Jaarstukken 2024 gemeente Barendrecht
Tekst van het document
Op basis van de ervaring met de nieuwbouw eengezinswoningen aan de Talmaweg (waarbij 1 van de 20 woningen aan een niet in Barendrecht woonachtige woningzoekende is verhuurd omdat er niet voldoende Barendrechtse woningzoekenden waren die aan de eisen voldeden) is ervoor gekozen om 20 van de 35 woningen met voorrang aan te bieden in plaats van alle 35. In totaal heeft Barendrecht in 2024 38% lokale voorrang toegepast. Dit was het maximum voor 2024 omdat het maximum van 50% pas vanaf 1 juli 2024 gold en dit maximum is dus volledig benut. Actie 9.14 Met particuliere ontwikkelaars contractuele afspraken maken over maximale aanbieding aan Barendrechters In 2024 is voor de nieuwbouwprojecten Hof van Barendrecht, Lagewei, Vrouwenpolder en Zuidpolder met de betreffende ontwikkelaars afgesproken dat in ieder geval de betaalbare koopwoningen gedurende een aantal weken met voorrang aan Barendrechters worden aangeboden.
75 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling en StedelijkeDeloitte Vernieuwing Accountants B.V.
Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Wat hebben we bereikt?
Subdoel 1d: In 2024 komen naar schatting 165 betaalbare nieuwbouwwoningen (koop en huur) en 10 grote sociale huurwoningen (vanuit doorstroomregeling) beschikbaar Wat hebben we er voor gedaan? Actie 9.15 Bevorderen van doorstroming sociale woningvoorraad In 2024 is de doorstroomregeling gecontinueerd. Wederom zijn tien 55+huishoudens met voorrang van een sociale huur eengezinswoning verhuisd naar een levensloopbestendig appartement. Nu het sinds 1 juli 2024 mogelijk is om maximaal 50% lokale voorrang toe te passen, is met de corporaties gesproken over het verhogen van het jaarlijkse maximale aantal van tien 55+huishoudens. Hierover vindt momenteel overleg plaats naar aanleiding van de later in 2025 op te leveren sociale nieuwbouw appartementen in de Zeeheldenbuurt. Deze appartementen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de beoogde doorstroming. Actie 9.16 Handhaven en monitoren van zelfbewoningsplicht Bij 15 betaalbare nieuwbouw koopwoningen aan de Middenbaan en Binnenlandse Baan/Gouwe geldt de zelfbewoningsplicht. In deze woningen hebben in 2024 geen mutaties plaatsgevonden waardoor er geen aanleiding was voor handhaving.
Hoofddoel 2: Investeren in ruimtelijke kwaliteit Wat hebben we bereikt?
Subdoel 2a: In het centrum, de Oude Dorpskern en het Havenhoofd/Carnisse Veste is het prettig wonen, winkelen, werken en ontmoeten Wat hebben we er voor gedaan? Actie 9.17 Verder uitvoeren en actualiseren Centrumaanpak In 2024 zijn projecten in het kader van de Centrumaanpak gerealiseerd. Het Vlak is een autovrij klimaatbestendig verblijfsplein geworden met waterpret. Het Onderlangs West, water- en klimaatbestendig is heringericht; er zijn ondergronds voorzieningen getroffen om wateroverlast in de te voorkomen voor de ondernemers en bezoekers. De Doorsteek is gerealiseerd met de benodigde groen en parkeerruimte en de woning Binnnenlandse Baan 26 verkoop klaar gemaakt. De plannen voor de herinrichting van de buitenruimte rondom ‘t Trefpunt zijn verder uitgewerkt. Het voorziet in een groene en klimaatbestendige buiteninrichting met de benodigde parkeerruimte. In Q3 en Q4 van 2025 zal dit zal uitgevoerd zijn. De voorbereidingen van herinrichting van de Lindenhoevelaan en Onderlangs Oost is in 2024 opgeschort wel zijn de garageboxen aan het t Weerom gesloopt en is dit tijdelijk ingericht als extra openbare parkeerruimte dat op kosten van betrokken marktpartijen is aangelegd. In 2024 is een nieuwe detail- en horecavisie opgesteld en is een evaluatie van de Centrumaanpak opgesteld.
Beide stukken zullen input gaan geven voor de te actualiseren Centrumaanpak 2.0, die in 2025 zal worden opgesteld. Actie 9.18 Toekomstvisie Oude dorpskern uitwerken in een plan met concrete projecten Rond de aanpak van de Oude Dorpskern is een plan van aanpak vastgesteld waarbij de eerstvolgende stap is het herstarten van de participatie. Dit is noodzakelijk om het geheel aan verschillende projecten een juiste plek te geven. Doelstelling van de participatie is het vormen van planvorming op korte, middellange en lange termijn. Ook de samenhang tussen de diverse projecten zoals bijvoorbeeld de Evaluatie Terrassen, Veiligheidscamera, Blauwe zone en Rioolvervanging spelen hierbij een rol.
76 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling en StedelijkeDeloitte Vernieuwing Accountants B.V.
Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Actie 9.19 Klimaatadaptieve en aantrekkelijke herinrichting Havenhoofd i.s.m. eigenaar Carnisse Veste Het aanbestedingstraject voor de herinrichting van het Havenhoofd is eind 2024 afgerond. Momenteel wordt er gewerkt aan het Definitieve Ontwerp van het plein. De uitvoering van de herinrichting van het plein staat gepland voor 2025. We streven er naar om eind Q1/ begin Q2 2026 het plein gereed te hebben.
Wat hebben we bereikt?
Subdoel 2b: Meer groen om meer schaduw te geven, biodiversiteit te verbeteren, CO2 op te nemen en water te bergen bij piekbuien Wat hebben we er voor gedaan? Actie 9.21 Opstellen gebiedsvisie Polder Ziedewij In de begroting van 2024 had het college zich voorgenomen te starten met het opstellen van een gebiedsvisie voor de polder Ziedewij. Dit is uitgesteld tot 2025. De beantwoording van zienswijzen op het ontwerpbestemmingsplan Natuurgoed Ziedewij e.o.’ en het sluiten van een intentieovereenkomst met de initiatiefnemer kostten meer tijd dan gepland. Daardoor is het aanvragen van een voorbereidingskrediet voor het opstellen van de gebiedsvisie voor de polder Ziedewij verschoven naar 2025. Actie 9.20 Zie verder programma 6 subdoel 2c: We zorgen voor meer groen in onze woonwijken en onze groen- en recreatiegebieden worden toegankelijker en vergroot In 2024 is de subsidie verleend voor het planten van minimaal 12 hectare bomen in de Zuidpolder. In 2024 zijn de plannen van Rijkswaterstaat concreter geworden om bomen te planten langs de snelwegen in Barendrecht. Vanaf 2024 nemen we deel aan de (interne ) Omgevingstafels om meer groen te adviseren in de plannen op het gebied van vergroenen, klimaatadaptatie en biodiversiteit. We zijn inmiddels aangesloten bij diverse landelijke acties voor de inwoners zoals Stichting Steenbreek en NK tegel wippen.
Beleidsindicatoren Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Nr. BBV Indicator
Beschrijving indicator
2024
2023
BD
NL
BD
NL
1. Woonlasten éénpersoonshuishouden € Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een (bron: Coelo) éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
735 (2024)
911 (2024)
692 (2023)
860 (2023)
2. Woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een € (bron: Coelo) meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
1.067 (2024)
994 (2024)
999 (2023)
942 (2023)
3. Gemiddelde WOZ-waarde x 1.000 € (bron: CBS)
De gemiddelde WOZ waarde van woningen in euro’s
436 (2024)
379 (2024)
421 (2023)
368 (2023)
4. Nieuwbouw woningen per 1.000 woningen (bron: BAG-ABF)
Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.
1,1 (2023)
9,1 (2023)
10,0 (2022)
9,3 (2022)
5. Opgeleverde woningen (bron: Gemeente Barendrecht / CBS)
Het aantal opgeleverde woningen
15 (2024)
77.507 (2024)
5 (2023)
73.300 (2023)
Wat heeft het gekost? Programma VHROSV Overzicht lasten en baten op taakveldniveau
Begroting 2024
Begrotingswijzigingen 2024
Begroting 2024 na wijziging
Werkelijk 2024
Afwijking (voordeel is + nadeel is -)
Lasten 8.1:Ruimte en leefomgeving
3.518.000
1.330.400
4.848.400
5.347.859
-499.459
8.2:Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
7.752.500
982.700
8.735.200
15.443.212
-6.708.012
8.3:Wonen en bouwen
1.564.700
-152.800
1.411.900
1.409.029
2.871
Totaal Lasten
12.835.200
2.160.300
14.995.500
22.200.101
-7.204.601
77 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling en StedelijkeDeloitte Vernieuwing Accountants B.V.
Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Overzicht lasten en baten op taakveldniveau
Begroting 2024
Begrotingswijzigingen 2024
Begroting 2024 na wijziging
Werkelijk 2024
Afwijking (voordeel is + nadeel is -)
Baten 8.1:Ruimte en leefomgeving
-643.100
-1.343.700
-1.986.800
-2.681.788
694.988
8.2:Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
-9.723.600
1.478.300
-8.245.300
-16.199.393
7.954.093
8.3:Wonen en bouwen
-1.366.500
511.900
-854.600
-1.528.699
674.099
Totaal Baten
-11.733.200
646.500
-11.086.700
-20.409.880
9.323.180
Saldo lasten en baten
1.102.000
2.806.800
3.908.800
1.790.221
2.118.579
Toelichting afwijkingen (> € 25.000 en < € 100.000) Taakveld 8.1 ruimte en leefomgeving (saldo € 195.529 voordeel) Omgevingsvisie (€ 89.450 voordeel) Door het uitlopen van de projectplanning is het gereserveerde projectbudget slechts deels benut. Dit budget wordt in 2025 ingezet om invulling te geven aan de omgevingsvisie, met name voor het laten opstellen van een milieueffectrapportage (planMER). Dit is een verplicht onderdeel van de besluitvormingsprocedure onder de Omgevingswet. Voorgesteld wordt om het restantbudget door te schuiven naar 2025. Woonprogramma (€ 66.338 voordeel) De programmamanager voor het Omgevingsprogramma Wonen moet nog worden geworven. Dit is de reden dat het budget niet volledig is uitgeput. Aan dit taakveld is een lager bedrag van € 88.541 aan personeelskosten doorbelast. Taakveld 8.2 grondexploitatie (€ 1.246.081 baten) Het bedrag is als volgt te verklaren: Grex BT Oost € 3.254.975 (verhoging verliesvoorziening) Grex Lagewei € 1.590.852 (verlaging verliesvoorziening) Grex Carnisselande (verhoging verliesvoorziening € 189.532) Grex Vrouwenpolder (tussentijdse winstuitname € 2.789.936) Zuidpolder (hogere baten € 298.352) Hogere doorbelasting uren (€ 11.447) De verlagingen van de verliesvoorzieningen van de grexen BT-Oost en Lagewei en de tussentijdse winstuitname Vrouwenpolder zijn in de reserve grondbedrijf gestort.
De verhoging van de verliesvoorziening Carnisselande is aan de reserve grondbedrijf onttrokken. De hogere baten voor de Zuidpolder zijn in de reserve Zuidpolder gestort. Per saldo zijn de mutaties dus budgettair neutraal. Taakveld 8.3 wonen en bouwen (saldo € 676.970 voordeel) Kosten en advies Omgevingsvergunningen (€ 47.662 nadeel) Er is op dit budget een overschrijding ontstaan door advieskosten van de commissie Ruimtelijke kwaliteit. Dat heeft twee redenen. Ten eerste zijn eind 2023 heel veel grote aanvragen ingediend net voor inwerkingtreding van de Omgevingswet. De adviezen van de commissie en dus ook de advieskosten van deze plannen zijn geland in 2024. Leges omgevingsvergunningen (€ 580.806 voordeel) Dit wordt toegelicht bij de saldoverklaring (nr. 12). Aan dit taakveld is een lager bedrag van € 186.286 aan personeelskosten doorbelast.
78 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling en StedelijkeDeloitte Vernieuwing Accountants B.V.
Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Wat heeft het gekost? Algemene dekkingsmiddelen Overzicht lasten en baten op taakveldniveau
Begroting 2024
Begrotingswijzigingen 2024
Begroting 2024 na wijziging
Werkelijk 2024
Afwijking (voordeel is + nadeel is -)
Lasten 0.3:Beheer overige gebouwen en gronden
2.321.700
-523.300
1.798.400
2.012.082
-213.682
0.4:Overhead
13.100.100
14.236.500
27.336.600
27.999.283
-662.683
0.5:Treasury
-294.100
357.100
63.000
260.996
-197.996
0.61:OZB woningen
381.900
-15.500
366.400
198.450
167.950
0.62:OZB niet-woningen
0
4.400
4.400
4.252
148
0.63:Parkeerbelasting
0
0
0
0
0
0.64:Belastingen overig
122.400
-122.400
0
0
0
0.8:Overige baten en lasten
1.575.000
-1.480.000
95.000
277.129
-182.129
0.9:Vennootschapsbelasting (VpB)
64.700
135.000
199.700
184.999
14.701
17.271.700
12.591.800
29.863.500
30.937.191
-1.073.691
-1.482.000
-69.400
-1.551.400
-1.634.341
82.941
0.4:Overhead
-98.400
-478.500
-576.900
-208.948
-367.952
0.5:Treasury
-571.700
-74.100
-645.800
-720.637
74.837
0.61:OZB woningen
-7.528.000
0
-7.528.000
-7.512.672
-15.328
0.62:OZB niet-woningen
-4.490.300
-481.700
-4.972.000
-4.971.964
-36
0
0
0
-1.890
1.890
Totaal Lasten Baten 0.3:Beheer overige gebouwen en gronden
0.63:Parkeerbelasting 0.64:Belastingen overig
-345.300
0
-345.300
-321.705
-23.595
0.7:Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
-83.813.000
-2.132.000
-85.945.000
-86.343.724
398.724
0.8:Overige baten en lasten
-50.000
25.000
-25.000
-1
-24.999
Totaal Baten
-98.378.700
-3.210.700
-101.589.400
-101.715.882
126.482
Saldo lasten en baten
-81.107.000
9.381.100
-71.725.900
-70.778.691
-947.209
0.10:Mutaties reserves
-2.682.400
-2.288.600
-4.971.000
-4.743.616
-227.384
Totaal Onttrekkingen
-2.682.400
-2.288.600
-4.971.000
-4.743.616
-227.384
0.10:Mutaties reserves
1.136.400
439.000
1.575.400
1.575.400
0
Totaal Stortingen
1.136.400
439.000
1.575.400
1.575.400
0
Mutaties reserves
-1.546.000
-1.849.600
-3.395.600
-3.168.216
-227.384
Saldo na mutaties reserves
-82.653.000
7.531.500
-75.121.500
-73.946.907
-1.174.593
Onttrekkingen
Stortingen
79 Algemene Dekkingsmiddelen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
PARAGRAFEN 1. § Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf staat informatie over het gevoerde beleid en de gerealiseerde opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Lokale heffingen kunnen worden onderverdeeld in gebonden en ongebonden heffingen. Gebonden heffingen, zoals de afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges, begraafrechten en marktgelden, worden besteed aan specifieke (wettelijke) taken van de gemeente en worden daarom niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Aan de andere kant worden ongebonden lokale heffingen, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB), hondenbelasting en toeristenbelasting, wel tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend, omdat de besteding ervan niet aan een bepaalde taak is gebonden.
Uitgangspunten lokale heffingen 2024 Woonlasten en tarieven In 2024 geldt als uitgangspunt dat de tarieven worden geïndexeerd met maximaal de inflatiecorrectie van 3,9%. Daarnaast is er een wettelijk maximum van 100% kostendekking voor de gebonden heffingen. Verder in deze paragraaf onder 'lokale woonlasten' wordt verder ingegaan op de ontwikkeling van de woonlasten en tarieven in 2024 in vergelijking met 2023. De gemeentelijke woonlasten omvatten de uitgaven van huishoudens aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing.
Overzicht gerealiseerde inkomsten lokale heffingen Hieronder bevindt zich een totaaloverzicht van de geraamde en gerealiseerde inkomsten uit de belastingen en de gebonden heffingen. Begroting 2024
Inkomsten lokale heffingen Algemene dekkingsmiddelen Onroerende Zaak Belasting Hondenbelasting Toeristenbelasting Gebonden heffingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Marktgelden Begraafrechten Leges Algemene diensten & Burgerzaken Leges Omgevingsvergunning Leges APV- en overige vergunningen Totaal
Realisatie 2024
Afwijking
primair
na wijziging
12.018.300 345.300 25.000
12.500.000 345.300 25.000
12.484.234 321.705 31.491
-15.766 -23.595 6.491
-0,1% -6,8% 26,0%
6.670.800 3.442.000 71.200 680.200 1.017.500 1.300.000 11.600 25.581.900
7.088.700 3.502.000 71.200 516.700 1.017.500 650.000 11.600 25.728.000
7.083.260 3.534.214 67.992 635.030 1.137.554 1.230.806 21.717 26.548.003
-5.441 32.214 -3.208 118.330 120.054 580.806 10.117 820.003
-0,1% 0,9% -4,5% 22,9% 11,8% 89,4% 87,2% 3,2%
Kostendekkendheid gebonden heffingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Marktgelden Begraafrechten Leges Algemene diensten & Burgerzaken Leges Omgevingsvergunning Leges APV- en overige vergunningen Totaal
Baten 2024 7.083.260 3.534.214 67.992 635.030 1.137.554 1.230.806 21.717 13.710.573
in Euro
Lasten 2024 7.275.423 3.534.214 71.927 1.229.500 1.193.138 1.657.162 36.581 14.997.945
in %
Dekking in % 97% 100% 95% 52% 95% 74% 59% 91%
80 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen In bepaalde situaties zijn belastingplichtigen niet in staat om hun aanslag gemeentelijke belastingen volledig te betalen. Onder specifieke wettelijke voorwaarden kunnen ze in aanmerking komen voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Het proces van indiening tot en met de toekenning van kwijtscheldingsverzoeken verloopt via het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW). In het onderstaande overzicht is een vergelijking tussen de geraamde en de gerealiseerde kwijtscheldingen van gemeentelijke belastingen te zien. De totaal gerealiseerde kosten van kwijtscheldingen in 2024 bedragen als volgt: Overzicht kwijtscheldingsbedragen Jaar
Begroot
Realisatie
2023
€ 247.000
€ 263.322
2024
€ 267.700
€ 302.801
De toename van de werkelijke kosten is het gevolg van de tariefstijging van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing ten opzichte van 2023 van respectievelijk 11,5% en 3%. In 2024 is er een lichte stijging van 9 verzoeken in het aantal ingediende kwijtscheldingsverzoeken. Dit betekent een toename van 1%. Echter het percentage van de verzoeken dat is toegekend, is iets gedaald van 69% naar 68%. Dit betekent dat van de 995 ingediende verzoeken, er 677 zijn gehonoreerd. Overzicht verzoeken kwijtschelding Omschrijving
2023
2024
Gehonoreerd
684
677
Afgewezen
302
318
Totaal
986
995
Lokale woonlasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit Groningen houdt elk jaar de ontwikkeling van de lokale lasten in de gaten, zoals OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Ze publiceren de 'Atlas van lokale lasten', met informatie over alle gemeenten in Nederland. Hierna wordt de ontwikkeling van de woonlasten in 2024 ten opzichte van 2023 weergegeven. Vervolgens volgt een vergelijking van de lokale lastendruk van de gemeente Barendrecht met die van omliggende gemeenten, evenals een vergelijking met gemeenten die de laagste en hoogste woonlasten in Nederland hebben. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende situaties: A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar bewoner) B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder bewoner)
81 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Woonlastenontwikkeling Barendrecht De woonlasten bestaan uit de onroerende zaakbelastingen woningen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De ontwikkeling van de woonlasten voor de verschillende huishoudens ziet er als volgt uit. Woonlasten Barendrecht
Tariefontwikkeling Lasten 2023 Lasten 2024 Lasten tov 2023 % tov 2023
Onroerende zaakbelastingen*
0,6%
Rioolheffing eenpersoonshuishoudens
2,9%
Rioolheffing tweepersoonshuishoudens
3,0%
Rioolheffing meerpersoonshuishoudens
3,0%
Afvalstoffenheffing eenpersoonshuishoudens
410,26
426,69
16,43
4,0%
65,40
67,32
1,92
2,9%
125,76
129,48
3,72
3,0%
193,20
198,96
5,76
3,0%
11,5%
216,48
241,44
24,96
11,5%
Afvalstoffenheffing tweepersoonshuishoudens
11,5%
338,16
377,04
38,88
11,5%
Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishoudens
11,5%
395,76
441,24
45,48
11,5%
Totale woonlasten Eigenaar-bewoner eenpersoonshuishouden
692,14
735,45
43,31
6,3%
Totale woonlasten Eigenaar-bewoner tweepersoonshuishouden
874,18
933,21
59,03
6,8%
Totale woonlasten Eigenaar-bewoner meerpersoonshuishouden
998,62
1066,89
68,27
6,8%
Totale woonlasten Huurder-bewoner eenpersoonshuishouden
281,88
308,76
26,88
9,5%
Totale woonlasten Huurder-bewoner tweepersoonshuishouden
463,92
506,52
42,60
9,2%
Totale woonlasten Huurder-bewoner meerpersoonshuishouden
588,36
640,20
51,84
8,8%
* uit Coelo atlas: gemiddelde OZB-lasten woning
Vergelijkende grafieken Woonlastenvergelijking met omliggende gemeenten In vergelijking met de woonlasten van de omliggende gemeenten laat het Coelo het volgende zien. Grafiek woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar bewoner)
82 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Grafiek woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder bewoner)
Uit voorgaande overzichten volgt de conclusie dat, in vergelijking met de omliggende gemeenten, de woonlasten voor eenpersoonshuishoudens onder het gemiddelde liggen. Meerpersoonshuishoudens hebben in Barendrecht boven het landelijk gemiddelde aan woonlasten. Woonlastenvergelijking met gemeenten met laagste en hoogste woonlasten. In deze vergelijking is landelijk gezien zowel de gemeente met de laagste woonlasten als de gemeente met de hoogste woonlasten opgenomen. De volgende grafieken laten dit zien.
83 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Grafiek woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar bewoner) De gemeente met de laagste woonlasten is de gemeente Aalten. De hoogste woonlasten worden in de gemeente Bloemendaal betaald. Barendrecht staat landelijk op plek 258 van de 342 gemeenten. Daarmee behoort Barendrecht tot de gemeenten met relatief hogere woonlasten.
Grafiek B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder bewoner) Nijmegen (1e plaats) blijft nog steeds een erg aantrekkelijke gemeente voor huurders; de woonlasten voor huurders zijn daar het laagst. De gemeente IJsselstein (347e plaats) is in 2024 de duurste gemeente. Barendrecht neemt hierin de 316e plaats in.
De woonlasten voor een éénpersoonshuishouden in Barendrecht zijn lager dan het gewogen landelijk gemiddelde, de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden zijn hoger dan het gewogen landelijk gemiddelde. 84 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
2. § Weerstandsvermogen en risicobeheersing 1. Aanleiding en achtergrond De gemeente Barendrecht voert actief beleid op de beheersing van de risico’s die de gemeente loopt. Gekeken wordt naar de maatregelen die worden getroffen om de risico’s af te dekken. Voor de risico’s waarvoor geen maatregelen getroffen kunnen worden, bijvoorbeeld omdat het verzekeren ervan te duur zou zijn, wordt ingeschat welke buffer noodzakelijk is. Dit is het weerstandsvermogen. Op basis van de continu geïnventariseerde risico’s en de werkelijk beschikbare financiële middelen (weerstandscapaciteit) is het weerstandvermogen berekend. In dit risicoprofiel worden de belangrijkste trends en ontwikkelingen benoemd en meegewogen.
2. Risicoprofiel Door actieve risicobeheersing heeft de gemeente in beeld wat de risico’s zijn en is het mogelijk om het weerstandsvermogen te bepalen. Alle risico’s worden voor zover mogelijk 2 maal per jaar herijkt. Ook wordt er continu geanticipeerd op nieuwe risico’s. Het getoonde risicoprofiel is bepaald vanuit de inventarisatie en analyse zoals uitgevoerd t/m 1 februari 2025. We kijken vanuit de huidige omstandigheden vooruit met als doel een actueel risicoprofiel te presenteren. Hierin wordt rekening gehouden met realistische scenario’s voor de nabije toekomst. De belangrijkste trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op het risicoprofiel worden kort toegelicht. De gevolgen van externe invloeden zoals de geopolitieke spanningen, de nog steeds relatief hoge inflatie, de krappe arbeidsmarkt en de brandstofprijzen laten zich zien en voelen over de hele breedte van het risicoprofiel. De geïdentificeerde risico’s met betrekking tot de ondersteunende bedrijfsvoering vallen vanaf 2024 binnen het risicocluster van De BedrijfsvoeringsPartner. Deze zijn zichtbaar in bijgaand overzicht. In het volgende overzicht worden de belangrijkste (geconsolideerde) risico's gepresenteerd die de grootste invloed hebben bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. Bij ieder risico worden kort de beheersmaatregelen weergegeven.
De lijst met belangrijkste risico’s omvat circa 92% van alle geïdentificeerde risico’s.
85 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Belangrijkste financiële risico’s gemeente Barendrecht Nr.
Risico
Maatregelen/Opmerkingen
Klasse
max. Financieel gevolg +
1 Geconsolideerd risico Project de Stationstuinen
Gecontroleerde projectomgeving, fasering, prioritering, partneroverleg !
5
max. € 4.521.000
2 Risicocluster uitvoering Jeugdwet- tekorten die ontstaan in de uitvoering van de Jeugdwet
Beperkte invloed, transformatie keten, monitoring/ benchmarking, business intelligence
5
max.€ 1.100.000 ~
3 Risicocluster uitvoering wet- en regelgeving Informatiebeveiliging en Privacy
De BedrijfsvoeringsPartner (DBP), Proces meldpunt datalekken, beheer register gegevensverzamelingen, Compliance
5
max.€ 1.000.000 ~
4 Cluster BUIG, (Participatiewet) gerelateerde risico's. Overschrijding van budget(ten)
Optimaliseren uitvoering processen preventie, activering en handhaving
5
max.€ 1.000.000 ~
5 Risico(cluster) dat De BedrijfsvoeringsPartner DBP, monitoring, business intelligence, haar taken niet kan uitvoeren binnen het competentieontwikkeling beschikbaar gestelde budget
4
max.€ 889.000
6 Faillissement van derden of instellingen bij wie borgstellingen, garanties, leningen of vorderingen uitstaan leiden tot onvoorziene uitgaven
Beperkte invloed, DBP, monitoring, business intelligence
3
max.€ 1.000.000 ~
7 Cluster WMO gerelateerde risico's. Overschrijding van budget(ten)
Beperkte invloed, monitoring, business intelligence
5
max.€ 400.000
~
8 Lagere rijksbijdrage door wijzigingen in verdelings-maatstaven en/of bezuinigingen Rijk zorgt na maatregelen voor tekorten
Her-prioritering, bezuinigingen, inkomsten verhogen. ! in 2026 wordt er uitgegaan van een lagere bijdrage die in 2025 al tot noodzakelijke maatregelen kan leiden
5
max.€ 400.000
~
9 Risico’s projecten
Gecontroleerde projectomgeving, scenarioanalyse/ risicoanalyse, DBP
4
max.€ 500.000
~
10 Risicocluster tekorten uitvoering gedecentraliseerde-/nieuwe taken
Monitoring/ benchmarking, business intelligence, competentie-ontwikkeling, SPP. BUIG uit risicocluster (4) gehaald
4
max.€ 300.000
~
11 Risico tekorten Schuldhulpverlening, Nationaal programma Armoede en schulden, Bijzonder bijstand over. open eind regelingen Schulddienstverlening.
4
max.€ 400.000
~
-
Totaal van alle risico 's: € 11.110.000 -
Risico daalt en/of neemt af.
+
Risico stijgt en/of neemt toe.
~
Risico blijft gelijk.
!
Aandachtvestiging/opmerking i.v.m. ontwikkelingen
Het bovenstaande overzicht toont risico’s die incidenteel schade op kunnen leveren met daarbij het maximale financiële gevolg. De tabel hierna geeft aan hoe groot de kans is in lengte van tijd en hoe de spreiding in tijd is terug te vertalen. Kwantiteit Referentiebeelden
Kansklasse Toelichting kansklasse
10%
0 of 1 keer per 10 jaar
1
30%
1 keer per 5 – 10 jaar 2
Deze klasse hanteren we voor risico’s waarvan het niet waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen.
50%
1 keer per 2 – 5 jaar
3
Deze klasse hanteren we voor risico’s die zich in het komende jaar wel maar ook niet kunnen voordoen.
70%
1 keer per 1 – 2 jaar
4
Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar zullen voordoen.
90%
1 keer per jaar of meer
5
Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het zeer waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar gaan voordoen.
Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het onwaarschijnlijk is dat deze zich in de komende jaren voordoen.
86 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Op basis van de ingevoerde risico's is een zogeheten risicosimulatie uitgevoerd. Wij doen dit met behulp van risicoanalyse software. Hiermee kunnen we met alle risico’s die we lopen 100.000 keer doen alsof deze in meer of mindere mate optreden om zo nauwkeuring mogelijk in te kunnen schatten welke financiële buffer er op dit moment tenminste nodig is. We doen dit vooral omdat het reserveren van het maximale bedrag ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden.
Benodigde weerstandscapaciteit bij verschillende zekerheidspercentages Percentage
Bedrag
5%
€ 2.339.926
25%
€ 2.802.098
50%
€ 3.326.164
75%
€ 3.983.887
90%
€ 4.318.187
95%
€ 4.591.302
Uit de tabel met zekerheidspercentages volgt dat 75% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 3.983.887 (benodigde weerstandscapaciteit).
3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van de gemeente Barendrecht bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand
Huidige capaciteit
Algemene reserve aanvang 2024
€ 14.115.772
Stortingen in 2024
€ 75.000
Jaarresultaat 2023
-
-€ 3.307.835
Onttrekkingen 2024
-€ 2.958.600
Totale weerstandscapaciteit eind 2024
€ 7.924.337
Saldo Jaarrekening 2024
€ 2.314.406
Budgetoverhevelingen 2024
-€ 256.200
Totale weerstandscapaciteit eind 2025
€ 9.982.543
4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen
꓿ Beschikbare weerstandscapaciteit
꓿
Benodigde weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen
꓿ Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
€ 7.924.337 ꓿
1,99
eind 2024
2,51
eind 2025
€ 3.983.887 ꓿
€ 9.982.543 ꓿ € 3.983.887
De ratio weerstandsvermogen van de gemeente Barendrecht bedraagt eind 2024 1,99 en valt hiermee binnen klasse B, wat staat voor een ruim voldoende weerstandsvermogen.
87 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Weerstandsnorm Klasse
Ratio
Betekenis
A
> 2,0
Uitstekend
B
1,4 – 2,0
Ruim voldoende
C
1,0 – 1,4
Voldoende
D
0,8 – 1,0
Matig
E
0,6 – 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Ruim onvoldoende
5. Kengetallen In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting en het jaarverslag worden kengetallen opgenomen voor de netto schuldquote, de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, de solvabiliteitsratio, de structurele exploitatieruimte, de grondexploitatie en de belastingcapaciteit. Deze kengetallen maken het gemakkelijker om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. Kengetallen
Realisatie 2023
Prognose 2024
Realisatie 2024
Netto schuldquote
86,0%
97,8%
83,1%
Netto schuldquote gecorrigeerd
86,0%
97,8%
83,1%
Solvabiliteitsratio
24,2%
22,2%
22,4%
Structurele exploitatieruimte
-3,3%
0,5%
-3,4%
Grondexploitatie
5,7%
1,1%
0,2%
Belastingcapaciteit
110,4%
113%
113%
De waarden van de kengetallen op de hieronder afgebeelde kengetallenmonitor zijn ingedeeld in 3 categorieën. Deze categorieën sluiten aan bij de landelijk vastgestelde signaleringswaarden. Categorie A is het minst risicovol, categorie C het meest. Kengetal
Categorie A
Categorie B
Categorie C
Netto schuldquote
<90%
90-130%
>130%
Netto schuldquote gecorrigeerd
<90%
90-130%
>130%
Solvabiliteitsratio
>50%
20-50%
<20%
Grondexploitatie
<20%
20-35%
>35%
Structurele exploitatieruimte begroting
>0%
0%
<0%
Belastingcapaciteit
<95%
95-105%
>105%
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat bij leningen er onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug worden betaald, wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden te berekenen. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en ook wat dat betekent voor de schuldenlast. In 2024 komt de schuldquote onder de 90% uit (categorie A). De berekening van de netto schuldquote ziet er als volgt uit:
88 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
bedragen * 1.000
Netto schuldquote
Realisatie
Prognose
Realisatie
2023
2024
2024
Vaste schulden
+
105.973
115.983
115.759
Netto vlottende schuld
+
26.180
22.946
11.334
Overlopende passiva
+
Totale bruto schuld Financiële activa (excl. kapitaalverstrekkingen, leningen)
-
33.466
33.466
41.664
165.619
172.395
168.757
1.597
1.597
2.206
0
0
0
Financiële activa (verstrekte leningen) Uitzettingen < 1 jaar
-
21.307
12.852
13.758
Liquide middelen
-
333
0
538
Overlopende activa
-
15.590
15.590
14.740
Totale netto schuld
126.792
142.356
137.515
Totale netto schuld gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
126.792
142.356
137.515
Totale saldo van baten (excl. mutatie reserves)
147.453
145.588
165.541
Netto schuldquote
86,0%
97,8%
83,1%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
86,0%
97,8%
83,1%
De netto schuld valt in 2024 ca. € 5 miljoen lager uit dan verwacht, met name door meer uitzettingen en het totaal saldo van baten is ca. € 20 miljoen hoger waardoor de schuldquote een stuk lager uitvalt. De solvabiliteit geeft aan welk gedeelte van het bezit met eigen vermogen is gefinancierd. Deze blijft in categorie B. bedragen * 1.000 Solvabiliteit
Realisatie
Prognose
Realisatie
2023
2024
2024
Eigen vermogen
55.654
51.302
51.792
Totaal passiva
229.966
230.886
230.985
Solvabiliteit
24,2%
22,2%
22,4%
De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering en opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (inclusief rente en aflossingen van leningen) te dekken. Deze blijft in categorie C. bedragen * 1.000
Structurele exploitatieruimte
Realisatie
Saldo van baten en lasten
+
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
+
Rekeningsaldo Waarvan incidentele lasten en baten
-
Prognose
Realisatie
2023
2024
2024
-1.060
-4.352
-3.862
-2.247
6.902
6.176
-3.307
2.550
2.314
1.497
1.868
8.022
Structureel saldo
-4.804
682
-5.708
Totale saldo van baten (excl. mutatie reserves)
147.453
145.588
165.541
-3,3%
0,5%
-3,4%
Structurele exploitatieruimte
Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Hoe lager het percentage hoe beter. Bij de grondexploitaties is sprake van een laag risico.
89 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
bedragen * 1.000 Grondexploitatie
Realisatie
A. Bouwgronden in exploitatie
Realisatie
2023
2024
2024
+
8.356
1.564
402
8.356
1.564
402
/
147.453
145.588
165.541
5,7%
1,1%
0,2%
Totale bouwgronden B. Totale saldo van baten (excl. mutatie reserves)
Prognose
Grondexploitatie
De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Barendrecht zit boven het landelijk gemiddelde met 107,3% in categorie C. Volgens de BBV voorschriften moet dit vergeleken worden met de landelijk gemiddelde woonlasten van het jaar er voor. In onderstaande tabel is ook een vergelijking gemaakt met de landelijk gemiddelde woonlasten van hetzelfde jaar. bedragen * 1.000 Belastingcapaciteit
Realisatie
Prognose
Realisatie
2023
2024
2024
A. OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde
+
410
427
427
B. Rioolheffing voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde
+
193
199
199
C. Afvalstoffenheffing voor een gezin
+
396
441
441
D. Eventuele heffingskorting voor een gezin
-
Totale woonlasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde E. Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin in t-1
/
Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde jaar er voor E. Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin in t
/
Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde zelfde jaar
0
0
0
999
1.067
1.067
905
944
944
110,4%
113,0%
113,0%
944
994
994
105,8%
107,3%
107,3%
6. Ontwikkeling risicoprofiel Barendrecht In deze paragraaf worden de belangrijkste trends en ontwikkelingen in relatie gebracht met de (financiële) risico’s. Het weerstandsvermogen van de gemeente staat al een langere periode onder druk en dit zal ook nog wel een periode het geval blijven. De gemeente ontvangt ruim de helft van hun inkomsten via een algemene uitkering uit het gemeentefonds. De meeste gemeenten voorzien vanaf 2026 grote tekorten omdat de algemene uitkering met ingang van 2026 terugloopt. Het weerstandsvermogen kan de komende jaren onder ratio 1 uitkomen. Dit houdt in dat alleen de algemene reserve onvoldoende buffer biedt om alle bekende risico’s af te dekken. Hierdoor moet er mogelijk opnieuw geprioriteerd worden, worden bezuinigingsmogelijkheden onderzocht en wordt er ook naar andere weerstandscomponenten (bijvoorbeeld onbenutte belastingcapaciteit) gekeken om de dekking te herstellen en de dienstverlening op peil te houden. Project De Stationstuinen: De gemeente wil in een periode van 10 tot 12 jaar een moderne wijk met 3.500 woningen realiseren. De ontwikkeling van de risico’s hierbij speelt een belangrijke rol en deze zal fluctueren. In de huidige fase van het project zijn er verschillende scenario’s denkbaar.
Onder andere het prijsniveau van grond-/ brandstoffen, bouwmateriaal, personeel en de toegang tot overheidssubsidies hebben continu invloed op de hoogte van het risico dat dient te worden beheerst. Momenteel is dit risicocluster met € 4.521.000 (2023: € 9.123.000) aan maximaal berekend risico de grootste in het risicoprofiel van de gemeente. Het risico dat van invloed zal zijn op de weerstandscapaciteit van de gemeente ligt een stuk lager dan voorgaande rapportage. Voor de risico’s op het gebied van de parkeeroplossingen in dit project zijn in die business case passende maatregelen ingezet, gericht op het bereiken van het break even punt. Dit kan nu nog niet gegarandeerd worden (onderdeel van de onderhandelingen). Met Prorail is overeenstemming bereikt over schadeloosstelling, waardoor dit risico niet meer meegenomen is in het weerstandsvermogen. Er wordt in dit project rekening gehouden met diverse scenario’s, waaronder dat het bestemmingsplan onverhoopt vertraging oploopt of in het meest negatieve geval niet goed wordt gekeurd.
