Raadsvoorstel Toekomstbestendig begraafplaatsbeleid

Raadsvoorstel Onderwerp: Toekomstbestendig begraafplaatsbeleid

College van burgemeester en wethouders 15 juli 2025

Zaaknummer 2025-040579

Portefeuillehouder Dirk Vermaat

Commissie Ruimte 16 september 2025

Openbaar

Opsteller: Erwin Pronk

Gemeenteraad 30 september 2025

Geadviseerd besluit 1. Het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid vast te stellen. 2. Een investeringsbudget van € 102.000 in 2026 (natuurbegraafpark, dierenbegraafplaats, vergroening urnentuin) en de kapitaallasten te verwerken in de meerjarenbegroting. 3. De extra structurele lasten van € 177.300 per jaar (€ 172.000 personeel en communicatie en € 5.300 kapitaallasten) en de verwachte batenstijging te verwerken in de meerjarenbegroting. 4. De beheerverordening begraafplaatsen vast te stellen.

Raadsvoorstel Inleiding De financiële houdbaarheid van de gemeentelijke begraafplaatsen staat onder druk. Tariefsverhogingen, zoals in 2025, raken de betaalbaarheid voor inwoners en tasten de gebruikswaarde aan. Tegelijkertijd verandert de maatschappelijke vraag: er is meer behoefte aan duurzame, eigentijdse en cultureel diverse vormen van begraven. Het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid en de bijbehorende beheerverordening spelen hierop in door het dienstenaanbod te moderniseren en toegankelijk te houden. Zo borgen we de maatschappelijke en financiële waarde van de begraafplaatsen. Deze koers vraagt om een andere manier van werken: van traditioneel beheer naar een meer ondernemende en vraaggerichte benadering. Dit vergt niet alleen een financiële investering, maar ook een culturele en operationele ontwikkeling binnen het team. Met dit beleid faciliteren we die transitie. Beoogd effect Het beleid zorgt voor: • Verbeterde beleving en verblijfskwaliteit voor mens en dier. • Toename van het aantal begravingen door diensten die beter aansluiten op behoeften en trends. • Sterkere financiële positie door hogere inkomsten. De inzet van extra personeel is een randvoorwaarde voor deze effecten, mede om de organisatiecultuur te veranderen naar proactieve, flexibele en publieksgerichte dienstverlening.

Relatie met beleidskaders Visie op Dienstverlening Barendrecht; Financiële verordening; Duurzaamheidsagenda; Inclusiebeleid. Overleg gevoerd met Portefeuillehouder, uitvaartondernemers, communicatie, juridisch adviseur, financieel adviseur en beheerders. Argumenten 1.1 Met het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid sluiten we aan bij maatschappelijke ontwikkelingen. Uit gesprekken met lokale uitvaartondernemers blijkt een duidelijke behoefte aan meer ruimte voor persoonlijke rituelen, duurzame opties en eigentijdse voorzieningen. 1.2 Het beleid versterkt de continuïteit van gemeentelijke begraafplaatsen. Landelijke praktijkervaringen tonen aan dat uitbreiding van het dienstenaanbod leidt tot hogere gebruiksintensiteit en meer inkomsten. 1.3 Het beleid biedt duidelijke kaders en rechtszekerheid aan inwoners, ondernemers en medewerkers. Dit voorkomt willekeur en bevordert transparantie in de uitvoering. 1.4 De vergroening van begraafplaatsen draagt bij aan ecologische versterking en sluit aan op biodiversiteitsdoelen. Inheemse beplanting zorgt voor meer natuurwaarde en een prettiger verblijfsklimaat. 2.1 De voorgestelde uitgaven zijn noodzakelijk om het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid volledig uit te kunnen voeren. Ze hebben betrekking op personeel, communicatie en investeringen in de buitenruimte.

2/5

2.2 Deze uitgaven dragen bij aan een duurzame exploitatie van de begraafplaatsen. Door het beleid stijgt de benutting, wat zorgt voor stabielere inkomsten en minder leegstand. 2.3 Door nieuwe diensten zoals natuur- en diergraven worden hogere opbrengsten verwacht. Deze inschatting is gebaseerd op ervaringen in andere gemeenten met vergelijkbaar aanbod. 2.4 De investering in twee fte’s en promotie is een randvoorwaarde voor succes. Dit maakt zowel ontwikkeling als positionering van nieuwe diensten mogelijk en ondersteunt de transitie van traditioneel beheer naar een ondernemende en op dienstverlening gerichte werkwijze. 3.1 De beheerverordening is wettelijk verplicht en sluit aan op de Wet op de lijkbezorging. Ze vormt de juridische basis voor besluiten, tarieven en handhaving. 3.2 De verordening is inhoudelijk afgestemd op het nieuwe beleid, waardoor uitvoering en juridische kaders goed op elkaar aansluiten. Dit bevordert de uitvoerbaarheid en rechtsgelijkheid. Kanttekeningen 1.1 Onzekerheid over toekomstige behoeften. Demografische trends geven richting, maar zijn niet volledig voorspelbaar. De vraag naar begraven versus cremeren kan verschuiven, waardoor investeringen mogelijk minder rendabel zijn. Financiën Het toekomstbestendige begraafplaatsbeleid heeft gevolgen voor zowel de exploitatie als de investeringen. Deze worden hieronder afzonderlijk toegelicht. Tabel 1.

Exploitatie: structurele lasten en baten Jaar 2026 2027 2028 2029 Personeel en communicatie € 172.000 € 172.000 € 172.000 € 172.000 Kapitaallasten – € 5.300 € 5.300 € 5.300 Totaal structurele lasten € 172.000 € 177.300 € 177.300 € 177.300 Verwachte extra baten € 500.000 € 500.000 € 500.000 € 500.000 Resultaat - € 328.000 - € 322.700 - € 322.700 - € 322.700 De extra structurele lasten voor personeel zijn exclusief overhead. Voor inzicht in de kostendekkendheid wordt in een afzonderlijke berekening 100% overhead toegepast op de loonkosten van de medewerkers die direct aan begraafplaatsen zijn toe te rekenen. Dit is in lijn met de standaard werkwijze van de gemeente, maar maakt géén deel uit van het gevraagde budget. De kapitaallasten starten in het jaar volgend op de investering. De komende jaren wordt een extra opbrengst van € 500.000 verwacht uit de introductie van nieuwe diensten zoals natuur- en dierbegraven. Deze raming is gebaseerd op ervaringen uit andere gemeenten. Omdat het om een relatief jonge markt gaat, zijn de werkelijke opbrengsten voor komende jaren onzeker. De ontwikkeling van deze inkomsten wordt nauwlettend gemonitord. Gezien de langjarige verplichtingen bij natuurgraven is het de intentie om een deel van de incidentele opbrengsten voor toekomstig onderhoud te reserveren in een voorziening.

Belangrijk: Het realiseren van deze inkomsten is onlosmakelijk verbonden met de inzet van extra personele capaciteit op het gebied van ontwikkeling en marketing. Zonder deze inzet blijft de benutting van het nieuwe aanbod achter. Tabel 2. Investeringskosten (eenmalig) Jaar Eenmalige investeringen (natuurbegraafpark, dierenbegraafplaats, vergroening urnentuin)

2026 € 102.000

De eenmalige investering van € 102.000 bestaat uit € 90.000 voor de realisatie van het natuurbegraafpark en de dierenbegraafplaats op begraafplaats Den Ouden Dijck en € 12.000 voor de vergroening van de urnentuin op begraafplaats Scheldestraat. De gemiddelde kapitaallasten over de

3/5

eenmalige investering van € 102.000 bedragen € 5.300. Berekening o.b.v. 3,5% rente en 30 jaar afschrijvingstermijn. De kapitaallasten worden volledig gedekt uit de extra baten van het nieuwe dienstenaanbod. Juridische zaken Besluiten bekend maken in het Gemeenteblad, anders treden ze niet in werking. Communicatie/participatie na besluitvorming Bij het opstellen van het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid zijn de lokale uitvaartondernemers betrokken. Samen met de uitvaartondernemers dragen wij de verantwoordelijkheid voor een goede dienstverlening. De uitvaartondernemers steunen de ideeën en vernieuwingen in het dienstenaanbod uit het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid en hebben nuttige aanvullingen gegeven. Na vaststelling van het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid informeren we inwoners over het beleid en nieuwe dienstenaanbod. We doen dit via de gemeentelijke communicatiekanalen (Blik op Barendrecht, website en sociale media) en door flyers te verspreiden bij lokale uitvaartondernemers en dierenziekenhuizen. Uitvoering/vervolgstappen We herzien de Verordening op de heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten en de bijbehorende tarieventabel, zodat deze weer aansluit op het vastgestelde toekomstbestendige begraafplaatsbeleid.

In het vierde kwartaal van 2025 starten we met de realisatie van het Natuurbegraafpark, de Dierenbegraafplaats en de vergroening van de urnentuin. Deze werkzaamheden lopen door in het eerste en tweede kwartaal van 2026. De officiële opening van deze nieuwe voorzieningen organiseren we in juni 2026. Parallel aan de fysieke uitvoering investeren we in teamontwikkeling en procesondersteuning om de cultuurverschuiving van traditioneel beheer naar een ondernemende en klantgerichte benadering te ondersteunen. Deze transitie krijgt een plek in de interne implementatieaanpak. Evaluatie/monitoring Evalueren is een van de zes stappen binnen de cirkel van het beheerproces (beleid, beheren/programmeren, plannen/voorbereiden, uitvoeren, inspecteren/analyseren en evalueren). De evaluatie van het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid wordt in deze cirkel meegenomen.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Beleidsnotitie Natuurbegraafpark Den Ouden Dijck.pdf Beleidsnotitie Dierenbegraafplaats Den Ouden Dijck.pdf Beheerverordening begraafplaatsen.pdf Toelichting op beheerverordening begraafplaatsen.pdf Nadere regels gemeentelijke begraafplaatsen 2026.pdf Beleidsnotitie Toekomstbestendig begraafplaatsenbeleid gemeente Barendrecht.pdf

4/5

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Toekomstbestendig begraafplaatsbeleid

Gemeenteraad: 30 september 2025

Zaaknummer:

Commissie ruimte 16 september 2025

De raad van de gemeente Barendrecht, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 15 juli 2025, gezien het advies van Commissie Ruimte op 16 september 2025, gelet op

;

BESLUIT: 1. Het toekomstbestendig begraafplaatsbeleid vast te stellen.

2. Een investeringsbudget van € 102.000 in 2026 (natuurbegraafpark, dierenbegraafplaats, vergroening urnentuin) en de kapitaallasten te verwerken in de meerjarenbegroting.

3. De extra structurele lasten van € 177.300 per jaar (€ 172.000 personeel en communicatie en € 5.300 kapitaallasten) en de verwachte batenstijging te verwerken in de meerjarenbegroting.

4. De beheerverordening begraafplaatsen vast te stellen.

5/5