WPI voortgangsrapportage 2023-Q3.pptx

WPI VOORTGANGSRAPPORTAGE Q3-2023 KERNCIJFERS WERK, PARTICIPATIE EN INKOMEN T/M SEPTEMBER 2023

Oktober 2023

Kerncijfers bijstand (1)

Ontwikkelingen totale bijstandsbestand werkzoekenden Bestand eind september’23: 34.888

Cumulatief 2023: < 3 weken= 76,9%; < 8 weken= 96,5%

Werkvoorraad per 30 september’23: 656

Cumulatief 2023: Werk= 25,9%; MaxWW= 8,9%

2

Kerncijfers bijstand (2)

Ontwikkelingen totale bijstandsbestand werkzoekenden Cumulatief 2023 % uitstroom naar Werk: 44,3% Kerncijfers bijstand (sheet 2 en 3) De cijfers laten de ontwikkelingen zien van het werkzoekenden bestand. Dit omvat de volgende regelingen: WWB-Levensonderhoud, WWB-Levensonderhoud Krediethypotheken, IOAW & IOAZ. Per eind september 2023 bedraagt het klantenbestand 34.888 uitkeringen. Over heel 2023 is het bestand gedaald met 615 (=1,7%) uitkeringen en komt daarmee sinds 2010 onder de 35.000. De cumulatieve instroom 2023 bedraagt 4.603 en is licht gestegen t.o.v. dezelfde periode vorig jaar (cumulatief 2022: 4.386). De cumulatieve uitstroom 2023 bedraagt 5.218 en is licht afgenomen t.o.v. dezelfde periode vorig jaar (cumulatief 2022: 6.045). De uitstroom blijft maandelijks de instroom licht overtreffen waardoor het bestand maandelijks blijft afnemen. De daling over 2023 (=615) is lager dan over dezelfde periode vorig jaar (=1.659). Reden van instroom In 2023 is er een toename in het aandeel instroomreden “werk”. Het cumulatieve aandeel over 2023 bedraagt 25,9%. In dezelfde periode van vorig jaar bedroeg dit aandeel 22,4%. Het aandeel van de instroomreden “max WW” is gelijk gebleven en bedraagt voor 2023 8,9%. Deze werkgerelateerde instroomredenen geven een grotere kans sneller weer uit te stromen.

Reden van uitstroom Van alle mensen die uit de bijstand zijn gestroomd in 2023 is meer dan 40% (44,3%) bemiddeld naar werk en 3,2% naar school. 13,4% van de uitkeringen zijn beëindigd met reden “handhaven”. In vergelijking met dezelfde periode in 2022 (jan t/m sept) is het aandeel “werk” (50,1%) en “handhaven” (14,0%) in 2023 gedaald.

3

IKOW - Iedereen Kans Op Werk (1) Sociaal werk

Iedereen Kans Op Werk (IKOW) Enkele initiatieven die reeds gestart zijn, zijn opgenomen in deze voortgangsrapportage. Op 1 juli 2023 zijn 4.214 Amsterdammers werkzaam via Sociaal Werk, waarvan 2.362 in de Wsw (met name via Pantar) en 1.852 met de instrumenten van de Participatiewet (jobcoaching, loonwaardesubsidie, beschut werk). Ten opzichte van de jaarlijkse daling (ca. 6%) van de Wsw (Wet Sociale Werkvoorziening) staat een stijging van het gebruik van de instrumenten in de Participatiewet. Dit resulteert in een lichte groei van de totale groep Amsterdammers werkzaam via Sociaal Werk. De inzet van Beschut Werk is er op gericht, in intensieve samenwerking met maatschappelijke organisaties, zorginstellingen en onderwijsinstellingen, zo veel mogelijk Amsterdammers met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. Tijdens het voorschakeltraject voor het tot stand laten komen van een succesvolle match, wordt werkgevers daarbij een begeleidingssubsidie geboden. Vanaf het moment van indiensttreding start de reguliere begeleidingssubsidie. Vanaf 2015 tot heden zijn er 554 nieuwe Beschut Werk arbeidsovereenkomsten gerealiseerd. Hiervan zijn er 204 beëindigd en nog 350 actief per 1 juli 2023. Per saldo betekent dat een verdere groei van Nieuw Beschut.

4

IKOW - Iedereen Kans Op Werk (2) Project Intensivering Uitstroom (PIU)

Project Intensivering Uitstroom (PIU) Het project Intensivering Uitstroom is in het 3e kwartaal van 2022 als pilot gestart. Na evaluatie is dit project in 2023 opgenomen als onderdeel van Iedereen Kans Op Werk. Inmiddels heeft het project de jaardoelstelling van 800 plaatsingen voor 2023 per 1 oktober jl. gerealiseerd. Het projectteam werkt nauw samen met het werkgeverservicepunt (WSP) voor onder andere matching op vacatures. Sinds mei 2023 is er ook een samenwerking met Fraudepreventie en Controle. Het aantal gerealiseerde onderzoeken bleef achter door een bezettingsprobleem; dit is inmiddels opgelost.

56 49

67% 50% 23 20 12

5

IKOW - Iedereen Kans Op Werk (3) Focusaanpak

Focusaanpak Het initiatief Focusaanpak is op 1 september jl. gestart. Tot nu toe is ongeveer 10 % (299 Amsterdammers) van de totale focusgroep van de (2.868) bijstandsgerechtigden die tussen de 3 en 5 jaar een uitkering ontvangen gesproken. Van deze 299 Amsterdammers heeft ongeveer 23% een stap richting werk gezet: van uitstroom naar werk tot aanmelding bij de Werk en Participatie-instrumenten. Wat betreft het aandeel klanten met gewijzigde uitkering door handhaving: het betreft hier alleen uitstroomaantallen. Aanvulling door andere wijzigingen volgt naar verwachting in de volgende rapportage.

6

IKOW - Iedereen Kans Op Werk (4) Parttime werk (deeltijdwerk)

% bestand met parttime werk (per september 2023): 6,9% Parttime werk De ontwikkeling van het parttime bestand kent haar eigen dynamiek. Enerzijds worden Amsterdammers begeleid naar parttime werk, anderzijds wordt de Amsterdammer vanuit parttime werk begeleid naar duurzame bijstandsonafhankelijkheid. Niet iedereen zal via parttimewerk kunnen uitstromen uit de bijstand; voor een deel van het bestand is parttimewerk immers het hoogst haalbare. Met de bijverdienpremie zorgt Amsterdam er voor dat werken in de bijstand (al dan niet als tussenstap naar volledige uitstsroom) loont. Aandeel parttime werk: Het aandeel parttime werk bedroeg in september 2023 6,9%. Vorig jaar bedroeg dit aandeel 7,1%. Instroom-nieuw parttime werk: Tot eind september 2023 stroomden 896 nieuwe huishoudens in het bestand parttime werk. Instroom-nieuw laat het aantal Amsterdammers zien die de voorgaande 12 maanden geen parttime werk hebben gehad. Aandeel parttime werk in uitstroom naar werk: van het totaal aantal beëindigde uitkeringen met uitstroomreden werk had 17,4% parttime inkomsten. Over dezelfde periode vorig jaar bedroeg dit aandeel nog 14,1%. Dit is de reden dat het huidig aandeel parttime werkenden (zie hierboven) in de bijstand lager is dat in dezelfde periode vorig jaar.

7

Regionaal Werkcentrum Aantal trajecten voor werkzoekenden dat is ingekocht door het Regionaal Werkcentrum in 2023 Aantal trajecten per eind september’23: 2.460 Het Regionaal Werkcentrum

Aantal trajecten voor werkzoekenden vanaf 2023 359

400

337

355

338

350 300

274

259 207

250

177

154

200

Het Regionaal Werkcentrum weet steeds meer werkzoekenden te bereiken met loopbaanadvies, scholingsadvies en begeleiding naar werk. Het gaat om werkzoekenden met een baan, met een uitkering of zonder werk en zonder uitkering. Daarnaast heeft het Regionaal Werkcentrum de beschikking over een budget om trajecten in te kopen voor deze werkzoekenden. Het merendeel van deze trajecten heeft een scholingscomponent.

150 100 50 0 jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

8

Jongeren De ontwikkelingen van het aantal jongere in de bijstand (=aantal personen) Aantal jongeren in de bijstand per eind september’23: 2.165 Jongeren in de bijstand Het aantal jongeren in de bijstand blijft in 2023 licht oplopen. De piek in de uitstroom bij aanvang van het nieuwe schooljaar lijkt licht achter te blijven in vergelijking met voorgaande jaren, maar laat sinds juli een stijgende trend zien. De ontwikkelingen van jongeren worden weergegeven op persoonsniveau.

9

Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz)

In 2023 is het aantal Bbz-aanvragen na het eerste kwartaal licht gedaald, al blijft het aantal toekenningen stabiel. Vanaf januari tot oktober 2023 hebben in totaal 725 zelfstandigen een Bbz ontvangen. Daarmee is de groep Amsterdammers die een beroep doet op het Bbz ongeveer 40% groter dan voor de coronaperiode. Schuldhulpverlening ondernemers: Het aantal zelfstandigen dat zich aanmeldt voor schuldhulpverlening blijft stabiel. In totaal hebben dit jaar tot oktober 793 zelfstandigen een beroep gedaan op schuldhulpverlening bij de gemeente.