90 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Besluitvorming over het integrale meerjarige financiële effect van dit project is onder handen en zal in 2025 plaatsvinden. Onderdeel van de besluitvorming is het inzicht geven in het meest actuele risicoprofiel, hoe deze zich ontwikkelt in de tijd en de daarmee samenhangende weerstandsratio’s. Daarom is de bovenstaande € 4.521.000 niet meegenomen in de calculatie van de gemeentelijke weerstandsratio, die berekend wordt op basis van de (vrije) algemene reserve. Binnen het sociaal domein is in lijn met het landelijke beeld een trend te zien van stijgende zorgwaarde als het gaat om de Wmo, de Jeugdwet en de Participatiewet. De gemeente heeft hierdoor al jaren te maken met groeiende verwachte uitgaven. De toenemende zorgbehoefte in combinatie met een gebrek aan uitvoeringscapaciteit leidt echter tot een mismatch tussen vraag en aanbod in de uitvoerende keten van het sociaal domein. Dit gaat met name om uitvoering van de Jeugdwet. Hierdoor ontstaat een ongewenste zorgachterstand, terwijl budgetten deels onbenut blijven. In het risicoprofiel bij deze jaarrekening worden de risico’s van het sociaal domein vooralsnog onveranderd stevig aangehouden. Bij de uitvoering van de Jeugdwet is de kans op overschrijding van de beschikbaar gestelde budgetten ook komend jaar groot.
De hulpvraag onder jongeren is in aantal cliënten iets afgenomen in vergelijking met voorgaande perioden van stijging. Het blijft echter groot en zeer kostbaar. De daarnaast beperkte beschikbaarheid van passende hulpverlening draagt bij aan het aanhouden van een verstevigd risico in het gemeentelijk risicoprofiel. Het CPB berekent richting 2025 landelijk opnieuw een kostenstijging op de uitvoering van de Jeugdwet oplopend tot ruim 8%. In de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning blijven de kosten landelijk toenemen. De vraag zal ook hoog blijven. Het CPB berekent tot en met 2026 een toename in kosten van 1,5% per jaar. De invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage per 2026 kan gaan leiden tot enige terugdringing van de kosten. De uitvoering van de BUIG (Participatiewet) laat eveneens een negatieve trend zien met een trage maar aanhoudende groei van uitkeringsgerechtigden. Ondanks alle maatregelen op het gebied van preventie, activering en handhaving blijft dit risico stevig in omvang. Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt blijkt er in veel gevallen maar beperkt aansluiting te zijn op diezelfde arbeidsmarkt om hier snel positieve verandering in te realiseren. Wet- en regelgeving Informatieveiligheid en Privacy betreft de bescherming van alle gevoelige informatie en het aanbieden van moderne en veilige digitale product- en dienstverlening.
Ook hier ontkomen we niet aan oplopende kosten van noodzakelijk onderhoud, beheer en doorontwikkeling. De kosten voor ICT en informatiebeveiliging lopen de laatste jaren sneller op. Burgers verwachten daarbij steeds meer op het gebied van digitale dienstverlening. De gemiddelde kosten op ICT gebied per inwoner per jaar heeft zich inmiddels ontwikkeld tot circa € 106. Deze risico’s maken voor een belangrijk deel onderdeel uit van processen waar De BedrijfsvoeringsPartner zorg voor draagt. De wetgeving op het gebied van informatiebeveiliging en privacybescherming wijst de gemeente altijd als risico eigenaar aan en stelt harde toenemende eisen aan techniek, inrichting, beschikbare competenties en capaciteit. Dit is noodzakelijk om de dienstverlening op peil te houden, maar helaas ook om kwaadwillenden te weren uit onze digitale omgeving. De gemeente werkt hierin nauw samen met de Informatie beveiligingsdienst en De BedrijfsvoeringsPartner. Per 1 januari 2024 voert De BedrijfsvoeringsPartner de (niet primaire) taken uit die vallen onder het technische beheer en het ondersteunen van de product- en dienstverlening van de gemeente(n). Deze vormen het risicoprofiel voor de Bedrijfsvoeringspartner. De gemeente Barendrecht dekt naar rato een deel van de risico’s af.
Door de technische ontvlechting van de gemeentelijke omgeving naar meerdere omgevingen is de complexiteit van de beheer- controle en beveiligingstaken toegenomen. In lijn met het landelijke beeld is het aanhoudend lastig om te werven op de diverse specialistische functies. De capaciteitsbelasting van de BedrijfsvoeringsPartner is door en tijdens het ontvlechten flink vergroot. Daarentegen ligt er een bezuinigingstaakstelling bij De BedrijfsvoeringsPartner. Met het mogelijk doorvoeren van bezuinigingen op de bedrijfsvoering is het evident dat de risico’s voor de gemeente en De BedrijfsvoeringsPartner toe zullen nemen. De gemeente heeft al jaren, veelal door externe invloeden, te maken met groeiende verwachte uitgaven. De gedecentraliseerde taken bij nieuwe en/of gewijzigde wetgeving zijn een belangrijke oorzaak. Adequate financiering vanuit de rijksoverheid blijft achter, terwijl de ondersteuning voor deze taken blijft toenemen. De gemeente verstrekt garantstellingen en neemt hiermee ook risico’s. Op voorhand worden de risico’s afgewogen en wordt gekeken naar de voordelen die er bereikt kunnen worden. Denk hierbij aan het ondersteunen van de lokale economie en maatschappelijke doelen zoals sociale woningbouw en verduurzamingsprojecten. De gemeenten in Nederland zorgen samen met de rijksoverheid voor degelijke vangnetconstructies. Hierdoor zijn de risico’s relatief klein.
Bestuurlijke en financiële verhoudingen Rijk en decentrale overheden (risico Rijksbijdrage gemeentefonds): Er is al langere tijd sprake van een (toegenomen) disbalans tussen financiële en bestuurlijke verhoudingen tussen 91 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Rijk en decentrale overheden. Zoals eerder aangegeven zorgen de teruglopende bijdragen van het gemeentefonds en de nieuwe verdeel- en berekensystematiek van het gemeentefonds voor grote onzekerheid. De gemeente verstrekt garantstellingen en neemt hiermee ook risico’s. Op voorhand worden de risico’s afgewogen en wordt gekeken naar de voordelen die er bereikt kunnen worden. Denk hierbij aan het ondersteunen van de lokale economie en maatschappelijke doelen zoals sociale woningbouw en verduurzamingsprojecten. De gemeenten in Nederland zorgen samen met de rijksoverheid voor degelijke vangnetconstructies. Hierdoor zijn de risico’s relatief klein. Bestuurlijke en financiële verhoudingen Rijk en decentrale overheden (risico Rijksbijdrage gemeentefonds) zijn al langere tijd in (toegenomen) disbalans. Zoals eerder aangegeven zorgen de teruglopende bijdragen van het gemeentefonds en de nieuwe verdeel- en berekensystematiek van het gemeentefonds voor grote onzekerheid.
