Besluit (1)

RAADSBESLUIT Onderwerp: Besluitvorming over het gemeente specifiek organiseren van taken en een frictiebudget

Gemeenteraad: 20 december 2022

Zaaknummer: nvt

Commissie Algemene Zaken en Financiën BD 12 december 2022

De raad van de gemeente Barendrecht; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 29 november 2022; gezien het advies van Commissie Algemene Zaken en Financiën BD op 12 december 2022;

BESLUIT: 1. Kennis te nemen van de samenvatting van het plan van aanpak Ontvlechting en Onthechting van de BAR-organisatie, de Transitie en de Opbouw van de gemeentelijke organisaties van Albrandswaard, Barendrecht en Ridderkerk en de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie (OOTO) (bijlage 1). 2. Kennis te nemen van de impactanalyse van de gedeeltelijke ontvlechting van de BAR-organisatie (bijlage 2) en de rapportage onderzoek gemeente specifiek organiseren (bijlage 4). 3. Een incidenteel budget van € 475.000 voor 2024 op te nemen in de Voorjaarsnota voor de projectkosten die in dat jaar samenhangen met de verwachtte werkzaamheden ten aanzien van het ontvlechten van een deel van de BAR-organisatie, de transitie van taken en personeel naar de gemeentelijke organisaties en het opbouwen van de Barendrechtse organisatie.

Aldus besloten in de vergadering van de gemeenteraad Barendrecht van 20 december 2022.

Raadsvoorstel Onderwerp: Besluitvorming over het gemeente specifiek organiseren van taken en een frictiebudget

College van burgemeester en wethouders 29 november 2022

Zaaknummer nvt

Portefeuillehouder Margo Stolk

Commissie Algemene Zaken en Financiën BD 12 december 2022

Openbaar

Gemeenteraad 20 december 2022

Geadviseerd besluit 1. Kennis te nemen van de samenvatting van het plan van aanpak Ontvlechting en Onthechting van de BAR-organisatie, de Transitie en de Opbouw van de gemeentelijke organisaties van Albrandswaard, Barendrecht en Ridderkerk en de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie (OOTO) (bijlage 1). 2. Kennis te nemen van de impactanalyse van de gedeeltelijke ontvlechting van de BAR-organisatie (bijlage 2) en de rapportage onderzoek gemeente specifiek organiseren (bijlage 4). 3. Een incidenteel budget van € 475.000 voor 2024 op te nemen in de Voorjaarsnota voor de projectkosten die in dat jaar samenhangen met de verwachtte werkzaamheden ten aanzien van het ontvlechten van een deel van de BAR-organisatie, de transitie van taken en personeel naar de gemeentelijke organisaties en het opbouwen van de Barendrechtse organisatie.

Raadsvoorstel Inleiding De BAR-organisatie is in 2014 van start gegaan. Belangrijke aanleiding voor het vormen van de BARorganisatie was de toenmalige focus van de Rijksoverheid op schaalvergroting. Gemeenten moesten toewerken naar een schaal van minimaal 100.000 inwoners om het grote aantal maatschappelijke opgaven en gedecentraliseerde taken aan te kunnen. Onder deze druk hebben Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk een gezamenlijke ambtelijk organisatie opgericht, om vervolgens als gemeenten zelfstandig te kunnen blijven. Hoewel de BAR-organisatie in deze afgelopen jaren over het algemeen goed heeft gefunctioneerd, zien we echter dat het maatschappelijk en politieke klimaat aan verandering onderhevig is. Veranderingen die vragen om een wijziging in de manier hoe we onze gemeentelijke organisatie inrichten. Inwoners verwachten in toenemende mate een overheid die nabij is. Een overheid die dichtbij de inwoners is georganiseerd, goed kan inspelen op lokale behoeften en met medewerkers die betrokken zijn bij de lokale opgaven. Dat vraagt om een compactere organisatie die sneller schakelt, met kortere lijnen en met medewerkers die zich verbonden voelen met de Barendrechtse samenleving. Ook verwachten inwoners in toenemende mate een overheid die in staat is maatwerk en kwaliteit te leveren.

Waar in de afgelopen bij de aanpak van maatschappelijk opgaven efficiency en harmonisatie de boventoon voerde, zien we een toegenomen vraag naar specifieke oplossingen voor specifieke vraagstukken. Gemeenten zijn de afgelopen jaren in staat gebleken grote maatschappelijke opgaven goed op te kunnen pakken, mits zij in staat worden gesteld hier hun eigen kleur aan te geven. Ook politiek lopen de standpunten over de aanvliegroute van maatschappelijke opgaven steeds meer uiteen. Dit staat op gespannen voet met de efficiënt georganiseerde BAR-organisatie, die juist goed functioneert als er (politiek) samengewerkt wordt en er consensus is over onderwerpen. Tot slot zien we dat medewerkers zich in toenemende mate verbonden willen voelen tot de organisatie waar zij werken. Aspecten als identiteit, cultuur en verbondenheid zijn voor werkgevers steeds belangrijkere aspecten om in te investeren. Juist ook om een aantrekkelijke werkgever te blijven. Binnen de BAR-organisatie is dit lastig gebleken, gezien de grote verschillen tussen gemeenten in onder andere demografie, cultuur en identiteit. Hoewel samenwerking belangrijk blijft, geven de huidige maatschappelijke en politieke ontwikkelingen aanleiding om gemeentelijke beleid- en uitvoeringstaken meer lokaal in te richten en te kijken naar de toekomst van de BAR-organisatie.

In de afgelopen anderhalf jaar is de toekomst van de GR BAR-organisatie onderwerp geweest van onderzoek en overleg. Sinds de vorming van de nieuwe colleges is dat overleg ambtelijk en bestuurlijk geïntensiveerd. Uit het op 25 juni jl. gevoerde overleg is gebleken dat de colleges van Ridderkerk en Barendrecht de opvatting delen dat beleid en uitvoering gemeente specifiek moeten worden georganiseerd, echter verschilden zij van mening over de wijze waarop dit zou dienen te gebeuren. In het overleg van 25 juni is ook overeenstemming tussen Barendrecht en Ridderkerk bereikt over de wenselijkheid om de bedrijfsvoeringstaken (met uitzondering van communicatie en financieel advies) gezamenlijk te blijven uitvoeren. De gemeenten Barendrecht en Ridderkerk hebben daarna besloten nader onderzoek te laten doen naar de consequenties van het gemeente specifiek organiseren van taken, functies en formatie: binnen de BAR-organisatie (variant 1) of binnen de eigen gemeente (variant 2). Uit de rapportage onderzoek gemeente specifiek organiseren (bijlage 4) blijkt dat er op argumenten net zoveel “voors” als “tegens” zijn. De factoren slagvaardigheid, vermindering bestuurlijke drukte en de landelijke trend van ontvlechting hebben in Barendrecht geleid tot voorkeur variant 2. Het college van burgemeester en wethouders van Barendrecht heeft daarop op 11 oktober jl.

besloten een eigen ambtelijke organisatie voor alle beleids- en uitvoeringstaken van de gemeente in te richten. Het college van Ridderkerk heeft de wens om te komen tot gemeente specifiek werken ook, maar

wilde dit realiseren door een deel van de huidige BAR-organisatie gemeente specifiek in te richten. Het college van Ridderkerk voelt door het besluit van Barendrecht de noodzaak om te bezien op welke manier beleid en uitvoering voor Ridderkerk eveneens buiten de BAR-organisatie georganiseerd kunnen worden. Het college van Albrandswaard wilde de samenwerking met Barendrecht en Ridderkerk in de BAR-organisatie het liefst behouden in de huidige vorm, maar ziet zich eveneens genoodzaakt om zich te beraden over het organiseren van beleid en uitvoering buiten de BARorganisatie. Als gevolg van de besluitvorming moeten meerdere zaken worden opgepakt. Hiervoor wordt om een incidenteel budget voor frictie- en projectkosten gevraagd. Beoogd effect 1. Duidelijkheid over de taken die gemeente specifiek gaan worden georganiseerd en taken die we in gezamenlijkheid blijven uitvoeren. 2. Op hoofdlijnen duidelijkheid over de organisatie van de gedeeltelijke ontvlechting van de BARorganisaties en de opbouw van de eigen gemeentelijke organisaties en de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie. 3. Het ter beschikking stellen van een incidenteel budget voor het ontvlechten van taken en de transitie van personeel naar de gemeentelijke organisatie. Relatie met beleidskaders Gemeenschappelijke Regeling BAR-organisatie.

