Raadsbesluit 2026-105A Bijlage Jaarverslag 2025

• Lagere lasten door bijdragen vanuit onder andere projecten Stadsbehoud voor het in latere jaren uitvoeren van nazorg Groen (€ 0,6 miljoen). • Lagere lasten voor het programma Voedselstrategie door personele wisselingen, onderbezetting en uitstel van projecten. Dit heeft ook impact op de mutatie van de reserve coalitiemiddelen (€ 0,5 miljoen). • Lagere lasten door vertraging en verschuivingen in de planningen van projecten rondom stadsnatuur en groen als onder­deel van de Aanpak Noord. Om aan te sluiten op het tempo en energie van de bewoners is de uitvoering van meerdere projecten doorgeschoven naar 2026 of later. Dit heeft ook impact op de mutatie van de reserve coalitiemiddelen (€ 0,3 miljoen). • Lagere lasten door een te korte termijn voor organisaties om een subsidieaanvraag Noodsteun Dierenwelzijn in te dienen. Dit heeft ook impact op de mutatie van de reserve coalitiemiddelen (€ 0,3 miljoen). • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen (€ 1,4 miljoen).

Jaarverslag 2025

Onttrekkingen reserves • De onttrekking aan de reserve coalitiemiddelen is € 2,1 miljoen lager dan begroot. Zie toelichting op de lasten. • De onttrekking aan de reserve Kwaliteitsimpuls Groen is € 0,6 miljoen lager dan begroot. Zie toelichting op de lasten. • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen. Toevoegingen reserves In dit programmaonder­deel zijn geen toevoegingen aan reserves.

Risicobeheersing Actuele risico’s

Maatregelen

1. Door verschuivingen in het klimaat (zoals droge zomers, zachte winters) kan er schade aan groen, flora en fauna ontstaan. Daardoor moeten we meer kosten maken voor bijvoor­beeld herstel, herplanting, opruimwerkzaamheden en noodkapwerkzaamheden.

• Lange termijn maatregel is een beleidsmatige keuze om de openbare ruimte anders in te richten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het aanleggen van bassins voor de opslag van hemelwater bij hevige regenval. Zodat deze in periode van droogte beschikbaar is voor bewatering. Deze bassins kunnen we alleen aanleggen bij herinrichtingen of groot onderhoud. Ook is het een optie om te kiezen voor beplanting die meer bestendig is voor verschuivingen in het klimaat. Het vaker toepassen van de regel “Groen tenzij” uit de Groenvisie maakt het mogelijk om de openbare ruimte enerzijds klimaat­adaptief in te richten en anderzijds draagt dit ook bij aan meer biodiversiteit in de stad.

95

H.2.2.6

Beleidskaders • Omgevingsvisie Amsterdam 2050, toetsingskader voor de ruimtelijke plannen en de investeringsagenda’s. Ook het beeld hoe we de fysieke ruimte kunnen invullen. De Hoofdgroenstructuur en de Ecologische Visie zijn hiervan uitwerkingen. De Hoofdgroen­structuur (HGS) geeft de minimaal benodigde hoeveelheid groen aan die Amsterdam wil behouden en beschermen. • Visie Openbare Ruimte 2025, uitwerking van de Structuurvisie voor de verblijfsfunctie van de openbare ruimte. Zo kunnen we zorgen voor ontwikkeling, inrichting, beheer en daarmee op het gebruik van de openbare ruimte voor de hele stad. • ‘Standaard voor het Amsterdamse straatbeeld’ (Puccinimethode) (2018) met de principes voor een goede fysieke inrichting van de openbare ruimte. We werken in heel Amsterdam volgens deze standaard voor een functionele, duurzame, toegankelijke en mooie openbare ruimte. Het Handboek Groen (2020) als onderdeel, bevat de uitgangspunten voor goed, gezond en duurzaam groen, inclusief de Hoofdbomenstructuur. • Groenvisie (2020-2050) bevat principes voor de ontwikkeling van nieuw groen, (mede)beheer en herinrichting van bestaande openbare ruimte. De groenvisie reikt van biodiversiteit tot klimaatadaptatie, sociaal welzijn en gezondheid.