10

Taal & Inburgering (1) Taaloffensief

Aantal deelnemers aan een (digi)taalcursus (stand eind september 2023) Aantal Amsterdammers dat is gestart met een (digi)taalcursus binnen het professionele aanbod. Inburgeringscursussen en cursussen binnen het informele aanbod vallen hier niet onder.

Taaloffensief

#deelnemers Taaloffensief

Tot en met Q3-2023 zijn 3.422 deelnemers gestart met een taalcursus of een cursus digitale vaardigheden. Dit zijn zowel Amsterdammers met een bijstandsuitkering (27%) als mensen zonder uitkering (73%).

6000

5000

5000

4000

Met het aantal van 3.422 trajecten liggen we iets achter op de streefwaarde van 5.000 trajecten eind 2023. Oorzaak hiervan is een landelijk tekort aan taaldocenten, waar ook Amsterdam mee te maken heeft. Gecontracteerde taalscholen hebben hierdoor moeite om voldoende docenten te vinden. Gevolg is dat we cursussen minder snel op kunnen starten.

3422 3000

2000

1000

0

11

Taal & Inburgering (2) Overzicht inburgeraars

Voor inburgeraars is het leren van de taal een belangrijk onderdeel van hun route naar de Nederlandse arbeidsmarkt. Sinds de ingang van de nieuwe wet inburgering (wi2021) op 1 januari 2022, heeft de gemeente nieuwe wettelijke taken voor de inburgering van statushouders en gezinsmigranten. De taken van WPI verschillen echter per doelgroep. Zo zijn gemeenten voor statushouders onder andere verantwoordelijk voor het inburgeringsaanbod, maatschappelijke begeleiding, financieel ontzorgen en begeleiding richting inburgering, werk, opleiding en participatie

Totaal #inburgeraars: 3.942 1400 1200

.

Doel van het nieuwe inburgeringsstelsel Doel van het nieuwe inburgeringsstelsel is dat alle inburgeringsplichtige nieuwkomers snel meedoen in de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk. De termijn voor de inburgering is 3 jaar. Ook beoogt het stelsel de onderwijspotentie van (jonge) statushouders beter te benutten. Het behalen van een Nederlands onderwijsdiploma vergroot de kansen op de arbeidsmarkt voor statushouders aanzienlijk. De inburgering wordt hiermee nadrukkelijker verbonden met de Participatiewet. Op dit moment kunnen we nog weinig zeggen over het aantal statushouders en gezinsmigranten dat is geslaagd voor de inburgering, de termijn van drie jaar is immers nog niet voorbij (ná 1-1-2025). Deze paragraaf toont daarom het aantal nieuwkomers dat is ingestroomd in de aanpak, het aantal inburgeringstrajecten en uitstroom uit de bijstand in 2023 (voor statushouders).

1000

aantal

De gemeentelijke verantwoordelijkheid voor gezinsmigranten is in vergelijking met statushouders vanuit de wi2021 een stuk soberder ingericht. Van gezinsmigranten wordt vanuit het Rijk meer eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid verwacht dan van statushouders. In tegenstelling tot statushouders, moeten gezinsmigranten zelf hun voorbereiding op de inburgeringsexamens organiseren. Zij moeten hun taalcursus zelf financieren en kunnen hiervoor, net als in het inburgeringsstelsel van de Wet inburgering 2013, een DUO-lening afsluiten. Ook is er geen maatschappelijke begeleiding of financieel ontzorgen voor gezinsmigranten

800 600 400 200 0

statushouders

cohort 2022

doelgroep

gezinsmigranten

cohort 2023

Inburgering De instroom van statushouders en gezinsmigranten loopt op. Specifiek bij gezinsmigranten zien we een significante stijging ten opzichte van het voorgaande jaar.

12

Taal & Inburgering (3)

Inburgeringstrajecten / Persoonlijk Plan Inburgering (PIP) Inburgeringstrajecten / PIP-advies

Aanmeldingen op inburgeringstrajecten De aanmeldingen op inburgeringstrajecten en de aantallen Persoonlijk Plan Inburgering (PIP) lopen op, zowel voor statushouders als voor gezinsmigranten. Toch zien we dat een aanzienlijk aantal statushouders en gezinsmigranten nog niet is aangemeld op een inburgeringsroute en/of nog geen PIP heeft.

1800

1600

Bij statushouders heeft dat de volgende oorzaken:

1400

• De meerderheid van de statushouders zit nog in het azc op afwachting van huisvesting. Inburgering of werk vanuit het azc is niet verplicht (maar wel gewenst). De inburgeringstermijn gaat pas in na verhuizing of vaststelling PIP.

1200

• De omstandigheden vanuit het azc zijn niet ideaal om al te beginnen inburgering: statushouders hebben geen rustige studiefaciliteiten en/of internet en reiskosten ontbreken. • Het is aannemelijk dat de meer zelfredzame statushouders vanuit het azc deelnemen aan de inburgeringstrajecten.

1000

Oorzaken bij gezinsmigranten:

• Het PIP wordt opgesteld ná de brede intake – rond de 300 gezinsmigranten zijn pas vanaf 1 augustus gevestigd in Amsterdam en zitten dus nog in de 10 weken termijn voor de PIP. Daardoor hebben zij ook nog geen inburgeringsroute als advies gekregen.

800

600

• Minder dan 10% van de gezinsmigranten is wel opgeroepen voor de brede intake, maar heeft hier tot op heden nog geen gehoor aan gegeven.

400

• Over het algemeen is het een knelpunt dat contactgegevens zoals mailadres en telefoonnummer van de inburgeraar ontbreken.

200

• In september 2023 is door een fout van DUO gebleken dat meer dan 300 gezinsmigranten tussen januari 2022 en mei 2023 ten onrechte geen kennisgeving inburgeringsplicht hebben ontvangen. Deze aantallen komen bovenop de huidige instroom.

0

statushouders

gezinsmigranten cohort 2022

cohort 2023

totaal

• Tot nu toe is het een jaarlijks terugkerend fenomeen dat DUO-informatie achterblijft en de signalen niet correct worden doorgezet naar de gemeente, waardoor klanten in bulk op ons af komen en de werkvoorraad structureel moeilijk behapbaar is.

13

Taal & Inburgering (4) Uitstroom uit bijstand

Uitstroom uit bijstand 2023

Uitstroom bijstand (voor statushouders)

• De ambitie voor 2023 is om 810 statushouders uit de bijstand te laten stromen. • We liggen op koers om deze ambitie te halen (% tot doelstelling : 14%). • Gezinsmigranten zijn (meestal) niet afhankelijk van de bijstand en worden om deze reden niet meegenomen in dit overzicht.

14%

uitstroom bijstand 694 percentage tot behalen ambitie van 810

86%

14

KTO - klanttevredenheidsonderzoek Klantbeleving WPI bij aanvraag bijstand (1)

Tevredenheidsscore

Aanvraag toegekend

Aanvraag afgewezen

8.1 7.6 7.9 7.9 8.2 7.9 7.4 7.8 7.2 7.1 7.6 7.6 7.5

20 Q1 19 20 Q2 19 20 Q3 19 20 Q4 21 20 Q3 21 20 Q4 22 20 Q1 22 20 Q2 22 20 Q3 22 20 Q4 23 20 Q1 23 20 Q2 23 Q 3

5.3

19

Verdeling 72%

12%

Score 1-5

4.9

Score 8-10

5.5

4.6

3.9

4.2

4.8

4.6

4.8

4.4

Aanvraag afgewezen 61%

17%

Score 6-7

5.2

2019 2019 2019 2019 2020 2022 2022 2022 2022 2023 2023 2023 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3

20

Aanvraag toegekend

5

Score 1-5

20%

19%

Score 6-7

Score 8-10

15

KTO - klanttevredenheidsonderzoek Klantbeleving WPI bij aanvraag bijstand (2)

Respect en vertrouwen Aanvraag afgewezen

Aanvraag toegekend 59% 51% 34%

30%

2% 2%

7%

Respect

3%

3%

9%

Mijn vertrouwen in de gemeente

24%

24% 24% 11%

Respect

28% 20%

18% 11%

23%

17%

Mijn vertrouwen in de gemeente

KTO aanvraag bijstand toegekend en afgewezen (sheet 1 en 2) In beide onderzoeken worden de respondenten gevraagd om een algehele tevredenheidsscore te geven in de vorm van een rapportcijfer. Bij ‘aanvraag toegekend’ is de gemiddelde score in Q1 t/m Q3 2023 een 8. Dit is een verbetering ten opzichte van de voorgaande periode 2022 (7,8) en Q3 + Q4 2021 (7,5). Bij ‘aanvraag afgewezen’ zien we ook een verbetering (4,6) ten opzichte van 2022 (4,4). Bij toegekende aanvragen geeft een aanzienlijke meerderheid (89%) aan tevreden te zijn met hun ervaring, waarbij ze deze als (ruim) voldoende beoordelen. Bij afgewezen aanvragen is de ervaring minder positief. 6 op de 10 respondenten (61%) die een afwijzing heeft ontvangen geeft een onvoldoende voor hun ervaring. De uitkomst van de aanvraag is voor een deel van invloed op hoe zij de ervaring en tevredenheid beoordelen

.

Als het gaat om toekenning of afwijzing van de aanvraag bijstand, blijkt ook in Q1 t/m Q3 2023 dat de reacties op de algemene vragen over respectvolle bejegening en vertrouwen in de gemeente duidelijk verschillen. Dit verschil werd vorig jaar ook gesignaleerd. Van de respondenten die een toekenning kregen geven bijna 9 op de 10 voor beide punten een (ruime) voldoende (89% en 85%), terwijl slechts zo’n 4 op de 10 respondenten die een afwijzing ontvingen dit met een (ruime) voldoende beoordelen.

16

KTO - klanttevredenheidsonderzoek

Klantbeleving WPI bij eerste keer inkomstenverrekening Tevredenheidsscore

6.3

6.4

5.8

5.9

5

6.7

6.3

Eerste keer inkomstenverrekening

6.9

6.4

5.7

6.5

6.2

5.6

2019 Q1 2019 Q2 2019 Q3 2019 Q4 2021 Q3 2021 Q4 2022 Q1 2022 Q2 2022 Q3 2022 Q4 2023 Q1 2023 Q2 2023 Q3

Verdeling score, respect en vertrouwen Verdeling score

Respect en vertrouwen

36%

38%

34%

38%

27% 12% 5% Score 6-7

19%

18%

30%

Score 1-5

27%

Score 8-10

Respect

10%

5%

Vertrouwen in de gemeente

De algehele tevredenheidsscore in 2023 is gemiddeld een 6,2 op een schaal van 1-10. Dit jaargemiddelde tot nu toe is iets lager dan het gemiddelde van 2022 (6,4) en Q3 + Q4 2021 (6,3). Ongeveer één derde van de respondenten die voor het eerst te maken kreeg met inkomstenverrekening geven als score een onvoldoende (34%). De belangrijkste reden hiervoor is, dat ondanks werkvoorschriften met de bijstandsgerechtigde waarbij voor de eerste keer sprake is van inkomensverrekening geen contact is (of kon worden gelegd) om de verrekening uit te leggen. Naar aanleiding van deze uitkomst verscherpt het management de werkafspraken hierover. De aspecten respectvolle bejegening gedurende het hele proces van inkomstenverrekening en het hebben van vertrouwen in de gemeente scoren redelijk. De meeste respondenten (65%) voelen zich met respect behandeld en geven aan vertrouwen in de gemeente te hebben (65%). 15% van de respondenten geeft aan geen vertrouwen in de gemeente te hebben.

17

KTO - klanttevredenheidsonderzoek Klantbeleving WPI bij uitstroom naar werk

Tevredenheidsscore

Uitstroom naar werk

7.7

6.6

2023 Q1

Aan Amsterdammers die uitgestroomd zijn naar werk is gevraagd: ‘Hoe tevreden bent u over de ondersteuning van de gemeente Amsterdam bij het vinden van werk?’. Deze algehele tevredenheidsscore is in 2023 gemiddeld een 7,3 op een schaal van 1-10.

7.5

2023 Q2

Ongeveer een kwart van de ondervraagde Amsterdammers (23%) geeft een onvoldoende voor de ondersteuning die is ontvangen bij het vinden van werk. Ruim 8 op de 10 van degenen die uitgestroomd zijn uit de bijstand naar werk voelde zich met respect behandeld (23+60%) gedurende de begeleiding naar werk. Driekwart van de ondervraagden (30+45%) heeft vertrouwen in de gemeente Amsterdam. Ruim 1 op de 10 ondervraagden (11%) geeft aan geen vertrouwen te hebben in de gemeente.

2023 Q3

Verdeling score, respect en vertrouwen Verdeling score

Respect en vertrouwen 60%

59%

45% 23%

23%

18% 5% 3%

Score 1-5

Score 6-8

30%

Score 9-10

10%

Respect

15% 6% 5% Vertrouwen in de gemeente

Notabene inzake KTO: Schommelingen in uitkomsten tussen kwartalen zijn niet altijd vergelijkbaar. Het aantal reacties van Amsterdammers per kwartaalonderzoek kunnen verschillen. Als bijvoorbeeld meer mensen een negatieve ervaring delen binnen een kleinere onderzoeksgroep die reageert, zal dat naar verhouding meer (in dit geval negatief) effect hebben op de uitkomst.

18