RIB Technische vragen Nota Deelvervoer 2023 def

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 17 juli 2023 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Verkeer & Openbare Ruimte (bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl)

Onderwerp

Beantwoording technische vragen omtrent Nota Deelvervoer 2023

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende: beantwoording technische vragen omtrent Nota Deelvervoer 2023. Algemeen Wat zijn de beleidsdoelen omtrent deelvervoer? 4 beleidsdoelen: 1. Passende mobiliteitskeuze voor alle Amsterdammers 2. Publieke mobiliteit als alternatief voor de eigen auto 3. Deelvervoer levert een bijdrage aan minder druk op de openbare ruimte 4. Deelvervoer als onderdeel van het regionaal mobiliteitssysteem Het aantal inwoners en bezoekers in Amsterdam groeit de komende jaren fors en daarmee ook de mobiliteit. De mogelijkheden van het gebruik van de schaarse openbare ruimte kent grenzen. Naast deze mobiliteitsopgave liggen er ook grote (ruimtelijke) opgaven op het gebied van klimaat(adaptatie) en stadsbehoud. Om in te spelen op de steeds snellere ontwikkelingen is een flexibel, robuust en voor iedereen toegankelijk mobiliteitssysteem nodig. Dit vraagt om een mobiliteitstransitie, waarbij we sturen op gebruik in plaats van bezit. Minder personenauto’s in privébezit biedt kansen voor een schoner mobiliteitssysteem en efficiënter ruimtebeslag. Deelvervoer speelt hierin een belangrijke rol. Het is een alternatief voor het eigen autobezit en autogebruik; zeker in combinatie met het openbaar vervoer.

Is OV het uitgangspunt en kan deelvervoer onderdeel uitmaken van de concessie in 2025? In het bestuursakkoord heeft de Vervoerregio, concessieverlener van het OV, aangegeven dat zij wil werken aan Publieke Mobiliteit. Hierin wordt een rol voor zowel OV als deelmobiliteit als flexibele vervoersdiensten beschreven. Er wordt in het bestuursakkoord niet gezegd dat OV het uitgangspunt is. Het college schrijft in de Nota Deelvervoer 2023: “Deelmobiliteit zou in de toekomst mogelijk ook middels een concessie kunnen worden uitgegeven (zie ook paragraaf 2.3). Dit biedt kansen voor bedrijven om, aanvullend op de traditionele ov-diensten, een breed scala aan mobiliteitsdiensten aan te bieden. Daarmee vormt deelvervoer een meer integraal onderdeel van het mobiliteitsnetwerk en kan het openbaar vervoer aanvullen en daarmee versterken.” De onderlinge verhoudingen tussen de vervoersvormen worden nog nader bepaald. Gebruiksgemak en bereikbaarheid voor iedereen zijn leidend. Wel volgt Amsterdam het STOMP-principe. STOMP

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 juli 2023 Pagina 2 van 4

staat voor Stappen, Trappen, OV, MaaS (waaronder deelvervoer) en tenslotte de privéauto. Met het STOMP-ordeningsprincipe geeft Amsterdam prioriteit aan duurzame vormen van mobiliteit (lopen, fietsen en het openbaar vervoer) en minder aan de privéauto. OV is wettelijk duidelijker geregeld dan de andere vervoersvormen binnen Publieke Mobiliteit. Het lijkt niet mogelijk dan wel zinvol om OV en deelmobiliteit als een gezamenlijke concessie te verlenen. De Vervoerregio is op dit moment bezig met een onderzoek naar welke organisatievorm het meest geschikt is om deelmobiliteit regionaal te organiseren. Een mogelijke concessievorm als optie is onderdeel van dit onderzoek. In het vierde kwartaal wordt een voorkeursvariant in de regioraad geagendeerd. Afhankelijk van de gekozen variant is er een bepaalde hoeveelheid tijd nodig om dit vervolgens te organiseren. Een gelijk tijdspad met de ov-concessieverlening is niet in alle varianten realistisch. Hoe staat het ervoor met planning om te komen tot een concessie? De Vervoerregio is op dit moment bezig met een onderzoek naar welke organisatievorm het meest geschikt is om deelvervoer regionaal te organiseren. Een mogelijke concessievorm als optie is onderdeel van dit onderzoek. In het vierde kwartaal wordt een voorkeursvariant in de regioraad geagendeerd. We wachten de uitkomsten van het onderzoek af voordat we meer stappen zetten.