92 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
3. § Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen In de openbare ruimte zijn wegen, civiele kunstwerken, openbare verlichting, riolering, groen, straatmeubilair en speelvoorzieningen onze kapitaalgoederen. Om kapitaalvernietiging te voorkomen én veilig gebruik te borgen is verzorgend, klein en groot onderhoud nodig. Aan het eind van de levensduur wacht rehabilitatie of vervanging. Om het beheer en onderhoud van deze kapitaalgoederen beleids- en planmatig te organiseren, zijn beheer- en beleidsplannen essentieel. Onderstaande tabel geeft een overzicht van die beheer- en beleidsplannen. Beheerplan
Jaar van vaststelling
Jaar van herziening
Financiële reserve/ voorziening
Gemeentelijk beleid
Wegen, fiets- en voetpaden
2023
2026
Nee
- Beheerplan Wegen 2022-2026 (2023)
Civiele Kunstwerken
2020
2025
Nee
- Factsheet civiele kunstwerken (2020)
Groen en bomen
2024
2028
Nee
- Groenbeheerplan 2024-2028 gemeente Barendrecht (2024)
- Herijking Integrale Visie Openbare Ruimte (2013)
- Beleidsdoelen en uitgangspunten Bomenverordening (2024) - Groenvisie Barendrecht 2030 (2023) - Groene kaart gemeente Barendrecht (2019) - Bomenverordening gemeente Barendrecht (2013) - Herijking Integrale Visie Openbare Ruimte (2013) - Groenbeleidsplan 'Barendrecht ziet groen' (2008) Verlichting
2020
2026
Nee
- Factsheet openbare verlichting (2020) - Appendix duurzaamheid beleidsplan openbare verlichting(2015) - Beleidsplan openbare verlichting (2004)
Speelvoorzieningen
2024
2034
Nee
- Speelruimteplan 'Spelen met ruimte' (2024) - Factsheet speelvoorzieningen (2020) - Notitie schoolpleinen (2013)
Straatmeubilair
2015
2025
Nee
- Factsheet straatmeubilair (2020)
Riolering
2024
2028
Ja
- Programma Stedelijk Water 2024-2028 (2024)
Water
2020
2025
Nee
- Programma Stedelijk Water 2024-2028 (2024)
- Algemene Plaatselijke Verordening (2020)
- Waterbeheerprogramma 2022-2027 WSHD (2021) - Gewijzigde nota bodembeheer (2021)
Wegen, fiets- en voetpaden (verhardingen) Wegen, fietspaden, trottoirs etc. hebben een cruciale functie in de samenleving. Beheer van deze infrastructuur is dan ook een van onze kerntaken. Ook in 2024 kregen we met periodieke inspecties en lokale metingen informatie over de kwaliteit van onze wegverharding. Met een geautomatiseerd beheerprogramma vertaalden we deze informatie naar klein en groot wegonderhoud. Zo hebben we in 2024 op diverse locaties in de gemeente de elementenverharding vervangen (bijv. in de Prins Bernhardstraat), zijn verschillende voetpaden hertegeld (o.a. op begraafplaats Scheldestraat en bedrijventerrein Cornelisland) en is de verharding van nuts- en telecomsleuven hersteld. Ook vervingen we op de Carnisser Baan een flink stuk geluidsreducerend asfalt en hebben we diverse fietspaden (o.a. Noordersingel) opnieuw geasfalteerd.
Civiele kunstwerken Naast diverse kleine reparaties vervingen we in 2024 van verschillende bruggen de dekplanken (bijv. Wilgenwede), brachten we nieuwe slijtlagen aan (o.a. Klipper en Kreeftwater) of werden geschilderd (van Avenue Carré tot Zoommeer). Sommige civiele kunstwerken zijn helemaal vervangen (zoals de keerwanden
93 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Middeldijk/Ziedewijdse Baan). Ook lieten we in 2024 ons halve civiele kunstwerkenareaal inspecteren en zijn we gestart met het maken van een beheerplan civiele kunstwerken.
Openbaar groen Barendrecht bleef in 2024 een groene gemeente en zorgde ons groen voor een leefbare en gezonde omgeving voor onze inwoners. Uit oogpunt van duurzame instandhouding voerden we diverse onderhoudswerkzaamheden uit (o.a. onkruid bestrijden, beplanting snoeien, hagen knippen, gras maaien etc.) In verband met aflopende contracten hebben we in 2024 het groenonderhoud opnieuw aanbesteed en gegund aan twee lokale bedrijven. Daarnaast vervingen we verspreid over de gehele gemeente dode/beschadigde beplanting en/of bomen met einde levensduur (bijv. Strausslaan, Nassaustraat, Boeier). En net als voorgaande jaren, is ook in 2024 weer ruim een derde van ons bomenbestand geïnspecteerd (in het kader van de zorgplicht) en voerden we de geadviseerde beheer- en onderhoudsmaatregelen uit (zoals snoeien, uitvoeren nader onderzoek, kappen e.d.) Daar waar mogelijk vergrootten we de boomspiegels en/of verbeterden we de groeiplaatsen voorafgaand aan het aanplanten van vervangende bomen.
Openbare verlichting Goede openbare verlichting is van groot belang qua beleving en veiligheid van de openbare ruimte. Onveilige situaties en storingen proberen we daarom zo snel mogelijk op te lossen. Afgelopen jaar zijn er in de wijk Meerwede en bij de revitalisatie van het centrum rond de Middenbaan alle armaturen vervangen door nieuwe, duurzame LED-armaturen. Op de Avenue Carré en Avenue Carnisse zijn alleen de lampen vervangen voor LED. Daarmee is nu ruim 36% van ons verlichtingsareaal verled.
Speelvoorzieningen Speelplaatsen zijn de ontmoetingsplekken voor jong en oud. Om de veiligheid ervan te borgen, inspecteren wij de speelvoorzieningen 4x per jaar. Een gemiddelde speelplek gaat ongeveer 12 jaar mee. In 2024 zijn 14 plekken opnieuw ingericht (bijv. Müllerhaven, Mollenburg, Palmhout, Swarttouwhaven en Albert Schweitzerstraat). Al deze speelplekken zijn integraal en in samenspraak met de gebruikers en buurtbewoners heringericht.
Straatmeubilair Straatmeubilair zijn banken, fietsenrekken, hekwerken, afvalbakken etc. Het onderhoud richt zich op schoon, heel en veilig. Verspreid over de gemeente zijn zitelementen op speelplekken geplaatst. Afvalbakken vervangen door vuurwerkschade en hekwerken gerepareerd.
Riolering Riolering heeft als doel het beschermen van de volksgezondheid, de kwaliteit van de leefomgeving, de bodem en het grond- en oppervlaktewater. Wij zijn daarom verantwoordelijk voor het inzamelen van stedelijk afvalwater en hemelwater. Het beheer en beleid van onze riolering is verankerd in het Programma Stedelijk Water dat in februari 2024 is vastgesteld door de gemeenteraad. In 2024 is volgens ons uitvoeringsprogramma 46 km riolering gereinigd in de wijken Smitshoek, Vrijenburg, Meerwede, Dierenstein en Lagewei. De helft van de gereinigde rioolstrengen is meteen geïnspecteerd. Uit de inspectie is geconstateerd dat er relatief veel wortelgroei in kolk- en huisaansluitingen zit. Voor elke geïnspecteerde rioolstreng wordt apart beoordeeld hoe eventuele schades verholpen worden. In 2024 is om die reden 85 meter buis vervangen in de Lekstraat. Het riool wat aansluit op het gemaal Kuilkant is gerelined, omdat vervanging een te ingrijpende maatregel bleek. Het riool ligt namelijk op 5 meter diepte. Verder zijn in 2024 de volgende rioolvervangingsprojecten voorbereid: Talmaweg, Jaagpad, Oude Dorp en Noord IV. Voor de nieuwbouwontwikkeling Stationstuinen is gewerkt aan het ontwerp van het riolerings- en waterhuishoudingsplan en is nader onderzoek verricht naar de toepassing van diepte-infiltratie.
Wat betreft gemalen zijn in het afgelopen jaar verschillende rioolpompen vervangen en is de besturing van verschillende (tunnel)gemalen aangepast.
94 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Afvalinzameling Sinds 2023 is de nieuwe app BAR Afvalbeheer online gegaan. Hierin kunnen inwoners gemakkelijk inzien waar en wanneer ze hun afval kunnen aanbieden. Ook heeft de app een afvalscheidingswijzer. Daarnaast is het afvalserviceportaal geïntroduceerd, waarin inwoners gemakkelijk hun afvalzaken kunnen regelen. Deze app bleef in 2024 in ontwikkeling en er werd onderzocht hoe de app makkelijker toegankelijk kan worden gemaakt. In 2023 is gewerkt aan het terugdringen van bedrijfsafval op het afvalaanbiedstation, door middel van strengere controle op bedrijfswagens. Ook in 2024 zien we hier nog resultaat van door de vermindering van ingeleverd grof afval. Daarnaast zijn in 2024 verschillende containers, batterijen, containerputten en toegangscontrolesystemen vervangen en geüpgraded. BAR Afvalbeheer heeft daarbij in najaar 2024 het Mobiele Afvalaanbiedstation gerealiseerd, welke nu op vaste dagen op verschillende locaties in het dorp te bezoeken is. Hier kunnen inwoners een boodschappentas aan volume afval inleveren en bovendien kan iedereen hier ook terecht met vragen over afval(scheiding). Ook zijn de openingstijden van het Afvalaanbiedstation aan de Londen verruimd om de service te verbeteren. Tot slot is in 2024 met drie klankbordgroepen en de Maatschappelijke Adviesraad Barendrecht samengewerkt om meer inzichten te verkrijgen voor een gedragen afvalbeleid.
