2025-11-21 Presentatie Cie R&E Buca ELWM 2025 Def

Business case ELWM update 2025 1. Recente marktontwikkelingen 2. Algemene uitgangspunten 3. Uitgangspunten Wind 4. Uitgangspunten Zon 5. Rendementen op eigen vermogen 6. Optimalisatiemogelijkheden

Commissie Ruimte & Economie 26-11-2025

1. Algemene uitgangspunten

Onderdelen ELWM Totale oppervlakte energielandgoed

Huidige waarde 444 ha

Verwachting totaal vermogen zonproject

Ca. 297 MWp

Verwachting totaal vermogen windproject

24,8 MW

Verwachting totale investering

Ca. EUR 175m

Verwachting opgewekte energie jaar 1

Ca. 360.000 MWh

1. Algemene uitgangspunten

Marktomstandigheden van vandaag

Business cases zijn gebaseerd op basis van markt omstandigheden van vandaag. Ze zijn daarmee een momentopname. Op basis van de huidige planning worden de projecten in 2032 opgeleverd. De business case die dan de basis zal zijn voor de projecten is afhankelijk van marktomstandigheden die dan gelden.

Wind en zon gescheiden

Er is sprake van een apart wind en een apart zon project. Financiers (eigen en vreemd vermogen) benaderen beide projecten separaat.

Input PBL en recente referentieprojecten

We gebruiken een combinatie van marktdata uit recente vergelijkbare projecten en van Plan Bureau voor de Leefomgeving advies voor de SDE++ voor de uitgangspunten en structuur van de business cases.

1. Algemene uitgangspunten

Kosten voor natuur en infra zijn 75% / 25% verdeeld over de begroting van respectievelijk het wind en zonproject.

Verdeling budget voor Kosten netaansluiting en ontwikkelkosten zijn verdeeld op basis van bijdrage aan de verwachte natuur en ontwikkelkosten stroomproductie in jaar 1 van beide projecten. en kosten netaansluiting We hebben voor deze posten de begrote kosten in de 2021 business case gebruikt als basis geïndexeerd naar 2025 met 3% per jaar. Aangenomen gemiddelde indexatie op kosten is 2% (past PBL ook toe), voor alle begrotingsposten is Onvoorzien en indexatie een 3% post onvoorzien aangehouden (investerings- en operationele kosten). We passen geen indexatie op de stroomprijsverwachtingen toe.

2. Recente marktontwikkelingen

Volatiliteit in energieprijzen en relatief hoge onbalanskosten

Energieprijzen zijn van uur tot uur volatiel, en met name voor zonprojecten relatief vaak negatief (in 2025 ca 25% van de tijd, vs. ca 9% bij wind). Dat leidt ertoe dat je elektriciteitsproductie meer moet sturen en niet volledig kan benutten. Relatieve volatiliteit van duurzame opwek leidt tot hogere onbalanskosten. Naar de toekomst toe is de verwachting dat deze situatie geleidelijk verbeterd doordat er meer balans in het net gebracht wordt (o.a. door toepassing van een batterij).

Verder dalende prijzen van Dalende trend van prijzen van zonnepanelen zet zich voort (ca 20% daling 2025 vs. 2024). Hetzelfde zonnepanelen en zien we bij batterijen. Prijzen van windturbines zijn relatief stabiel (met uitzondering van inflatie) toebehoren, en batterijen In 2025 is de SDE regeling aangepast: onbalanskosten zitten niet meer in het correctiebedrag maar in het basisbedrag. Dit leidt tot extra marktrisico voor project en financier. En zon op land kan alleen nog SDE++ regeling aangepast aangevraagd worden met toepassing van criteria voor natuurinclusiviteit (meer ruimte voor natuur; ELWM’s landgoed aanpak past hier goed bij).

3. Belangrijkste uitgangspunten – wind (1/2) Uitgangspunten Vermogen turbines

Toegepaste waarde 6,2 MW

CAPEX turbines

EUR 1,6 M/MW

Overige CAPEX

EUR 9,2 M

Stroomproductie

Inkomsten

P90 –76,500 MWh P50 – 81.100 MWh SDE basisbedrag van EUR 79,1 / MWh, Gemiddelde laag/ midden voor stroomprijzen en onbalans. Inschatting uren met negatieve prijzen, PPA premie EUR 4 voor 10 jaar

Toelichting Vermogen op basis de turbine met het grootste vermogen zoals opgenomen in de windstudie (2022)

Gemiddelde recent referentie project en toepassing in PBL advies 2025 Prijsindicatie Enexis 2021 en 75% inschatting kosten groen en infra, geïndexeerd naar 2025 Op basis van windstudie, rekening houdende met de toegepaste turbine (windmeetcampagne is gemaakt voor 3 turbinetypen) SDE 2025. Voor stroomverkoop een ‘SDE volgende PPA’ met een extra inkomsten van EUR 4 voor de GVOs en ‘curtailment’. Conservatief (gemiddelde ‘laag’ en ‘midden’) scenario stroomprijzen. Voorspelling van % van de productie dat tijdens negatieve prijzen toegepast. Voorgaande scenario’s past de bank ook toe.