Wordt er ingezet op het bereiken van andere doelgroepen dan de huidige? Door middel van de Blij-dat-ik-deel-campagne zetten we ook in op het bereiken van doelgroepen die nu minder gebruik maken van deelvervoer. Oudere Amsterdammers gebruiken al relatief vaak de vaste standplaatsauto, zoals blijkt uit de Rapportage Deelmobiliteit 2022. Daarnaast communiceren we op een aantal verandermomenten (momenten in hun leven waarop mensen andere keuzes en/of afwegingen voor hun dagelijks leven, o.a. op met het oog op mobiliteit). Zo is er informatie over deelvervoer te vinden op verschillende pagina’s van amsterdam.nl, o.a. op de pagina waar informatie te vinden is over de wachttijden voor een parkeervergunning en vinden expats op de website van INamsterdam en in het boekje My first month dat ze ontvangen bij inschrijving in de gemeente Amsterdam informatie over deelvervoer (verandermoment: verhuizing). Ook in brieven over kostenverhogingen van parkeervergunningen en brieven over werkzaamheden kan gecommuniceerd wo0rden over deelvervoer. Tot slot loopt er op dit moment een pilot om te onderzoeken wat het effect is op het gebruik van deelvervoer als buurtbewoners een brief van de gemeente ontvangen op het moment dat er een nieuwe deelauto wordt geplaatst in een buurt.

Kan de wethouder dat nog aanpassen en zorgen dat er bijvoorbeeld pilots worden gedaan met deelvervoer voor mensen met een beperking? Op dit moment zijn er geen pilots gepland omtrent deelvervoer voor mensen met een beperking. Wat is er gedaan met de inspraakreacties, met name omtrent deelscooters? Op de Nota Deelvervoer 2023 hebben 103 bewoners een reactie gegeven. Meer dan de helft van de reacties was overwegend positief, namelijk 54 reacties. 35 reacties waren overwegend negatief. De overige reacties waren zowel positief als negatief of geen van beide.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 juli 2023 Pagina 3 van 4

De thema’s die het vaakst zijn genoemd door bewoners, zijn belangrijke thema’s die al terugkomen in de Nota deelvervoer 2023. De vaakst genoemde thema’s zijn parkeeroverlast (voornamelijk van deelscooters), uitbreiding van het servicegebied, algemene positieve reactie, verkeersveiligheid en kosten. Wat betreft parkeeroverlast, uitbreiding van het servicegebied en verkeerveiligheid worden in de nota maatregelen benoemd. De inspraakreacties sluiten aan bij de maatregelen die worden genoemd in de nota en het college ziet deze inspraakreacties daarom als een extra aansporing om deze maatregelen uit te voeren, maar ziet geen reden om de nota tekstueel te wijzigen. Zie voor verdere toelichting de Nota van Beantwoording. Deelscooter Welke maatregelen worden getroffen om hinder van deelscooters omlaag te brengen, en veilig gebruik van deelscooters te stimuleren? Er wordt in de nieuwe vergunninguitvraag voor deelscooters ingezet op spreiding door het vragen naar een spreidings- en herverdelingsplan. Inschrijvers leveren een spreidings- en herverdelingsplan aan. Inschrijvers die aangeven hoe ze zorgen voor een blijvend en structureel aanbod in Noord, Nieuw-West, Zuidoost en Weesp krijgen bij de aanvraag meer punten toegekend. Bij meer inschrijvers verhoogt dit de kans op de vergunning. Verder is de gemeente continu in gesprek met de aanbieders om overlast te verminderen.

Zo zijn de aanbieders verplicht om foutgeparkeerde voertuigen weg te halen. Gebieden met smalle stoepen (<1,50m) worden uitgesloten van parkeren. In het centrum en de Pijp werken we toe naar betere inpassing in de openbare ruimte, samen met het stadsdeel, en schalen zo freefloating af. Er zijn op dit moment al een aantal gebieden waar het verboden is om de scooter te parkeren, deze worden uitgebreid in de toekomst. Daarnaast zijn er gebieden waar alleen geparkeerd mag worden in scootervakken. Zie voor een uitgebreidere toelichting hoofdstuk 3 paragraaf 4.5 in de Nota deelvervoer 2023 (‘Het vermijden van parkeerhinder’). Samen met de aanbieders ontmoedigen we drankgebruik alvorens op de scooter te stappen, door te waarschuwen in de app en door het oplossen van puzzels in de app om te testen op alertheid. Daarnaast wordt samengewerkt met de veiligheidsexperts van Team Alert. Inschrijvers leveren een veiligheidsplan aan met maatregelen om te sturen op optimale veiligheid van de gebruiker en andere weggebruikers. We onderzoeken samen met de aanbieders mogelijkheden om alcoholmisbruik te verkleinen (o.a. alcoholslot). Ook is het net als bij andere voertuigen de verantwoordelijkheid van de bestuurder om veilig de weg op te gaan.

Waarom is ervoor gekozen om maximum in centrum te doen en niet andersom namelijk een minimum in de buiten gebieden? Het is in een systeem van vergunningen en ontheffingen niet mogelijk om aanbieders te verplichten deelvervoer te plaatsen op bepaalde plekken of om minimumaantallen af te dwingen. Wel kan er een maximum worden gebruikt daar waar de druk op de openbare ruimte hoog is. Met het instellen hiervan verwachten we ook dat het overige aanbod elders in de stad wordt ingezet. Is het mogelijk om de verbodsgebieden uit te breiden? We monitoren met data het gebruik van deelscooters en deelauto’s en kunnen zo inspelen op trends en klachten. Het college heeft altijd de mogelijkheid om verbodsgebieden uit te breiden indien nodig. Dit gebeurt al in de nadere voorwaarden ten opzichte van de huidige situatie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 juli 2023 Pagina 4 van 4

Is het altijd mogelijk om nog te stoppen met bepaalde modaliteiten, zoals de deelscooter? Met de mogelijkheid vergunningen te verlengen met maximaal twee jaar, liggen er nog keuzemomenten om er mee te stoppen of over te stappen op een alternatief. De vergunningslooptijden zijn ook van belang om de aanbieders perspectief te bieden zodat zij noodzakelijke investeringen kunnen doen. Deelfiets Wat doen we met de elektrische deelfiets? Hoe worden de ontwikkelingen van de elektrische deelfiets bijgehouden en afgewogen tegen inzet van de deelscooter? Het experiment voor deelfietsen wordt verlengd om betere inzichten op te doen voordat er wordt besloten over een vervolg. Daarom zal het college hier op een later moment over besluiten. Hierbij wordt gekeken hoe het bijdraagt aan de bredere doelen van de stad en die van deelvervoer. Uit de Nota: Hierbij kijken we ook hoe de elektrische deelfiets zich verhoudt tot de elektrische deelscooter. Dienen beide hetzelfde doel? Door welke doelgroep worden ze gebruikt? En vergroten beide los van elkaar de mobiliteitskeuze van Amsterdammers bijvoorbeeld bij ritten met twee personen (doelstelling 1 en 4)? Deelauto Wat gebeurt er met de ‘toeslag’ die wordt gevraagd voor deelauto’s in stadsdelen buiten de ring en boven het IJ? Bij de ‘Convenant Autodelen’-gesprektafels gaan we het gesprek aan.

Vooruitlopend hebben de deelauto-aanbieders aangegeven dat toeslagen worden geheven vanwege disbalans tussen aanbod en vraag. De verwachting is dat dit van voorbijgaande aard is, gezien de algehele groei; en invoering van betaald parkeren. In het vergunningensysteem kan niet gestuurd worden op de prijs. Dit is één van de redenen om samen met de VRA te gaan kijken naar een concessie (enkel of in combinatie met vergunningen), waarbij het wel mogelijk is om te sturen op prijs. Echter betekent dit wel dat als de prijs leidt tot een onrendabele businesscase, financiële middelen nodig zijn om dit gat te dichten. Zie hiervoor verder de beantwoording van motie 10 (leden Koyuncu en Asruf) ‘Maak een einde aan de toeslag voor gebruik van deelmobiliteit in Zuidoost en Noord’ in de raadsinformatiebrief afdoening moties deelmobiliteit, d.d.28 maart 2023.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer en Openbare Ruimte

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl