Raadsinformatiebrief Viermaandsrapportage 2022

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Gemeenteraad Postbus 202 1000 AE Amsterdam

Datum

17 juni 2022

Ons kenmerk Behandeld door Arjan Langeveld, arjan.langeveld@amsterdam.nl, 06 – 1482 4996 (DMC) Bijlage Onderwerp

Viermaandsrapportage 2022: Doorschuiven vaststelling naar raadsvergadering 22 juni en beantwoording technische vragen inzake rentestijgingen en schuld

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeert het college u over twee zaken met betrekking tot de Viermaandsrapportage 2022. Dat betreft allereerst het in de raad van 1 juni doorschuiven van de vaststelling van de viermaandsrapportage naar de volgende raadsvergadering op 22 juni. Daarnaast wordt in deze brief ingegaan op de technische vragen van het raadslid Burgers inzake onze rentelasten en onze schuld. Ik hecht eraan deze informatie vóór de behandeling van de viermaandsrapportage in de raadsvergadering van 22 juni langs deze weg met u te delen. Doorschuiven vaststelling Viermaandsrapportage 2022 In de raad van 1 juni is de vaststelling van de Viermaandsrapportage 2022 doorgeschoven naar de raadsvergadering van 22 juni. De reden is dat na vragen over een mededeling van wethouder van der Horst niet duidelijk bleek of de beslispunten in de voordracht correct waren. De beslispunten in de raadsvoordracht zijn correct. De opmerking van wethouder van der Horst was bedoeld als aanvullende informatie (op beslispunt 14). Voor de volledigheid is deze aanvullende informatie aan deze brief toegevoegd. Met de voordracht stelt de raad extra investeringsbedragen beschikbaar voor in totaal € 38,3 miljoen (beslispunten 12 en 13). De investeringsruimte voor Openbare Ruimte en Mobiliteit is echter al volledig belegd.

In beslispunt 14 wordt daarom gevraagd om kennis te nemen van het voorstel om de verhoogde investeringsbedragen bij actualisatie van de investeringsportfolio bij de Begroting 2023 in te passen binnen het investeringsplafond voor Openbare Ruimte en Mobiliteit. Dit betekent dat bij de Begroting 2023 prioritering tussen investeringen of in de tijd nodig is. Ter aanvulling op dit beslispunt informeerde wethouder van der Horst dat in de actualisatie van de investeringsportfolio van het programma Openbare Ruimte en Mobiliteit er vrijval is bij de projecten IJsei, verbreding tracé Mosplein-Papaverweg-Klaprozenweg, vervanging Meer en Vaart en Middenmeer-Noord ter grootte van € 23,2 miljoen. Zoals eerder is gemeld wordt bij de

Gemeente Amsterdam

Datum 17 juni2022 Kenmerk Pagina 2 van 4

Begroting 2023 het kasritme van de investeringen bijgesteld. Door deze vrijval is de prioriteringsopgave bij de actualisatie van de investeringsportfolio’s bij de Begroting 2023 minder groot. Technische vragen inzake rente en schuld Hieronder wordt ingegaan op de technische vragen die in het kader van de Viermaandsrapportage 2022 gesteld zijn door het raadslid Burgers inzake onze rentelasten en onze schuld. Na meerdere jaren van zeer lage marktrentes stijgen de rentetarieven de laatste maanden fors. Daarnaast neemt onze schuld de komende jaren verder toe, als gevolg van onze investeringsambitie. Deze twee ontwikkelingen zorgen voor flink toenemende rentelasten. Dat is een ontwikkeling die we direct voelen in onze begroting, omdat de stijgende rente zorgt voor structureel hogere lasten waarvoor we dekking moeten vinden in onze begroting. Bij het vaststellen van de verwachte rentelasten over de externe financieringsmiddelen bepalen we de verwachte rentetarieven over de nog aan te trekken financiering. Wij hebben daarbij geen eigen marktvisie maar volgen de marktverwachting. In de planning- & controlproducten worden rente en inflatie geactualiseerd. Bij de Begroting 2022 werd nog 0,1% voor de lange termijn en -0,5% voor de rekenrente op korte termijn gehanteerd.

Ten tijde van het opstellen van de Viermaandsrapportage 2022 stond de kortetermijnrente op 0%, en was de langetermijnrente gestegen tot 1,75%. Dit is historisch gezien nog steeds laag, maar betekende al wel dat onze verwachte externe rentelasten in de viermaandsrapportage toenamen met € 12,0 miljoen in 2022, oplopend tot € 59,3 miljoen in 2026. Deze hogere lasten zijn in de viermaandsrapportage verwerkt in onze begroting. Sinds de publicatie van de viermaandsrapportage is de rente verder gestegen. Inmiddels staat de rente voor de langere termijn op ruim 2,3 %. In de tabel hieronder is weergegeven wat de financiële gevolgen van dit renteniveau voor onze begroting zijn. Ook is inzichtelijk gemaakt wat een verdere stijging van de rente voor onze rentelasten zou kunnen betekenen. Uit de tabel is af te leiden dat iedere stijging van de rente met 0,1% leidt tot €4 miljoen hogere lasten in 2o26. Het gaat hier om structurele lasten die we moeten inpassen in onze begroting, aangezien we wettelijk verplicht zijn een structureel sluitende begroting te presenteren. Op basis van de actuele rentestand stijgen de rentelasten met € 23 miljoen in 2026 ten opzichte van hetgeen in de viermaandsrapportage in de begroting is verwerkt. Actualiseren rentelasten (tov viermaandsrapportage) (bedragen x € 1 miljoen)

2022

2023

2024

2025

2026

Actualisatie externe rente obv 2,3% lang en 0,75% kort

-

9,8

12,5

17,9

22,9

Actualisatie externe rente obv 3,0% lang en 1,0% kort

1,1

19,7

26,7

38,8

49,9

Actualisatie externe rente obv 4,0% lang en 2,0% kort

4,9

36,4

49,6

71,3

91,2

Onze rentelasten worden uiteraard ook beïnvloed door de verwachte hoogte van onze schuld. Vooral door onze investeringsambitie stijgt de schuld volgens de verwachting uit de viermaandsrapportage de komende jaren verder van € 6,7 miljard eind 2021 naar € 8,6 miljard eind 2026.

Gemeente Amsterdam

Datum 17 juni2022 Kenmerk Pagina 3 van 4

Voor wat betreft onze schuld en daarmee samenhangende kengetallen is Amsterdam moeilijk te vergelijken met andere gemeenten. Niet alleen door onze omvang, maar zeker ook door ons erfpachtstelsel. Om ons beter met andere gemeenten te kunnen vergelijken en een reëler beeld te schetsen van onze financiële positie, is in de Begroting 2022 besloten onze schuldquote altijd exclusief én inclusief erfpacht te bezien. De netto schuldquote berekenen we door de netto schuld te delen door het begrotingstotaal, en is één van de kengetallen over schuld die onze toezichthouder én wij zelf in de gaten houden. Een hoge netto schuldquote betekent namelijk dat we in verhouding tot onze begroting een hoge schuld hebben en relatief veel investeren. Daardoor is de impact op onze begroting van rentestijgingen en (mede door inflatie) toenemende kosten van beheer en onderhoud groter dan bij een lagere netto schuldquote. Een schuld van € 8,6 miljard in 2026 betekent een netto schuldquote exclusief erfpacht van 78%, en inclusief erfpacht van 143%. Als gezegd gebruikt onze toezichthouder, de provincie NoordHolland, de netto schuldquote als één van de kengetallen die inzicht geven in de financiële positie van een gemeente. Hierbij geldt 130% als de signaalwaarde waarboven de provincie de schuldquote als ‘onvoldoende’ beoordeelt. De toezichthouder beziet de kengetallen nadrukkelijk in samenhang.

Het gaat daarbij ook om het evenwicht in de begroting, het structurele saldo, het weerstandsvermogen en de solvabiliteit. De prognoses met betrekking tot onze schuldquote en de andere kengetallen zijn in gesprekken met de toezichthouder transparant gedeeld en toegelicht. Uiteraard wordt u in volgende planning- & controlproducten geïnformeerd over de ontwikkelingen op het gebied van onze financiële positie. We actualiseren dan de begroting op basis van de renteen prijsontwikkelingen, de gevolgen daarvan voor onze begroting en de omvang van onze schuld, de schuldquote en andere kengetallen. Zeker in de huidige onzekere economische situatie heeft dat in het bijzonder onze aandacht, het college vindt een solide en toekomstbestendige financiële huishouding van groot belang. Mede daarom is in het coalitieakkoord een bestuursopdracht aangekondigd, die bij de voorjaarsnota moet zijn afgerond. Op basis van deze bestuursopdracht kunnen keuzes over bezuinigingen worden gemaakt, en het geeft een basis voor kaderstellende uitspraken over de schuldontwikkeling.

Gemeente Amsterdam

Datum 17 juni2022 Kenmerk Pagina 4 van 4

Ik ga ervan uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Financiën