Raadsinformatiebrief GVB Kids Vrij.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 maart 2024 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte (bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl) Evaluatie amendement 490 Gratis OV voor kinderen 2023 en uitvoering amendement 615 accent inzake Gratis OV voor kinderen

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 9 november 2022 heeft uw raad bij de behandeling van de begroting 2023 amendement 490 van de leden Asruf, Koyuncu, Ernsting, Moeskops en Kabamba aangenomen. Het amendement verzoekt het college om in het jaar 2023 kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 11 jaar in ieder geval op zaterdag gratis te laten reizen met het openbaar vervoer. Hierbij vroeg uw raad ook om een evaluatie na afloop. Op 16 mei 2023 is de raad geïnformeerd over de uitvoering van het amendement. Middels deze brief deel ik de resultaten van de evaluatie van deze proef met u. In de vergadering van de gemeenteraad van 8 november 2023 heeft uw raad bij de behandeling van de begroting 2024 amendement 615 accent van de leden Asruf, Ernsting, Moeskops, Veldhuyzen en Bakker aangenomen inzake het voortzetten van gratis openbaar vervoer voor kinderen. Hiervoor is structureel €1 miljoen beschikbaar gesteld. In de begroting 2024 staat genoemd dat het college bij de raad komt met een voorstel voor de uitvoering van amendement 615 accent. Een structurele invulling is echter pas mogelijk na volledige invoering van OVPay en na de gesprekken met GVB en Vervoerregio Amsterdam over een mogelijk gezamenlijk aanbod voor de doelgroep. Het voorstel voor een structurele invulling volgt daarom later.

Het college wil echter ook in 2024 invulling geven aan dit amendement. Middels deze brief wordt u geïnformeerd over deze tussentijdse invulling van gratis OV voor kinderen. 1. Evaluatie amendement 490: gratis OV voor kinderen in 2023 Uw raad beoogde met de maatregel Gratis OV voor kinderen een bijdrage te leveren aan maatschappelijke participatie van kinderen en aan de leefbaarheid van de stad. Het enthousiasmeren van kinderen (en hun ouders) voor het openbaar vervoer moet ervoor zorgen dat zij in de toekomst ook vaker gebruik zullen maken van het openbaar vervoer. Een frequenter gebruik van het openbaar vervoer door kinderen draagt bij aan de educatieve en culturele ontwikkeling van deze kinderen en hun verbinding met andere stadsdelen en bewoners aldaar. Van 22 juli tot en met 30 november 2023 reisden Amsterdamse kinderen van 4 tot en met 11 jaar gratis. Door middel van het reisproduct GVB Kids Vrij konden zij alle bussen, trams en metro’s van GVB gebruiken. Dit product is voor bijna 17.000 kinderen aangevraagd. Dit is ruim een kwart van alle Amsterdamse kinderen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 maart 2024 Pagina 2 van 3

In 2023 zijn er bijna een miljoen ritten gemaakt met het product GVB Kids Vrij. Het aantal ritten en aanvragen nam toe naarmate de tijd vorderde. Het gebruik was goed verspreid over de haltes in alle stadsdelen van Amsterdam. Er zijn door deze actie 19 procent meer reizen door kinderen van deze leeftijd gemaakt. Dat is een heel mooi resultaat, waarmee het college ziet dat de maatregel bijdraagt aan de beoogde doelen van de raad. Het aantal meereizende ouders kon op basis van de beschikbare data niet worden bepaald. Bij de evaluatie van de maatregel in 2024 wordt dit daarom onderzocht door middel van enquêtes na afloop van de actie. Tijdens de proef is ook het aantal reizigers per uur gemeten. De meeste ritten werden gemaakt rond de spitsuren en in het weekend. Tegelijkertijd is er ook een opmerkelijk aantal ritten tussen 22:00- 07:00 ‘s ochtends en tijdens schooltijd gemaakt. De tijden doen vermoeden dat een deel van deze ritten is gemaakt door volwassenen. Bij de verdere uitwerking van de maatregel ‘Gratis OV voor kinderen’ nemen we daarom maatregelen om onrechtmatig gebruik te voorkomen. Tegelijkertijd is het belangrijk om het product laagdrempelig aan te bieden en goed uitvoerbaar te houden.

