Aanbiedingsbrief begroting 2025 en meerjarenperspectief 2026-2028

Aan de leden van de gemeenteraad Bergen

Datum Ons kenmerk

1 oktober 2024 119831

Onderwerp

Aanbiedingsbrief begroting 2025 en meerjarenperspectief 2026-2028

Geachte leden van de Raad, Met trots bieden wij u hierbij de begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2028 aan. De begroting 2025 borduurt voort op de ambities die zijn vastgelegd in het coalitieprogramma 2022-2026. Met voortvarendheid zijn de afgelopen jaren vele programma’s, projecten en beleidsdoelstellingen gerealiseerd. De voortgang en resultaten hiervan zijn weergegeven in de programma’s 1 t/m 3 van de begroting. In bijgevoegde begroting 2025 en het meerjarenperspectief zijn een aantal forse ambities financieel vertaald zoals de herstructurering van de openbare ruimte en groot onderhoud van de wegen in zowel de kernen als het buitengebied. Financieel De begroting is wederom meerjarig sluitend. Het is de afgelopen jaren meer en meer een uitdaging geworden om taken en middelen in de juiste balans te krijgen. Veel taken zijn overgeheveld van Rijksoverheid naar lokale overheid zonder dat dit gepaard gaat met de bijbehorende financiële middelen. De VNG heeft daarin de afgelopen jaren een zeer kritische houding ingenomen richting het Rijk als het gaat om de bereidheid om taken uit te voeren zonder een adequate compensatie voor onze inzet. Meer en meer is de lokale overheid verworden tot een uitvoeringsorganisatie van de rijksoverheid waarin kostenbesparing vanuit de rijksoverheid een belangrijke nevendoelstelling is geworden.

Er is weliswaar enige compensatie gekomen op de algemene uitkering voor het voorspelde financiële ravijnjaar 2026 maar daar staat tegenover dat er door het Rijk een forse korting is toegepast voor 2025. Ondanks de beperkte financiële compensatie vanuit het Rijk zijn we in staat om de forse autonome kostenstijgingen binnen de meerjarenbegroting op te vangen en ambities overeind te houden. Het stemt ons college dan ook bijzonder tevreden dat gelet op bovengeschetste context de gemeente Bergen in staat is bijgevoegde meerjarenbegroting te kunnen presenteren die meerjarig een positief resultaat laat zien. Ontwikkelingen Natuurlijk zijn er ook zorgen die met name voortvloeien uit de wettelijke taken, de zogenaamde open eind regelingen, in het sociale domein. De lokale overheid heeft in het kader van de decentralisaties op de beleidsterreinen Jeugd, WMO en Participatie vooral kunnen experimenteren met preventieve maatregelen. Zelfredzaamheid was hierbij het adagium.

Pagina 1 van 3

In aansluiting op het landelijke beeld geldt ook voor de gemeente Bergen dat preventie en kostenbesparing nog onvoldoende bereikt dan wel aantoonbaar zijn. Zoals ook al bij de Bestuursrapportage 2024 is aangegeven, baren ons vooral de toenemende kosten WMO en Jeugd zorgen. De welhaast niet te keren kostenstijging stelt ons voor grote uitdagingen, zowel op lokaal als landelijk niveau. Immers hoe houden we dit systeem van zorg financieel in stand. Resultaten Tegen de achtergrond van vorengenoemde ontwikkelingen zijn de afgelopen periode de nodige resultaten gerealiseerd en hebben wij positieve stappen naar de toekomst gezet. Transitie openbare ruimte. Zoals eerder met uw raad is gedeeld, zijn we voornemens als een van de eerste gemeenten in Nederland aan de slag gaan met de grootschalige herstructurering van de openbare ruimte. In eerste aanleg zal dit zijn met de wijken die in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw zijn gerealiseerd. Een forse opgave voor de komende jaren die in ieder geval voor de komende jaren financieel vertaald is in de voorliggende meerjarenbegroting. Transitie Maasduinen. De komende jaren gaan we met vele partners aan de slag om te komen tot een gebiedsgerichte aanpak voor de transitie van een natuurkern naar een “regionaal landschap de Maasduinen”. Daarin is veel voorwerk verricht.

Thema’s daarbij zijn biodiversiteit, landbouw, recreatie, mobiliteit en gezondheid. Waterveiligheidsopgave. De aanleg van de dijken in de kern Bergen is gerealiseerd waarbij constructief is samengewerkt met Waterschap, gemeente en bewoners om te komen tot een oplossing die recht doet aan belangen van zowel waterveiligheid als de belangen van bewoners. Daarnaast werken we natuurlijk eendrachtig samen met het Rijk aan de realisatie van de Groene Rivier hetgeen samenloopt met de dijkverzwaring die door het Waterschap wordt opgepakt. Gebiedsgerichte aanpak landelijk gebied. Via het overlegorgaan Nationaal Park is de afgelopen periode hard gewerkt aan de transitie van nationaal park tot regionaal landschap. Hierbij hebben alle betrokken gebiedspartners eendrachtig samengewerkt om te komen tot realisatie van o.a. de transitie binnen het landelijk gebied. Voortgang beleidsprogramma “Van Zorg naar Gezondheid 2023-2026”. We zijn aan de slag gegaan met de 3 programmalijnen zoals opgenomen in het beleidsprogramma “Van Zorg naar Gezondheid”. De programmalijnen zijn vervolgens verder uitgewerkt in 6 thema’s met een uitvoeringsagenda. Op basis van deze agenda zijn al veel zaken uitgevoerd met als doel dat inwoners van onze gemeente eigen regie voeren met betrekking tot deelname aan de Bergense samenleving.

Dit vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid, actief meedoen in de maatschappij en preventief werken. De gemeente ondersteunt en faciliteert haar inwoners om inzet van meer en intensieve zorg te voorkomen. Zo realiseren we voor inwoners een transitie van zorg naar gezondheid. Uw raad wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang door middel van een raadsinformatiebrief. Woningbouw Dankzij actieve grondpolitiek, en in samenwerking met particuliere initiatiefnemers, liggen we op koers wat betreft de hoge ambitie voor het realiseren van 400 bouwtitels. De komende periode zullen in toenemende mate woningen ook daadwerkelijk worden gerealiseerd. Participatiewet Het aantal uitkeringsgerechtigden is de afgelopen jaren zichtbaar afgenomen. Enerzijds door de economische ontwikkelingen, maar zeker ook door de proactieve begeleiding van mensen naar een betaalde functie. In 2023 is een project uitgevoerd om – in lijn met het coalitieprogramma – het bestand van uitkeringsgerechtigden te herijken. Door dit project zijn we in staat om de meest passende inspanning per uitkeringsgerechtigde toe te passen. Duurzaam sportpark Er is een proces opgestart om te komen tot een centraal duurzaam sportpark voor de hele gemeente. Een kernteam (gevormd door een enthousiaste groep van vrijwilligers vanuit diverse

Pagina 2 van 3

verenigingen) heeft een visie opgesteld en een schetsontwerp gemaakt. De dialoog in de kernen is gevoerd en nadere uitwerking volgt. Dienstverlening De afgelopen jaren hebben we bijzondere inspanningen geleverd met de tijdelijke noodopvang voor asielzoekers (locatie Flammert), de crisisnoodopvang voor Oekraïners (den Asseldonk) en langere opvang van Oekraïners in de Cereshoeve. Dit hebben we mede gefaciliteerd door inzet van onze ambtelijke organisatie. Als gevolg van de corona pandemie is ambtelijk uitvoering gegeven aan een omvangrijk steunpakket voor onze inwoners. We zijn als gemeente in staat (gebleken) om in situaties die daarom vragen, flexibel te acteren met een kwalitatief goede ambtelijke organisatie. Uit het recente onderzoek van de Rekenkamer naar de kwaliteit van onze dienstverlening blijkt dat we met betrekking tot onze reguliere dienstverlening naar behoren presteren en er op onderdelen nog verbeterslagen te maken zijn. De afgelopen jaren hebben we aan de hand van het uitvoeringsplan Dienstverlening al grote stappen gezet en dit continueren we ook de komende jaren met inachtneming van de aanbevelingen van de Rekenkamer. Economische bedrijvigheid De afgelopen jaren is ingezet op het versterken van de samenwerking met en tussen onze ondernemers. In verschillende werkgroepen werken gemeente en ondernemers actief samen aan de ontwikkeling van de toeristische sector.

Na twee succesvolle gemeentelijke pilotprojecten zien we dat ondernemers van winkelcentrum Mosaique en Bedrijventerrein De Flammert nu zelf de samenwerking verder ontwikkelen. Samen met ondernemers maken we werk van het opwaarderen van Industrieterrein De Flammert, met aandacht voor duurzaamheid en veiligheidWij zien uit naar de inhoudelijke behandeling van de begroting tijdens de daarvoor geplande gezamenlijke commissievergadering op 29 oktober en de behandeling in de raadsvergadering van 5 november. De ambtelijke beantwoording van technische vragen zal plaatsvinden in de geplande bijeenkomst op 15 oktober. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Bergen (L), H.H.M. Timmermans M.H.D Rauner Secretaris Burgemeester {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}}

{{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

Pagina 3 van 3