Argumenten 3.1 Om te kunnen starten met het proces van ontvlechten, de transitie van taken en personeel en de opbouw van de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie en de gemeentelijke organisaties, is een frictiebudget nodig. Als bijlage bij dit voorstel is een samenvatting van het Plan van Aanpak op hoofdlijnen voor de Ontvlechting en Onthechting van de BAR-organisatie, de Transitie en de Opbouw van de gemeentelijke organisaties van Albrandswaard, Barendrecht en Ridderkerk en de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie (OOTO) toegevoegd. Overleg gevoerd met • Bestuurlijke stuurgroep Kanttekeningen Uitvoering/vervolgstappen Na besluitvorming zal gestart worden met de uitvoering van het plan van aanpak. Evaluatie/monitoring Financiën Qua incidentele kosten gaan we ervan uit dat de ontvlechting en opbouw in 2023 en 2024 plaatsvinden. Indien de ontvlechting langer duurt dan schuiven de kosten ook door. We verwachten dat de incidentele kosten toenemen als het tijdspad langer wordt, aangezien de onzekerheid en transitieperiode langer duurt wat meer vervangingsbehoefte en projectkosten vergt

Frictiekosten

2023 nvt

2024 650

Totaal 650

Project ontvlechting Projectteam externe voorzitter en projectleider Externe ondersteuning ICT ontvlechting Huisvesting

320 400 650 PM

80 200 100 PM

400 600 750 0

Totaal (x 1000)

1370

1030

2400

Voor de frictiekosten en projectkosten wordt nu gevraagd om een incidenteel budget. De kosten voor tijdelijke uitbreiding van de bezetting en vervangingsbehoefte die mogelijk ontstaat worden verwerkt in de eerste dan wel tweede tussenrapportage 2023 van de BAR-organisatie. Op deze manier worden de directe projectkosten bekostigd vanuit de incidentele budgetten en worden de bedrijfsvoeringskosten bekostigd vanuit de bedrijfsvoering. Van het totaal bedrag ad 2,4 mio nemen Barendrecht en Ridderkerk, volgens afspraak in het bestuurlijk overleg, ieder een aandeel van 1 mio nu als inzet voor dit proces. De drie gemeenten hebben met elkaar afgesproken om in een separaat parallel traject in de komende periode te komen tot financiële afspraken en een financiële afwikkeling. Hierbij wordt uiteraard rekening gehouden met het hiervoor vermelde bedrag van 1 miljoen euro van de gemeenten Barendrecht en Ridderkerk. Dit geeft het volgende financiële plaatje voor de gemeente Barendrecht:

Barendrechts aandeel 50% conform afspraak met Ridderkerk Project Opbouw eigen organisatie, externe begeleiding, profilering etc. Reeds beschikbaar gesteld door de Raad Aanvullend benodigd budget (x1000)

2023 600 275

2024 400 75

Totaal 1000 350

-875 0

0 475

-875 475

Juridische zaken Duurzaamheid Communicatie/participatie na besluitvorming -

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

BIJLAGE 1: Beknopt Plan van Aanpak BIJLAGE 2: Impactanalyse BIJLAGE 4: Rapportage onderzoek gemeente specifiek organiseren BIJLAGE 3 Splitsing takenoverzicht.pdf Technische vraag fractie EVB Gemeentespecifiek organiseren taken en frictiebudget.pdf Technische vragen fractie GL Gemeentespecifiek organiseren taken en frictiebudget.pdf 675864 Brief wethouder Stolk inzake Beantwoording technische vragen BAR fracties GL en EVB.pdf 8. Conceptbrief gemeenteraad inzake reactie brief Ondernemingsraad.pdf 9. Advies openbare commissie AZ&F 12 december 2022.pdf 10. Ondertekend raadsbesluit Gemeente specifiek organiseren van taken en frictiebudget.pdf