• Om een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving voor mens en dier te maken, moet de natuur een volwaardige plaats krijgen bij het ontwerpen van nieuwbouw en openbare ruimte door Natuurinclusief bouwen bij bouwtenders en Referentienorm maatschappelijke voorzieningen en groen bij gebiedsontwikkeling toe te passen.

Jaarverslag 2025

• Het Strategisch Huisvestingsplan Bovenwijks Groen SHP-BG (2020) bevat de koers, ambities en investeringsopgave voor de komende 5 jaar voor bovenwijks groen. De lijst met SHP-BG projecten wordt regelmatig geactualiseerd en dient als input voor verdeling van toegekende investeringsruimte SHP-BG binnen dit programma. • Bosplan Amsterdamse Bos 2020-2030 (februari 2021, tevens Gemeente Amstelveen) richt zich op bescherming van de natuur, bereikbaarheid voor fiets en openbaar vervoer, benutten voor recreatie en sport en meer bekendheid door communicatie en natuureducatie. • Stedelijk Programma Voedselstrategie levert een bijdrage aan de verandering van het voedselsysteem. • In 1 Amsterdam Heel en Schoon (juni 2017) staat beschreven hoe we ervoor zorgen dat Amsterdam heel en schoon blijft. • Uitvoeringsplan Groen (2024). Dit plan geeft inzicht in groenprojecten die in uitvoering of voorbereiding zijn. • Plan Biodiversiteit 2025-2030 (april 2025); In dit plan laten we zien hoe we de biodiversiteit in de Amsterdamse parken en natuurgebieden gaan vergroten. • Koele Groen Stratenkaart (2025); De Koele Groene Stratenkaart laat zien waar de kansen liggen om straten te vergroenen en verkoelen. Beleidskader Dierenwelzijn De Agenda Dieren 2023‑2026 is het beleidskader dat onze (wettelijke) taken en regisserende rol beschrijft rond de zorg voor en de bescherming van dieren.

In Q3 2025 is een voortgangsrapportage aan de raad aangeboden. In 2026 volgt de evaluatie, waarbij voorstellen voor de volgende bestuursperiode worden gedaan.

96

H.2.2.7

2.2.7 Riool en Drinkwater We voorzien alle Amsterdammers van toegang tot schoon drinkwater. We zorgen voor goed werkende en degelijke riolering die bestand is tegen extreem weer door klimaatverandering. Daarnaast zorgen we ervoor dat het grondwater op de juiste hoogte staat.

De totale CO2‑uitstoot van programma­onder­deel 2.7 is Scope 1 en 2 in de stad

7.047 ton CO2

Scope 1 en 2 van de eigen organisatie

0 ton CO2

Scope 3 van de eigen organisatie

0 ton CO2

Waterkwaliteitsindex (WKI) De Waterkwaliteitsindex wordt gemeten omdat een goede waterkwaliteit belangrijk is voor de leefbaarheid voor de inwoners, dieren en planten. De Waterkwaliteitsindex wordt opgesteld op basis van scores met betrekking tot chemische en bacteriologische parameters over de gezondheid. De WKI is onder de 0,03 gebleven en daarmee voldoen we ruimschoots aan de norm.

Wat hebben we bereikt (doelen) en wat hebben wij daarvoor gedaan (activiteiten)? Doel 2.7.1 Alle Amsterdammers hebben toegang tot schoon drinkwater. Indicatoren doel 1

Score voor de wettelijke kwaliteitsnorm (<1)

2

Ongeplande ondermaatse leveringsminuten (<5 minuten)

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

0,03 (2017)

0,01

0,03

0,01

1:56 minuut (2017)

2:33 minuut

4:30 minuut

2:45 minuut

In 2025 hebben we gewerkt aan verschillende dossiers zoals waterbesparing, bronbescherming, drinkwaterkwaliteit, passend watergebruik voor zakelijke klanten en het vergroten van de productie- en leveringscapaciteit onder andere door: • De verruiming van de winvergunning voor de Amsterdamse Waterleidingduinen. • Het aanbestedingstraject voor de uitbreiding van de productiecapaciteit met extra zandfilters op Weesperkarspel. • Het bouwrijp maken van grond van de eerste fase van de uitbreiding van Loenderveen en Weesperkarspel. • Het ontwerpen en realiseren van een pilot installatie op Weesperkarspel ten behoeve van het uitvoeren van testen voor de uitbreiding van Loenderveen en Weesperkarspel. Jaarverslag 2025

• Het treffen van voorbereidingen om de leidingnetten van PWN (waterleidingbedrijf Noord-Holland) en Waternet in Oostzaan en Amsterdam-Noord te verbinden. • Het uitvoeren van een pilot in de Horstermeerpolder, waarbij brak grondwater wordt opgepompt en gezuiverd tot drinkwater.

Doel 2.7.1.2 Ongeplande Ondermaatse leveringsminuten (OLM) De ongeplande ondermaatse leveringsminuten betreffen de som van het aantal minuten waarbij als gevolg van een storing geen levering plaats vindt, gedeeld door het aantal afnemers. In 2025 zijn we uitgekomen op een OLM van 2 minuten en 45 seconden, ruim binnen de eis van 5 minuten. Activiteit 2.7.1.1 We produceren en leveren drinkwater. Indicatoren activiteit 1

Hoeveelheid m³ geleverd drinkwater

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

91,2 m3 (2017)

94,5 m³

94,7 m³

93,8 m³

In 2025 is er 93,8 miljoen m³ drinkwater geleverd. Dat is een afname van 0,9 miljoen m³ ten opzichte van 2024, waarvan € 0,8 miljoen betrekking heeft op de huishoudens. Mede gezien de groei van de stad betekent dit een gemiddelde waterbesparing voor de huishoudens.

97

H.2.2.7

Doel 2.7.2

Om de continuïteit van de levering van drinkwater te waarborgen is ca. 25 km aan drinkwaterleidingen vervangen of aangelegd.

Amsterdam heeft een goedwerkende en degelijke riolering. Activiteit 2.7.1.2

Indicatoren doel

We zorgen voor een optimale dienstverlening voor drinkwaterklanten. Indicatoren activiteit 1

Klanttevredenheid drinkwaterklanten

1

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

7,5 (2018)

Niet volledig gemeten

7,0

7,1

Over 2025 worden de drinkwaterprocessen en het contact met de Waternet medewerker beoordeeld met een 7,1 gemiddeld. Het cijfer is berekend op basis van een gemiddelde over de zes belangrijkste processen, plus de tevredenheid over het contact met de medewerker. Hierbij moet opgemerkt worden dat voor verhuizen en meter­standen in 2025 geen klanttevredenheidsmeting is uitgevoerd, deze zal vanaf 2026 weer plaatsvinden.

We leggen huisaansluitingen drinkwater aan. Indicatoren activiteit 1

Aantallen huisaansluitingen

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1.650 (2018)

1.572

1.650

1.634

In 2025 zijn er 1634 nieuwe drinkwater aansluitingen aangelegd. Dit is in lijn met de begroting van 1.650 aansluitingen.

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1.000 (2018)

1.338

1.000

916

Jaarlijks aantal meldingen van overlast veroorzaakt door regenwater op straat

Dit betreft het aantal meldingen van overlast veroorzaakt door regenwater op straat (bijvoorbeeld; verstopte kolken, riolen en perceelslozingen). Mede door de droge start van het jaar zijn er minder meldingen binnengekomen. Activiteit 2.7.2.1 We leggen huisaansluitingen riolering aan. Indicatoren activiteit 1

Activiteit 2.7.1.3

Peilwaarde (peiljaar)

Aantallen huisaansluitingen

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1.000 (2018)

2.326

3.500

2.116

Het aantal nieuwe huisaansluitingen in 2025 voor de riolering is 2.116. Dit ligt in lijn met de verwachte 2.500 stuks. Dit in tegenstelling tot wat er voor de begroting is opgegeven. Dit was per abuis nog 3.500 stuks. Activiteit 2.7.2.2 We beheren, onderhouden en renoveren het rioolstelsel. Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

42 jaar (2020)

40 jaar

40 jaar

40 jaar

1

Restlevensduur riolering Gemiddelde restlevensduur riolering [jaren]

2

Aantal Rainproof knelpunten

86

75

75

66

3

Aantal buurten met hoog risico op rondwateronderlast/-overlast

50

151

50

161

Restlevensduur riolering De restlevensduur riolering geeft aan hoe lang de verschillende leidingen gemiddeld nog mee kunnen voordat ze vervangen moeten worden. Afgelopen jaren is de Jaarverslag 2025

98

H.2.2.7

restlevens duur licht gedaald. Belangrijkste oorzaak van de daling is het stopzetten of uit­stellen van integrale gebiedsprojecten waarbinnen rioolvervanging was gepland. Voor een groot deel is dit toe te schrijven aan scherpere prioritering binnen de diverse (vervangings)programma’s zoals bruggen en kades en verhardingen. Aantal Rainproof knelpunten In het ‘Omgevingsprogramma Riolering’ worden indicatoren gebruikt om wateroverlast en schade door regenval of droogte te voorkomen door de voortgang van maatregelen zoals Rainproof te monitoren en prioriteiten te stellen. In 2025 is het aantal Rainproof knelpunten teruggebracht naar 66. Rainproof knelpunten worden opgelost door maatregelen mee te koppelen tijdens herstructurering en groot onderhoud. Het meeste kan worden bereikt met herinrichting van de openbare ruimte of grootschalig vervangingswerk op buurtniveau (zoals in de Rivierenbuurt Oost). Bij eenvoudige onderhoudswerkzaamheden zijn de mogelijkheden beperkt, maar dragen we bij bijvoorbeeld aan klimaatadaptatie door het vervangen van enkele parkeer­plaatsen voor groen. Aantal buurten met hoog risico op grondwateronderlast/- overlast In het verleden is het aantal buurten met hoog risico op grondwaterover-/onderlast op basis van ervaring op 50 ingeschat.

Wij hebben eind 2023/begin 2024 een methodiek vastgesteld om dit aantal objectiever vast te kunnen stellen op basis van gemeten grondwaterstanden. Het aantal buurten blijkt volgens de nieuwe berekeningssystematiek een stuk hoger dan de eerder ingeschatte 50. In 2024 en 2025 zijn stappen gezet om het assetbeheer en de analyse van gegevens verder uit te werken, met als doel om tot een prioritering tussen deze 161 buurten te komen. Het inzicht in het aantal buurten is met 161 hoger dan vorig jaar als gevolg van de natte winter van 2023/2024 en de bijbehorende hoge grondwaterstanden.

Verbonden partijen Stichting Waternet Per 1 januari 2026 is Waternet gesplitst, waarbij Waternet als Watermaatschappij Amsterdam behouden is gebleven voor het uitvoeren van met name de Amsterdamse watertaken (ARW en Drinkwater).

Jaarverslag 2025

In 2025 heeft Waternet in opdracht van de gemeente Amsterdam en het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) gezorgd voor schoon en voldoende water. Daarnaast verzorgt Waternet de brugbediening, het nautisch beheer van de hoofddoorvaartroutes (Amstelroute en Kostverlorenvaartroute) en wordt het IJsnota-protocol doorlopen in het geval van (te verwachten) ijsvorming. Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland (WRK) De N.V. Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland (WRK) zuivert water uit de Lek en het IJsselmeer en levert dit voor het grootste deel aan de waterleidingbedrijven (PWN Waterleidingbedrijf Noord- Holland en Waternet) en voor een klein deel aan industrie (Tata Steel en Crown van Gelder). De gemeente is samen met PWN aandeelhouder van WRK. PWN en Waternet voeren gezamenlijk de directie. Om aan de toegenomen drinkwatervraag te kunnen voldoen, wil WRK een nieuw waterwinstation bouwen. Om dit te kunnen financieren, hebben de aandeelhouders, onder een aantal voorbehouden, ingestemd om de maximale limiet voor garanties te verhogen. WRK heeft te weinig eigen vermogen om zelfstandig leningen te kunnen aantrekken en heeft daarvoor garanties nodig van haar aandeelhouders.

Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen)

Rekening Oorspronkelijke 2024 Begroting 2025

Najaars­nota 2025

Rekening 2025

Verschil Rekening Najaars­nota

Baten

274,1

298,8

290,8

290,1

-0,7

Lasten

238,8

283,4

273,2

268,1

-5,1

Saldo Baten en Lasten

35,3

15,3

17,6

22,0

4,4

Onttrekking

0,0

0,1

-1,7

0,0

1,7

Toevoeging

24,9

5,0

5,6

10,5

4,9

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

-24,9

-4,9

-7,3

-10,5

-3,2

Totaal 2.7 Riool en Drinkwater

10,4

10,4

10,3

11,5

1,2

Het programmaonder­deel heeft ten opzichte van de Najaarsnota 2025 een positief resultaat van € 1,2 miljoen. Dit komt door lagere baten van € 0,7 miljoen, lagere lasten van € 5,1 miljoen, hogere onttrekkingen aan de reserves van € 1,7 miljoen en hogere toevoegingen aan de reserves van € 4,9 miljoen. 99

H.2.2.7

Baten De totale baten van € 290,1 miljoen zijn € 0,7 miljoen lager dan begroot. Dit komt door: • Lagere baten door verbeterd inzicht bij drinkwater in de vooruitgefactureerde bedragen voor 2026 (€ 2,0 miljoen). • Hogere baten door meer in rekening gebrachte huisaansluitingen riolering (€ 1,0 miljoen). • Hogere baten rioolheffing vanwege doorontwikkeling van het zicht op het belastbare areaal (€ 0,3 miljoen). Lasten De totale lasten van € 268,1 miljoen zijn € 5,1 miljoen lager dan begroot. Dit komt door: • Lagere lasten door minder realisatie (circa 1,9 procent) vanwege onderbezetting op personeel door aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt (totaal € 5,1 miljoen, waarvan € 1,8 miljoen riolering en € 3,3 miljoen drinkwater). • Lagere lasten door minder uitgaven op verbetertrajecten overheadafdelingen Stichting Waternet (totaal € 2,8 miljoen, waarvan € 2,2 miljoen drinkwater en € 0,6 miljoen riolering). • Lagere lasten verstrekte subsidies onttegelen tuinen en groene daken vanwege minder aanvragen (€ 0,6 miljoen). • Hogere lasten door toevoeging van het positieve resultaat (ten opzichte van de najaarsnota) van de rioolheffing aan de egalisatievoorziening rioolheffing (€ 2,6 miljoen). • Hogere lasten door inhaalafschrijvingen vanwege stoppen pilot nieuwe sanitatie Buiksloterham (€ 0,8 miljoen).

Onttrekkingen reserves De onttrekking aan de drinkwaterreserve is € 1,7 miljoen hoger dan begroot. Zie toelichtingen op de baten en lasten.

Risicobeheersing Actuele risico’s

Maatregelen

1. Verstoorde afvoer van afval- en regenwater door achterstallig onderhoud en renovatie van het rioolstelsel.

• Door klimaatverandering is er meer extreme neerslag. Alleen het vergroten van riolen biedt hiervoor onvoldoende oplossing. Daarom voeren wij het omgevingsprogramma Riolering uit: meer riolering vervangen om afvoer van afvalwater te waarborgen aanpakken terugkerende problemen met wateroverlast in de stad door aanleg van hemelwaterverwerkende voorzieningen bedrijfsvoering. • Op gebied van onderhoud zijn we bij met de planning. In geval van problemen, reageren we adequaat.

2. Het riool kan de hevige regenval niet verwerken met als gevolg waterschade na hevige regenval.

• Door klimaatverandering is er meer extreme neerslag. Het vergroten van riolen alleen biedt hiervoor onvoldoende oplossing. Het programma Amsterdam Weerproof, draagt bij aan het regenbestendig maken van de stad. Dit doen we door: • Het creëren bewustwording en bieden handelings­perspectief aan bewoners en professionals, bijvoorbeeld via de website en sociale mediakanalen. • Bouwen een partnernetwerk op en faciliteren kennisdelen van onder andere kennisinstituten en bewonersinitiatieven. • Starten en stimuleren groene acties. Denk aan het NK Tegelwippen, Onze Straat acties en de Wijkaanpak in Noord, Nieuw West en Zuidoost. • In 2025 is met het programma klimaatadaptatie Amsterdam gewerkt aan de lange termijn borging van de netwerkaanpak Weerproof.

3. Geen drinkwaterlevering mogelijk door een leidingbreuk of afwijkende drinkwaterkwaliteit door verontreiniging van het drinkwater, waardoor niet aan de leverings- en waterkwaliteitsnormen kan worden voldaan.

• We hebben een goed ingerichte crisisorganisatie en een draaiboek voor de levering van nooddrinkwater.

Toevoegingen reserves De toevoeging aan de drinkwaterreserve is € 4,9 miljoen hoger dan begroot. Zie toelichtingen op de baten en lasten.

Jaarverslag 2025

100