Het college constateert dat de actie GVB Kids Vrij in 2023 succesvol is uitgevoerd en dat de maatregel heeft bijgedragen aan een frequenter gebruik van het openbaar vervoer door kinderen. 2. Uitvoering amendement 615 accent: gratis OV voor kinderen vanaf 2024 Structurele invulling Amendement 615 accent bij de begroting 2024 zorgt voor een structurele bijdrage ter hoogte van €1.000.000 voor gratis OV voor Amsterdamse kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 11 jaar. Dit bedrag is onvoldoende voor gratis OV op alle dagen en uren van het hele jaar. Het college heeft daarom een voorstel uitgewerkt om de beoogde doelen binnen de beschikbare middelen te behalen. Uw raad wil kinderen (en hun ouders) stimuleren om het openbaar vervoer te gebruiken om de leefwereld van kinderen te vergroten, de leefbaarheid in de stad te verbeteren, de educatieve en culturele ontwikkeling van kinderen te verbeteren en hun verbinding met andere stadsdelen en bewoners aldaar te vergroten. Een bezoek aan een museum, op visite bij familie of vrienden, of samen naar het park of zwembad. Het zijn uitstapjes die de wereld van de kinderen in onze stad verrijken. Het voorstel richt zich daarom op de verplaatsingen die na schooltijd, in het weekend en in schoolvakanties worden gemaakt. Een doorlopend reisproduct ontwikkelen voor 'Gratis OV voor kinderen’ is mogelijk zodra OVPay volledig is ingevoerd.

Vanaf dat moment is het technisch mogelijk een doorlopend product te maken dat bijvoorbeeld alleen geldig is op woensdagmiddag en in het weekend. Dit is op zijn vroegst per 2025. Het college heeft daarom voor dit jaar samen met GVB een tijdelijke invulling van de maatregel ontwikkeld. Ook is GVB voornemens om in samenwerking met de Vervoerregio een product te ontwikkelen gericht op deze doelgroep. Ook hierover zijn we met hen in overleg. Invulling maatregel 2024 Voor 2024 is gekozen voor een actie die sterkt lijkt op die van 2023. Kinderen kunnen gratis reizen in de zomervakantie en een aantal maanden daarna. In 2024 is de actieperiode langer, zodat kinderen ook tijdens de kerstvakantie gratis kunnen reizen. De actieperiode gaat van start op 20 juli 2024 en loopt tot en met 5 januari 2025.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 maart 2024 Pagina 3 van 3

In 2023 konden kinderen gedurende een kortere actieperiode 24 uur per dag reizen. Op basis van de evaluatie heeft het college ervoor gekozen om het gratis reizen aan te bieden van 09.00 tot 21.00 uur. Dit heeft meerdere voordelen:  Het sorteert voor op de structurele inrichting van de maatregel, waarbij het gratis OV voor kinderen na schooltijd en in het weekend wordt aangeboden.  Het stimuleert kinderen om ’s ochtends naar school te lopen of te fietsen, wat goed is voor het verkeersinzicht, de gezondheid en de concentratie op school.  Het voorkomt een verder toename van de drukte in de ochtendspits, dus het werkt ‘spreiden’ in de hand.  Het maakt oneigenlijk gebruik in de nacht onmogelijk.  De kosten per dag zijn lager, waardoor er met het beschikbare budget een langere periode gratis OV kan worden aangeboden De kosten voor de maatregel in 2024 bedragen €1.130.000. De maatregel loopt daarbij ruim vijf weken langer dan in 2023, zodat kinderen ook in de kerstvakantie van gratis OV gebruik kunnen maken en hun stad kunnen ontdekken. Deze eenmalige meerkosten in 2024 ter hoogte van €130.000 worden gedekt uit de incidentele middelen ter hoogte van 7,5 miljoen ten behoeve van versterking van het OV.

Met motie 614 van de leden Moeskops, Asruf en Garmy inzake de Begroting 2024 heeft u het college verzocht om in geval van een aanhoudend personeelstekort, deze middelen te besteden aan onder andere het verbeteren van de betaalbaarheid van het OV. Over de nadere uitwerking van deze motie kom ik binnenkort bij u terug. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl