligers expliciet gebaseerd wordt op het concept van vrijwilligheid en het contrast tussen vrijwillige en beroeps brandweer wordt verscherpt. Voor Limburg-Noord betekent dit dat de huidige categorieën van geconsigneerde en gekazerneerde vrijwilligers, die vrijwilligheid en beroeps vermengen, in beginsel dienen te verdwijnen. In 2024 zal de beroepscapaciteit verder ingevuld worden en verder gewerkt worden aan de behapbare basis.
Behapbare basis Het in Limburg-Noord ontwikkelde concept ‘Behapbare basis’ sluit aan op de ontwikkelingen rondom de deeltijdregeling. De hoeveelheid en complexiteit van taken van de brandweer is sterk toegenomen. Maar het aantal incidenten waarbij écht ervaring opgedaan kan worden, is beperkt. Het is bijna onmogelijk dat iedere lokale brandweerpost elk incident zelfstandig kan bestrijden en beschikt over de benodigde kennis én ervaring. De keuzes ten aanzien van de personele capaciteit spitsen zich toe op de inrichting van de repressieve slagkracht en de organisatie van specialistische taken. Specialistische teams worden extra opgeleid en getraind met andere middelen en meer praktijkervaring. De lokale brandweerpost en het specialistisch team lossen samen het incident op. 2e loopbaanbeleid brandweer In 2023 worden de eerste tussentijdse onderzoeksresultaten verwacht van het onderzoek naar de belemmerende en bevorderende factoren voor duurzame inzetbaarheid en arbeidsparticipatie van mannen en vrouwen in repressieve brandweerfuncties. De vakbonden in het Landelijk Overleg Arbeidsvoorwaarden Veiligheidsregio’s (LOAV) hebben een akkoord bereikt om de uitvoering van het loopbaanplan voor de brandweerlieden te kunnen uitstellen tot dat de uitkomsten van het onderzoek gereed zijn.
Begroting 2024 VRLN
17
5 april 2023
Mogelijk dat de eerste resultaten al tot concrete acties in 2024 gaan leiden, maar het is afwachten wat deze onderzoeksresultaten gaan brengen. Natuurbrandbestrijding Naar verwachting gaat eind 2023 de volgende Interreg subsidie van start. In 2024 kan daarmee verder gebouwd worden aan de grensoverschrijdende samenwerking tussen bos- en natuurbeheer en brandweer. Onderdeel daarvan is ervaring opdoen met het pas operationeel geworden handcrewteam, een samenwerking tussen de regio's Zeeland, Zuid-Limburg, Midden- en West Brabant, Brabant-Noord, Brabant Zuid-Oost en Limburg-Noord. Informatiegestuurd werken Informatiegestuurd werken is een uitgangspunt voor brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheid. Data-analyse helpt om je koers te bepalen. Patronen in data vormen de basis van kwalitatief betere besluiten. Op het gebied van informatietechnologie zijn de ontwikkelingen in volle gang. We kunnen via drones en satellieten en met dashcams real time beelden maken. Zo verzamelen we steeds meer informatie over incidenten, terwijl hulpverleners nog onderweg zijn. Voor 2024 staat onder andere de vervanging van twee commando haakarmbakken door één multidisciplinaire commando unit op de agenda. Daarmee beschikken we over een moderne unit die het proces van informatiemanagement optimaal kan ondersteunen.
Huisvesting De keuzes ten aanzien van huisvesting zijn nog niet allemaal uitgekristalliseerd. De samenvoeging van de posten Heythuysen en Roggel is in voorbereiding en is reeds in het budgettair kader verwerkt. De centrumpost in Venray wordt aangepast en dat brengt hogere lasten (€ 85.000) met zich mee. De kazerne in Roermond wordt verplaatst, omdat deze post niet meer voldoet aan de duurzaamheidseisen. Het afstoten van panden in Roermond en Venlo met hoge onderhoudslasten moet de budgettaire ruimte voor onderhoud en nieuwbouw opleveren.
2.2.2 Wat gaan we daarvoor doen? Het programma Brandweerzorg bestaat uit drie onderdelen: •
Risicobeheersing;
•
Incidentbestrijding;
•
Preparatie.
Risicobeheersing Gemeenten willen een veilige woon- en leefomgeving voor hun inwoners. Sociale veiligheid is daarbij een belangrijk aandachtsveld, maar ook doelen op het vlak van de fysieke veiligheid zoals vermindering van het aantal incidenten en calamiteiten zijn voor gemeenten erg belangrijk. Ook zetten zij in op versterken van de betrokkenheid en vergroting van het zelfoplossend vermogen van hun inwoners en ondernemers. Daarnaast wordt er specifiek aandacht gegeven aan het voorkomen van branden en ongevallen door het stimuleren van brandveilig gedrag bij burgers, organisaties en bedrijven. In vergunningstrajecten zorgt de veiligheidsregio voor deskundige advisering op het gebied van de ruimtelijke, industriële en gebruiksveiligheid en in bouwtrajecten. Als onderdeel van de veiligheidsketen richt risicobeheersing zich onder meer op het mogelijk maken van een veilige en effectieve inzet van de hulpdiensten bij
Begroting 2024 VRLN
18
5 april 2023
calamiteiten. De regio werkt vanuit het begrip ‘meerlaagse veiligheid’ waarbij in iedere fase van het realiseren van een ruimtelijke ontwikkeling of bouwwerk een passend instrument ingezet kan worden om fysieke veiligheid te vergroten. Risicobeheersing adviseert tevens over bereikbaarheid en aanwezige bluswatervoorzieningen zodat hulpdiensten effectief op kunnen treden bij calamiteiten. Het programmaonderdeel risicobeheersing bestaat uit meerdere taakvelden (hieronder A t/m E). A
Ruimtelijke veiligheid
De veiligheidsregio brengt adviezen uit gericht op het beheersen van omgevingsrisico’s. De advieswerkzaamheden omvatten: externe veiligheid bestemmingsplannen, omgevings- en trajectbesluiten, routering gevaarlijke stoffen, infrastructurele wijzigingen, realiseren van bluswatervoorzieningen en keurmerk veilig ondernemen. Doel is om in een zo vroeg mogelijk stadium veiligheidsrisico’s in beeld te brengen en mee te laten wegen in beleidskeuzes die gemaakt worden. B
Industriële veiligheid
De veiligheidsregio voert werkzaamheden uit gericht op het adviseren over, toezien op en eventueel handhaven van de beheersing van industriële risico’s. Tot deze werkzaamheden behoren het beoordelen van veiligheidsrapporten, aanwijzing van bedrijfsbrandweren, advies op het gebied van opslag van vuurwerk en explosieve stoffen, advies externe veiligheid Wet Milieubeheer en inspecties en handhaving BRZO (Besluit Risico Zware Ongevallen). C
Bouwveiligheid
De veiligheidsregio adviseert over brandveiligheidsaspecten bij bouwvergunningtrajecten: over te nemen bouwkundige maatregelen, technische installaties, bereikbaarheid en bluswatervoorzieningen op objectniveau. Controles tijdens en na de bouw maken deel uit van deze werkzaamheden. D
Gebruiksveiligheid
De veiligheidsregio adviseert over brandveilig gebruik van bouwwerken en bij risicovolle en/of grootschalige evenementen. Hiertoe behoort de advisering omgevingsvergunning en melding brandveilig gebruik, de advisering en het toezicht bij grootschalige en risicovolle (B- en C-) evenementen en het toezicht op brandveilig gebruik. Daarnaast voert de veiligheidsregio activiteiten uit specifiek gericht op het verkleinen van het risico op brand door menselijk handelen. Concrete activiteiten zijn de ervaringsprogramma’s binnen de Risk Factory voor scholieren, zorginstellingen, het voorlichten en trainen van kwetsbare groepen en het trainen van ambassadeurs (bij voorkeur door het opzoeken van een structurele samenwerking met zorgorganisaties en woningcorporaties). Specifiek onderdeel binnen gebruiksveiligheid is Brandveilig Leven, waarbij specifiek aandacht gegeven wordt aan het voorkomen van branden en ongevallen door het stimuleren van brandveilig gedrag bij burgers, organisaties en bedrijven. E
Onderzoek en beleid
Binnen risicobeheersing verzorgt VRLN de beleidsvoorbereiding (of levert een bijdrage aan) op diverse terreinen en onderwerpen.
Begroting 2024 VRLN
19
5 april 2023
Incidentbestrijding De veiligheidsregio voert de operationele brandweerzorg uit. Deze omvat het voorkomen en bestrijden van branden en ongevallen anders dan brand die gevaar voor mens en dier (kunnen) opleveren (verkeersongevallen, bedrijfsongevallen, waterongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen). De veiligheidsregio beschikt hiervoor over 30 brandweerposten. Het werk wordt uitgevoerd door beroepsmedewerkers (24 uursdienst en dagdienstmedewerkers) en ongeveer 800 vrijwilligers. Naast de basiszorg omvat incidentbestrijding ook het grootschalig en specialistisch optreden van de brandweer. Bij incidenten van grotere omvang is het aspect van slagkracht van belang. Aan de hand van het provinciaal risicoprofiel en de hierin genoemde incidenttypen is bepaald hoe groot de slagkracht minimaal moet zijn. Voor het bestrijden van complexe incidenten beschikt de brandweer over specialistische teams die de lokale posten ondersteunen met extra kennis, ervaring en uitrusting. Preparatie De kwaliteit van de operationele brandweerzorg is sterk afhankelijk van de vakbekwaamheid van de medewerkers, de inzetbaarheid van het materieel en de operationele voorbereiding. Deze aspecten zijn verenigd binnen het onderdeel Preparatie. Vakbekwaamheid bestaat uit het opleiden (vakbekwaam worden) en oefenen (vakbekwaam blijven) van het brandweerpersoneel.
Het onderdeel materieel is gericht op het onderhoud en aankoop van materieel van de brandweer. Operationele voorbereiding verzorgt alle procedures en data zoals die nodig zijn binnen Brandweerzorg en is de verbindende schakel naar de ketenpartners en meldkamer. Speciaal te benoemen activiteiten voor 2024 zijn: • Zoveel als mogelijk voldoen aan de grote opleidingsvraag van nieuwe vrijwilligers. • Opleiding en training specialistische teams. • Invoering gebiedsgerichte opkomsttijden. • Grote aanbestedingen materieel. • Uitvoering RBOP 3.0. • Ontwikkelingen conform Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS) zoals genoemd in het “beleids- en bestedingsplan 2020-2024 meldkamers”. • Inzet vrijwillig en beroeps instructeurs in balans. • Leiderschapstrajecten vrijwillige posten
2.2.3 Waar sturen we op? Risicobeheersing Ruimtelijke veiligheid Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften om omgevingsrisico’s te beperken en te beheersen. Indicatoren • 250-300 adviesaanvragen externe veiligheid
Begroting 2024 VRLN
20
5 april 2023
Industriële veiligheid Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften om industriële risico’s te beperken en te beheersen. Indicatoren • 10-20 aanvragen milieuvergunning • 12 BRZO-inspecties Bouwveiligheid Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften over brandveiligheidsaspecten in het kader van bouwvergunningtrajecten. Indicatoren • 900 adviesrapporten • 20 controles Gebruiksveiligheid Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften bij het gebruik van bouwwerken en bij evenementen. Indicatoren • 1.500 gebruikscontroles • 300 adviezen brandveilig gebruik • 300 adviezen evenementenadvisering Onderzoek en beleid Indicatoren • Regionaal: in de praktijk wordt 50% van de maatgevende incidenten (brand in een gebouw) binnen de wettelijke opkomsttijd voor dat specifieke soort gebouw bereikt door de eerste eenheid. • Bij prio-1 meldingen is het streven een uitruktijd van maximaal 5 minuten te halen bij vrijwillige posten en anderhalve minuut bij beroepsposten en posten met een SI-2T (moment van alarmering tot aan moment van de uitruk).
Incidentbestrijding Een parate brandweerorganisatie die adequaat en voldoende snel reageert op de gemiddeld 4.000 meldingen per jaar (waarvan 2.500 prio 1 en 1.500 prio 2).
Begroting 2024 VRLN
21
5 april 2023
Indicatoren • Regionaal: in de praktijk wordt 50% van de maatgevende incidenten (brand in een gebouw) binnen de wettelijke opkomsttijd voor dat specifieke soort gebouw bereikt door de eerste eenheid. • Bij prio-1 meldingen is het streven een uitruktijd van maximaal 5 minuten te halen bij vrijwillige posten en anderhalve minuut bij beroepsposten en posten met een SI-2T (moment van alarmering tot aan moment van de uitruk).
Preparatie Een goed geoefende, voorbereide en toegeruste brandweerorganisatie, conform landelijk vastgestelde standaarden. Jaarlijks zijn er leergangen voor gemiddeld 200 medewerkers en vrijwilligers, met als hoofdmoot de leergangen manschap, chauffeur, pompbediener en bevelvoerder. Jaarlijks zijn er 20 tot 40 reguliere oefenmomenten voor elke brandweermedewerker (vrijwilligers en beroeps). Indicatoren • Alle ruim 850 operationeel inzetbare medewerkers voldoen aan de landelijke branche-standaard voor vakbekwaamheid. • Actuele planvorming, objectinformatie, procedures, inzetvoorstellen en dekkingsplan. • De kazernes voldoen aan onderhoudsniveau 3 van de NEN2767-norm. • Al het materieel voldoet aan de daarvoor geldende kwaliteitsstandaard en/of keurmerk en wordt periodiek gekeurd.
2.2.4 Wat kost het? De lasten van het programma Brandweerzorg bedragen € 38,0 miljoen (exclusief toerekening overhead). Dat is € 72 per inwoner. De gemeenten dekken met hun bijdragen € 31,7 miljoen van de programmalasten. Dat is € 60 per inwoner. Tabel programma Brandweerzorg
(bedragen in duizenden euro's) Begroting 2024
Lasten
37.980
Baten
37.980
Algemene dekkingsmiddelen
0
Onvoorzien
0
Geraam d saldo van baten en lasten
0
Stortingen in reserves
0
Ontrekkingen van reserves Geraam d resultaat
0
Begroting 2024 VRLN
0
22
5 april 2023
2.3
Programma Crisisbeheersing
2.3.1 Wat willen we bereiken? Visie Crisisbeheersing 2030 De VRLN heeft een visie op crisisbeheersing in 2030 vastgesteld. We onderscheiden een aantal pijlers, te weten: • crisisbeheersing en de burger; • crisisbeheersing en informatie; • grenzeloze crisisbeheersing. De ontwikkelingen in crisisbeheersing volgen elkaar snel op. Een van de bestemmingen voor de extra toegekende BDuR (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding) gelden is informatievoorziening binnen crisisbeheersing. Dit wordt een van de hoofdthema’s de komende jaren. In 2024 willen we een stap zetten naar een meer dynamische methodiek voor het regionale risicoprofiel, waardoor er met meer regelmaat een bestuurlijke dialoog gevoerd kan worden over prioriteiten binnen crisisbeheersing. Gemeentelijke processen Ongeveer 300 functionarissen in onze regio verdeeld over 17 sleutelfuncties in 14 bovenlokale, 3 interlokale en 8 lokale pools vertegenwoordigen samen de gemeenten en zorgen voor bevolkingszorg. Het Veiligheidsberaad wil een landelijk kwaliteitsniveau voor bevolkingszorg inclusief crisiscommunicatie vastleggen. Vanuit VRLN zullen we in samenspraak met onze deelnemende gemeenten een bijdrage leveren aan het inkleuren van het kwaliteitsniveau.
Veiligheid Informatie Knooppunt VRLN ontwikkelt samen met de zes zuidelijke veiligheidsregio’s (Limburg-Noord, Zuid Limburg, Brabant-Zuidoost, Brabant-Noord, Midden- en West-Brabant en Zeeland) een Veiligheid Informatie Knooppunt (VIK). Deze innovatie wordt voor een belangrijk deel met subsidies gefinancierd. Informatiegestuurd werken vormt de basis voor moderne crisisbeheersing. Nieuwe informatiebronnen en nieuwe (digitale) toepassingsmogelijkheden en systemen vragen om voortdurende innovatie. Grensoverschrijdende samenwerking Begin 2023 werd in het nieuwe Interegg VI-A Programm Deutschland-Niederlande subsidie aangevraagd voor het versterken van de internationale samenwerking. Hierover vindt veelvuldig overleg plaats met de Euregio Rijn-Maas-Noord, die constructief ondersteunen bij de totstandkoming van de aanvraag. VRLN is leadpartner en vanuit Nederland sluiten de drie Gelderse veiligheidsregio’s aan. Vanuit Duitsland gaat het om de Kreisen Viersen en Kleve.Voor de samenwerking met België vinden verkenningen plaats (samen met EMRIC namens Veiligheidsregio Zuid Limburg en Veiligheidsregio Brabant Zuid-Oost) met Hoofd Noodplanningsdienst Belgisch Limburg.
Begroting 2024 VRLN
23
5 april 2023
2.3.2 Wat gaan we daarvoor doen? Het programma Crisisbeheersing bestaat uit drie onderdelen: •
Crisisbeheersing en multidisciplinaire samenwerking en GHOR;
•
Gemeentelijke processen;
•
Meldkamer.
Crisisbeheersing en multidisciplinaire samenwerking en GHOR Het onderdeel crisisbeheersing voert de multidisciplinaire taken uit. Dit onderdeel is primair verantwoordelijk voor de multidisciplinaire kernfuncties, ruimtes, (informatie)voorzieningen en wettelijke planfiguren en heeft een regierol in de samenwerking met de (keten)partners. Crisisbeheersing: • onderhoudt daartoe de benodigde contacten, netwerken en convenanten met partners en buurregio's in binnen- en buitenland; • informeert en adviseert burgers, partners en bestuur omtrent risico's en maatregelen, onder andere door monitoring en analyse van kwetsbaarheden en dreigingen, risicocommunicatie, evenementenadvies en participatie in de Risk Factory; • ontwikkelt en beheert gezamenlijke plannen, (opschaling)procedures, informatievoorziening, multidisciplinaire piketten, pools, ruimtes en andere (digitale) resources; • coördineert de multidisciplinaire voorbereiding, informatie-uitwisseling, vakbekwaamheid en daadwerkelijk optreden van betrokken diensten en (keten)partners en • bewaakt de kwaliteit van de crisisbeheersing middels monitoren, evalueren en leren. De GHOR is belast met de coördinatie, voorbereiding, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en grootschalige ongevallen en met de advisering van andere overheden en organisaties op dat gebied.
Doelstelling is dat de geneeskundige partners naadloos kunnen opschalen van reguliere naar opgeschaalde geneeskundige hulpverlening en dat de betrokken organisaties daarbij als samenhangende keten kunnen optreden, zodat slachtoffers van rampen en crises optimale zorg kan worden geboden. Daarvoor zijn enerzijds afspraken (convenanten) met partners van belang. Anderzijds is een goede relatie met de partners op alle niveaus minstens zo belangrijk. Een specifieke activiteit vormt de geneeskundige advisering bij evenementen. Informatiemanagement GHOR Landelijk gezien is informatieontsluiting en toegankelijkheid van informatie, mede ten behoeve van ketenpartners, in doorontwikkeling. De GHOR Limburg-Noord heeft zich versterkt met een specialist informatiemanagement en een adviseur informatievoorziening om daarbij aan te kunnen sluiten. Het informatiemanagement wordt in de komende jaren doorontwikkeld. Activiteiten 2024 • Update risicoprofiel In 2023 is de update van het provinciale risicoprofiel voorzien. Daarin willen we een stap zetten naar een meer dynamische methodiek, waardoor er met meer regelmaat een bestuurlijke dialoog gevoerd kan worden over prioriteiten binnen crisisbeheersing.
Begroting 2024 VRLN
24
5 april 2023
• Versterking van de netwerk- en regierol Naar aanleiding van de adviezen die door de commissie Evaluatie Wet veiligheidsregio (Wvr) zijn gedaan ten aanzien van rol en positie van de GHOR, bevolkingszorg en crisiscommunicatie in crisisbeheersing. We gaan gezamenlijk met GHOR en Oranje Kolom op zoek naar synergie. Daarnaast richten we onze inspanningen op extern netwerkmanagement, zowel regionaal als nationaal en internationaal. • Informatiegestuurd werken Dit is de basis voor moderne crisisbeheersing. We bouwen verder op het Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK) (de 2e fase) en in Zuid-6-verband aan producten voor informatiegestuurde veiligheid en structurele innovatie. Dit vergt naast de incidentele investeringen die deels middels subsidies worden ingezet ook in toenemende mate structurele middelen voor beheer en borging. • Ketenmanagement en informatiemanagement Multidisciplinair maar ook specifiek binnen de GHOR worden deze thema's verder doorontwikkeld. Informatiemanagement met name in de preparatiefase, met aandacht voor regievoering op het informatienetwerk, -proces en -producten. De GHOR werkt hierbij samen met en draagt bij aan multidisciplinair informatiemanagement en creëert voor de witte keten een ‘single source of truth’.
