Raadsinformatiebrief - Omgevingsprogramma Riolering

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 juli 2022 Water Melanie van der Horst bestuurlijke.zaken.amsterdam@waternet.nl

Onderwerp

Beantwoording vragen bij Omgevingsprogramma Riolering 2022 - 2027

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Naar aanleiding van de vergadering van de Tijdelijke Algemene Raadscommissie van 29 juni 2022 licht ik graag nog enkele onderwerpen uit het Omgevingsprogramma Riolering 2022 – 2027 toe, zoals toegezegd. Dit betreft de relatie tussen grondwater, groen en klimaat en de investeringen voor de toename van de rioolvervanging. Daarnaast geeft deze brief uitleg over de stand van zaken rondom de uitvoering van de motie Van Renssen (nr 265.21) met betrekking tot het actualiseren van de hemelwaterverordening. Relatie tussen grondwater, groen en klimaat Het Omgevingsprogramma Riolering geeft extra aandacht aan de ontwikkeling van het grondwaterbeheer, omdat grondwaterproblemen door klimaatverandering kunnen toenemen. Het Omgevingsprogramma Riolering benadrukt de verbinding tussen het grondwater en het groen en benoemt dat het grondwaterpeil randvoorwaardelijk kan zijn voor flora en fauna. Zo wordt het beleidsuitgangspunt gehanteerd dat de ontwateringsdiepte wordt afgestemd op de groenvoorziening. Voor het Programma Grondwater wordt het beheer van groenvoorziening en parken als één van de doelen genoemd van het grondwaterbeheer. Daartoe beschrijft het Omgevingsprogramma Riolering onderzoek naar hoe het grondwaterbeheer rekening kan houden met groen.

Investeringen voor de toename van de rioolvervanging De komende jaren neemt de hoeveelheid te vervangen riolen toe. Dit komt doordat het rioolstelsel veroudert en dat wordt bevestigd door analyse en onderzoek zoals berekeningen en camera-inspecties. De stijging van de vervangingsopgave is al in de voorloper van het Omgevingsprogramma Riolering aangekondigd (het Gemeentelijk Rioleringsplan Amsterdam 2016 – 2021). Het Omgevingsprogramma Riolering biedt een opgave van de benodigde kosten met een doorkijk van de gevolgen voor het rioolheffingstarief. Het daadwerkelijke krediet voor vervanging wordt jaarlijks bij begroting vastgesteld. Voor de uitvoering van de rioolvervanging geldt echter een afhankelijkheid met andere ruimtelijke opgaven. De riolering ligt veelal onder het wegdek, dus de programmering van rioolvervanging

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2022 Pagina 2 van 4

moet samen met andere partijen en opgaven worden afgestemd en uitgevoerd (werk met werk). De vraag in hoeverre de in het Omgevingsprogramma Riolering opgenomen vervangingsplanning in de praktijk te realiseren is, wordt uitgezocht. Deze toetsing en de programmering vindt plaats in 2022-2023, gezamenlijk met alle andere betrokken partijen. Daarmee wordt duidelijk wat een realiseerbare strategische vervangingsplanning is, waarmee de noodzakelijke versnelling kan worden waargemaakt. Hierin wordt het aspect van krapte op de arbeidsmarkt meegenomen. Motie Van Renssen over de Hemelwaterverordening Amsterdam Bij vaststelling van de Hemelwaterverordening is een motie aangenomen (Van Renssen, nr 265.21), waarin het College wordt verzocht om: 1. Naar aanleiding van het KNMI klimaatsignaal ’21 onmiddellijk te beginnen met de aanpassing van de norm in de Hemelwaterverordening en het nieuwe Gemeentelijk Riolerings Plan (of Programma) 2. De aangepaste Hemelwaterverordening of omgevingsplan en GRP voor juli 2022 aan de raad voor te leggen 3. Reeds nu voortvarend te onderzoeken welke gebieden van de stad gevoeliger zijn voor overlast voor extreme buien, ook gelet op het grondwater, zodat daarvoor de norm ten aanzien van het waterbergend vermogen hoger in de aan te passen GRP en Hemelwaterverordening (en opvolgers) kan en moet worden gesteld dan de stedelijke norm voor waterberging Ad 1.

Het IPCC rapport van augustus 2021 en het daarop gebaseerde KNMI Klimaatsignaal ’21 laat zien dat het klimaat sneller verandert dan eerder gedacht en onderstreept daarmee de urgentie van de stappen die nodig zijn om de stad klimaatadaptief te maken. We zijn nog niet voldoende voorbereid op de gevolgen van klimaatverandering. Niet voor niets is klimaatadaptatie een zwaar fundament van de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie beschrijft de norm dat de openbare ruimte bestand moet zijn tegen een bui die naar verwachting één keer in de 100 jaar optreedt. Het Omgevingsprogramma Riolering maakt deze norm concreet tot een bui van 70 mm in één uur en voor vitale infrastructuur een bui van 90 mm neerslag in één uur, gebaseerd op de KNMI klimaatscenario’s. Dit betreft een verhoging van de norm uit eerder beleid, waarin een bui van 60 mm werd voorgeschreven. Vorig jaar is de Hemelwaterverordening Amsterdam door de gemeenteraad vastgesteld (26 april 2021). Deze verordening vereist dat bij nieuwbouw het hemelwater bij een bui ven 60 mm in één uur wordt vastgehouden binnen het eigen perceel. De norm van 60 mm was gebaseerd op het toen geldende beleid. Met het aanpassen van de norm van de hemelwaterverordening op het geactualiseerde beleid uit het Omgevingsprogramma Riolering geldt voor de hele stad, zowel op publiek als privaat terrein, dezelfde norm op basis van de meest recente inzichten.

Vooralsnog zijn de vereisten van de Hemelwaterverordening dus gebaseerd op een bui van 60 mm in één uur.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2022 Pagina 3 van 4

Ad 2. Het Omgevingsprogramma Riolering wordt aan de gemeenteraad voorgelegd voor wensen en bedenkingen. Het wijzigen van de Hemelwaterverordening op dit punt blijkt complexer dan voorzien, waardoor het besluitvormingsproces en hiermee de uitvoering van de motie vertraging oploopt. Dit komt doordat er financiële consequenties voor zowel de gemeente als voor onze partners zijn, die ten tijde van het indienen van deze motie nog niet bekend waren. Daardoor ontbreekt er dekking voor uitvoering van de motie. Op dit moment wordt onderzocht wat de exacte omvang is van de financiële consequenties, en anderzijds wordt er gekeken of - en zo ja welke - dekking daarvoor beschikbaar is. De resultaten van dit onderzoek zullen zo snel mogelijk met u worden gedeeld, maar naar verwachting kan de motie pas af worden gedaan op het moment dat er een besluit kan worden genomen over de middelen en de dekking, de Voorjaarsnota 2023 is het daarvoor bestemde moment. Ad 3. De huidige Hemelwaterverordening biedt nu al mogelijkheid om per gebied de norm te verhogen mocht dat nodig zijn, om plaatselijk regenwaterknelpunten aan te pakken. Om deze mogelijkheid te gebruiken, is in 2021 onderzoek gestart naar de noodzaak van gebiedsafhankelijke verhoging van de norm. De focus ligt bij buien tot 90 mm in gebieden waar het functioneren van vitale infrastructuur in het geding is.

Voor vitale infrastructuur bij een extreme bui van 90 mm zijn nu geen opgaven in beeld. Dit beeld wordt geactualiseerd op basis van ondersteunende gedetailleerde stadsbrede wateroverlast modellen met de laatste stand van zaken, die medio 2023 gereed zijn. De verwachting is dat we dan gedetailleerd inzicht hebben waar noodzaak is tot aanvullende maatregelen op particulier terrein en het onderzoek kunnen afronden.

Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Water

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2022 Pagina 4 van 4