3. Belangrijkste uitgangspunten – wind (2/2)

Uitgangspunten Operationele kosten (onderhoud, grondkosten, overig) Deel van begroting projectfinanciering Rente

Toegepaste waarde EUR 712k / jaar

Toelichting Op basis van PBL advies, in combinatie met recent referentieproject

Ca. 87%

Op basis van een gemiddelde DSCR van 1,20 in een P90 scenario, conform recente indicatie BNG

4,05%

Op basis van huidige marktrente (IRS) en recent referentieproject, vermeerderd met 0,25% rekenrente.

4. Belangrijkste uitgangspunten – zon (1/2)

Uitgangspunten Geïnstalleerd vermogen

Toegepaste waarde

297 mWp

Prijs installatie

Stroomproductie

Installatieprijs per kWp 404 €/kWp ‘P50’ – 925 kWh/kWp ‘P90’ – 875 kWh/kWp

Toelichting Gelijk aan uitkomst technische marktconsultatie 2021 en rekening houdende met huidige marktomstandigheden (oa de structuur van de SDE regeling).

Totale investering/Totaal vermogen; we hebben voor de investeringskosten m.b.t. de zonne-energie installaties het gemiddelde van 2 recente referentieprojecten aangehouden. Conservatieve toepassing van Nederlandse gemiddelden, met afslag op de ‘P50’ voor 50% van geïnstalleerd vermogen transportcapaciteit (n.a.v. SDE).

4. Belangrijkste uitgangspunten – zon (2/2)

Uitgangspunten

Inkomsten

Toegepaste waarde SDE basisbedrag van EUR 72,8 / MWh, Gemiddelde laag/ midden voor stroomprijzen en onbalans. Inschatting uren met negatieve prijzen, PPA premie EUR 3 voor 10 jaar

Operationele kosten (onderhoud, grondkosten, overig)

EUR 2,5M

Deel van begroting projectfinanciering

Ca. 71%

Rente

4,05%

Toelichting SDE 2025. Voor stroomverkoop een ‘SDE volgende PPA’ met een extra inkomsten van EUR 3 voor de GVOs en ‘curtailment’. Conservatief (gemiddelde ‘laag’ en ‘midden’) scenario stroomprijzen. Voorspelling van % van de productie dat tijdens negatieve prijzen toegepast. Voorgaande scenario’s past de bank ook toe. Op basis van PBL advies, met afslag 10% voor schaalvoordeel, in combinatie met recente projecten, Grondkosten geïndexeerd naar 2025. Op basis van een gemiddelde DSCR van 1,20 in een P90 scenario, conform indicatie BNG Stand van de marktrente en recente transacties, ook rekening houdende met omvang van het project.

5. Rendement op eigen vermogen

Rendement per jaar voor de aandeelhouder exploitatie 25 jaar (IRR) Wind

Ca. 18%

Zon

Ca. 7%

Wind en zon samen

Ca. 9%

Toelichting

Marktconforme rendementen, ook gezien conservatieve aannames dan versus wat gangbaar is in de markt.

6. Optimalisatiemogelijkheden Optimalisatie

Toelichting

Toepassing grootschalige opslag

Kan de business case verbeteren, verkoop tegen betere prijs, extra inkomsten door delen aansluiting met opslag. Prijzen van batterijen dalen stevig. We hebben nu marktgemiddelden van PBL op basis van 20MWp project aangenomen bij zon met een klein schaalvoordeel; verwachting is dat schaalvoordelen hoger zullen zijn. Kan voor zon hoger uitvallen, bij uitwerken technisch ontwerp, en bijv. bifaciale opbrengst (standaard tegenwoordig). Er is nog ruimte op het landgoed voor een groter project, er kan gekozen worden voor andere (grotere) panelen, er kan nog gevarieerd worden met oriëntatie. Als we optimaliseren kan mogelijk een groter deel van de begroting met schuld gefinancierd worden. Financiers bieden bijvoorbeeld ook langere looptijden. Er zijn stroomleveringscontracten in de markt beschikbaar met gunstiger voorwaarden dan nu aangenomen. De combi van wind en zon maakt het project interessant door complementariteit van profielen. Nu hoge effect van negatieve prijzen wordt naar verwachting lager in de toekomst (M.n. voor zon: ca. 25% van productie nu naar ca. 12% over 5 jaar)

Operationele kosten

Productieverwachting Ontwerp van het zonproject Financiering hoger Stroomverkoop Lager effect negatieve prijzen