• Betrokkenheid inwoners In 2022 startten we mede vanuit de evaluatie Hoogwater met trajecten om de verbinding met de inwoners voor, tijdens en na de crisis structureel te verbeteren. De verwachting is dat deze trajecten in 2024 hun toepassing in de volle omvang gaan krijgen. Daarmee wordt tevens geïnvesteerd in de versterking én ontschotting van risico- en crisiscommunicatie. • Doorontwikkeling van de crisisorganisatie In het licht van de evaluatie Wvr, de visie op crisisbeheersing en het programma versterking crisisbeheersing worden vanaf 2022 verdere aanpassingen aan de crisisorganisatie verwacht. Ook evaluatiepunten uit diverse crises tot dan toe worden hierin meegenomen, mogelijk leidend tot een aanpassing in het regionaal crisisplan in 2023 of 2024. Gemeentelijke processen De Oranje Kolom (gemeentelijke crisisorganisatie) is belast met de coördinatie en uitvoering van de processen Bevolkingszorg tijdens een crisis. Deze processen zijn: crisiscommunicatie, publieke zorg, omgevingszorg, nazorg, informatiemanagement en ondersteuning (bestuurlijk, juridisch en facilitair). De Oranje Kolom richt zich voornamelijk op de operationele voorbereiding en preparatie van functionarissen die tijdens een incident in actie moeten komen. Dit gebeurt door opleidingen en deelname aan mono- en multidisciplinaire trainingen en oefeningen.
De Oranje Kolom valt inhoudelijk onder verantwoordelijkheid van de coördinerend gemeentesecretaris en functioneel onder de veiligheidsregio (werkgeverschap). Voor de Oranje Kolom zijn ongeveer 290 functionarissen actief, verdeeld over 17 sleutelfuncties in 14 bovenlokale, 3 interlokale en 8 lokale pools. Gemeentelijke functionarissen komen zo’n 300 keer per jaar in actie. Passend binnen de landelijke toekomstagenda zal de Oranje Kolom blijven werken aan de positionering van het proces bevolkingszorg binnen de veiligheidsregio. Daarbij blijven wij continu werken aan de (bestuurlijke) verbinding tussen de 15 gemeenten en hun medewerkers.
Begroting 2024 VRLN
25
5 april 2023
• Crisiscommunicatie In het kader van de versterking van crisiscommunicatie wordt verder ingestoken op het concept van ‘continu communiceren’ waarbij de focus komt te liggen op een vloeiende overgang van corporate-, naar risico-, naar crisiscommunicatie en weer terug. De nieuwe website met ‘liveblog’-functionaliteit is hier een eerste stap in. De nieuwe persinformatietool (PINT) is hier het vervolg op. • Operationele inzetbaarheid Vanwege interne organisatieontwikkelingen en de continue externe adaptatie aan nieuwe en ‘ongekende’ crises blijft vakbekwaamheid van gemeentefunctionarissen onze topprioriteit. Bij alle processen staat zelfredzaamheid en burgerhulpverlening centraal. De vanzelfsprekendheid van het proces ‘Nafase’ voor partners blijft daarbij een aandachtspunt. • Verstevigen nevenfunctie Wij blijven werken aan het vergroten van de aantrekkingskracht van de crisisnevenfuncties voor gemeenteambtenaren en aan de inbedding van bevolkingszorgrollen in de bestaande gemeentelijke functieprofielen. Dit heeft onze dagelijkse aandacht. Meldkamer De meldkamerfunctie is voor Limburg-Noord belegd bij de Gemeenschappelijke Meldkamer Limburg. Het technisch beheer hiervan is per 2020 overgedragen aan de LMS. Het personele beheer voor brandweer (centralisten) en crisisbeheersing (calamiteitencoördinatoren) is overgedragen aan Veiligheidsregio Zuid Limburg.
Regie en kaderstelling is echter een gedeelde verantwoordelijkheid voor beide veiligheidsregio's. De calamiteitencoördinatoren functioneren in dit kader als vooruitgeschoven post van crisisbeheersing op de meldkamer, met verschillende taakaspecten: • warm ten behoeve van 24/7 geborgde eenhoofdige multidisciplinaire leiding en delen van multidisciplinaire incidentinformatie; • lauw ten behoeve van de operationele informatievoorziening rond kwetsbaarheden, dreigingen en omgevingsbeelden in de regio en • koud ten behoeve van een aantal multidisciplinaire voorbereidingstaken op de meldkamer (opleiding, oefening, procedures etc.). Op landelijk niveau zijn budgetten voor de LMS beschikbaar gesteld en daarvoor is budget afgeroomd bij de partners en dus ook bij de veiligheidsregio’s. We gaan er vanuit dat er geen aanvullende bijdrage van VRLN wordt gevraagd.