Waterhuishouding Watergangen zijn primair bedoeld om overtollig water voldoende af te voeren. Daarnaast zijn watergangen bijzonder belangrijk voor de biodiversiteit. Om aan de primaire functie te voldoen is in 2024 een lengte van 3,6 kilometer gebaggerd in de gebieden Nieuweland, Koedood, Riederhoek, Vrijenburgbos en Zuidpolder. Ook zijn alle planten in de watergangen één keer gemaaid en afgevoerd. Enkele plekken zijn niet gemaaid om schuil- en foerageermogelijkheden te bieden voor dieren. Beschoeiingen voorkomen dat grond afkalft in de watergang. In 2024 is een totale lengte van 64 meter aan beschoeiing vervangen langs de Middeldijk en Reijerwaardseweg. Tot slot zijn bij de projecten Het Vlak en Onderlangs twee waterbouwkundige elementen gerealiseerd in 2024, een bedriegertje (sierfontein) en een ondergrondse waterberging in de vorm van kratten en fundering.
Onderhoud openbare ruimte onderhoud openbare ruimte
2024
groen
3.544.209
wegen
3.215.341
riolering
1.087.965
straatreiniging
1.038.919
openbare verlichting
813.810
water
481.355
kunstwerken
198.261
gladheidsbestrijding
62.142
totaal
10.442.003
Accommodaties Uitgangspunt voor het beheer en het onderhoud van de gemeentelijke accommodaties is het (blijven) bieden van een hoogwaardig voorzieningenniveau met kwalitatief goede accommodaties. Met deze accommodaties faciliteert de gemeente beleidsdoelstellingen op het gebied van onderwijs, sport, cultuur, welzijn, etc. Het onderhoud is verdeeld in planmatig-, dagelijks- en storingsonderhoud. Het planmatig onderhoud richt zich op het voldoen aan conditiescore 3 (redelijk/schoon heel en veilig) en uiteraard aan de vigerende wet- en regelgeving. Voor ieder gemeentelijk gebouw is een meerjarenonderhoudsprognose (MJOP) opgesteld met "Conditiescore 3" conform de NEN 2767. Om schommelingen in uitgaven voor planmatig onderhoud te compenseren is er een reserve onderhoud gebouwen. Dagelijks onderhoud is onderhoud dat vooraf niet voorzien kan worden en meestal door gebruikers gemeld
95 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
wordt, ook wel meldingenonderhoud genoemd. Onvoorziene kostbare storingen en of wijzigingen in de bouwregelgeving kunnen grote invloed hebben op het budget voor dagelijks onderhoud. Conditiescore Omschrijving conditie
Toelichting
1
Uitstekend
Incidenteel geringe gebreken
2
Goed
Incidenteel beginnende veroudering
3
Redelijk
Plaatselijk zichtbare veroudering. Functievervulling van gebouw- en installatiedelen niet in gevaar
4
Matig
Functievervulling van bouw- en installatiedelen in gevaar
5
Slecht
De veroudering is onomkeerbaar
6
Zeer slecht
Technisch rijp voor sloop
In dit jaar zijn wij verder gegaan met de integratie van beleid en uitvoering op het gebied van duurzaamheid en energiebesparing. Bij diverse accommodaties zijn hiervoor maatregelen getroffen. Bij de opdracht voor het op te stellen Integraal AccommodatiePlan (IAP) is verduurzaming als specifieke opdracht meegegeven.
96 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
Kerncijfers paragraaf kapitaalgoederen Asset
Assetonderdeel
Aantal
Eenheid
Civiele kunstwerken
Fiets-voetgangersbrug
103
stuks
Civiele kunstwerken
Overig kunstwerk
232
stuks
Civiele kunstwerken
Verkeersbrug/viaduct
39
stuks
Gemalen
Bergbezinkvoorziening
1
stuks
Gemalen
Centrale voedingskast
9
stuks
Gemalen
Drukriool
223
stuks
Gemalen
Groot gemaal (droog)
2
stuks
Gemalen
Groot gemaal (nat)
60
stuks
Gemalen
Oppervlaktewatergemaal
3
stuks
Groen
Beplanting
529.762
vierkante meter
Groen
Boom
23.677
stuks
Groen
Gras
2.027.764
vierkante meter
Groen
Haag
54.053
vierkante meter
Openbare verlichting
Armatuur
13.594
stuks
Openbare verlichting
Lamp
13.970
stuks
Openbare verlichting
Lichtmast
13.055
stuks
Riolering
Drukriolering
60.952
strekkende meter
Riolering
Rioolput
8.902
stuks
Riolering
Rioolvoorziening
2
stuks
Riolering
Vrijvervalleiding
343.303
strekkende meter
Spelen
Schoolplein
32
stuks
Spelen
Speel- en sportplek
270
stuks
Spelen
Speeltoestel
1.511
stuks
Spelen
Valondergrond
18.092
vierkante meter
Verkeer
Markering
2.901.861
vierkante meter
Verkeer
Verkeersbord
5.164
stuks
Verkeer
Verkeersteken (paal/drager)
3.831
stuks
Water
Natuurlijke oever
29.691
strekkende meter
Water
Natuurvriendelijke oever
4.394
strekkende meter
Water
Oeverbeschoeiing
89.529
strekkende meter
Water
Watergang
737.528
vierkante meter
Wegen
Asfaltverharding
800.146
vierkante meter
Wegen
Elementenverharding
1.856.991
vierkante meter
Wegen
Goot
4.521
strekkende meter
Wegen
Kolk
32.429
stuks
Wegen
Overige verharding
34.026
vierkante meter
97 Paragrafen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2025
Jaarstukken 2024
4. § Financiering Algemeen In deze financieringsparagraaf beschrijven wij in hoeverre de plannen en acties, die wij in de begroting 2024 hebben beschreven, zijn uitgevoerd. Naast de onderwerpen die verplicht deel uit maken van de financieringsparagraaf, nemen wij u mee in een aantal ontwikkelingen die van belang zijn voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie. Treasurystatuut De wettelijke kaders rondom de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido). Beheersing van de financiële risico’s speelt daarin een belangrijke rol. De uitwerking van deze kaders zijn vastgelegd in de Financiële Verordening 2023 en het Treasurystatuut 2018.
Renterisicobeheer Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet Fido. Voor de bepaling van de renterisico’s die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie zijn twee normen verplicht gesteld: De renterisiconorm heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar en de kasgeldlimiet op leningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. Het doel van deze normen is om de budgettaire risico’s als gevolg van rentestijging te beperken. Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet heeft de wetgever een norm gesteld voor het maximum bedrag aan kortlopende middelen (looptijd tot maximaal een jaar) waarmee de gemeente haar activiteiten mag financieren. Het doel van deze limiet is het risico te voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct grote impact hebben op de rentelasten tijdens het boekjaar. Wanneer in drie opeenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, dient dit te worden gemeld bij de toezichthouder, de Provincie, inclusief een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet. In onderstaand overzicht is de toetsing van de kasgeldlimiet voor het jaar 2024 opgenomen. In het eerste kwartaal van 2024 is de kasgeldlimiet overschreden, in het tweede tot en met het vierde kwartaal was er weer ruimte onder de limiet. Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000 ) Omvang begroting per 1-1-2024